I SA/Łd 14/25
WyrokWSA w Łodzi2025-04-08
Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Joanna Grzegorczyk – Drozda, Tomasz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy aktualny organ prowadzący przedszkole ponosi odpowiedzialność za zwrot dotacji pobranej nienależnie w poprzednim okresie, gdy przedszkole było prowadzone przez inny podmiot?Ratio decidendi
Sąd uznał, że aktualny organ prowadzący przedszkole ponosi odpowiedzialność za zwrot dotacji pobranej nienależnie w poprzednim okresie. Odpowiedzialność ta wynika z faktu, że dotacja była wypłacana na funkcjonowanie przedszkola jako instytucji, a nie na konkretny podmiot prowadzący. Brak posiadania wymaganych prawem dokumentów, takich jak orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego czy decyzje o odroczeniu obowiązku szkolnego, skutkuje uznaniem dotacji za pobraną nienależnie, nawet jeśli dziecko posiadało inne formy dokumentacji potwierdzające jego stan zdrowia lub rozwój.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Fundacji (skarżącej) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, która określiła wysokość dotacji podlegającej zwrotowi jako dotacji pobranej nienależnie w 2019 r. wraz z odsetkami. Skarżąca kwestionowała odpowiedzialność za zwrot dotacji pobranej przez poprzedniego organ prowadzący przedszkole oraz zarzucała naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego. Sąd oddalił skargę, uznając zasadność stanowiska organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda, Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 listopada 2024 r. nr KO.492.30.2024 w przedmiocie określenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi jako dotacji pobranej nienależnie w 2019 r. wraz z odsetkami oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 25 listopada 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpatrzeniu odwołania F. z siedzibą w P.(dalej: F1., skarżąca, strona, podatnik) - organu prowadzącego Przedszkole Specjalne "[...]" w P.(w 2019 r. Przedszkole nosiło nazwę Przedszkole Integracyjne "[...]") od decyzji Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 15 lipca 2024 r.: określającej wysokość dotacji pobranej nienależnie w 2019 r. w kwocie 306.021,88 zł, podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta Piotrkowa; wskazującej, iż należność główną wyszczególniono w pkt 4 wraz z odsetkami; wskazującej, iż należność główną wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych należy przekazać na rachunek bankowy Miasta Piotrkowa Trybunalskiego; przedstawiającej rozliczenie należności głównej oraz odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych dla dotacji pobranej nienależnie:
1) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości,
2) określiło wysokość dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego w kwocie 245.106,76 zł, jako dotacji pobranej nienależnie w 2019 r., wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przypomniał, że organ I instancji wskazując m.in. na art. 10, art. 31 ust. 1, ust. 2, art. 38 oraz art. 127 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (treść w brzmieniu obowiązującym w 2019 r., Dz. U. z 2018 r., poz. 996 ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r., poz. 900 ze zm. - dalej "u.p.o."), § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz. U. z 2017 r., 1635 ze zm.), art. 17 ust. 3 i art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1400 ze zm., dalej "u.f.z.o.") ocenił, że nawet w sytuacji gdy strona zapewnia opiekę, wychowanie i kształcenie dziecku przedszkola, nie zwalnia to strony od posiadania odpowiednich dokumentów, a ich brak należy rozumieć jako brak podstawy do pobrania dotacji. F1, jako podmiot przejmujący Przedszkole (od sp. z o.o. K. sp. z o.o. z siedzibą w P.– dalej również jako K1.), winna przechowywać i prowadzić odpowiednią dokumentację w sposób umożliwiający jej przedstawienie, a tym samym uprawnienie do pobrania dotacji.
Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że obecny organ prowadzący winien był przechowywać dokumentację przez określony czas, a czego nie zrobił (organ przejmujący winien też dołożyć należytej staranności, aby od poprzedniego organu prowadzącego przejąć dokumentację w komplecie, zgodnie z treścią porozumienia).
Natomiast fakt, że wskazanie strony postępowania było właściwe, potwierdza jedna ze spraw administracyjnych prowadzonych wcześniej przez organ, która zakończyła się wyrokiem NSA z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 1684/22.
W dalszej części uzasadnienia wskazano, że przedłożona na wezwania organu dokumentacja ukraińska nie spełniała wymogów formalnych co do samego wzoru orzeczenia i jego części składowych. Organ co prawda nie wykluczył, że ukraińska dokumentacja medyczna może potwierdzać stan zdrowia i rozwoju dzieci, to jednak nie uzasadnia w żaden sposób pobrania dotacji w sposób zgodny z prawem. Nawet stworzenie dokumentu pod nazwą IPET, czy też wieloprofilowej oceny funkcjonowania ucznia, nie byłoby możliwe bez dokumentu, którym jest orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną, a w szczególności zawartych w tym dokumencie zaleceń wobec dziecka. Dotacja została zatem pobrana pomimo braku posiadania określonych prawem dokumentów.
Z treści decyzji wynika ponadto, że dla prawa do dotacji wymagane było posiadanie nie tylko określonej dokumentacji, ale również wykazanie dziecka na pierwszy dzień roboczy danego miesiąca w przedkładanej informacji miesięcznej oraz w dedykowanym systemie ODPN.
Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie.
Pismem z dnia 18 września 2024 r. Kolegium Odwoławcze (mając na uwadze wskazania WSA w Łodzi zawarte w wyroku z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 127/24, dotyczącym innej sprawy, tj. określenia F1. dotacji podlegającej zwrotowi za 2018 r., zapadłym w podobnym stanie faktycznym i prawnym), zleciło Prezydentowi Miasta Piotrkowa Trybunalskiego (w trybie art. 136 § 1 Kpa) przeprowadzenie dodatkowego postępowania, w celu uzupełnienia materiałów i dowodów w sprawie, poprzez:
1) przesłanie do Kolegium rocznego rozliczenia otrzymanej dotacji przez organ prowadzący Przedszkole w 2019 r., czyli K.Sp. z o.o. zs. w P., ul. [...] (KRS nr [...], od 17.06.2020 r. jako B. Sp. z o.o. zs. w W., ul. [...], [...]), a także pisemnej analizy tegoż sprawozdania pod kątem jego ewentualnego wpływu na stwierdzone w decyzji z dnia 15 lipca 2024 r. nieprawidłowości w dokumentacji niezbędnej do otrzymania dotacji oświatowej za 2019 r.;
2) wystąpienie do B. Sp. z o.o. zs. w W. z wezwaniem do przesłania orzeczeń, opinii, a także decyzji właściwych dyrektorów publicznych szkół, w obwodach w których dziecko mieszkało, dotyczących odroczenia spełnienia obowiązku szkolnego, których brak w aktach sprawy (nieuzupełnione w trakcie postępowania administracyjnego przed organem I instancji) skutkował wydaniem decyzji odnośnie zwrotu dotacji (dotyczy następujących dzieci: P. D. ur. 02.09.2012 r., U. V.ur. 11.05.2011 r., Z. V. ur. 14.10.2012 r., Z. S. ur. 10.11.2010 r., A. L. ur. 04.07.2011 r., V. P. ur. 20.07.2012 r., S. S. ur. 13.02.2012 r., Y. T. ur. 12.08.2010 r., R. M. ur. 15.04.2012 r., Y. L. ur. 31.12.2015 r., D. P. ur. 25.11.2015 r., M. V. ur. 13.05.2013 r.) i przesłanie Kolegium uzupełnionego w tym zakresie materiału dowodowego;
3) wyjaśnienie, dlaczego w odniesieniu do dzieci: V. P. ur. 20.07.2012 r., S. S. ur. 13.02.2012 r. (oboje dzieci narodowości ukraińskiej), organ I instancji zakwestionował przyznane na nie dotacje za okres od stycznia do grudnia 2019 r., uznając, iż obejmował je w kwestionowanym okresie obowiązek szkolny, o którym mowa w art. 35 ust. 2 u.p.o. i przesłanie Kolegium wyjaśnień (oraz odpowiednie udokumentowanie) w tym zakresie.
Realizując powyższy wniosek organ pierwszej instancji dokonał analizy rocznego rozliczenia dotacji w roku 2019, złożonego w dniu 31.01.2020 r. i 13.02.2020 r. przez K. sp. z o.o. (K1., po zmianie nazwy B.). Zdaniem organu roczne rozliczenie nie miało żadnego wpływu na prawidłowość pobrania dotacji oświatowej przez przedmiotowe Przedszkole działające w 2019 r. pn. Przedszkole Integracyjne "[...]" w P.. Stwierdzono, że pierwsze rozliczenie zostało złożone z błędami. Ostatecznie K1. przekazało informacje o sposobie wydatkowania otrzymanej dotacji w cz. J, cz. K, cz. L. Informacje te nie mają żadnego wpływu na stwierdzone w wydanej przez organ decyzji administracyjnej nieprawidłowości w zakresie dokumentacji niezbędnej do otrzymania (pobrania) dotacji, albowiem dotyczą one wskazania dokumentacji (faktur, list płac) na co została końcowo wykorzystana dotacja oświatowa, czyli np. na wyposażenie, zakup artykułów edukacyjnych, zakup usługi księgowej, zakup usługi medycznej, wydatki czynszu, wynagrodzeń, przewóz dzieci itd. Nie są to zatem dokumenty w jakimkolwiek sensie związane z należnym pobraniem dotacji.
Organ wskazał dalej, iż w dniu 23.09.2024 r. wystąpiono do B. Sp. z o.o., o przedłożenie, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, dokumentów (orzeczeń, opinii, decyzji odnośnie odroczenia obowiązku szkolnego, innych dokumentów), będących w posiadaniu Spółki dotyczących 12 dzieci wymienionych w treści pisma Kolegium z dnia 18.09.2024 r. Wezwanie nie zostało odebrane pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki - o czym organ poinformował Kolegium w dodatkowym piśmie z dnia 23.10.2024 r., do którego załączono zwróconą przesyłkę.
Organ uznał ponadto, że dotacja została pobrana nienależnie na V. P. wyłącznie w miesiącach wrzesień-grudzień 2019 r. w wysokości 19.129,28 zł (4 x 4.782,32 zł). Kwota "in minus" w zaistniałych okolicznościach wyniosła 38.650,48 zł. Tożsame ustalenia poczyniono odnośnie dziecka S. S., ur. 13.02.2012 r. - dotacja została pobrana nienależnie na wyżej wskazane dziecko wyłącznie w miesiącach wrzesień-grudzień 2019 r. w wysokości 19.913,12 zł (5.174,24 zł x 2, 4.782,32 zł x 2). Za okres styczeń-sierpień 2019 r., podobnie jak u dziecka V. P., decyzja w sprawie odroczenia obowiązku szkolnego była niesłusznie wskazana jako podstawa dotacji nienależnie pobranej w 2019 r. Kwota "in minus" w zaistniałych okolicznościach wyniosła 22.264,64 zł.
Wobec powyższego organ wniósł o uwzględnienie dokonanych ustaleń poprzez pomniejszenie kwoty dotacji nienależnie pobranej ogółem do zwrotu - określonej w decyzji administracyjnej z dnia 15.07.2024 r. o kwotę 60.915,12 zł (38.650,48 zł dla dziecka V. P. oraz 22.264,64 zł dla dziecka S. S.).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w opisanej na wstępie decyzji z 25 listopada 2024 r. wskazało, że w sytuacji, gdy organ prowadzący przedszkole zapewnia opiekę, wychowanie i kształcenie dziecku niepełnosprawnemu uczęszczającemu do przedszkola, to ubiegając się o tzw. "podwyższoną dotację oświatową" (kwota uzupełniająca obok kwoty bazowej), winien posiadać odpowiednie dokumenty wymagane prawem (tj. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, czy też decyzje o odroczeniu obowiązku szkolnego), w przeciwnym razie naraża się na konieczność zwrotu dotacji otrzymanej nienależnie. Zaznaczono, że określone dokumenty były podstawą wprowadzania danych do SIO (systemu informacji oświatowej) w 2019 r. (dane statystyczne). Ich brak należy rozumieć jako brak podstawy do wykazania dziecka w SIO, a końcowo również do pobrania dotacji (dotacja pobrana nienależnie).
Powołując się na art. 10 ust. 1 u.p.o., art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 z późn. zm. – dalej u.f.p.), art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p. przypomniano, iż w 2019 r. Przedszkole Integracyjne "[...]", na którego uczniów Prezydent Miasta Piotrkowa Trybunalskiego udzielił dotacji oświatowej, prowadziło K.Sp. z o.o.
Organ odwoławczy pochylając się nad kwestią do którego podmiotu (tj. do organu prowadzącego Przedszkole w 2019 r., który otrzymał dotację oświatową z tego tytułu – K1. (obecnie B.), czy też do organu aktualnie prowadzącego to Przedszkole – F1.) winna być skierowana decyzja o zwrocie dotacji pobranej nienależnie w 2019 r. stwierdził, że stroną postępowania odnośnie rozliczenia dotacji za rok 2019 jest F1, która przejęła prowadzenie Przedszkola i to ona winna odpowiadać za ewentualne nieprawidłowości związane z wypłaconą dotacją oświatową.
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że skoro F1. nie przedłożyła dokumentacji, która uprawniałaby beneficjenta do otrzymania dotacji na dzieci z niepełnosprawnościami, to na dzieci uczęszczające w 2019 r. do Przedszkola (nawet jeśli posiadały one określone niepełnosprawności, stwierdzone różnego rodzaju dokumentacją, ale nie wymienioną przepisach prawa), nie mogła być wypłacona podwyższona dotacja oświatowa. W takim stanie rzeczy pobranie dotacji oświatowej, bez posiadania wymaganych prawem dokumentów, stanowi nienależne pobranie dotacji (pobranie bez podstawy prawnej - art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.f.p.).
W sytuacji zaś, gdy dziecko uzyskało określone orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, jak i opinię WWR w ciągu danego miesiąca kalendarzowego, to słusznie organ uznał, odwołując się do zapisów § 2 ust. 2 uchwały Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 28 marca 2018 r., że dotacja na dziecko z niepełnosprawnością mogła być przyznana dopiero od miesiąca następnego.
W ocenie organu odwoławczego wyczerpano również możliwości dowodowe w rozpatrywanej sprawie. Podjęto wszak niezbędne działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Również strona do chwili wydania przedmiotowej decyzji nie przedłożyła dodatkowych dowodów i materiałów, choć Kolegium w piśmie z dnia 18.10.2024 r. poinformowało pełnomocnika strony o takiej możliwości (strona nie zapoznała się także z aktami sprawy, pomimo zawiadomienia Kolegium).
Jako niezasadny organ odwoławczy ocenił zarzut jakoby organ niezgodnie z przepisami prawa (w tym uchwały Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 29 czerwca 2022 r.) nie przeprowadził kontroli prawidłowości otrzymanej przez Przedszkole dotacji ograniczając się przy wydaniu decyzji do materiałów i dowodów zebranych wyłącznie w trakcie postępowania administracyjnego. W tym zakresie Kolegium podzieliło stanowisko zaprezentowane w wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 954/22.
Wskazano równocześnie, że organ I instancji nie naruszył art. 35 ust. 1 u.f.z.o oraz art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., bowiem w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją nie badano celów, na które przeznaczono kwoty wydatkowane z otrzymanej dotacji, ale wyłącznie to, czy strona mogła otrzymać podwyższoną dotację na dzieci z niepełnosprawnościami (czy dysponowała określonymi dokumentami). Zarzuty w tym zakresie uznano za bezpodstawne.
Podsumowując SKO stwierdziło, iż niezasadne są zarzuty odwołania co do naruszenia prawa procesowego i materialnego oraz bezpodstawnego orzeczenia o zwrocie dotacji.
Z uwagi jednak na na stwierdzone przez Kolegium nieprawidłowości odnośnie kwestionowania przez organ I instancji pobrania dotacji na dzieci: V. P. ur. 20.07.2012 r., S. S. ur. 13.02.2012 r. za miesiące styczeń-sierpień 2019 r. (zasygnalizowane przez skarżącą w odwołaniu i potwierdzone przez organ I instancji w piśmie z dnia 11.10.2024 r., tj. odnośnie skutku nieposiadania decyzji dyrektora publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, wydanej na wniosek rodziców - art. 38 ust. 2 u.p.o. - dla dzieci urodzonych w 2012 r.), Kolegium uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i określiło kwotę dotacji do zwrotu jako nienależnie pobraną w wysokości 245.106,76 zł (306.021,88 zł-60.915,12 zł).
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 listopada 2024 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu F1. zarzuciła:
I. naruszenie art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej w skrócie "Kpa", w zw. z art. 138 § 2 Kpa, poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.;
II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 75, art. 77 § 1 i art. 80, art. 136 § 1 w zw. z art. 7 Kpa polegające na braku zgromadzenia i przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego i nie podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a także prowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sposób jednopłaszczyznowy;
2) art. 7, art. 77 § 1, a w konsekwencji art. 80 Kpa, poprzez brak szczegółowego odniesienia do kwestii sporządzenia i złożenia rocznego rozliczenia przez K.Sp. z o.o. zs. w P. (dalej w skrócie "K1."), tj. organu prowadzącego Przedszkole w okresie, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie;
3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa, poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla sprawy, a zwłaszcza pominięcie dowodów przedłożonych przez skarżącą pismem z dnia 2 kwietnia 2024 r. oraz 20 maja 2024 r.;
4) art. 80 Kpa poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych;
5) art. 107 § 3 Kpa poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co stanowi naruszenie przepisu, uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu i zrozumienie tych motywów, co w stopniu istotnym wpływa na wynik sprawy;
6) naruszenie art. 7a Kpa poprzez jego niezastosowanie, tj. rozstrzygnięcie wątpliwości co do normy prawnej zawartej w art. 10 ust. 1 u.p.o. na niekorzyść strony, poprzez uznanie, iż jedynie skarżąca, jako obecny organ prowadzący Przedszkole, może być stroną postępowania w zakresie zwrotu dotacji wykorzystanej w okresie, gdy prowadzącym Przedszkole był inny podmiot – K1., podczas gdy istnieją co do tego poważne wątpliwości interpretacyjne, co w konsekwencji doprowadziło do nienadania K1. przymiotu strony postępowania;
7) art. 28 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieprzyznanie przymiotu strony K1., podczas gdy była ona podmiotem prowadzącym Przedszkole w 2019 roku, a nadto posiada ona interes prawny w niniejszym postępowaniu z uwagi na możliwość dochodzenia od niej odszkodowania przez skarżącą, którego wysokość warunkować będzie wysokość dotacji, którą skarżąca będzie musiała zwrócić na podstawie zaskarżonej decyzji;
8) art. 61 § 4 Kpa poprzez niezawiadomienie przez organ I instancji o wszczęciu postępowania z urzędu K1., tj. organu prowadzącego Przedszkole w okresie, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie;
9) art. 7 i art. 8 Kpa przez organ I instancji, poprzez prowadzenie postępowania w sposób rażąco naruszający zasadę podejmowania wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego oraz podejmowania działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych polegających na nie podjęciu postępowania kontrolnego, a zamiast tego podjęcie "inkwizycyjnego postępowania administracyjnego";
10) art. 6 Kpa poprzez uznanie, iż działanie organu I instancji nie jest sprzeczne z przepisami art. 36 i 38 u.f.z.o., oraz przepisami uchwały Nr LIII/670/22 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 29 czerwca 2022 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych placówek wychowania przedszkolnego, szkół i placówek prowadzonych przez osoby prawne inne niż Miasto P. oraz osoby fizyczne, funkcjonujące na terenie Miasta P. oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (dalej jako "uchwała Rady Miasta"), podczas gdy organ ten nie przeprowadził właściwej, a nawet żadnej kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji oświatowej za 2019 rok;
11) art. 8 Kpa poprzez prowadzenie postępowania przez organ I instancji w sposób rażąco naruszający zasadę pogłębiania zaufania do władz publicznych, w tym zwłaszcza zasadę bezstronności;
12) naruszenie art. 138 § 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
13) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i orzeczenie co do istoty sprawy;
14) naruszenie art. 136 § 1 Kpa poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na zleceniu przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełniania materiałów i dowodów w sprawie;
III. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 10 u.p.o., art. 36 u.f.z.o. oraz § 5 pkt 6 uchwały Rady Miasta poprzez przyjęcie, iż skarżąca jest jedynym podmiotem odpowiedzialnym za zwrot dotacji;
2) art. 28 Kpa poprzez uznanie, iż K1. nie jest stroną przedmiotowego postępowania i nie posiada interesu prawnego;
3) art. 127 ust. 10 u.p.o. poprzez przyjęcie, iż przedłożone przez skarżącą dowody z dokumentów ukraińskich nie mogą zostać uznane za dokumenty uprawniające do otrzymania dotacji;
4) art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż dotacja została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości, a w konsekwencji żądanie od skarżącej zwrotu części dotacji;
5) uchwały Rady Miasta, w ten sposób, że nie przeprowadzono kontroli wydatkowania dotacji zgodnie z jej § 5, 6, 7 i 8 oraz nie sporządzono, ani nie przedstawiono, protokołu kontroli pobrania i wydatkowania dotacji za rok 2019;
6) art. 36 u.f.z.o. w ten sposób, że ustawa uzasadnia i uprawnia organy dotujące do przeprowadzenia kontroli prawidłowości pobrania i wydatkowania dotacji, co dopiero może stanowić podstawę do określenia kwot dotacji uznanych za pobrane w nadmiernej wysokości, wydatkowanych niezgodnie z przeznaczeniem lub niewydatkowanych w terminie;
7) art. 35 ust. 1 u.f.z.o. poprzez brak zbadania zgodności wydatkowania dotacji z celami określonymi w tym przepisie ustawy i nieuprawnione przyjęcie, że dotacja została wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem pomimo braku przeprowadzenia kontroli prawidłowości wydatkowania ustawy;
8) art. 126, art. 131 i art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 35 ust. 1 u.f.z.o., poprzez brak odpowiedniego postępowania kontrolnego i w konsekwencji przyjęcie, że dotacja udzielona skarżącej została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem;
IV. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, albowiem K1. nie brała udziału w postępowaniu.
W związku z powyższym F1. wniosła na podstawie:
1) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w części określającej wysokość dotacji podlegającej zwrotowi w kwocie 245.106,76 zł, jako dotacji pobranej nienależnie w 2019 r., tj. objętej pkt 2 zaskarżonej decyzji,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w części określającej wysokość dotacji podlegającej zwrotowi w kwocie 245.106,76 zł, jako dotacji pobranej nienależnie w 2019 r., tj. objętej pkt 2 zaskarżonej decyzji,
3) art. 119 p.p.s.a. o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,
4) art. 61 § 2 pkt 1 oraz art. 61 § 3 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji,
5) art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W motywach uzasadnienia F1. doprecyzowała szczegółowo stawiane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) dalej "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję Sąd stwierdził, że zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Rozpatrywana sprawa dotyczy określenia wysokości dotacji pobranej nienależnie w 2019 r. Podstawę argumentacyjną świadczącą, w ocenie organów, o zasadności podjętego w sprawie rozstrzygnięcia stanowią dwa wnioski: po pierwsze, odpowiedzialnym za zwrot dotacji (pobranych w ocenie organu nienależnie) za ten okres jest aktualny organ prowadzący Przedszkole czyli skarżąca Fundacja, po drugie - brak przedstawienia w trakcie postępowania wyjaśniającego wszystkich wymaganych prawem dokumentów, świadczy o prawidłowości stanowiska o nienależne pobranie dotacji oświatowej.
Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, że z akt sprawy wynika, iż w 2019 r. Przedszkole Integracyjne "[...]", na którego uczniów Prezydent Miasta Piotrkowa Trybunalskiego udzielił dotacji oświatowej, prowadziło K.Sp. z o.o. z siedzibą w P., ul. [...] (KRS nr [...], od 17.06.2020 r. jako B. Sp. z o.o. z siedzibą w W.). Nazwa Przedszkola, w wyniku zmiany organu prowadzącego, została przemianowana ostatecznie na Przedszkole Specjalne "[...]").
Na mocy porozumienia z dnia 23 marca 2020 r. (kopia dokumentu w aktach sprawy) F.z siedzibą w P. przejęła z dniem 1 maja 2020 r. prowadzenie Przedszkola Integracyjnego "[...]" od dotychczasowego organu prowadzącego (K1.).
Z decyzji organu I instancji wynika, że zgodnie z zaświadczeniem z dnia 01 września 2021 r. ewidencja szkół i placówek niepublicznych prowadzona przez Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego, pod numerem [...], zawiera następujący wpis: Przedszkole Specjalne "[...]" w P. , osoba prowadząca F..
Z treści porozumienia z dnia 23 marca 2020 r. (§ 3 pkt 1 lit. a-c) wynika, iż K1. zobowiązuje się:
– "do rozliczenia dotacji pobranej do 30 kwietnia 2020 roku z Urzędu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego oraz odpowiedzialności za powstałe zobowiązania z tego tytułu;
– do uregulowania i odpowiedzialności za zobowiązania publicznoprawne i cywilnoprawne powstałe do dnia przejęcia Przedszkola;
– przekazać F. dokumentację organizacyjną oraz przebiegu nauczania Przedszkola".
W tym miejscu należy podkreślić, że najdalej idąca grupa zarzutów skargi opiera się na tezie strony, że organy błędnie wywiodły, że jedynie skarżąca jako obecny organ prowadzący Przedszkole może być stroną postępowania w zakresie zwrotu dotacji wykorzystanej w okresie, gdy prowadzącym Przedszkole był inny podmiot – K. Sp. z o.o. z siedzibą w P., co w konsekwencji doprowadziło do nienadania K1. przymiotu strony postępowania.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że skoro dotacja została wypłacona na funkcjonowanie w 2019 r. Przedszkola (a nie takiego, czy innego organu prowadzącego), to odpowiedzialnym za zwrot dotacji (pobranych nienależnie) za ten okres jest aktualny organ prowadzący Przedszkole, tj. skarżąca.
Prawidłowość tego wniosku potwierdza, na co zwrócił organ odwoławczy, wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 135/22 , który zapadł na tle domagania się zwrotu od Fundacji dotacji oświatowej wypłaconej na prowadzenie Przedszkola w 2020 r. za okres przed jego przejęciem przez F1. (tj. styczeń-kwiecień 2020 r.).
Stanowisko WSA w Łodzi przedstawione w powyższym zakresie podzielił NSA w wyroku z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 1684/22, w którym stwierdził m.in., iż cyt.: "przedszkole integracyjne przez cały rok 2020 było jednym podmiotem i nie posiada ono osobowości prawnej. Doszło do cesji praw i obowiązków, a nie do sukcesji, która powodowałaby zmiany w podmiotowości przedszkola. Wszelkie dotacje były więc przyznawane podmiotom prowadzącym to przedszkole. F1. oraz K1. zawarły porozumienie, na mocy którego scedowano prawa i obowiązki związane z prowadzeniem przedszkola na F1.. Oznacza to, że nie doszło do żadnego przekształcenia organizacyjnego w przedszkolu. Innymi słowy, można stwierdzić, że przez cały rok 2020 przedszkole integracyjne było jednym i tym samym podmiotem, czego nie zmienia także okoliczność, że zmianie uległa nazwa przedszkola. (....) Ustawodawca nakłada obowiązek na podmiot prowadzący placówkę wchodzącą w skład systemu oświaty, a więc i na przedszkola (art. 2 pkt 1 P.o.). Obowiązek publicznoprawny, jaki spoczywa na podmiocie prowadzącym taką placówkę, nie może być nakładany dodatkowo na podmiot, który niegdyś ją prowadził, w drodze wykładni rozszerzającej. Racjonalny ustawodawca dąży do tego, aby obowiązki publicznoprawne były nakładane na podmioty prawa bez wątpliwości interpretacyjnych. Wniosek ten jest wzmocniony dodatkowo poprzez użycie przez ustawodawcę sformułowania "odpowiada za jej działalność". Ustawodawca przenosi na organ prowadzący placówkę oświatową całą odpowiedzialność za to, jak rzeczona placówka funkcjonuje i jak wypełnia swoje zadania oświatowe (zob. M. Pilich, Komentarz do art. 10 [w:] Prawo oświatowe. Komentarz, pod red. M. Pilicha, wyd. III, LEX 2022). Powyższa konstatacja nie oznacza, że podmiot prowadzący przedszkole nie może dochodzić należności cywilnoprawnych z tytułu działań lub zaniedbań od poprzedniego podmiotu, który prowadził taką placówkę".
Powyższe stanowisko Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę w pełni aprobuje, a zarzuty skarżącej co do nieprzyznania przymiotu strony również spółce, która prowadziła przedszkole w 2019 r. są nieuzasadnione.
Przechodząc do kolejnej kwestii, podnieść należy, że od 1 stycznia 2018 r. niepubliczne przedszkola otrzymywały dotacje tzw. oświatowe na zasadach uregulowanych przepisami u.f.z.o. Stosownie do art. 15 u.f.z.o. (w brzmieniu obowiązującym w 2019 r.) prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły podstawowe, specjalne ośrodki szkolnowychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze, ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze oraz poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, które zgodnie z art. 127 ust. 5 u.p.o. prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, otrzymują na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, niezależnie od dotacji, o których mowa w art. 16-21, art. 25 ust. 1 i 2, art. 26 ust. 1 i art. 28-30, dotację z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości równej kwocie przewidzianej na takie dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej odpowiednio dla gminy lub powiatu. Niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym niespełniające warunków, o których mowa w ust. 1, otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy (art. 17 ust. 3 u.f.z.o.). Wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Wychowanie przedszkolne jest realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego (art. 31 ust. 1 u.p.o.). W przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wychowaniem przedszkolnym może być objęte dziecko w wieku powyżej 7 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat. Obowiązek szkolny tych dzieci odracza się zgodnie z art. 38 (art. 31 ust. 2 u.p.o.). W szczególnie uzasadnionych przypadkach wychowaniem przedszkolnym może także zostać objęte dziecko, które ukończyło 2,5 roku (art. 31 ust. 3 u.p.o.). W przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 31 ust. 2, rozpoczęcie spełniania obowiązku szkolnego może być odroczone nie dłużej niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat (art. 38 ust. 1 u.p.o.). Dyrektor publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, na wniosek rodziców, odracza rozpoczęcie spełniania przez dziecko obowiązku szkolnego w danym roku szkolnym (art. 38 ust. 2 u.p.o.). Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Wniosek można złożyć ponownie w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 8 lat. Wniosek składa się nie później niż do dnia 31 sierpnia. Odroczenie dotyczy roku szkolnego, w którym dziecko ma rozpocząć spełnianie obowiązku szkolnego (art. 38 ust. 3 u.p.o.). Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego oraz opinię, z której wynika potrzeba odroczenia spełniania przez dziecko obowiązku szkolnego w danym roku szkolnym, wydaną przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną (PPP) albo niepubliczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną, założoną zgodnie z art. 168 oraz zatrudniającą pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych (art. 38 ust. 4 u.p.o.).
Zgodnie z art. 127 ust. 1 u.p.o., kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7.
Stosownie do art. 127 ust. 5 u.p.o., w publicznych i niepublicznych: przedszkolach i szkołach podstawowych, w tym specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych oraz poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, które spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 19 pkt 1, mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w celu pobudzania psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, prowadzonego bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną.
Stosownie do art. 127 ust. 10 u.p.o., opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia psychicznego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologicznopedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej. Należy zwrócić uwagę, że reguły działania PPP określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (obecnie Dz. U. z 2023, poz. 2499).
Na podstawie art. 127 ust. 18 u.p.o. Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2061). Z rozporządzenia tego jednoznacznie wynika, iż orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (PPP).
Z kolei zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci: - zespół wczesnego wspomagania rozwoju dziecka jest powoływany przez dyrektora podmiotu, o którym mowa w art. 127 ust. 5 u.p.o., a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną - przez osobę kierującą inną formą wychowania przedszkolnego (ust. 1), - do zadań zespołu należy w szczególności ustalenie, na podstawie diagnozy poziomu funkcjonowania dziecka zawartej w opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, kierunków i harmonogramu działań podejmowanych w zakresie wczesnego wspomagania i wsparcia rodziny dziecka, uwzględniających rozwijanie aktywności i uczestnictwa dziecka w życiu społecznym oraz eliminowanie barier i ograniczeń w środowisku utrudniających jego funkcjonowanie (ust. 4 pkt 1), - opracowanie i realizowanie z dzieckiem i jego rodziną indywidualnego programu wczesnego wspomagania, z uwzględnieniem działań wspomagających rodzinę dziecka w zakresie realizacji programu oraz koordynowania działań osób prowadzących zajęcia z dzieckiem (ust. 4 pkt 3).
Zauważyć także należy, iż przepisy prawne określające zasady naliczania w 2019 r. części oświatowej subwencji ogólnej zostały zawarte w art. 27 i 28 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 356). Ponadto rozdział 2 u.f.z.o. odwołuje się do regulacji zawartych w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Corocznie zaś podział części oświatowej subwencji ogólnej jest określany na podstawie aktu wykonawczego do ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019 (Dz. U. z 2018 r., poz. 2446) - wydanym na podstawie art. 28 ust. 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - ustalono algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2019. Podstawę do wyliczenia wysokości części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na 2019 r. (z której to subwencji rozdzielano dotację dla poszczególnych beneficjentów) stanowiły m.in. dane zawarte w systemie informacji oświatowej (SIO), którego organizację i zasady działania reguluje ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (obecnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 152 ze zm.). Zgodnie z przepisami wspomnianego powyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2018 r. dotacja na dziecko niepełnosprawne przysługiwała w wysokości równej kwocie przewidzianej na niepełnosprawne dziecko przedszkola, przedszkola specjalnego, przedszkola integracyjnego oraz innej formy wychowania przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez gminę, określaną jako iloczyn kwoty standardu A, wskaźnika korygującego Di oraz wysokości wagi określonej przez rozporządzenie. Informację o wysokości standardu A oraz wskaźnika korygującego Di gmina otrzymywała z Ministerstwa Edukacji Narodowej w tzw. "metryczce" do subwencji oświatowej na dany rok. Wagi są zaś ustalane na podstawie orzeczeń PPP w zależności od stopnia niepełnosprawności dziecka.
Przytoczone powyżej regulacje prawne wskazują niezbędne wymogi dokumentacyjne, jakie musiało spełnić Przedszkole, aby należnie pobrać dotację oświatową na dzieci z niepełnosprawnościami. W sytuacji zatem, gdy organ prowadzący przedszkole zapewnia opiekę, wychowanie i kształcenie dziecku niepełnosprawnemu uczęszczającemu do przedszkola, to ubiegając się o tzw. "podwyższoną dotację oświatową" (kwota uzupełniająca obok kwoty bazowej), winien posiadać odpowiednie dokumenty wymagane prawem (tj. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, czy też decyzje o odroczeniu obowiązku szkolnego), w przeciwnym razie naraża się na konieczność zwrotu dotacji otrzymanej nienależnie.
Beneficjent dotacji, mając zatem określony dokument, wprowadzał do dedykowanego sytemu ODPN dane w nim wskazane w tym określoną wagę (rodzaj niepełnosprawności), która wynikała z dokumentu będącego w posiadaniu Przedszkola. Opis wag zawarty jest w załączniku do wspomnianego wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Treść orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego zawiera niezbędne informacje, aby przyporządkować określoną wagę dla wychowanka przedszkola. W wyniku porównania danych wynikających z ww. orzeczeń i opinii, w szczególności stopnia i rodzaju niepełnosprawności, z danymi pochodzącymi z SIO, ustalane są ewentualne rozbieżności dotyczące beneficjentów otrzymujących dotacje oświatowe. Należy zaznaczyć, że określone dokumenty (wynikające z ww. regulacji prawnych) były podstawą wprowadzania danych do SIO w 2019 r. (dane statystyczne). Ich brak należy rozumieć jako brak podstawy do wykazania dziecka w SIO, a końcowo również do pobrania dotacji (dotacja pobrana nienależnie).
Stosownie do art. 38 ust. 1 u.f.z.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji.
Wykorzystując tę delegację, Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego pojęła uchwałę Nr LIII/662/18 z dnia 28 marca 2018 r. w sprawie ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne inne niż Miasto Piotrków Trybunalski i osoby fizyczne na terenie Miasta Piotrkowa Trybunalskiego oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. Obecnie powyższe kwestie reguluje uchwała z dnia 29 czerwca 2022 r. Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego Nr LIII/670/22 w sprawie ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne inne niż Miasto Piotrków Trybunalski i osoby fizyczne na terenie Miasta Piotrkowa Trybunalskiego oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2022 r., poz. 4223).
Stosownie do § 2 ust. 1 ww. uchwały z dnia 28 marca 2018 r., dotacja jest udzielana na okres jednego roku kalendarzowego na wniosek osoby prowadzącej, złożony organowi dotującemu do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji, z wyszczególnieniem planowanej liczby uczniów, sporządzony wg wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszej uchwały. Do 8 dnia każdego miesiąca, z tym że za miesiąc grudzień do dnia 5 grudnia, organ prowadzący szkołę lub placówkę oświatową składa w Referacie Edukacji, informację o aktualnej liczbie uczniów, wg stanu na pierwszy roboczy dzień danego miesiąca, wg wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do niniejszej uchwały (§ 2 ust. 2 uchwały). W myśl art. 10 ust. 1 u.p.o. organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność.
Jak stanowi przepis art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (ust. 4 art. 252 u.f.p.). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 5 u.f.p.).
W myśl zaś art. 252 ust. 6 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia: 1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem; 2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Zauważyć też należy, że kwoty dotacji podlegające zwrotowi stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, podlegające reżimowi określonemu w art. 60 - 67 u.f.p. Z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p. wynika, że organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej są: w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Postępowanie, którego przedmiotem są niepodatkowe należności budżetowe jest dwuinstancyjne, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje odwołanie. Organy odwoławcze wymienia ust. 3 art. 61 u.f.p.
Ponadto zgodnie z art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy Kpa (dotyczące w szczególności zasad ogólnych postępowania administracyjnego, terminów załatwienia spraw, doręczeń, wezwań, protokołów, dowodów, decyzji i postanowień, odwołań oraz nadzwyczajnych trybów wzruszania rozstrzygnięć) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Określenie kwoty dotacji podlegającej zwrotowi (jeśli jej beneficjent nie dokona dobrowolnego zwrotu) następuje w drodze decyzji (określającej kwotę dotacji do zwrotu oraz wskazującej początkowy termin naliczania odsetek), a przesłanką wydania takiej decyzji jest stwierdzenie, m.in. że dotacja została: wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Mając na uwadze powyższe przepisy, Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że skoro F1. nie przedłożyła na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i do dnia wydania zaskarżonej decyzji przez Kolegium, dokumentów w postaci opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, czy też decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego wydanych przez dyrektora publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, które uprawniałyby beneficjenta do otrzymania dotacji na dzieci w tym z niepełnosprawnościami, to na dzieci uczęszczające w 2019 r. do Przedszkola, nawet jeśli posiadały one określone niepełnosprawności, stwierdzone różnego rodzaju dokumentacją, ale nie wymienioną w przywołanych wyżej przepisach prawa, nie mogła być wypłacona podwyższona dotacja oświatowa. W takim stanie rzeczy pobranie dotacji oświatowej, bez posiadania wymaganych prawem dokumentów, stanowi nienależne pobranie dotacji (pobranie bez podstawy prawnej - art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.f.p.).
Jak to wskazał organ w zaskarżonej decyzji i co potwierdzają przywołane wyżej przepisy prawa, dokumentów wymaganych do otrzymania dotacji nie mogą zastąpić inne dokumenty, w tym dokumenty wydane przez inne państwa (Ukraina). Brak jest bowiem podstawy prawnej, aby można uznać dla potrzeb przyznania dotacji oświatowej dokumenty dotyczące niepełnosprawności dzieci wydane przez inne państwa. Powyższych kwestii nie mogą zastępować tłumaczenia dokumentacji medycznej. W sytuacji zaś, gdy dziecko uzyskało określone orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, jak i opinię WWR w ciągu danego miesiąca kalendarzowego, to słusznie organ uznał, odwołując się do zapisów § 2 ust. 2 uchwały Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 28 marca 2018 r., że dotacja na dziecko z niepełnosprawnością mogła być przyznana dopiero od miesiąca następnego. Jest tak dlatego, że przepis prawa miejscowego, który jest źródłem prawa i obowiązuje na terenie, dla którego go uchwalono, wyraźnie wskazuje, iż beneficjent dotacji ma w każdym z miesięcy podawać aktualną liczbę uczniów według stanu na pierwszy dzień roboczy danego miesiąca. Zatem uzyskanie zaświadczenia z datą późniejszą uniemożliwia uzyskanie podwyższonej dotacji w danym miesiącu. Przepisy nie przewidują przy tym dzielenia dotacji, czy też proporcjonalnego jej przeliczania (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 września 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 378/24, CBOSA). Poza tym, zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami prawa (art. 38 ust. 2 u.p.o.) organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej, dotyczącej odroczenia spełnienia obowiązku szkolnego jest wyłącznie dyrektor publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka. Ustawodawca nie upoważnił zatem dyrektora niepublicznej szkoły podstawowej, czy też jakiegokolwiek innego podmiotu, do wydania takich decyzji administracyjnych. Poruszone wyżej kwestie zostały szczegółowo przedstawione i omówione zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i przez organ I instancji. Organ wskazał, jakich konkretnie dokumentów brakowało, w których miesiącach pobrano nienależnie dotacje oraz jakie są to konkretnie kwoty.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż mając na uwadze wskazania WSA w Łodzi zawarte w wyroku z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 127/24, dotyczącym określenia F1. dotacji podlegającej zwrotowi za 2018 r., zapadłym w podobnym stanie faktycznym i prawnym, a także uwzględniając wniosek pełnomocnika strony w tym zakresie, Kolegium zleciło organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów i dowodów w sprawie w zakresie zakreślonym pismem z dnia 18 września 2024 r. Organ I instancji załączył do akt sprawy, a także dokonał analizy rocznego rozliczenia dotacji za rok 2019 (złożonych w dniu 31.01.2020 r. i 13.02.2020 r. przez K1., po zmianie nazwy B.). Dokonując analizy powyższych rozliczeń, Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji zawarte w piśmie z dnia 11.10.2024 r., że rozliczenia te nie mają żadnego wpływu na stwierdzone w decyzji nieprawidłowości związane z pobraniem dotacji oświatowej przez przedmiotowe Przedszkole działające w 2019 r. w zakresie dokumentacji niezbędnej do otrzymania tejże dotacji, co Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę w pełni akceptuje. W rozliczeniach tych nie wykazuje się orzeczeń, opinii, a także decyzji właściwych dyrektorów publicznych szkół, w obwodach w których dziecko mieszkało, dotyczących odroczenia spełnienia obowiązku szkolnego. Dotyczą one bowiem wskazania dokumentacji (faktur, list płac) na co została końcowo wykorzystana dotacja oświatowa, czyli np. na wyposażenie, zakup artykułów edukacyjnych, zakup usługi księgowej, zakup usługi medycznej, wydatki czynszu, wynagrodzeń, przewóz dzieci itd. Nie są to zatem dokumenty w jakimkolwiek sensie związane z nienależnym pobraniem dotacji z uwagi na kryterium dotyczące dysponowania określonymi dokumentami przez dzieci uczęszczające do Przedszkola. Na podstawie przedmiotowych opinii, orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego można było pobrać określoną kwotę dotacji na dziecko w przedmiotowym Przedszkolu.
Gdy zaś chodzi o zlecenie organowi I instancji pozyskania od organu prowadzącego Przedszkole w 2019 r., tj. K1. - po zmianie nazwy B., brakującej dokumentacji uprawniającej do otrzymania dotacji, tj. orzeczeń, opinii, a także decyzji właściwych dyrektorów publicznych szkół, w obwodach w których dziecko mieszkało, dotyczących odroczenia spełnienia obowiązku szkolnego, to jak wynika z informacji zawartych w piśmie z dnia 11.10.2024 r. (znak: [...].) B.Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie odbiera od 2020 r. (pomimo dwukrotnego awizowania przesyłek) kierowanej do niej korespondencji (na adres siedziby Spółki ujawniony w KRS). Taki sam los spotkał korespondencję organu I instancji, który występował do B.Sp. z o.o. w związku z prowadzonymi postępowaniami odnośnie zwrotu dotacji za inne lata, np. za 2018 rok. Wskazać zatem należy, iż Kolegium Odwoławcze wyczerpało możliwości dowodowe w rozpatrywanej sprawie.
Zdaniem Sądu, powyższe świadczy o tym, że podjęto niezbędne działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Również strona do chwili wydania przedmiotowej decyzji nie przedłożyła dodatkowych dowodów i materiałów, choć Kolegium w piśmie z dnia 18.10.2024 r. poinformowało pełnomocnika strony o takiej możliwości. W wyroku z dnia 25 września 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 423/24 (CBOSA) WSA w Łodzi stwierdził m.in., iż: "Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zasada oficjalności postępowania dowodowego wynikająca z treści art. 7 k.p.a. nie pozwala na przyjęcie, że strona może zachowywać się biernie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Strona, która z danych faktów zamierza wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne, zobowiązana jest wskazać organowi te fakty i przedstawić dowody, które mogą potwierdzić jej stanowisko (por. wyrok WSA w Olsztynie z 19 września 2023 r., II SA/Ol 464/23; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ciążący na organach administracji obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyroki NSA: z 31 sierpnia 2023 r., I OSK 1862/21; z 14 marca 2023 r., I OSK 69/22; z 14 lutego 2023 r., I OSK 2821/19).
Odnosząc się do stwierdzonych przez organ nieprawidłowości związanych z dokumentami uprawniającymi organ prowadzący Przedszkole do otrzymania dotacji w 2019 r. wskazać należy, iż:
- P. D., ur. 02.09.2012 r. - dziecko posiadało orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr 140-2018/2019 z dnia 09.01.2019 r. oraz opinię WWR nr 211-2018/2019 z dnia 09.01.2019 r. Wobec powyższego dotacja została nienależnie pobrana za miesiąc styczeń 2019 r., dotacja była bowiem należna począwszy od 1 lutego 2019 r. (dzieci winny być wykazywane do pobrania dotacji wg stanu na 1 dzień roboczy danego miesiąca - zapis § 2 ust. 2 uchwały nr LIII/662/18 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 28.03.2018 r. - na pierwszy dzień stycznia dziecko nie legitymowało się ww. dokumentami). Kwota dotacji pobranej nienależnie w styczniu 2019 r. wynosi zatem 4.782,32 zł;
- U. V., ur. 11.05.2011 r. - brak "polskiego" orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (PPP). Strona dołączyła wyłącznie ukraińską dokumentację medyczną - brak podstawy prawnej do pobrania dotacji. Kwota dotacji pobranej nienależnie w miesiącach styczeń-sierpień 2019 r. wynosi zatem 38.258,56 zł;
- Z. V., ur. 14.10.2012 r., brak "polskiego" orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (PPP). Strona dołączyła wyłącznie ukraińską dokumentację medyczną - brak podstawy prawnej do pobrania dotacji. Kwota dotacji pobranej nienależnie w miesiącach styczeń-marzec 2019 r. wynosi zatem 14.346,96 zł;
- Z. S., ur. 10.11.2010 r., dziecko to legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr 146-2013/2014/1 z dnia 31.01.2014 r., opinią o potrzebie WWR nr 60-2013/2014/11 z dnia 31.01.2014 r. Stwierdzono jednak brak decyzji dyrektora publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, wydanej na wniosek rodziców (art. 38 ust. 2 u.p.o.). Strona przedłożyła decyzję wydaną przez dyrektora niepublicznej szkoły podstawowej (na dokumencie jest podpis Pani K.N. - dyrektora prywatnej - niepublicznej językowej szkoły podstawowej im.[...]). Brak podstawy prawnej do pobrania dotacji. Kwota dotacji pobranej nienależnie w miesiącach styczeń-sierpień 2019 r. wynosi zatem 41.393,92 zł;
- A. L., ur. 04.07.2011 r., dziecko to legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr 274-2017/2018 z dnia 18.04.2018 r. oraz opinią o potrzebie WWR nr 375-2017/2018 z dnia 18.04.2018 r. Stwierdzono jednak brak decyzji dyrektora publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, wydanej 23 na wniosek rodziców (art. 38 ust. 2 u.p.o.). Brak podstawy prawnej do pobrania dotacji. Kwota dotacji pobranej nienależnie w miesiącach styczeń-sierpień 2019 r. wynosi zatem 22.264,64 zł;
- V. P., ur. 20.07.2012 r., dziecko to legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr 243-2017/2018 z dnia 21.03.2018 r. oraz opinią WWR nr 297-2017/2018 r. z dnia 21.03.2018 r. Stwierdzono jednak brak decyzji dyrektora publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, wydanej na wniosek rodziców (art. 38 ust. 2 u.p.o.). Strona przedłożyła decyzję wydaną przez dyrektora niepublicznej szkoły podstawowej (na dokumencie jest podpis Prezesa Zarządu F1.Pana R. T.). Brak podstawy prawnej do pobrania dotacji. Wbrew jednak stanowisku organu I instancji zawartemu w skarżonej decyzji, brak taki dotyczy wyłącznie miesięcy wrzesień-grudzień 2019 r. (co też organ przyznał w piśmie z dnia 11.10.2024 r. - obowiązek szkolny obejmował to dziecko od 1 września 2019 r. - art. 35 ust. 2 u.p.o.). Kwota dotacji pobranej nienależnie w miesiącach wrzesień-grudzień 2019 r. wynosi zatem 19.129,28 zł;
- S. S., ur. 13.02.2012 r., dziecko to legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr 548-2017/2018 z dnia 25.07.2018 r. oraz opinią WWR nr 519-2017/2018 z dnia 25.07.2018 r. Stwierdzono jednak brak decyzji dyrektora publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, wydanej na wniosek rodziców (art. 38 ust. 2 u.p.o.). Strona przedłożyła decyzję wydaną przez dyrektora niepublicznej szkoły podstawowej (na dokumencie jest podpis Prezesa Zarządu F1. Pana R. T.). Brak podstawy prawnej do pobrania dotacji. Wbrew jednak stanowisku organu I instancji zawartemu w skarżonej decyzji, brak taki dotyczy wyłącznie miesięcy wrzesień-grudzień 2019 r. (co też organ przyznał w piśmie z dnia 11.10.2024 r. - obowiązek szkolny obejmował to dziecko od 1 września 2019 r. - art. 35 ust. 2 u.p.o.). Kwota dotacji pobranej nienależnie w miesiącach wrzesień-grudzień 2019 r. wynosi zatem 19.913,12 zł;
- Y. T., ur. 12.08.2010 r., dziecko to legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr 250-2017/2018 z dnia 21.03.2018 r. oraz opinią WWR nr 300-2017/2018 z dnia 21.03.2018 r. Stwierdzono jednak brak decyzji dyrektora publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, wydanej na wniosek rodziców (art. 38 ust. 2 u.p.o.). Strona przedłożyła decyzję wydaną przez dyrektora niepublicznej szkoły podstawowej (na dokumencie jest podpis Pani K.N., dyrektora niepublicznej szkoły). Brak podstawy prawnej do pobrania dotacji. Kwota dotacji pobranej nienależnie w miesiącach styczeń-sierpień 2019 r. wynosi zatem 22.264,64 zł;
- R. M., ur. 15.04.2012 r., dziecko posiadało orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr 259-2018/2019 z dnia 15.05.2019 r., opinię WWR nr 402-2018/2019 z dnia 15.05.2019 r., decyzję nr 2/2019 w sprawie odroczenia obowiązku szkolnego oraz opinię nr 403-2018/2019 z dnia 15.05.2019 r. w sprawie odroczenia rozpoczęcia spełniania przez dziecko obowiązku szkolnego. Wobec powyższego dotacja została nienależnie pobrana za miesiące kwiecień i maj 2019 r., dotacja była bowiem należna począwszy od 1 czerwca 2019 r. (dzieci winny być wykazywane do pobrania dotacji wg stanu na 1 dzień roboczy danego miesiąca - zapis § 2 ust. 2 uchwały nr LIII/662/18 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 28.03.2018 r. - na pierwszy dzień kwietnia i pierwszy dzień maja 2019 r. dziecko nie legitymowało się ww. dokumentami). Kwota dotacji pobranej nienależnie w miesiącach kwietniu i maju 2019 r. wynosi zatem 9.564,64 zl;
- Y. L., ur. 31.12.2015 r., dziecko posiadało orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr 510-2018/2019 z dnia 14.08.2019 r. oraz opinię WWR nr 564-2018/2019 z dnia 14.08.2019 r. Wobec powyższego dotacja została nienależnie pobrana za miesiące maj-sierpień 2019 r., dotacja mogła by być należna począwszy od 1 września 2019 r. (dzieci winny być wykazywane do pobrania dotacji wg stanu na 1 dzień roboczy danego miesiąca - zapis § 2 ust. 2 uchwały Nr LIII/662/18 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 28.03.2018 r. - na pierwszy dzień maja, czerwca, 24 lipca i sierpnia 2019 r. dziecko nie legitymowało się ww. dokumentami). Kwota dotacji pobranej nienależnie w miesiącach maj-sierpień 2019 r. wynosi zatem 17.729,56 zł;
- D. P., ur. 25.11.2015 r., dziecko posiadało orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr 512-2018/2019 z dnia 14.08.2019 r. oraz opinię WWR nr 566-2018/2019 z dnia 14.08.2019 r. Wobec powyższego dotacja została nienależnie pobrana za miesiące maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2019 r., dotacja była bowiem należna począwszy od 1 września 2019 r. (dzieci winny być wykazywane do pobrania dotacji wg stanu na 1 dzień roboczy danego miesiąca - zapis § 2 ust. 2 uchwały Nr LIII/662/18 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 28.03.2018 r. - na pierwszy dzień maja, czerwca, lipca i sierpnia 2019 r. dziecko nie legitymowało się ww. dokumentami). Kwota dotacji pobranej nienależnie w miesiącach kwietniu i maju 2019 r. wynosi zatem 17.729,56 zł;
- M. V. ur. 13.05.2013 r., dziecko posiadało orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr 533-2018/2019 z dnia 21.08.2019 r. oraz opinię WWR nr 572-2018/2019 z dnia 21.08.2019 r. Wobec powyższego dotacja została nienależnie pobrana za miesiące maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2019 r., dotacja mogła by być należna począwszy od 1 września 2019 r. (dzieci winny być wykazywane do pobrania dotacji wg stanu na 1 dzień roboczy danego miesiąca - zapis § 2 ust. 2 uchwały Nr LIII/662/18 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 28.03.2018 r. - na pierwszy dzień maja, czerwca, lipca i sierpnia 2019 r. dziecko nie legitymowało się ww. dokumentami). Kwota dotacji pobranej nienależnie w miesiącach maj-sierpień 2019 r. wynosi zatem 17.729,56 zł.
Razem kwota nienależnie pobranej dotacji w 2019 r. wynosi 245.106,76 zł (tj. 4.782,32 zł + 38.258,56 zł + 14.346,96 zł + 41.393,92 zł + 22.264,64 zł + 19.129,28 zł + 19.913,12 zł + 22.264,64 zł + 9.564,64 zł + 17.729,56 zł + 17.729,56 zł + 17.729,56 zł).
Niezasadne, w ocenie Sądu, są zarzuty skargi jakoby organ niezgodnie z przepisami prawa, w tym uchwały Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 29 czerwca 2022 r., nie przeprowadził kontroli prawidłowości otrzymanej przez Przedszkole dotacji ograniczając się przy wydaniu decyzji do materiałów i dowodów zebranych wyłącznie w trakcie postępowania administracyjnego. Kolegium słusznie przy tym podzieliło stanowisko zaprezentowane w wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 954/22 (LEX nr 3557362), którego tezy brzmią:
- "Zgodzić się również należy z poglądem, że materiał dowodowy stanowiący podstawę wydania decyzji nakazującej stronie zwrot dotacji może zostać oparty na wynikach kontroli, ale może także zostać zebrany w toku postępowania administracyjnego finalizowanego decyzją o zwrocie tejże dotacji ale także istnieje możliwość wykorzystania materiałów zgromadzonych w ramach innych procedur, w tym kontroli przeprowadzonych przez inne organy (por. wyrok WSA w Szczecinie z 10 kwietnia 2019 r., I SA/Sz 974/18, LE X nr 2656062)";
- "Okoliczność, że zarówno w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych w art. 31 ust. 1 jak i § 7 uchwały Rady Miejskiej w K. zawarto fakultatywny tryb przeprowadzenia kontroli należy rozumieć w ten sposób, że przeprowadzenie kontroli należy do uprawnień organów dotujących. Organ może przeprowadzić kontrolę ale nie ma takiego obowiązku. Natomiast w sytuacji, gdy zdecyduje się na przeprowadzenie kontroli w ramach przysługujących mu uprawnień, powinien to zrobić zgodnie z przewidzianą do tego procedur".
Podobne stanowisko prezentował również WSA w Łodzi w wyroku z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 876/21 (LEX nr 3282360), w którym stwierdził, iż: "Twierdzenie o obowiązku prowadzenia kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji nie wynika ani z treści art. 90 ust. 3e u.s.o., ani z obowiązującego od 1 stycznia 2018 r. analogicznego rozwiązania zawartego w art. 36 ust. 1 u.f.z.o. W obu przepisach ustawodawca przewidział, że właściwy organ "może kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji". Z gramatycznej wykładni tych przepisów wynika jednoznacznie możliwość, nie zaś obowiązek przeprowadzenia kontroli".
Również w ww. wyroku z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 127/24, WSA w Łodzi podzielił stanowisko Kolegium Odwoławczego, wskazując, iż co do zasady podziela poglądy organu, zgodnie z którymi materiał dowodowy stanowiący podstawę wydania decyzji nakazującej stronie zwrot dotacji może zostać oparty na wynikach kontroli, ale może także zostać zebrany w toku postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, organ nie naruszył art. 35 ust. 1, art. 36 i art. 38 u.f.z.o oraz art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., bowiem w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją nie badano celów, na które przeznaczono kwoty wydatkowane z otrzymanej dotacji, ale wyłącznie to, czy strona mogła otrzymać podwyższoną dotację na dzieci z niepełnosprawnościami (czy dysponowała określonymi dokumentami). Organ nie zarzucał przy tym stronie wydatkowania kwot z dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Zarzuty w tym zakresie są zatem bezpodstawne.
Natomiast, gdy chodzi o zawarty w odwołaniu wniosek pełnomocnika strony odnośnie przesłuchania strony pod kątem stwierdzonych w decyzji organu I instancji nieprawidłowości, to stwierdzić należy, iż jest on również niezasadny. Stosownie do art. 78 § 1 Kpa, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania odnośnie przeprowadzenia dowodu, jeśli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (§ 2 art. 78 Kpa). Brakującej dokumentacji niezbędnej do otrzymania dotacji (opinie, orzeczenia, decyzje) nie można zastąpić dowodem z przesłuchania strony. Z uwagi jednak na stwierdzone przez Kolegium nieprawidłowości odnośnie kwestionowania przez organ I instancji pobrania dotacji na dzieci: V. P. ur. 20.07.2012 r., S. S.ur. 13.02.2012 r. za miesiące styczeń-sierpień 2019 r. (zasygnalizowane przez skarżącą w odwołaniu i potwierdzone przez organ I instancji w piśmie z dnia 11.10.2024 r., tj. odnośnie skutku nieposiadania decyzji dyrektora publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, wydanej na wniosek rodziców - art. 38 ust. 2 u.p.o. - dla dzieci urodzonych w 2012 r.), Kolegium zasadnie postanowiło uchylić w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i określić kwotę dotacji do zwrotu jako nienależnie pobraną w wysokości 245.106,76 zł (306.021,88 zł-60.915,12 zł).
Zdaniem Sądu niezasadne są także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Kolegium art. 15 Kpa, art. 136, art. 138 § 1 pkt 2, art. 138 § 2 Kpa, poprzez zlecenie organowi I instancji przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów i dowodów w sprawie, a następnie wydanie decyzji reformatoryjnej, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, zamiast uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi 1 instancji (art. 138 § 2 Kpa).
Odnosząc się do powyższej kwestii, podnieść trzeba, że Kolegium Odwoławcze zlecając organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów i dowodów w sprawie, miało na uwadze wskazania WSA w Łodzi zawarte w wyroku z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt 1 SA/Łd 127/24, dotyczącym decyzji Kolegium określającej Fundacji kwotę dotacji podlegającej zwrotowi za 2018 r. (zapadłym w podobnym stanie faktycznym i prawnym, tj. w analogicznej sprawie), a także uwzględniając wniosek pełnomocnika strony w tym zakresie zawarty w odwołaniu. Wyrokiem powyższym, Sąd, widząc potrzebę przeprowadzenia dodatkowego postępowania w podobnym zakresie, jak w sprawie dotyczącej zwrotu dotacji za 2019 r. (analiza sprawozdań złożonych przez KRC oraz wystąpienie o brakujące dokumenty do K1.), uchylił wyłącznie decyzję Kolegium i temuż organowi zlecił przeprowadzenie dodatkowego postępowania. Powyższe świadczyć może o tym, iż dodatkowe materiały i dowody można było uzupełnić w oparciu o art. 136 Kpa, bez potrzeby uchylania zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (art. 138 § 2 Kpa). Kolegium zleciło zatem organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów i dowodów w sprawie w zakresie zakreślonym pismem z dnia 18 września 2024 r. znak: KO.492.30.2024. Organ I instancji załączył do akt sprawy, a także dokonał analizy rocznego rozliczenia dotacji za rok 2019 (złożonych w dniu 31.01.2020 r. i 13.02.2020 r. przez KCRD, po zmianie nazwy B.). Dokonując analizy powyższych rozliczeń, Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji zawarte w piśmie z dnia 11.10.2024 r., że rozliczenia te nie mają żadnego wpływu na stwierdzone w decyzji nieprawidłowości związane z pobraniem dotacji oświatowej przez przedmiotowe Przedszkole działające w 2019 r. w zakresie dokumentacji niezbędnej do otrzymania tejże dotacji (w rozliczeniach tych nie wykazuje się orzeczeń, opinii, a także decyzji właściwych dyrektorów publicznych szkół, w obwodach w których dziecko mieszkało, dotyczących odroczenia spełnienia obowiązku szkolnego). Dotyczą one bowiem wskazania dokumentacji (faktur, list płac) na co została końcowo wykorzystana dotacja oświatowa, czyli np. na wyposażenie, zakup artykułów edukacyjnych, zakup usługi księgowej, zakup usługi medycznej, wydatki czynszu, wynagrodzeń, przewóz dzieci itd. Nie są to zatem dokumenty w jakimkolwiek sensie związane z należnym pobraniem dotacji z uwagi na kryterium dotyczące dysponowania określonymi dokumentami przez dzieci uczęszczające do Przedszkola. Na podstawie przedmiotowych opinii, orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego można było pobrać określoną kwotę dotacji na dziecko w przedmiotowym Przedszkolu.
Niezasadny, w opinii Sądu, jest zatem zarzut skargi, jakoby Kolegium nie odniosło się szczegółowo do złożonych przez K1. rocznych rozliczeń dotacji.
Gdy zaś chodzi o zlecenie organowi I instancji ewentualnego pozyskania od organu prowadzącego Przedszkole w 2019 r. (tj. K1., po zmianie nazwy B.) brakującej dokumentacji uprawniającej do otrzymania dotacji (orzeczeń, opinii, a także decyzji właściwych dyrektorów publicznych szkół, w obwodach w których dziecko mieszkało, dotyczących odroczenia spełnienia obowiązku szkolnego), to jak wynika z informacji zawartych w piśmie z dnia 11.10.2024 r. znak: SPE.4431.63.2024, B Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie odbiera od 2020 r. (pomimo dwukrotnego awizowania przesyłek) kierowanej do niej korespondencji (na adres siedziby Spółki ujawniony w KRS). Taki sam los spotkał korespondencję organu I instancji, który występował do B. Sp. z o.o. w związku z prowadzonymi postępowaniami odnośnie zwrotu dotacji za inne lata, np. za 2018 r.
W tym stanie rzeczy uznać należy zdaniem Sądu, iż Kolegium Odwoławcze wyczerpało możliwości dowodowe w rozpatrywanej sprawie, podjęło bowiem niezbędne działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Również strona do chwili wydania zaskarżonej decyzji nie przedłożyła dodatkowych dowodów i materiałów, choć Kolegium w piśmie z dnia 18.10.2024 r. poinformowało pełnomocnika strony o takiej możliwości. Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyroki NSA: z 31 sierpnia 2023 r., I OSK 1862/21; z 14 marca 2023 r., I OSK 69/22; z 14 lutego 2023 r" I OSK 2821/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu, niezasadny jest również zarzut skargi, że organy pominęły dowody w postaci przedłożonych przez skarżącą przy pismach z dnia 2 kwietnia 2024 r. i 20 maja 2024 r. materiałów. Organy przeanalizowały wnikliwie całość zgromadzonego materiału dowodowego, w tym i dowody przedłożone przy pismach z dnia 2 kwietnia 2024 r. i 20 maja 2024 r., co znalazło potwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której jednoznacznie wskazano, jakich dokumentów skarżąca nie przedłożyła do chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Reasumując należy stwierdzić, iż niezasadne są zarzuty skargi co do naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego oraz bezpodstawnego orzeczenia o zwrocie dotacji. Uzasadnienie zaś zaskarżonej decyzji jest zupełne i nie narusza art. 107 § 3 Kpa. Kolegium nie naruszyło przy tym art. 7a Kpa, bowiem nie zaistniały w rozpatrywanej sprawie wątpliwości interpretacyjne odnośnie przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji organ przedstawiając uzasadnienie prawne odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie, które potwierdza zasadność takiego, a nie innego stanowiska przyjętego przez organ. To, że strona nie zgadza się ze stanowiskiem organu, nie może być traktowane jako wątpliwość interpretacyjna odnośnie przepisów prawa.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznając skargę za niezasadną, oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło