I SA/Łd 1232/15

WyrokWSA w Łodzi2015-12-04

Skład orzekający: Paweł Kowalski, Teresa Porczyńska, Bogusław Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzająca nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie udzielenia Wójtowi absolutorium jest zgodna z prawem, jeśli została wydana w oparciu o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego, która to uchwała została następnie uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzająca nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie udzielenia Wójtowi absolutorium jest niezgodna z prawem, jeśli została wydana w oparciu o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego, która to uchwała została następnie uchylona przez sąd administracyjny. Uchylenie uchwały zatwierdzającej sprawozdanie finansowe skutkuje uchyleniem uchwały absolutoryjnej, która jest z nią funkcjonalnie powiązana.
Stan faktyczny
Regionalna Izba Obrachunkowa (RIO) stwierdziła nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie udzielenia Wójtowi absolutorium z tytułu wykonania budżetu za 2014 r. Powodem było naruszenie prawa, w tym art. 21 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, ponieważ organ wykonawczy nie przedstawił odpowiedzi na zarzuty zawarte w negatywnej opinii RIO dotyczącej sprawozdania finansowego. Gmina zaskarżyła uchwałę RIO, zarzucając m.in. brak dostatecznego uzasadnienia istotnego naruszenia prawa i naruszenie zasady proporcjonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną uchwałę RIO, wskazując, że wcześniej uchylił uchwałę RIO stwierdzającą nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego, co miało bezpośredni wpływ na ocenę uchwały absolutoryjnej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz Gminy D.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Gminy D. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy D. w sprawie udzielenia Wójtowi Gminy absolutorium z tytułu wykonania budżetu za 2014 r. 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. zasądza od Regionalnej Izby Obrachunkowej w Ł. na rzecz Gminy D. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Łd 1232/15 Uzasadnienie Zaskarżoną Uchwałą z dnia z dnia 20 sierpnia 2015 r. Nr 26/146/2015 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi stwierdziło nieważność uchwały Nr XIII/62/2015 Rady Gminy w Daszynie z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie udzielenia Wójtowi Gminy absolutorium z tytułu wykonania budżetu za 2014 r., z powodu naruszenia prawa tj. art. 21 ust.3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. z 2012 r., poz. 1113 ze zm.). W uzasadnieniu Uchwały stwierdzono co następuje. Rada Gminy w Daszynie uchwałą nr XIII/62/2015 w dniu 14 lipca 2015 r. – po zapoznaniu się ze sprawozdaniem z wykonania budżetu gminy za 2014 rok, sprawozdaniem finansowym, informacją o stanie mienia Gminy, stanowiskiem Komisji Rewizyjnej, opinią Regionalnej Izby Obrachunkowej w Ł. o sprawozdaniu z wykonania budżetu Gminy Daszyna za 2014 rok oraz opinią o wniosku Komisji Rewizyjnej w sprawie udzielenia absolutorium Wójtowi Gminy Daszyna za 2014 rok – udzieliła Wójtowi Gminy Daszyna absolutorium z tytułu wykonania budżetu gminy za rok 2014. Z protokołu nr XIII/2015 z obrad XIII sesji Rady Gminy w Daszynie wynika, że (pkt 5 porządku obrad) udzielenie Wójtowi Gminy absolutorium poprzedzone było zajęciem stanowisk przez kilku radnych oraz wypowiedzią Wójta Gminy i Skarbnika Gminy w zakresie zadłużenia Gminy Daszyna. We wcześniejszym punkcie porządku obrad (pkt 4) Rada Gminy zajmowała się zatwierdzeniem sprawozdania finansowego wraz z sprawozdaniem z wykonania budżetu za rok 2014. Z zapisu protokołu wynika, że Rada analizowała treść sprawozdania na wspólnym posiedzeniu komisji stałych Rady w dniu 10 kwietnia 2015 r. Przewodniczący Rady zapoznał radnych z uchwałą nr V/76/2015 Składu Orzekający Izby Obrachunkowej w Łodzi z dnia 11 czerwca 2015 r. w sprawie opinii o sprawozdaniu Wójta Gminy Daszyna z wykonania budżetu za 2014r. W protokole znajduje się zapis, że opinia jest negatywna. Skład Orzekający Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi (uchwała nr Y/76/2015) postawił sprawozdaniu z wykonania budżetu za rok 2014 przedstawionemu przez Wójta Gminy Daszyna dwa zarzuty: 1) nieobjęcie kwotą długu zobowiązań związanych z leasingiem zwrotnym wynikającym z umów zawartych w dniu 24 października 2014 r. z A S.A. dotyczących sprzedaży przez gminę dwóch nieruchomości gruntowych wymienionej spółce, z jednoczesnym zobowiązaniem się gminy do ich dzierżawy oraz nabycia tych nieruchomości w terminie do dnia 29 października 2021 r. i tym samym naruszenie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 marca 2010 r. w sprawie sprawozdań jednostek sektora finansów publicznych w zakresie operacji finansowych, 2) wykonanie bieżących wydatków budżetu roku 2014 na poziomie wyższym o 135.201,83 zł od dochodów bieżących powiększonych o wolne środki, co stanowi naruszenie art. 242 ust.2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych. W ocenie Kolegium uchwały Rady Gminy w sprawie zatwierdzenia sprawozdania oraz w sprawie udzielenia absolutorium są ze sobą ściśle powiązane funkcjonalnie, o czym świadczy regulacja prawna wynikająca z art. 18 ust. l pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), art. 270 i art. 271 ust. l ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) oraz art. 21 ust.3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych. Zdaniem Kolegium Izby, naruszenie procedury rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania finansowego odnosi również skutek w zakresie zgodności z prawem uchwały absolutoryjnej. Organ nadzoru przywołał tu przepisy mające znaczenie dla oceny prawnej analizowanego stanu faktycznego. Wskazał, że: zgodnie z art. 18 ust. l pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, do wyłącznej właściwości rady gminy należy m.in. rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium z tego tytułu. Podjęcie uchwał w tych sprawach poprzedzone jest uzyskaniem opinii komisji rewizyjnej w sprawie wykonania budżetu gminy i wnioskiem tej komisji do rady gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium wójtowi (art. 18 a ust.3 ustawy o samorządzie gminnym); na podstawie art. 270 ust.2 tej ustawy o finansach publicznych, komisja rewizyjna organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego rozpatruje sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z wykonania budżetu wraz z opinią regionalnej izby obrachunkowej o tym sprawozdaniu oraz informacją o stanie mienia jednostki samorządu terytorialnego; na podstawie art. 270 ust.4 ustawy o finansach publicznych organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, rozpatruje i zatwierdza sprawozdanie finansowe jednostki samorządu terytorialnego wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu, w terminie do dnia 30 czerwca roku następującego po roku budżetowym. Organ nadzoru podniósł również, że w ustawie z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych znajduje się także regulacja prawna dotycząca procedury rozpatrywania i zatwierdzania sprawozdania z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego. W przypadku negatywnej opinii izby o sprawozdaniu z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego organ wykonawczy przedstawia organowi stanowiącemu jednostki tę opinię wraz z odpowiedzią na zawarte w niej zarzuty nie później niż przed rozpatrzeniem absolutorium dla organu wykonawczego (art. 21 ust.3 ustawy). Rozpatrując uchwałę Rady Gminy w Daszynie nr XIII/61/2015 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2014 r, Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Ł. uznało, że w trakcie procedury rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania finansowego Gminy wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu został naruszony art. 21 ust.3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, gdyż organ wykonawczy pomimo negatywnej opinii izby o sprawozdaniu z wykonania budżetu (opinia Składu Orzekającego RIO w Łodzi nr Y/76/2015) nie przedstawił Radzie Gminy odpowiedzi na zawarte w opinii zarzuty, w szczególności w zakresie zarzutu naruszenia art. 242 ust.2 ustawy o finansach publicznych. Naruszenie procedury podejmowania uchwały w sprawie rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania finansowego Gminy wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu skutkuje w ocenie RIO również stwierdzeniem naruszania prawa przez uchwałę w sprawie udzielenia absolutorium. Zgodnie bowiem z art. 270 ust. 3 ustawy o finansach publicznych i art. 18 a ustawy o samorządzie gminnym, komisja rewizyjna formułuje wniosek w sprawie absolutorium po rozpatrzeniu sprawozdania z wykonania budżetu. Także organ stanowiący podejmuje uchwałę w sprawie absolutorium po zapoznaniu się ze sprawozdaniami wymienionymi w art. 271 ust. l ustawy o finansach publicznych. Skoro rozpatrzenie sprawozdania dotknięte jest naruszeniem prawa, to brak jest podstaw zdaniem RIO do stanowienia uchwały w sprawie absolutorium, a jej podjęcie musi skutkować w takiej sytuacji stwierdzeniem nieważności uchwały absolutoryjnej. Kolegium Izby zauważa również, że uchwałę nr XHI/62/2015 podjęto z naruszeniem art. 271 ust. l ustawy o finansach publicznych, gdyż termin wyznaczony tym przepisem do podjęcie uchwały w sprawie absolutorium wyznaczony został do dnia 30 czerwca roku następującego po roku budżetowym. W skardze na powyższą uchwałę strona skarżąca zarzuciła: naruszenie art.91 ust.3 ustawy o samorządzie gminnym poprzez brak dostatecznego uzasadnienia przez organ nadzoru na czym polegało istotne naruszenie prawa przez Radę Gminy Daszyna, leżące u podstaw stwierdzenia nieważności badanej uchwały tej Rady z dnia 14.07.2014 r., a w konsekwencji naruszenie zasady zaufania do organów administracji (art.8 k.p.a.) i zasady przekonywania stron (art.11 k.p.a.). naruszenie art.7 i art.77 § 1 k.p.a. w zw. z art.91 ust.5 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez brak wszechstronnej oceny okoliczności sprawy oraz dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie przez organ nadzoru nieuprawnionego wniosku co do naruszenia art.21 ust.3ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, naruszenie art.91 ust.1 w zw. z ust.4 ustawy o samorządzie gminnym przez naruszenie zasady proporcjonalności, o której mowa w art.8 ust.3 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego (Dz.U. z 1994 r. nr 124, poz.607 ze zm.) oraz art. 2 Konstytucji RP, co doprowadziło do uznania, że wymienione przepisy prawa materialnego upoważniały w analizowanym przypadku do zastosowania sankcji nieważności uchwały. W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła: o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości, o stwierdzenie, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku, o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że niezrozumiałe jest zachowanie Kolegium RIO, które w braku możliwości postawienia jakichkolwiek zarzutów uchwale Nr XIII/62/2015 Rady Gminy w Daszynie z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie udzielenia Wójtowi Gminy absolutorium z tytułu wykonania budżetu za 2014 r., tworzy karkołomną konstrukcję powiązania tej uchwały z uchwałą Nr XIII/61/2015 Rady Gminy w Daszynie z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2014 rok. Podniosła także, że stwierdzenie nieważności uchwały analizowanej w tej sprawie było według organu nadzoru konieczne z uwagi na stwierdzenie nieważności uchwały Nr XIII/61/2015 Rady Gminy w Daszynie z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2014 r. z powodu naruszenia prawa tj. art. 21 ust.3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych. Ze stanowiskiem tym strona się nie zgadza. W dalszej części uzasadnienia skargi strona wywodzi, że w art.91 ust.1 i ust.4 ustawy o samorządzie gminnym ustawodawca wyróżnił dwie kategorie wad uchwał organów gminy, to jest: istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Istotne naruszenie prawa skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały. W ocenie strony do istotnego naruszenia prawa należy zaliczyć naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę przepisów o właściwości, podjęcie uchwały bez podstawy prawnej czy wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą podjęcia aktu. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru ogranicza się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Zdaniem strony organ nadzoru nie uzasadnił w sposób dostateczny na czym polegało istotne naruszenie prawa w uchwale Rady Gminy Daszyna z dnia 14.07.2014 r. Strona podniosła także, w kontekście zarzutu naruszenia zaskarżoną uchwałą zasady proporcjonalności wynikającej z art.8 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie zawiera jakichkolwiek rozważań odnośnie adekwatności zastosowanej sankcji nieważności. Wywodzi, że jeżeli dany cel jest możliwy do osiągnięcia przy zastosowaniu środka nakładającego mniejsze ciężary (ograniczenia), to zastosowanie środka bardziej uciążliwego (stwierdzenie nieważności uchwały) wykracza poza to co jest konieczne. W odpowiedzi na skargę Regionalna Izba Obrachunkowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że wyrokiem z dnia 4.12.2015 r. wydanym w sprawie I SA/Łd 1231/15 Sąd orzekający w niniejszej sprawie uchylił uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi z dnia z dnia 20 sierpnia 2015 r. Nr 26/145/2015 stwierdzającą nieważność uchwały Nr XIII/61/2015 Rady Gminy w Daszynie z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2014 r. Sąd nie podzielił stanowiska Kolegium RIO co do naruszenia wskazaną uchwałą art.21 ust.3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych dalej "u.r.i.o." (Dz.U. z 2012 r., poz. 1113 ze zm.), zgodnie z którym wydaną przez Izbę negatywną opinię o sprawozdaniu z wykonania budżetu Gminy za 2014 r. organ wykonawczy (w tej sprawie wójt) powinien przedstawić organowi stanowiącemu jednostki (Radzie Gminy) wraz z odpowiedzią na zawarte w niej zarzuty nie później niż przed rozpatrzeniem absolutorium dla organu wykonawczego. Sąd wskazał, że w art.21 u.r.i.o. ustawodawca nie określił w jakiej formie organ wykonawczy ma obowiązek odpowiedzieć na zarzuty zawarte w negatywnej opinii. Najbardziej czytelną formą byłaby odpowiedź na piśmie przedstawiona na sesji Rady Gminy, a następnie stanowiąca załącznik do protokołu z sesji budżetowej. Skoro jednak forma pisemna nie jest wymagana przez ustawodawcę, można zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę przyjąć, że Wójt mógł ustosunkować się ustnie do zarzutów zawartych w opinii. Sąd wywiódł, że istniały we wskazanej wyżej sprawie podstawy do przyjęcia, że Wójt Gminy przedstawił organowi stanowiącemu Gminy odpowiedź na negatywną opinię RIO. Powyższe wynika w ocenie Sądu z treści protokołu nr XIII/2015 z obrad XIII sesji Rady Gminy odbytych 14.07.2015 r. Z protokołu tego nie wynika co prawda wprost, że Wójt udzielił odpowiedzi na zarzut wykonania bieżących wydatków budżetu roku 2014 na poziomie wyższym o 135.201,83 zł od dochodów bieżących powiększonych o wolne środki, co stanowi naruszenie art. 242 ust.2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych. Sąd wskazał, że na sesji Rady Gminy toczyła się dyskusja, która dotknęła nie tylko kwestii nieobjęcia kwotą długu zobowiązań związanych z leasingiem zwrotnym wynikającym z umów zawartych w dniu 24 października 2014 r. z C S.A. (Kolegium RIO uznało, że Wójt ustosunkował się do tego zarzutu), ale także dotyczyła sytuacji ekonomicznej Gminy. Wójt wypowiadał się o bieżącej sytuacji ekonomicznej Gminy i tej dotyczącej 2014 r. W protokole tym znajdują się krótkie zapisy, z których wynika np, że Wójt w 2014 r. nie zarządzał Gminą, a czynił to p.o. P. J., że był to trudny rok pełen kontroli, w którym zablokowano dofinansowania, że kontrola NIK wykazała, że Gmina zrealizowała w tym roku prawidłowo wszelkie zadania. Sąd wywiódł także, że Radni znali stanowisko Wójta w przedmiocie zarzutów RIO zawartych w negatywnej opinii o sprawozdaniu z wykonania budżetu Gminy za 2014 r. jeszcze przed dniem obrad XIII sesji Rady Gminy w Daszynie, bowiem Wójt ustosunkował się do negatywnej opinii RIO na posiedzeniach poszczególnych Komisji. Przy piśmie procesowym zatytułowanym "Wniosek dowodowy", które wpłynęło do Sądu we wskazanej wyżej sprawie w dniu 23.11.2015 r. strona przedłożyła protokoły z posiedzenia Komisji Socjalno – Bytowej odbytego w dniu 26.06.2015 r. i z posiedzenia Komisji Rozwoju Społeczno – Gospodarczego, które odbyło się 23.06.2015 r. W protokołach zamieszczono zapis stwierdzający, że na Komisję przybył Wójt Gminy Z. W., który udzielił informacji na temat opinii w sprawie wykonania budżetu Gminy za 2014 r. wydanej przez RIO. Sąd podkreślił także, że fakt ustosunkowania się Wójta do negatywnej opinii RIO dotyczącej sprawozdania Wójta z wykonania budżetu za 2014 potwierdził Przewodniczący Rady Gminy z dnia 18.08.2015 r. wyjaśniając, że Wójt ustosunkował się do opinii na posiedzeniach poszczególnych Komisji. Powyższe mogło stanowić w ocenie Sądu w przywołanej sprawie wyjaśnienie, dlaczego w protokole z XIII sesji Rady Gminy z dnia 14.07.2015 r. brak jest wyraźnego stwierdzenia o ustosunkowaniu się Wójta do negatywnej opinii RIO, a jest zapis o nie zgłoszeniu pytań. Sąd wskazał także na wyjaśnienia Wójta zawarte w protokole z posiedzenia Kolegium RIO z dnia 20.08.2015 r., z których wynika, iż Wójt udzielił odpowiedzi na negatywną opinię RIO dotyczącą sprawozdania z wykonania budżetu przed wszystkimi Komisjami, jak też na sesji Rady Gminy. Z uzasadnienia przywołanego wyżej wyroku wynika też, że Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi stwierdzając nieważność uchwały Nr XIII/61/2015 Rady Gminy w Daszynie z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2014 rok, z powodu naruszenia prawa tj. art. 21 ust.3 u.r.i.o. zauważyło również, że uchwała powyższa podjęta została z naruszeniem art.270 ust.4 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych, dalej "u.f.p." ( tekst jedn. Dz.U. 2013.885 ze zm.), w którym wyznaczony został termin do 30.06. roku następującego po roku budżetowym, do rozpatrzenia i zatwierdzenia przez organ stanowiący sprawozdania finansowego wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu. Organ stanowiący skarżącej Gminy rozpatrzył i zatwierdził sprawozdanie finansowe za 2014 r. uchwałą z dnia 14.07.2015 r., a więc z dwutygodniowym opóźnieniem. Sąd stwierdził, że ocena czy wskazane naruszenie art.270 ust.4 u.f.p. może skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały Rady Gminy z 14.07.2015 r. wymaga odniesienia się do art.91 ust.1 i ust.4 ustawy o samorządzie gminnym. W powołanych przepisach art.91 wskazanej ustawy ustawodawca stwierdził, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne (ust.1 zdanie1). Z ust.4 art.91 wynika natomiast, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Z przepisów tych wynika zatem, że stwierdzenie nieważności uchwały może mieć miejsce tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa. Uzasadniając zaskarżoną uchwałę stwierdzającą nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2014 rok, Kolegium RIO powinno wykazać, że wskazane naruszenie prawa jest istotne. Takiego odniesienia się do charakteru stwierdzonych naruszeń w uzasadnieniu uchwały RIO brak. Sąd wskazał także na art.8 ust.3 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z dnia 25 listopada 1994 r.), której sygnatariuszem jest RP. Karta ta jest zbiorem przepisów o charakterze postulatywnym wskazującym na pożądane działania sygnatariuszy w celach wskazanych w Preambule. Ze art.8 ust.3 Europejskiej Karty wynika, że kontrola administracyjna społeczności lokalnych powinna być sprawowana z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów, które ma on chronić. Oznacza to, że zakres używania środków nadzoru nie może łamać samodzielności jednostki samorządu terytorialnego. Legalność, jako kryterium oceny działań nadzorczych administracji rządowej nad jednostkami samorządu terytorialnego, powinna być dochowywana z zachowaniem zasady proporcjonalności (np. wyrok z dnia 6.01.2010 r. II SA/Wa 1376/09, LEX nr 600181). Stwierdzając zatem naruszenie prawa zaskarżoną uchwałą, organ nadzoru powinien rozważyć, czy naruszenie ma charakter istotny, uzasadniający stwierdzenie nieważności aktu oraz rozważyć, czy stwierdzając nieważność aktu zachowuje proporcje między zakresem takiej interwencji, a znaczeniem interesów, które ma chronić. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał za zasadne sformułowane w skardze zarzuty i uchylił zaskarżoną uchwałę RIO na podstawie art.146 p.p.s.a. w zw. z art.145 § 1 pkt.1 lit.a) i lit.c) p.p.s.a. Powyższe rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 4.12.2015 r. wydanego w sprawie I SA/Łd 1231/15 są istotne także w niniejszej sprawie, gdyż kwestia zgodności z prawem uchwały Rady Gminy dotyczącej zatwierdzenia sprawozdania finansowego odnosi skutek w zakresie zgodności z prawem uchwały w sprawie udzielenia Wójtowi Gminy absolutorium z tytułu wykonania budżetu za 2014r. Warunkiem udzielenia Wójtowi Gminy absolutorium jest zatwierdzenie sprawozdania finansowego. Wynika to z art.270 ust.2 i 3 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych, dalej "u.f.p." ( tekst jedn. Dz.U. 2013.885 ze zm.) i z art.271 tej ustawy. Przepisy te stanowią, że komisja rewizyjna organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego rozpatruje sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z wykonania budżetu wraz z opinią regionalnej izby obrachunkowej o tym sprawozdaniu oraz informację, o której mowa w art. 267 ust. 1 pkt 3 (o stanie mienia jednostki), a następnie przedstawia organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego, w terminie do dnia 15 czerwca roku następującego po roku budżetowym, wniosek w sprawie absolutorium dla zarządu. Zgodnie z art.271 ust.1 u.f.p. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podejmuje uchwałę w sprawie absolutorium dla zarządu, nie później niż dnia 30 czerwca roku następującego po roku budżetowym, po zapoznaniu się z: sprawozdaniem z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego; sprawozdaniem finansowym; opinią z badania sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 268; opinią regionalnej izby obrachunkowej, o której mowa w art. 270 ust. 2; informacją o stanie mienia jednostki samorządu terytorialnego; stanowiskiem komisji rewizyjnej. W związku z powyższym należy stwierdzić, że uchylenie wyrokiem wydanym w sprawie I SA/Łd 1231/15, uchwały z dnia z dnia 20 sierpnia 2015 r. Nr 26/145/2015 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Ł., stwierdzającej nieważność uchwały Nr XIII/61/2015 Rady Gminy w Daszynie z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2014r., skutkuje uchyleniem zaskarżonej w tej sprawie uchwały z dnia z dnia 20 sierpnia 2015 r. Nr 26/146/2015 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Ł. stwierdzającej nieważność uchwały Nr XIII/62/2015 Rady Gminy w Daszynie z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie udzielenia Wójtowi Gminy absolutorium z tytułu wykonania budżetu za 2014 r. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał za zasadne sformułowane w skardze zarzuty i uchylił zaskarżoną uchwałę RIO na podstawie art.146 p.p.s.a. w zw. z art.145 § 1 pkt.1 lit.a) i lit.c) p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art.200 w zw. z art.205 § 2 p.p.s.a. Sąd nie określił, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku wydanego w tej sprawie, albowiem art.152 p.p.s.a. stanowiący podstawę tego rozstrzygnięcia nie obowiązuje od 15.08.2015 r. na mocy art.1 ustawy z dnia 9.04.2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2015.658).Z aktualnego brzmienia art.152 § 1 p.p.s.a. wynika, że w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. W § 2 tego art. ustawodawca postanowił natomiast, że przepisu wskazanego § 1 nie stosuje się do aktów prawa miejscowego. E.J.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło