I SA/Łd 138/17

WyrokWSA w Łodzi2017-04-12

Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Paweł Janicki, Cezary Koziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara porządkowa nałożona na pełnomocnika strony w postępowaniu podatkowym jest zasadna, jeśli pełnomocnik powołuje się na długotrwałą chorobę jako przyczynę nieudzielenia wyjaśnień, mimo że w okresach między zwolnieniami lekarskimi mógł wykonywać czynności zawodowe, a także prowadził działalność gospodarczą i zatrudniał pracownika?
Ratio decidendi
Kara porządkowa nałożona na pełnomocnika strony w postępowaniu podatkowym jest zasadna, jeśli mimo powoływania się na chorobę, istniały okresy, w których pełnomocnik mógł wykonywać czynności zawodowe, prowadził działalność gospodarczą i zatrudniał pracownika, co pozwalało mu na zgromadzenie i przekazanie żądanych wyjaśnień. Bezzasadna odmowa złożenia wyjaśnień, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia o konsekwencjach, stanowi podstawę do nałożenia kary porządkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia kary porządkowej nałożonej na pełnomocnika strony (A. M.) przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-B. za nieudzielenie wyjaśnień na wezwania organu. Pełnomocnik powoływał się na długotrwałą chorobę jako przyczynę braku możliwości udzielenia wyjaśnień. Organ odwoławczy oraz sąd administracyjny uznały, że mimo choroby, istniały okresy, w których pełnomocnik mógł wykonać obowiązek, a także mógł skorzystać z pomocy zatrudnionego pracownika. Zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...][...] w przedmiocie odmowy uchylenia kary porządkowej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-B. z [...]odmawiające uchylenia nałożonej na A. M. kary porządkowej. Podstawą postanowienia były następujące ustalenia i wnioski organów prowadzących postępowanie. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. na podstawie art. 216, art. 217, art. 262 § 1 pkt 2, § 5, § 5a, art. 262a w związku z art. 292 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej: Ordynacja podatkowa - postanowił nałożyć na A. M. jako pełnomocnika S. S. karę porządkową w wysokości 1.000,00 zł za nieudzielenie wyjaśnień bez uzasadnionej przyczyny, na wezwanie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. skierowane w pismach z dnia 9 grudnia 2015 r., z dnia 18 marca 2016 r., z dnia 7 czerwca 2016 r. W uzasadnieniu postanowienia Organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że wezwania te skierowane do pełnomocnika strony zostały doręczone zgodnie z art. 144 § 1 pkt 1, art. 148 § 1 i § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. za pośrednictwem operatora pocztowego w miejscu prowadzenia działalności pełnomocnika wskazanym w pełnomocnictwie z dnia 10 grudnia 2015 r. Wezwania zostały wystawione na podstawie art. 155, art. 159, art. 180, art. 187 § 1, art. 189, art. 286 § 1 pkt 4 i 5, art. 287 § 3 i art. 292 Ordynacji podatkowej i zawierały pouczenie o konsekwencjach niestawiennictwa w wyznaczonym terminie i nieudzielenia wyjaśnień. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że A. M. nie udzielił wyjaśnień i nie usprawiedliwił w żaden sposób niemożliwości wypełnienia czynności, o które wnosił organ podatkowy w wezwaniach z dnia 9 grudnia 2015 r. oraz 18 marca i 7 czerwca 2016 r., po ustaniu niezdolności do wykonywania wymaganych czynności spowodowanych przebywaniem na zwolnieniu lekarskim. Dodatkowo organ I instancji wskazał, że żądane informacje stanowią istotny element dla rozstrzygnięcia prowadzonej kontroli. Jednocześnie organ zauważył, że nakładając karę porządkową wziął pod uwagę fakt, że pełnomocnik prowadzi działalność gospodarczą w ramach Biura Rachunkowego Biegłego Rewidenta A w Ł. Działalność ta ma charakter ciągły i nie zgłaszano jej zawieszenia. Ponadto oprócz funkcji pełnomocnika, w ramach udzielonego pełnomocnictwa, A. M. wykonywał usługi księgowe wobec innych podmiotów. Usługi te mają charakter odpłatny, co oznacza, że pełnomocnik uzyskuje bieżące dochody. Jak wskazał organ podatkowy I instancji dokonując miarkowania wysokości kary wzięto pod uwagę także fakt choroby i ewentualne pomniejszenie dochodów w tym czasie. Ze względu na powyższe skalkulowano wysokość kary na 1 000 zł. W dniu 1 września 2016 r. wpłynęło do Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. (nadane w placówce pocztowej 30 sierpnia 2016 r.) podanie pełnomocnika o uchylenie na podstawie art. 262 § 6 Ordynacji podatkowej postanowienia o nałożeniu kary porządkowej. W uzasadnieniu wskazał, że przyczyną nieudzielenia wyjaśnień była przewlekła i długotrwała choroba, trwająca z niewielkimi przerwami od początku 2016 roku do 25 sierpnia, o czym został poinformowany w maju 2016 r. pracownik Urzędu Skarbowego. Zaznaczył również, że zaświadczenia lekarskie o jego niezdolności do pracy w okresie do dnia 25 sierpnia 2016 r. są do okazania na żądanie organu podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie organu A. M. nadesłał kserokopie wystawionych dla niego zaświadczeń lekarskich: z dnia 15.04.2016 r.: niezdolność do pracy od 16 kwietnia do 29 kwietnia 2016 r., z dnia 29.04.2016 r.: niezdolność do pracy od 30 kwietnia do 16 maja 2016 r., z dnia 17.05.2016 r.: niezdolność do pracy od 17 maja do 31 maja 2016 r., z dnia 10.06.2016 r.: niezdolność do pracy od 10 czerwca do 17 czerwca 2016 r., z dnia 20.06.2016 r.: niezdolność do pracy od 18 czerwca do 30 czerwca 2016 r., z dnia 17.07.2016 r.: niezdolność do pracy od 13 lipca do 22 lipca 2016 r., z dnia 22.07.2016 r. niezdolność do pracy od 23 lipca do 8 sierpnia 2016 r. i z dnia 09.08.2016: niezdolność do pracy od 9 sierpnia do 25 sierpnia 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. na podstawie art. 216, art. 217 , art. 263 § 1 i § 2, w związku z art. 262 § 6, oraz art. 292 Ordynacji podatkowej odmówił uchylenia kary porządkowej nałożonej postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2016 r. Analizując argumenty zawarte w podaniu o uchylenie nałożonej kary organ podatkowy I instancji wskazał, że przyczyny na które powołuje się pełnomocnik, a dotyczące przewlekłej i długotrwałej niezdolności do pracy należy odnieść do czasu trwania kontroli podatkowej, której wezwania dotyczą. Organ podatkowy wskazał, że A. M. był wzywany jako pełnomocnik kontrolowanego do wykonania określonych czynności, przede wszystkim w formie pisemnej. Ponadto organ podatkowy zauważył, że jedno z wezwań zostało doręczone w okresie, gdy pełnomocnik nie przebywał na zwolnieniu lekarskim (tj. wezwania z 7 czerwca 2016 r. doręczone 8 czerwca 2016 r.). Dodatkowo Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. zaznaczył, że podczas swojej absencji chorobowej A. M. wykonywał usługi księgowe w sposób odpłatny na rzecz innych podmiotów, co przemawia za tym, że niezdolność w zakresie stanu zdrowia nie wykluczała możliwości zastosowania się do treści żądań organu podatkowego wyrażonych w wezwaniach. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w postanowieniu z [...] podkreślił, że warunkiem prawidłowego zastosowania przepisu art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego nie tylko co do przesłanek wyraźnie wymienionych w tym przepisie (podmiot, prawidłowości wezwania, brak uzasadnionej przyczyny niewykonania wezwania), lecz także rodzaju i stopnia zawinienia oraz ewentualnych skutków, jakie pociąga w konkretnym przypadku uchybienie wezwaniu. Jednak podstawowym wymogiem uprawniającym organ do sięgnięcia do tej kary jest prawidłowość wezwania osoby wyzwanej. Skoro zatem warunkiem nałożenia kary porządkowej jest prawidłowe wezwania adresata, pouczenie go o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania oraz doręczenie wezwania przyjąć należy, że każdorazowe wystąpienie okoliczności wskazanych w przepisie art. 262 art. 262 § 1 pkt 2 powoływanej ustawy może skutkować wymierzeniem przez organ podatkowy takiej kary. Następnie organ odwoławczy zauważył, że jak wynika z akt sprawy ukarany był prawidłowo wzywany do złożenia pisemnych wyjaśnień. Wezwania te zawierały zrozumiałe i rzeczowe określenie zakresu żądanych wyjaśnień oraz zostały prawidłowo doręczone. Zawierały nadto wymagane prawem pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, a opisanych w art. 262 Ordynacji podatkowej. Zastrzeżenia podatnika budzi natomiast fakt nieuwzględnienia przez organ I instancji okoliczności faktycznych powodujących niewykonanie nałożonego na pełnomocnika obowiązku, tj. cyt. "(...) przewlekła i długotrwała niezdolność do pracy, trwająca z niewielkimi przerwami praktycznie od początku 2016 roku do 25 sierpnia 2016 roku." Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że przedstawione przez ukaranego zaświadczenia lekarskie, dokumentują chorobę powodującą niezdolność do pracy w okresach od 16 marca do 31 maja, od 10 czerwca do 30 czerwca oraz od 13 lipca do 25 sierpnia 2016 r. Z tego też wynika, że w okresach od 1 czerwca do 9 czerwca oraz od 1 lipca do 12 lipca 2016 r. A. M. nie przebywał na zwolnieniu lekarskim. Dodatkowo organ wskazał, że w każdym z zaświadczeń, w stosownej rubryce, znajdowało się wskazanie lekarza prowadzącego, że "chory może chodzić". Taka treść zaświadczeń wykluczała przyjęcie ustalenia o tak intensywnym przebiegu choroby we wskazanym okresie (leczenie poza szpitalem), który uniemożliwiałby ukaranemu samodzielne działanie lub ewentualnie wyręczenie się inną osobą przy złożeniu pisemnych wyjaśnień. Zdaniem organu odwoławczego nie sposób tym samym stwierdzić, że niedyspozycja pełnomocnika w tym czasie była przeszkodą do sprostania żądaniu określonemu w wezwaniach organu pierwszej instancji. Potwierdza to również okoliczność, że w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim wykonywał on usługi księgowe na rzecz innych podmiotów. Ponadto, jak ustalił organ, w omawianym okresie od stycznia do sierpnia 2016 r., w związku z prowadzoną przez pełnomocnika działalnością gospodarczą w ramach Biura Rachunkowego Biegłego Rewidenta A jako płatnik dokonywał wpłat z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od zatrudnionych pracowników, co świadczy czym o tym, że w celu wypełnienia nałożonego na niego obowiązku mógł się posłużyć zatrudnionym przez siebie pracownikiem. Wskazał ponadto, że wezwania do złożenia wyjaśnień były kierowane na adres pod którym A. M. prowadzi działalność gospodarczą, a ich odbiór był potwierdzony przez niego osobiście. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy uznał, że swoim zachowaniem pełnomocnik wyczerpał znamiona bezzasadnej odmowy złożenia wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli. Skoro zatem bezzasadna odmowa złożenia żądanej dokumentacji stanowi przesłankę zastosowania kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2a Ordynacji podatkowej, a tego rodzaju sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie, istniała podstawa do nałożenia kary porządkowej, o której mowa w tym przepisie. Na powyższe postanowienie organu odwoławczego A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu podkreślił, że przyczyną nieudzielenia wyjaśnień na żądanie organu I instancji była przewlekła i długotrwała niezdolność do pracy trwająca z niewielkimi przerwami praktycznie od początku 2016 r. do 25 sierpnia 2016r. Skarżący podniósł, że o okolicznościach tych informował telefonicznie pracownika Urzędu Skarbowego. Ponadto zauważył, że zawarte w postanowieniu Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. sformułowanie, iż pełnomocnik w żaden sposób w toku czynności kontrolnych nie usprawiedliwił niewykonania czynności do których był wezwany, jest w sposób rażący niezgodne ze stanem faktycznym. Niezwłocznie na żądanie organu podatkowego I instancji zostały okazane zaświadczenia o niezdolności do pracy. Skarżący podniósł ponadto, że zaskarżone postanowienie nie zawiera praktycznie żadnego uzasadnienia faktycznego, a jedynie powiela stwierdzenia zawarte w postanowieniu z dnia [...]sierpnia 2016 r. Dodatkowo zwrócił uwagę na brak możliwości kontaktu ze S.S. z uwagi na jego stan zdrowia (do skargi załączone zostało zaświadczenie lekarskie oraz skierowanie do szpitala). Wskazał, że w tych okolicznościach wszelkie próby skontaktowania się ze stroną były niemożliwe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Spór ogniskuje się wokół zasadności nałożenia kary porządkowej, z którą nie zgadza się skarżący uznając ,że nie dał powodów do jej nałożenia , a jego sytuacja osobista związania ze stanem zdrowia uzasadniała uchylenie nałożonej kary, o co wnosił pierwotnie. Tymczasem organ nie odniósł się do podnoszonych okoliczności i argumentów. Znamienne jest to , że w złożonej skardze strona nie wskazuje na naruszenie konkretnych norm prawnych jednakże z jej uzasadnienia można wywieść ,że wskazuje na wady polegające na niezgodności wyprowadzanych ocen ze stanem faktycznym co do możliwości wykonania nałożonego obowiązku a także uchybienia sporządzonego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia , polegające na powtarzaniu argumentów organu I instancji bez odniesienia się do zarzutów zawartych w zażaleniu. W tym miejscy wskazać należy na treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej jako "ppsa" ) , która wskazuje ,że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną , z zastrzeżeniem , które nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. W tak zakreślonych granicach sąd dokonał kontroli wydanego postanowienia. Przed przystąpieniem do oceny legalności wydanego rozstrzygnięcia koniecznym jest przypomnienie podstawowych regulacji prawnym mających w sprawie zastosowanie. Instytucja kary porządkowej została uregulowana w art. 262 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 1 powołanego przepisu, karę porządkową, w kwocie do 2800 zł , można nałożyć na stronę, jak i jej pełnomocnika, w przypadku bezzasadnej odmowy złożenia przez nią wyjaśnień, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, pomimo prawidłowego zawiadomienia organu podatkowego. Nie ulega zatem wątpliwości, ze instytucja ta ma na celu przede wszystkim zdyscyplinowanie strony, a w dalszym planie przymuszenie jej do wykonania niektórych poleceń organu podatkowego. Wymaga podkreślenia, że przypadki, w których zastosowana może być kara porządkowa, są enumeratywnie wymienione w powołanym wyżej art. 262 Ordynacji podatkowej. Powyższe odnieść należy także do pełnomocnika. Celem regulacji art. 262 § 1 pkt 2 Op. jest wymuszenie posłuchu postanowieniom organów podatkowych. Równocześnie ma zapewnić sprawny przebieg postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianym ustawowo terminie (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2007, tom II, s. 627 i n.). Przesłanką uzasadniającą nałożenie kary porządkowej jest bezzasadna a więc nie znajdująca potwierdzenia w obowiązujących przepisach (np. art. 195 lub 196 Op.), odmowa złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału. Odmowa musi mieć charakter jednoznaczny i wskazywać na brak woli poddania się obowiązkom nałożonym przez organy podatkowe. Analizując treść tego przepisu należy również odnieść się do zasad postępowania podatkowego uregulowanych w Ordynacji podatkowej. Stosownie do art. 122 O.. organy podatkowe mają obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a z kolei z art. 187 § 1 Op. wynika obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że wynikające z tych przepisów obowiązki organów podatkowych, nie oznaczają, że ciężar dowodu, czy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym (por. np. wyroki NSA z dnia: 6 sierpnia 2009 r., I FSK 205/08, LEX nr 552148; 7 lipca 2009 r., II FSK 372/08, LEX nr 529353; 4 czerwca 2009 r., II FSK 293/08, LEX nr 511333; 23 grudnia 2008 r., II FSK 1327/07, LEX nr 515351; 30 maja 2006 r. II FSK 835/05, LEX nr 180477; oraz A. Hanusz, Strony postępowania podatkowego a ciężar dowodu, PP 2004/9/49). Zgodnie z art. 122 Op. do organu podatkowego należy inicjatywa w zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu stanu faktycznego, a temu celowi służy m.in. instytucja wezwania strony lub innej osoby do złożenia wyjaśnień niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie budzi bowiem wątpliwości, że szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy posiada podatnik i nie może to on decydować o tym, które dane przekazać organowi podatkowemu, a które nie mają znaczenia w sprawie. Organ podatkowy ma obowiązek zebrać dowody i ustalić stan faktyczny, ale to nie oznacza, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, na żądanie organu, będących w jego posiadaniu. Wynika to, bowiem jednoznacznie z art. 189 § 1 i 2 Op. Organ ma obowiązek wszechstronnie zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy a więc wskazując okoliczności faktyczne korzystne i niekorzystne dla podatników. Wynika to także z art. 191 i art. 192 Op. Zatem przepis art. 189 Op. należy interpretować łącznie z art. 155 a także art. 187 § 1, art. 191 – 192 Op. W możliwości wezwania strony, czy innej osoby do określonego zachowania na podstawie art. 155 Op., realizowany jest przez organ podatkowy obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sytuacji gdy podatnik w ogóle nie stosuje się do wezwania organu, organ podatkowy ma prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania od podatnika wyjaśnień, czy przedstawienia dowodu. Ocena bowiem, czy złożenie przez podatnika dowodu jest niezbędne pozostaje w gestii organu, przed którym toczy się postępowanie. (por. wyroki NSA z dnia 30.11.2010 Kluczową przesłanką nałożenia kary porządkowej, jest zgodnie z powołanym przepisem, "bezzasadność odmowy" dokonania konkretnej czynności procesowej przez stronę także pełnomocnika . Przez to pojęcie należy z kolei rozumieć odmowę, nie mającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy. Nie chodzi tu zatem o to, czy w przekonaniu strony mogła ona temu obowiązkowi sprostać, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód w jego wykonaniu. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że wobec braku odpowiedzi ze strony skarżącej a później pełnomocnika na kierowane trzykrotnie – do strony oraz pełnomocnika wezwania organu podatkowego , jego zachowanie miało charakter bezzasadnej odmowy złożenia na piśmie istotnych wyjaśnień , o której mowa w art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika, że najpierw strona 9 grudnia 2015 r. a później pełnomocnik był wzywany dwukrotnie do przedstawienia wymaganej przez organ dokumentacji – pismem z dnia 18 marca 2016 r. (doręczonym w dniu 22 marca 2016 r. r.) oraz pismem z dnia 7 czerwca 2016 r. (doręczonym w dniu 8 czerwca 2016 r.). Dokumentacja, do której przedłożenia została zobowiązany skarżący i pełnomocnik stanowiła materiał dowodowy niezbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Wezwanie wskazywało, czego organ się domaga, w jakim terminie i jakie są konsekwencje niezastosowania się do wezwania. Informacji tych jako nieczytelnych czy niezrozumiałych , pełnomocnik nie kontestuje. Na tle powyższych uwag należy podnieść, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik został , w ocenie sądu I instancji , prawidłowo wezwany do przedłożenia wyjaśnień o zakresie wskazanym w wezwaniach, które zostały doręczone do jego biura - biegłego rewidenta. Nie wysyłając ich , tym samym odmawiając wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności ustalenia podstawy opodatkowania, pełnomocnik uniemożliwił organowi podatkowemu przeprowadzenie kontroli, a skoro odmowa ich przekazania , o czym niżej, była bezzasadna, nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 Op. należało uznać za zasadne . W tym kontekście wywody zawarte w skardze wniesionej do Sądu o braku podstaw do wymierzenia kary porządkowej są całkowicie chybione. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można mówić o bezzasadnej odmowie złożenia wyjaśnień . Z akt sprawy wynika , że jakkolwiek pełnomocnik legitymował się znacznym okresem przebywania na zwolnieniu lekarskim, a jego prośby o zmianę terminu wypełnienia nałożonego obowiązku były uwzględniane, to jednakowoż za uznaniem , iż bezzasadnie nie wykonał wezwania wskazują następujące okoliczności: Po pierwsze , pełnomocnik jest biegłym rewidentem prowadzącym biuro rachunkowe , zatrudniającym pracownika. Powyższe nakazuje uznać , iż jest to osoba wysoko wykwalifikowana z zakresu rachunkowości , zajmująca się rozliczeniami podatkowymi zawodowo , która powinna zdawać sobie sprawę z konsekwencji podejmowanych działań w kontaktach z organami podatkowymi wówczas kiedy dobrowolnie przyjęła na siebie obowiązki reprezentowania klienta , w tej sprawie Pana S.S. Pełnomocnictwo nie zawierało żadnych ograniczeń i dotyczyło prowadzonych czynności kontrolnych w odniesieniu do ustaleń stanu faktycznego dotyczącego prawidłowości i rzetelności rozliczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. Po wtóre , jako odnotowały organy w oparciu o zgromadzone dowody ( przedstawione zwolnienia lekarskie ) w trakcie powołanej niezdolności do pracy , miały miejsce przerwy , odpowiednio od 1 do 9 czerwca 2016 r. oraz od 1 do 12 lipca 2016 r. a zatem nie było przeszkód ażeby w tych okresach zgromadzić a następnie przesłać informacje żądane przez organ podatkowy. Po trzecie , nie odnotowano ażeby z powodu choroby pełnomocnik zawiesił działalność , co więcej przez cały czas świadczył usługi z zakresu obsługi księgowej na rzecz innego podmiotu tj. B s.c. w Ł. , na co wskazują wystawione faktury VAT , a to oznacza, że nie zachodziła żadna przeszkoda do wywiązania się również z obowiązku złożenia wyjaśnień w ramach postępowania prowadzonego wobec S.S. Wreszcie , zatrudniając pracownika , skarżący mógł z jego pomocą zgromadzić informacje a następnie doręczyć do organu , o które wnioskowano w przesyłanych wezwaniach. W tych okolicznościach zasadnie organ argumentował ,że jakkolwiek miały miejsce zdarzenia, które mogły oddziaływać na funkcjonowanie pełnomocnika, to jednakowoż całokształt zgromadzonych dowodów pokazuje ,że istniały realne możliwości wypełnienia żądania organu i przedstawienia na piśmie wskazanych wyjaśnień. Odmawiając wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności - ustalenia podstawy opodatkowania, pełnomocnik uniemożliwił organowi podatkowemu przeprowadzenie w zakładany sposób kontroli , a skoro odmowa przekazania była bezzasadna, nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 Op. należy uznać za zasadne a tym samym zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. W tym kontekście zawarte w skardze wniesionej do Sądu wywody skarżącego o braku podstaw do wymierzenia kary porządkowej czy też niewłaściwej oceny okoliczności związanych z bezzasadną odmową wykonania wezwania są całkowicie chybione. Jako nie mające znaczenia dla sądowej kontroli wydanego postanowienia są zarzuty skargi wraz złączonymi do niej dowodami, oparte na braku kontaktu ze stroną z uwagi na jej stan zdrowia psychicznego uniemożliwiający w ogóle prowadzenie postępowania kontrolnego, także uniemożliwiający skontaktowanie się z podatnikiem przez pełnomocnika. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy ,że podniesione zostały dopiero po raz pierwszy na etapie skargi a zatem nie były znane organowi, stąd też nie mogły być przedmiotem jego oceny , w dalszej kolejności do standardów rzetelnego reprezentowania strony należy właściwe reagowanie na zachowania reprezentowanego , i w sytuacji natrafiania na utrudniony czy też wręcz wyłączony z nim kontakt, wpływające na właściwe wypełnianie przyjętych obowiązków wobec organu, należało rozważyć wypowiedzenie otrzymanego pełnomocnictwa . O tym , że skarżący miał świadomości możliwości tamowania kontroli swoim zachowaniem wskazują jego twierdzenia zawarte w podaniu o uchylenie nałożonej kary porządkowej , iż w sytuacji przedłużającej się niezdolności do pracy , która de facto miała miejsce , złoży rezygnację z reprezentowania S.S. Pomimo tego bezzasadnie nie wykonywał kierowanych do niego wezwań czym w ocenie sądu doprowadził do słusznego zastosowania wobec niego art. 262 §1 pkt 2 OP. . Tym samym sąd nie dopatrzył się wystąpienia żadnych okoliczności czy zdarzeń , które nie byłyby rozważone przez organy , a które usprawiedliwiałyby brak działania pełnomocnika, i które mogłyby być uznane za przemawiające przeciwko zasadności nałożenia kary. Znamienne jest także i to , że organy nie odnotowały rozmowy skarżącego z pracownikiem organu , na którą się powoływał, w celu usprawiedliwienia nieterminowego wykonania wezwania. Sąd uznaje ustalony stan faktyczny za prawidłowy czego zresztą nie kwestionuje skarżący a jego ocena poprzedzająca nałożenie kary jest usprawiedliwiona treścią art. 191 Op. Tym samym nałożenie kary porządkowej w tak ustalonym i niepodważonym stanie faktycznym było uzasadnione i brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na jego niezgodność z prawem. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak na wstępie, w oparciu o art. 151 ppsa. DB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło