I SA/Łd 1206/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie nieuwzględnienia wniosku o wydanie kserokopii pism oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził niedopuszczalność zażalenia Z. M. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r., którym nie uwzględniono wniosku podatnika o wydanie kserokopii pism organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. nie uwzględnił wniosku strony o wydanie kserokopii pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. nr [...] kierowanego do Urzędu Gminy w G. Św. M. oraz pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. nr [...] kierowanego do Placówki Terenowej KRUS w Ł.. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano przyczyny nieuwzględnienia wniosku strony o wydanie kserokopii ww. pism, jak również pouczono stronę, że na wydane postanowienie nie służy zażalenie. Pismem z dnia 22 lipca 2015 r. strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie Stwierdzając niedopuszczalność wskazanego środka zaskarżenia Dyrektor Izby Skarbowej w postanowieniu z dnia [...] r. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, ustawodawca nie przewidział w art. 178 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej: Ordynacja podatkowa możliwości zaskarżenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. o nie uwzględnieniu wniosku strony o wydanie ww. kserokopii, poprzez wniesienie zażalenia, o czym strona została pouczona. Stosownie zatem do treści art. 237 Ordynacji podatkowej w sytuacji, gdy strona nie zgadza się z treścią ww. postanowienia, może wnieść swoje uwagi jedynie w odwołaniu od decyzji. Organ zauważył, że na gruncie Ordynacji podatkowej instytucję zażalenia ustawa przewiduje jedynie w przypadku dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a objętych ochroną tajemnicy państwowej a także dokumentów wyłączonych z akt przez organ podatkowy ze względu na interes publiczny. Dowodzi tego wprost treść art. 179 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. W zaistniałym stanie faktycznym, nie chodziło o dokumenty objęte tajemnicą, czy też wyłączone z akt sprawy ze względu na interes publiczny, o których stanowi art. 179 Ordynacji podatkowej. Zatem nie miał on zastosowania w przedmiotowej sprawie. Dlatego też organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez podatnika. W skardze na przedstawione powyżej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Z. M. zarzucił: - podtrzymanie błędnej podstawy prawnej postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji co do przysługujących środków zaskarżenia, czym naruszono art. 178, art. 179 w związku z art. 236 Ordynacji podatkowej, - wydanie postanowienia z naruszeniem art. 120 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie błędnej oceny sprawy, - wydanie postanowienia z naruszeniem art. 120, 121, 122 Ordynacji podatkowej ze względu na niezachowanie zasady obiektywnej prawdy materialnej, bez własnej autonomicznej analizy sprawy, - wydanie postanowienia bez uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego w przedmiocie zażalenia. Mając na uwadze powyższe zarzuty podatnik wniósł o uchylenie zakwestionowanego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym orzeczeniem z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia należy na wstępie wskazać, że zgodnie z art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Stosownie do § 2 i § 3 odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1 następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że bez wątpienia przepisy Ordynacji podatkowej zawierają w treści art. 178 gwarancje dotyczące zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym - poprzez wgląd do akt sprawy, poprzez możliwość sporządzenia z nich notatek, kopii lub odpisów a także poprzez żądanie wydania z akt uwierzytelnionych odpisów a także poprzez uwierzytelnienie posiadanych przez stronę odpisów lub kopii akt sprawy. Wskazany przepis nie zawiera jednak norm przewidujących wniesienie zażalenia na odmowę spełnienia żądań, o których mowa powyżej. Instytucję zażalenia ustawa przewiduje jedynie w przypadku dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także dokumentów wyłączonych z akt przez organ podatkowy ze względu na interes publiczny. Dowodzi tego wprost treść art. 179 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. W razie odmowy zapoznania się z takimi dokumentami, a także w razie odmowy sporządzenia z tych dokumentów notatek, kopii, odpisów, uwierzytelnienia odpisów i kopii, wydania uwierzytelnionych odpisów, stronie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia. W niniejszym stanie faktycznym nie chodziło o dokumenty objęte tajemnicą państwową, lub dokumenty wyłączone z akt ze względu na interes publiczny. W konkluzji należy przyjąć, że na postanowienie wydane na podstawie art. 178 § 1 tej ustawy nie przysługuje zażalenie. Taki kierunek wykładni znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 21 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1070/05 oraz z 6 grudnia 2012 r., II FSK 898/11; postanowienie NSA z 7 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 754/09 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać ponadto należy, że zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Natomiast w myśl art. 239 wskazanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale (tj. w rozdziale 16 zatytułowanym "Zażalenia") do zażaleń mają zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Na gruncie tego ostatniego przepisu powszechnie przyjmuje się, że niedopuszczalność wniesienia odwołania (zażalenia) może mieć charakter podmiotowy i przedmiotowy. W pierwszym przypadku z niedopuszczalnością środka zaskarżenia mamy do czynienia wówczas, gdy został on wniesiony przez podmiot niemający legitymacji do dokonania tej czynności albo stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. W drugim przypadku niedopuszczalność występuje w sytuacji braku przedmiotu zaskarżenia oraz gdy przepisy prawne wyłączają możliwość zaskarżenia aktu administracyjnego organu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie zaistniał ten drugi przypadek (na postanowienie organu pierwszej instancji nie przysługuje zażalenie), co powoduje, że zarzuty dotyczące naruszenia wymienionych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej, należy uznać za bezzasadne. Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji. Ake.