I SA/Łd 1297/11

WyrokWSA w Łodzi2012-01-20

Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Ewa Cisowska-Sakrajda, Paweł Janicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez podmiot, który nie był faktycznym sprzedawcą towaru, a jedynie wystawiał fikcyjne faktury w ramach grupy przestępczej?
Ratio decidendi
Podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT, które nie dokumentują faktycznie zrealizowanych czynności podlegających opodatkowaniu. Prawo do odliczenia podatku jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności podatnika wystawiającego fakturę. Jeśli wystawca faktury nie był faktycznym sprzedawcą towaru, a jedynie wystawiał fikcyjne dokumenty, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku naliczonego.
Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu zobowiązania w podatku od towarów i usług. Organy podatkowe zakwestionowały odliczenie podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez spółkę "B", której wspólnikiem był J. K., uznając te faktury za fikcyjne. J. K. zeznał, że jedynie wystawiał faktury, nie widział paliwa, które sprzedawał, i był zmuszony do założenia spółki. Pracownicy Spółki A nie pamiętali szczegółów dotyczących dostaw paliwa. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędzia NSA Paweł Janicki Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2012 roku sprawy ze skargi A J. G., J. G., M. G. i spółki jawnej z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2003 roku oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. w sprawie określenia P.P.H.U. "A" J. G., J. G., M. G. Spółce jawnej w J. zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2003 r. w wysokości 21.148 zł. Organy podatkowe ustaliły, że badanym okresie przedmiotem działalności Spółki był handel paliwami oraz prowadzenie baru. Badając prawidłowość rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług organ podatkowy pierwszej instancji zakwestionował odliczenie podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez spółkę z o.o. "B", której jedynym wspólnikiem był J. K.. Na podstawie wyjaśnień J. K. udzielonych podczas przesłuchania w dniu 30 września 2005 r., przeprowadzonego przez pracowników Urzędu Skarbowego W. – B., organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że faktury VAT wystawione przez świadka mają charakter fikcyjny. Wymieniony oświadczył bowiem, że na przełomie roku 2002 i 2003 prowadził działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. B oraz w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "B ", której przedmiotem był handel paliwami. Świadek oświadczył, że zajmował się jedynie wystawianiem faktur VAT, nigdy nie widział paliwa, które nabywa i sprzedaje. Został zmuszony do założenia Spółki B. Gdy rozpoczęła się kontrola podatkowa świadkowi polecono sprzedać Spółkę i wyjechać z kraju. W toku postępowania organ podatkowy na wniosek strony przesłuchał w charakterze świadków pracowników Spółki A K. R. i P. K.. Ponieważ świadkowie zeznali, że nie pamiętają numeru rejestracyjnego cysterny, którą było dostarczane paliwo, nazwiska kierowcy jak również w jaki sposób były dokonywane płatności za dostarczone paliwo, organ podatkowy ocenił, że świadkowie nie potwierdzili autentyczności transakcji. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że § 48 ust. 4 pkt 5 a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.), powoływanego dalej w skrócie jako: "rozporządzenie" wyklucza możliwość pomniejszenia podatku naliczonego zawartego w fikcyjnych fakturach. Stosownie do przywołanego przepisu w przypadku gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. W uzasadnieniu prawnym organ podatkowy pierwszej instancji wskazał również że art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "ustawa o VAT", stanowi, że kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wyszczególnionych w fakturach dokumentujących nabycie towarów i usług, jednakże nie można przyjąć, że każda kwota podatku wymieniona w fakturze VAT automatycznie i bezwarunkowo uprawnia do obniżenia podatku należnego. Założenie takie byłoby bowiem sprzeczne z art. 15 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym podstawą opodatkowania jest obrót, tj. kwota należna z tytułu sprzedaży. Jeśli zatem obrót nie miał miejsca, ale z różnych przyczyn doszło do wystawienia faktury, to zdaniem organu podatkowego, nie można takiego dokumentu traktować jako podstawy do pomniejszenia podatku należnego. W odwołaniu od przedstawionej powyżej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, podatnik reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu prowadzonym przez Urząd Skarbowy W.-B., którego stroną jest B Spółka z o.o., w szczególności wszystkich protokołów z przesłuchań J. K.. Pełnomocnik strony zażądał również by Dyrektor Izby Skarbowej wystąpił do wymienionego powyżej urzędu skarbowego z zapytaniem, czy wobec informacji ujawnionych w postępowaniu podatkowym, którego stroną jest Spółka B , zostało wszczęte postępowanie karne oraz o wystąpienie do organu, który prowadzi to postępowanie o załączenie akt tego postępowania w zakresie dotyczącym Spółki A. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu jest niekompletny. W ocenie pełnomocnika strony organ podatkowy błędnie uznał, że zeznaniom pracowników podatnika nie można dać wiary, bowiem zeznali, że nie pamiętają okoliczności związanych z nabyciem paliwa przez Spółkę A. Autor odwołania argumentował, że skoro organ podatkowy uznał, że podatnik naruszył przepisy prawa przez dokonanie czynności pozornych, to powstaje pytanie dlaczego nie zawiadomił organów ścigania o fakcie składania fałszywych zeznań przez świadków. Pełnomocnik zarzucił, że organ podatkowy nie ustalił, w jaki sposób Spółka A płaciła z zakupione paliwo. Stwierdził, że z uwagi na wartość transakcji należności Spółka regulowała należności za paliwo bezgotówkowo. Dyrektor Izby Skarbowej uwzględniając żądanie uzupełnienia materiału dowodowego, pismem z dnia [...]r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. -B. o przekazanie kopi materiałów zgromadzonych w toku postępowań podatkowych, których stroną był J. K. oraz Spółka z o.o. B . Ponadto organ odwoławczy wystąpił do Sądu Rejonowego dla W.– Ż. z prośbą o przesłanie protokółów przesłuchań J. K., aktu oskarżenia oraz wyroku z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Po ustaleniu, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu i uzupełnieniu materiału dowodowego organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przeanalizował treść zeznań J. K., treść prawomocnego wyroku karnego skazującego wymienioną osobę i doszedł do przekonania, że J. Klimkowski w okresie od lutego do maja 2003 r. w ramach wykonywanej działalności gospodarczej nie przeprowadzał rzeczywistych transakcji sprzedaży paliwa ze Spółką A, a jedynie działając w warunkach zorganizowanej grupy przestępczej wprowadzającej do obrotu gospodarczego jako pełnowartościowy olej napędowy, paliwo uzyskane w wyniku usunięcia znacznika i barwnika z oleju opałowego – wystawiał "puste" faktury. Organ odwoławczy podkreślił, że nie neguje, że Spółka A nabyła paliwo, posiadała je i wykorzystywała, jednakże jego sprzedawcą nie był J. K.. Wykazano bowiem, zdaniem organu, że wymieniony nie był w legalnym posiadaniu paliwa, a zatem to nie wystawca faktur dokonał zbycia towaru. Spółka A reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła skargę na wymienioną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 122, art. 180, art. 188, art. 189, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez uchylenie się od rozpatrzenia całego materiału dowodowego, selektywną ocenę tego materiału, prowadzącą do sprzecznych ustaleń, na skutek czego organ podatkowy - nie kwestionując faktu dokonania przez podatnika wymaganych czynności sprawdzających dane rejestracyjne dostawcy, faktycznego dostarczania paliwa, którego jakość nie budziła zastrzeżeń, cena była zbliżona do cen stosowanych przez inne podmioty, faktury i dokumenty WZ były dostarczane wraz z paliwem, a zapłata następowała przelewem – uznał, że faktury były puste i nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji; 2) naruszenia art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, poprzez błędną wykładnię prowadzącą do zakwestionowania sensu i celu wymienionych przepisów, tj. zasady neutralności podatku, wyrażającej się w prawie do odliczenia podatku naliczonego; 3) art. 27 ust. 4 ustawy o VAT, w wyniku błędnego zastosowania tego przepisu, w sytuacji w której wbrew stanowisku organu podatkowego podatnik prawidłowo prowadził ewidencję, a poprawność zapisów nie była kwestionowana; 4) § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia, na skutek jego zastosowania, w sytuacji w której faktury dokumentowały faktyczne czynności ponieważ fakt zakupu od dostawcy, dostarczenie towaru wraz z fakturą zapłata za towar – nie są kwestionowane przez organy podatkowe, a wykładnia wymienionego przepisu narusza art. 167 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. oraz obowiązującej w 2003 r. VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. Mając na uwadze powyższe naruszenia prawa strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy przytoczył w decyzji zeznanie G. N. (osoby upoważnionej do reprezentowania Spółki w trakcie kontroli podatkowej) z dnia 22 lipca 2008 r., która oświadczyła, że podczas pierwszego spotkania przedstawiciel przedsiębiorstwa B został poproszony o przedstawienie dokumentów rejestracyjnych. Następnie biuro rachunkowe skarżącej Spółki sprawdziło, czy przedsiębiorstwo to istnieje i wywiązuje się z obowiązków podatkowych. Dopiero po sprawdzeniu kontrahenta uzgodniono warunki współpracy. W ocenie autora skargi organ podatkowy nie wziął pod uwagę, że podatnik dokonał aktów staranności oraz że obowiązujące przepisy i orzecznictwo nie wymagały by podjął inne czynności w tym zakresie. Ponadto świadek zeznała, że paliwo było dostarczane na stację paliw w J. oraz że jakość paliwa nie budziła zastrzeżeń. Zeznania P. K. oraz K. R. zostały przytoczone bardzo skrótowo z pominięciem tego iż towar był zawsze dostarczany wraz z fakturą, natomiast płatność następowała po sprawdzeniu zgodności dostawy z fakturą. W aspekcie tych dowodów organ podatkowy ustalił, że towar był faktycznie dostarczany, ale pominął że był dostarczany łącznie z fakturą, która była dostarczana razem z towarem lub za pośrednictwem poczty. Autor skargi podniósł, że fakt dostarczania towaru razem z fakturą pozostał poza sferą ustaleń organu pomimo, że pozostaje w oczywistej sprzeczności z zeznaniami J. K.. Pełnomocnik zarzucił, że organ podatkowy z jednej strony stwierdza, że nie zarzuca podatnikowi, iż nie dołożył należytej staranności przy sprawdzeniu podmiotu dostarczającego paliwo, a równocześnie wydając zaskarżoną decyzję kieruje się odpowiedzialnością zbiorową nieznaną żadnej ustawie, w tym ustawie o podatku od towarów i usług oraz przepisom wykonawczym do tej ustawy. Strona skarżąca podniosła również że złożyła do akt sprawy wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2010 r. sygn. akt C-438/09, który został pominięty przez organ podatkowy. Pełnomocnik wskazał, że wyrok ten dotyczy wadliwości polskich decyzji podatkowych zaś sama zasada odliczenia podatku naliczonego zawarta ustawie o VAT z 1993 r. i 2004 r. jest taka sama. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie prezentując argumenty, które legły u podstaw uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna bowiem organy podatkowe nie naruszyły przepisów postępowania podatkowego ani przepisów prawa materialnego. Organy podatkowe podważyły prawidłowość rozliczenia zawartego w deklaracji VAT-7 za wskazany na wstępie okres rozliczeniowy, wskazując że odliczenie podatku naliczonego nastąpiło z naruszeniem art. 19 ust. 2 ustawy o VAT oraz § 48 ust. 4 pkt 5 a) rozporządzenia Ministra Finansów. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 15 ust. 2, a w przypadku importu - suma kwot podatku wynikająca z dokumentu celnego (art. 19 ust. 2 ustawy o VAT). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2008 r. w sprawie oznaczonej sygn. akt I FSK 780/08 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.nsa.gov.pl), zgodnie z którym podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przewidzianego w tej ustawie z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury, dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Dysponowanie w tym przypadku przez nabywcę fakturą wystawioną przez zbywcę stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia, który nie stanowi per se uprawnienia do odliczenia podatku jeżeli nie towarzyszy mu spełnienie warunku w postaci wykonania rzeczywistej czynności rodzącej u wystawcy faktury obowiązek podatkowy z tytułu jej realizacji na rzecz nabywcy. Niewystarczającym przy tym jest dla prawa do odliczenia podatku z danej faktury jedynie ustalenie, że dany towar znalazł się w posiadaniu nabywcy, jeżeli nie zostanie wykazane, że to w wyniku czynności udokumentowanej tą właśnie fakturą, rodzącej u sprzedawcy powstanie obowiązku podatkowego, doszło do nabycia tegoż towaru. Okoliczność nabycia prawa własności tego towaru przez jego nabywcę w oparciu o art. 169 k.c. nie ma w takiej sytuacji istotnego znaczenia, gdyż prawo do odliczenia podatku naliczonego u nabywcy towaru przysługuje z tytułu podatku należnego powstałego u jego zbywcy, będącego następstwem realizacji przez zbywcę czynności opodatkowanej (sprzedaży towaru lub świadczenia usługi), a nie z tytułu uzyskania przez nabywcę prawa własności towaru. Przepis art. 19 ust. 1 ustawy o VAT należy interpretować w taki sposób, że faktura nieodzwierciedlająca rzeczywiście dokonanej czynności, która rodziłaby u wystawcy obowiązek podatkowy, nie daje odbiorcy tej faktury prawa do odliczenia wykazanego w niej podatku, nawet gdy pozostaje on w dobrej wierze, że wszedł w posiadanie towaru wykazanego na fakturze na podstawie skutecznej czynności cywilnoprawnej mającej miejsce pomiędzy nim a wystawcą faktury. Przyznanie bowiem prawa do odliczenia podatku w takim przypadku oznaczałoby, że prawo do odliczenia przysługuje z tytułu samego posiadania faktury z wykazanym podatkiem, który nie jest należny od podmiotu, który fakturę taką wystawił, jako nierealizującym czynności opisanej w tej fakturze (innym zagadnieniem jest obowiązek uiszczenia przez ten podmiot podatku wykazanego na fakturze bez obowiązku podatkowego). Tymczasem prawo do odliczenia podatku jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności podatnika wystawiającego fakturę, czyli obowiązku podatkowego powstałego na poprzednim etapie obrotu. Jeżeli brak takiej faktycznej czynności u wystawcy faktury, nie może z jej tytułu powstać obowiązek podatkowy, a tym samym brak prawa do odliczenia podatku z takiej faktury. Względy bowiem obiektywne powodują, że nie można odliczyć podatku, który nie powstał w ogóle na uprzednim etapie obrotu. Umożliwienie w takiej sytuacji skorzystania z prawa do odliczenia podatku z faktury dokumentującej czynność, która faktycznie nie została dokonana i nie zrodziła obowiązku podatkowego u jej wystawcy, byłoby sprzeczne z konstrukcją podatku od towarów i usług, umożliwiającej odliczenie zawartych w cenach towarów podatków faktycznie należnych z tytułu czynności ich nabycia. W omawianym przypadku kwota wykazana na fakturze jako podatek, nie jest natomiast faktycznym podatkiem należnym Skarbowi Państwa, lecz kwotą "podszywającą" się pod ten podatek, w celu wyłudzenia jej od nabywcy towaru (przy założeniu, że działa on w nieświadomości tego procederu). Tymczasem w art. 19 ust. 1 ustawy o VAT wskazano, że podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, a nie kwotę wykazaną jedynie jako ten podatek, nie będąc nim faktycznie, a więc nie będąc świadczeniem należnym Skarbowi Państwa. Dopełnieniem tak rozumianego art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, jest § 48 ust. 4 pkt 5 a) rozporządzenia Ministra Finansów, który wyłącza prawo do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane. Pod pojęciem czynności, które nie zostały dokonane należy rozumieć m.in. czynności, które nie miały miejsca między podmiotami wskazanymi na fakturze nawet jeśli nabywca otrzymał towar w niej wymieniony. Przyznanie prawa do odliczenia podatku w powyższym przypadku oznaczałoby, że prawo to przysługuje z tytułu samego posiadania faktury z wykazanym podatkiem, który nie jest należny od podmiotu, który fakturę taką wystawił, jako nierealizującym czynności opisanej w tej fakturze. Tymczasem prawo do odliczenia podatku jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności podatnika wystawiającego fakturę, czyli obowiązku podatkowego powstałego na poprzednim etapie obrotu (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2009 r. sygn. akt I FSK 388/08). W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdziły, że wystawca faktur w oparciu o które skarżąca Spółka obniżyła podatek naliczony, nie był faktycznym sprzedawcą paliwa. Świadczą o tym po pierwsze zeznania wystawcy spornych faktur J. K.. Wymieniony przesłuchany w dniu 30 września 2005 r. i w dniu 20 listopada 2006 r. (przez pracowników Urzędu Skarbowego W.–B.) oświadczył, że w okresie od 20 lipca 2002 r. do 31 marca 2003 r. prowadził działalność pod nazwą P.U.H. B m.in. w zakresie handlu paliwami. Wcześniej występował w obrocie gospodarczym pod nazwą E i również zajmował się handlem paliwami. Świadek zeznał, że wystawiał faktury dokumentujące sprzedaż paliwa spółce F podczas gdy faktycznie paliwo do wymienionej spółki faktycznie dostarczała osoba o imieniu P., nie wystawiając faktur sprzedaży. Spółka F wpłacała pieniądze na rachunek bankowy świadka. Następnie świadek wypłacał te pieniądze i przekazywał faktycznemu sprzedawcy paliwa czyli osobie o imieniu P.. Wymieniona osoba wskazała świadkowi podmioty, od których świadek miał otrzymywać faktury stwierdzajace nabycie towaru (m.in. G i H). Świadek regulował należności z faktur zakupu dokonując przelewów. Następnie podmioty te zwracały świadkowi pieniądze w gotówce, zaś świadek zwracał je osobie o imieniu P.. Świadek zeznał, że za "fakturowanie" miał otrzymywać od tej osoby 1 gr za litr paliwa, ale faktycznie otrzymywał znacznie mniej, średnio około 4.000 zł. Według świadka ów P. zmuszał go do rejestrowania kolejnych przedsiębiorstw: E, P.U.H. B, Spółki z o.o. B . Gdy organy podatkowe wszczęły kontrolę w wymienionej spółce, kazał ją sprzedać wskazanej osobie i wyjechać świadkowi z kraju. Końcowo świadek oświadczył, że działalność, którą prowadził sprowadzała się do wystawiania faktur. Z powyższego wynika, że J. K. nie nabywał ani nie sprzedawał paliwa. Zgłaszając wykonywanie działalności gospodarczej i "fakturując" rzekome transakcje sprzedaży paliwa, stwarzał pozory prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej w zakresie handlu paliwem. Opisany przez świadka obrót pieniędzy wskazuje, że faktycznym sprzedawcą paliwa była nieznana świadkowi osoba o imieniu P.. Dyrektor Izby Skarbowej trafnie ocenił, że o tym, iż J. K. nie był sprzedawcą paliwa przesądza prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla W. Ż. [...] Wydział Karny z dnia [...] r. skazujący wymienionego za udział w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstwa polegającego na wprowadzaniu do obrotu jako pełnowartościowego oleju napędowego, paliwa uzyskiwanego w wyniku usunięcia znacznika i barwnika z oleju opałowego, wprowadzając w ten sposób nabywców tego paliwa w błąd co do jakości i przeznaczenia sprzedawanego im paliwa. Oceniając jaki charakter miała działalność J. K. organ podatkowy wziął również pod uwagę decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia J. K. podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2002 r. do marca 2003 r. Z decyzji tej wynika, że wymieniony wsławiał fikcyjne faktury VAT mające świadczyć że sprzedawał paliwo wielu podmiotom, w tym Spółce A. Organ podatkowy stwierdził, że wymieniony nie posiadał jakiegokolwiek zaplecza niezbędnego do wykonywania działalności polegającej na handlu paliwem, tj. bazy paliwowej lub samochodów do transportu paliwa (str. 5 uzasadnienia decyzji). Powyższe dowody świadczą o tym, że J. K. nie sprzedawał skarżącej Spółce oleju napędowego, a zatem faktury VAT, które wystawiał w ramach podziału zadań w grupie przestępczej, stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane. Tym samym faktury te nie stanowią dla skarżącej Spółki podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez selektywną ocenę materiału dowodowego. Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut, iż organy podatkowe pominęły okoliczność, iż biuro rachunkowe skarżącej spółki sprawdziło wszelkie dane rejestracyjne dostawcy paliwa oraz że jakość tego paliwa i cena nie wzbudzały wątpliwości. W ocenie Sądu powyższa okoliczność nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Kwestia zgłoszenia wykonywania działalności gospodarczej organowi ewidencyjnemu oraz dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie mają znaczenia przy ustaleniu, czy faktura VAT stwierdza dokonanie faktycznych czynności. Po drugie, organy podatkowe nie podważyły rozliczeń podatkowych skarżącej Spółki z tej przyczyny, iż wystawca faktur był podmiotem niezarejestrowanym jako czynny podatnik podatku VAT, ale dlatego że wystawca tych faktur nie był faktycznym sprzedawcą towaru. Z tej przyczyny argumentacja skargi odwołująca się do orzeczeń sądów administracyjnych, dotyczących odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot niezarejestrowany (powołany w skardze wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 129/08). Odnosząc się do argumentacji autora skargi związanej z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 12 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 443/07, należy zauważyć, że w wymienionej sprawie organy podatkowe kwestionując rozliczenie podatku, zastosowały wprawdzie tożsame w swoim brzmieniu przepisy, tj. art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT i § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), odpowiadający § 48 ust. 4 pkt 5 a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r., jednak argumentacja organów podatkowych była diametralnie odmienna. W przywołanej sprawie organy podatkowe nie kwestionowały tego, że skarżący nabył paliwo w ilościach i za cenę widniejącą na spornych fakturach, stwierdziły natomiast, iż skoro wystawca faktur paliwo to nabył z nielegalnego źródła, to faktury stwierdzające dalszą sprzedaż tego towaru nie dokumentują rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, a zatem zgodnie z art. 19 ustawy o VAT nie dają podstaw do odliczenia podatku naliczonego. W wymienionej sprawie WSA uchylił zaskarżoną decyzję wskazując m.in., że w jego ocenie teza przyjęta przez organy podatkowe jest zbyt daleko idąca i nie da się jej wyprowadzić z żadnego z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a przede wszystkim z art. 19 ust. 1 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe podważyły odliczenie podatku z faktur wystawionych przez J. K. ponieważ uznały, iż faktury te nie dokumentują faktycznych transakcji, nie zaś dlatego że wystawca nabył paliwo z nielegalnego źródła. Ostatni z przywołanych w skardze orzeczeń, tj. wyrok WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 4 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 148/07 dotyczy przede wszystkim odmiennego stanu faktycznego. Organy podatkowe oceniły, że podatnik nie może odliczyć podatku naliczonego, bowiem wydatki które poniósł na zorganizowanie spotkania integracyjnego pracowników z zarządem spółki, nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu. Ponadto orzeczenie to zapadło na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r., których interpretacja dokonywana jest przy uwzględnieniu orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu decyzji, ETS w postanowieniu z dnia 6 marca 2007 r. sygn. akt C-186/06 Trybunał uznał że jest właściwy do dokonywania wykładni prawa wspólnotowego jedynie w zakresie, w jakim dotyczy to jego stosowania w nowym państwie członkowskim od momentu przystąpienia tego państwa do Unii Europejskiej. Trybunał uznał się za niewłaściwy w zakresie wykładni dyrektyw wspólnotowych dotyczących podatku VAT, jeśli chodzi o okres rozliczeniowy, dotyczący podatków będących przedmiotem sprawy przed sądem krajowym, sprzed przystąpienia państwa członkowskiego do Unii Europejskiej. Z uwagi na powyższe formułowanie przez autora skargi zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego odwołujących się do prawa wspólnotowego oraz rozstrzygnięć Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości jest niezasadne. Ponadto załączony do akt sprawy wyrok ETS z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt C-438/09 w sprawie Dankowskiego, dotyczy zagadnienia odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot niezarejestrowany dla potrzeb podatku od towarów i usług. Jak wskazano powyżej organy podatkowe nie podważyły rozliczeń podatkowych skarżącej Spółki z tej przyczyny, iż wystawca faktur był podmiotem niezarejestrowanym jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło