I SA/Łd 1322/14
WyrokWSA w Łodzi2015-03-18
Skład orzekający: Joanna Tarno, Cezary Koziński, Teresa Porczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które strona mogła ujawnić w poprzednim postępowaniu, ale tego zaniechała z powodu własnego zaniedbania lub błędnej oceny, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowego na podstawie art. 273 § 2 PPSA?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że okoliczności faktyczne wskazane przez skarżącego, dotyczące przeznaczenia darowizny na zakup lokalu mieszkalnego i spłatę kredytu, były znane skarżącemu w poprzednim postępowaniu. Zastosowanie zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie było niemożliwe do wykazania w poprzednim postępowaniu. Niemożność powołania się na okoliczności faktyczne lub dowody zachodzi tylko wtedy, gdy były one nieznane stronie lub nieujawnialne, a nie gdy strona z własnej winy (zaniedbania, zapomnienia, błędnej oceny) ich nie przedstawiła.Stan faktyczny
Skarżący A.G. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z 20 lutego 2013 r., który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Skarżący argumentował, że dowiedział się o nowej okoliczności faktycznej z postanowienia Prezydenta Miasta P. dotyczącego umorzenia zaległości podatkowej, z którego wynikało, że organy podatkowe nie uwzględniły zwolnienia przedmiotowego z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, mimo że darowizna została w całości przeznaczona na zakup lokalu mieszkalnego i spłatę kredytu. Skarżący podniósł również zarzut naruszenia art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej przez niedołączenie do akt sprawy dokumentów potwierdzających te okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: Pomocnik sekretarza Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi A.G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 1514/12 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn oddala skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 20 lutego 2013 r. I SA/Łd 1514/12, oddalił skargę A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] nr [...], w sprawie ustalenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w wysokości 5.073 zł, od darowizny środków pieniężnych w wysokości 35.000 zł. Wyrok ten nie został zaskarżony i stał się prawomocny.
Pismem z 8 grudnia 2014 r. A. G. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego we wspomnianej wyżej sprawie o sygnaturze I SA/Łd 1514/12, żądając uchylenia wyroku z 20 lutego 2013 r. oraz rozpoznania sprawy i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej.
W uzasadnieniu skargi o wznowienie podatnik wskazał, że [...] otrzymał postanowienie Prezydenta Miasta P. z [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowej wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...], znak sprawy [...]. Z treści tego postanowienia dowiedział się, że wspomniany Naczelnik Urzędu Skarbowego, rozpoznając sprawę dotyczącą darowizny nie uwzględnił zwolnienia przedmiotowego wynikającego z treści przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, a zatem nie ustalił właściwej podstawy opodatkowania. Organ pierwszej instancji dokonał wprawdzie pomniejszenia darowizny o kwotę wynikającą z treści przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., to jest o 9.637 zł, przyjmując podstawę opodatkowania w wysokości 25.363 zł. Pominął jednak fakt, że kwota darowizny w całości została przeznaczona na nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość oraz na spłatę zabezpieczonego hipoteką kredytu mieszkaniowego, co zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.p.s.d. uzasadniało pomniejszenie podstawy opodatkowania o kolejne 9.637 zł. Z postanowienia Prezydenta Miasta P. z [...] wynikało jednoznacznie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. nie wykonał obowiązku wynikającego z treści przepisu art. 187 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.), to jest: nie dołączył do akt postępowania dokumentów w postaci umowy kredytu, jak również dokumentów potwierdzających wpłatę na pierwszą ratę za mieszkanie. Skarżący zwrócił uwagę, że organ pierwszej instancji dysponował wspomnianymi, istotnymi dla sprawy dokumentami, ponieważ zostały one przedłożone przez podatnika w toku postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. W konsekwencji powyższych błędów organ pierwszej instancji nie zastosował zwolnienia wynikającego z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.p.s.d., mimo że powinien tego dokonać z urzędu, a zatem rażąco naruszył wspomniany przepis. Ponadto dopuścił się także naruszenia wymienionego wyżej art. 187 § 3 O.p.
W dalszej części uzasadnienia wniosku skarżący, powołując się na art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wskazał, że zaniechanie przez organy obu instancji odliczenia kwoty zwolnionej od opodatkowania na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.p.s.d. stanowiło nową okoliczność faktyczną, o której strona nie wiedziała, a zatem nie mogła z niej skorzystać w poprzednim postępowaniu. Ponadto, fakt nieprzedstawienia Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. dokumentów potwierdzających przeznaczenie środków z darowizny w całości na nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, wyszedł na jaw dopiero na etapie postępowania o umorzenie zaległości podatkowej.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wyjaśnił, że na wniosek podatnika wznowione zostało również postępowanie podatkowe, zakończone ostateczną decyzją z [...] W rezultacie Dyrektor Izby Skarbowej uwzględnił wskazane przez stronę nowe okoliczności i decyzją z [...] uchylił własną decyzję z [...] oraz poprzedzającą decyzję organu pierwszej instancji, ustalając jednocześnie zobowiązanie podatkowe w mniejszej wysokości.
W toku postępowania przed sądem, na rozprawie 18 marca 2015 r., pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania sądowego, w związku z wydaniem wspomnianej decyzji z [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie podlega oddaleniu.
W punkcie wyjścia przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Wynikająca z treści cytowanego art. 273 § 2 p.p.s.a. niemożność powołania się w poprzednim postępowaniu na określone okoliczności faktyczne (powołania środków dowodowych) nie zachodzi wtedy, gdy istniała obiektywna możliwość powołania się na te okoliczności, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła. Z użytego w przepisie zwrotu "wykrycie" wynika, że odnosi się on do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronom. Nie odnosi się natomiast do okoliczności i dowodów jawnych z materiału poprzedniego postępowania, a tylko nie dostrzeżonych przez stronę (por. wyrok WSA w Łodzi z 17 marca 2004 r., sygn. akt II SA/Łd 1471/03 i powołane tam orzecznictwo, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: CBOSA).
Wskazana przez skarżącego okoliczność jaką były braki w aktach administracyjnych sprawy, w których nie znalazły się dowody potwierdzające przeznaczenie w całości otrzymanej darowizny na nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość oraz na spłatę zabezpieczonego hipoteką kredytu mieszkaniowego, umożliwiająca skorzystanie przez stronę ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.p.s.d., nie spełnia ustawowej przesłanki z art. 273 § 2 p.p.s.a. Z samej istoty tej okoliczności – to jest stąd, że skarżący sam wydał otrzymaną darowiznę na zakup lokalu mieszkalnego – wynika bowiem, że strona miała wiedzę o wspomnianej okoliczności i mogła się na nią powołać w poprzednim postępowaniu. Nieznajomość przepisów umożliwiających skorzystanie ze zwolnienia podatkowego, czy też pobieżne zapoznanie się z aktami administracyjnymi przed wydaniem decyzji przez organ podatkowy, nie oznacza, że skarżący utracił obiektywną możliwość powołania się na wspomnianą wyżej okoliczność.
W sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę o wznowienie postępowania uzna ją za dopuszczalną i podejmie decyzję o merytorycznym rozpoznaniu sprawy, musi wydać wyrok powołując się w nim na właściwą podstawę prawną, to jest art. 282 § 2 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 4 listopada 2014 r., II FSK 2168/14, CBOSA). W myśl tego unormowania sąd, po ponownym rozpoznaniu sprawy, stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza. Jeżeli zatem przesłanka wznowienia powołana w skardze o wznowienie jest bezzasadna, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, sąd rozpoznający skargę o wznowienie zobowiązany jest do jej oddalenia, nie zaś umorzenia postępowania sądowego, czego domagał się pełnomocnik organu w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze sąd, stosownie do treści art. 282 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę o wznowienie postępowania.
ms
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło