I SA/Łd 1461/11
WyrokWSA w Łodzi2011-12-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Sędzia WSA Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaki jest moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług w przypadku przeniesienia z mocy prawa własności nieruchomości pod drogę publiczną w zamian za odszkodowanie, gdy jego wysokość nie została jeszcze ustalona?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w przypadku przeniesienia z mocy prawa własności nieruchomości pod drogę publiczną w zamian za odszkodowanie powstaje w momencie, gdy decyzja ustalająca wysokość odszkodowania stanie się ostateczna lub gdy strony zawrą porozumienie co do jego wysokości. Do tego czasu, podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa nieruchomości, a nie ustalona przez strony kwota odszkodowania, jeśli jest ona niższa.Stan faktyczny
Spółka A Specjalna Strefa Ekonomiczna S.A. wniosła o interpretację przepisów podatkowych dotyczącą ustalenia podstawy opodatkowania dla podatku od towarów i usług w związku z przejęciem przez gminę z mocy prawa działek gruntu wydzielonych pod drogę publiczną. Spółka nie otrzymała jeszcze odszkodowania ani nieruchomości zamiennej, a jedynie prowadziła negocjacje z gminą. Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe, wskazując, że podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa nieruchomości. Spółka zaskarżyła tę interpretację, argumentując, że czynność ta nie jest odpłatną dostawą towarów, dopóki nie zostanie ustalone odszkodowanie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego z upoważnienia Ministra Finansów oraz zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz A Specjalnej Strefy Ekonomicznej Spółki Akcyjnej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi A Specjalnej Strefy Ekonomicznej Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz A Specjalnej Strefy Ekonomicznej Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z [...] r. A S.A. w Ł. zwróciła się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego. Wskazała, że jest właścicielem dużej nieruchomości. Przy znoszeniu współwłasności zleciła podział geodezyjny nieruchomości na mniejsze działki. Projekt podziału, a następnie ostateczny jego podział, zatwierdzony został decyzją burmistrza miasta. Decyzję o podziale nieruchomości Spółka otrzymała w 2008 r. Po jej uprawomocnieniu gmina przejęła działki, które zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wydzielone zostały pod drogę publiczną jednakże bez określenia wartości odszkodowania. Z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 241, poz. 2603 ze zm.; dalej "ustawa o gospodarce nieruchomościami") wynika, że działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Dotychczasowemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie w wysokości ustalonej z właściwym organem gminy. Zainteresowana Spółka do chwili obecnej nie dokonała żadnych uzgodnień z gminą w tym zakresie. Spółka podała, że może jej zostać przyznana odpowiednio nieruchomość zamienna lub odszkodowanie, którego wysokość - w odrębnej decyzji - ustala starosta, w oparciu o wycenę rzeczoznawcy majątkowego. Na dzień skierowania złożenia wniosku Spółka nie otrzymała decyzji, w której określona byłaby wartość przejętej przez gminę nieruchomości. Poinformowała, że prowadzi z burmistrzem negocjacje o przyznanie odpowiedniej nieruchomości zamiennej.
Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny Spółka sformułowała pytanie w jaki sposób należy ustalić podstawę opodatkowania dla potrzeb podatku od towarów i usług? Prezentując własne stanowisko Spółka podała, że w jej ocenie podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest wysokość odszkodowania, które przysługuje w zamian za nieruchomość przejętą z mocy prawa na własność gminy w związku z przeznaczeniem wydzielonego gruntu pod drogę publiczną lub z chwilą otrzymania nieruchomości zamiennej. Zdaniem Zainteresowanej, nie ma podstaw by naliczać należny podatek od wartości nieruchomości, która między stronami nie została ustalona. Nieruchomość ta bowiem zgodnie z art. 98 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przeszła na własność gminy z mocy prawa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Aktualnie Spółka i Gmina prowadzą negocjacje, co do ustalenia wielkości odszkodowania bądź przyznania nieruchomości zamiennej zaś art. 29 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. dalej "ustawa o VAT"), nie definiuje ustalenia obrotu w tym zakresie.
W sytuacji zamiany nieruchomości podstawą opodatkowania będzie, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, wartość rynkowa nieruchomości.
W interpretacji indywidualnej Minister Finansów uznał stanowisko Spółki w zakresie podstawy opodatkowania dla dostawy nieruchomości w zamian za odszkodowanie za nieprawidłowe, natomiast w zakresie podstawy opodatkowania przy zamianie nieruchomości za prawidłowe.
W uzasadnieniu organ podał, że obie strony transakcji nabywają prawo do rozporządzania towarem jak właściciel. Zamianę przedmiotowych nieruchomości należy traktować na równi z ich sprzedażą. Odpłatność za czynność dostawy towarów nie musi mieć postaci pieniężnej. Może przybrać postać rzeczową. Zatem dla uznania czynności za odpłatną wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.
Organ podatkowy wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i ust. 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. W myśl art. 29 ust. 3 ustawy o VAT, jeżeli należność jest określona w naturze, podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa towarów lub usług pomniejszona o kwotę podatku.
Ostatni z przywołanych przepisów odnosi się m.in. do czynności zamiany, przy której podstawą opodatkowania jest wartość rzeczy przekazywanych przez podatników, określona w powyższy sposób, a nie różnica wartości między rzeczami.
Ponieważ w tego rodzaju przypadkach często nie dochodzi do określenia ceny, unormowanie art. 29 ust. 3 uzupełnia art. 29 ust. 9 ustawy o VAT, zgodnie z którym w przypadku wykonania czynności, o których mowa w art. 5, dla których nie została określona cena, podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa towarów lub usług pomniejszona o kwotę podatku, z zastrzeżeniem ust. 10 i 12.
Zgodnie z art. 2 pkt 27b ustawy o VAT, przez wartość rynkową rozumie się całkowitą kwotę, jaką, w celu uzyskania w danym momencie danych towarów lub usług, nabywca lub usługobiorca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa towarów lub świadczenie usług, musiałby, w warunkach uczciwej konkurencji, zapłacić niezależnemu dostawcy lub usługodawcy na terytorium kraju; w przypadku gdy nie można ustalić porównywalnej dostawy towarów lub świadczenia usług, przez wartość rynkową rozumie się: a) w odniesieniu do towarów - kwotę nie mniejszą niż cena towarów lub towarów podobnych, w przypadku braku ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy, b) w odniesieniu do usług - kwotę nie mniejszą niż całkowity koszt poniesiony przez podatnika na wykonanie usług.
Następnie organ podatkowy podał, że w momencie powstania obowiązku podatkowego, Wnioskodawca nie znał wysokości odszkodowania.
Konkludując Minister Finansów ocenił, że gdy z mocy prawa nastąpi przeniesienie własności nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną w zamian za przyznanie odszkodowania w formie pieniężnej, którego wartość nie jest znana, podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa nieruchomości. Podobnie będzie w sytuacji zamiany nieruchomości.
Jeżeli strony ustalą między sobą wartość odszkodowania, która będzie odbiegała od wartości rynkowej (podstawy opodatkowania) Wnioskodawca powinien dokonać korekty podatku na zasadach ogólnych określonych w ustawie.
Końcowo organ podatkowy wyjaśnił, że wniosek Spółki o udzielenie interpretacji w zakresie podstawy opodatkowania, a także w zakresie odstąpienia od odszkodowania został rozstrzygnięty odpowiednio pismami z dnia [...] r. nr [...] oraz [...].
Po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, Spółka jednym pismem zaskarżyła przedmiotową interpretację oraz interpretację oznaczoną nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie:
- art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1, art. 29 ust. 3 i ust. 9 ustawy o VAT, przez oczywiście niewłaściwe bądź niezasadne zastosowanie tych przepisów w nieprawidłowo zinterpretowanym stanie faktycznym sprawy,
- art. 98 ust. 1, art. 129 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 oraz art. 131 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niezastosowanie,
- art. 603 i art. 604 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), poprzez ich niezasadne zastosowanie,
- art. 12 ust. 4b ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez jego niezasadne zastosowanie.
Strona skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, wymieniając szczegółowo w punktach od "a" do "i" w jaki sposób doszło do naruszenia przywołanych przepisów.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że nabycie własności (przejęcie) działki gruntu z mocy prawa nie jest dostawą towaru w sensie ścisłym. Czynność tę należy traktować jak dostawę dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Zdaniem autora skargi w rozpatrywanej sprawie nie została zawarta umowa zamiany, bowiem wyzbycie się prawa własności nastąpiło z mocy prawa, a nie na podstawie zgodnych oświadczeń woli Spółki i organu gminy. Spółka nie ma także wpływu na wartość odszkodowania, gdyż stosownie do art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odszkodowanie ustala starosta.
W ocenie autora skargi najistotniejszy w rozpatrywanej sprawie jest art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, który nakazuje pod pojęciem dostawy towarów rozumieć również przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie. Wykładnia językowa wskazanego przepisu wskazuje, zdaniem skarżącego, że ustawie o VAT podlega taka czynność, która składa się łącznie z dwóch "stanów faktycznych": przeniesienia z mocy prawa własności towarów i odszkodowania. W rozpatrywanej sprawie miało miejsce przeniesienie własności towaru (gruntu) z mocy prawa, natomiast nie zaistniał jeszcze "drugi stan faktyczny – odszkodowanie". Stosownie do art. 131 ustawy o gospodarce nieruchomościami za przeniesienie prawa własności gruntu przysługuje Spółce odszkodowanie, które może mieć formę pieniężną lub niepieniężną - w zależności od uzgodnienia stron. Końcowo Spółka wskazała, że obowiązek podatkowy w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku powstanie po łącznym uprawomocnieniu się dwóch decyzji: pierwszej wydanej na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, drugiej wydanej na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż dopiero wtedy zaistnieje czynność faktyczna i prawna objęta uregulowaniem art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT - przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko.
W dniu 13 kwietnia 2010 r. Strona skarżąca złożyła do akt sprawy kserokopię porozumienia z organem gminy w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za przejętą nieruchomość.
Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010 r. (I SA/Łd 1189/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Spółki. W uzasadnieniu stwierdził, że art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT nie może modyfikować zasad określania momentu powstania obowiązku podatkowego. Nie ma żadnych merytorycznych podstaw, aby przyjąć, że moment powstania obowiązku podatkowego czynności przeniesienia z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie – w stanie faktycznym przedstawionym przez Spółkę – był inny niż wskazany art. 29 ust. 9 ustawy o VAT. Zdaniem Sądu sformułowanie "przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie" jest nazwą przesłanki, której zaistnienie powoduje powstanie obowiązku podatkowego podobnie jak odpłatna dostawa towarów, odpłatne świadczenie usług na terenie kraju, czy wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Dalej Sąd podkreślił, że nawet wówczas, gdy wysokość odszkodowania nie jest jeszcze znana (np. nadal trwają negocjacje pomiędzy stronami), a własność działek została już przeniesiona na rzecz Skarbu Państwa (jednostki samorządu terytorialnego) to podstawą opodatkowania w takiej sytuacji jest wartość rynkowa towarów pomniejszona o kwotę podatku (art. 29 ust.9 ustawy o VAT). Przez wartość rynkową należy przez rozumieć całkowitą kwotę, jaką, w celu uzyskania w danym momencie danych towarów lub usług, nabywca lub usługobiorca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa towarów lub świadczenie usług, musiałby, w warunkach uczciwej konkurencji, zapłacić niezależnemu dostawcy lub usługodawcy na terytorium kraju; w przypadku gdy nie można ustalić porównywalnej dostawy towarów, przez wartość rynkową rozumie się kwotę nie mniejszą niż cena nabycia towarów lub towarów podobnych (art. 2 ust.27b lit. a ustawy o VAT). Jeśli strony ustalą między sobą wartość odszkodowania, która będzie odbiegała od wartości rynkowej wnioskodawca powinien dokonać korekty podatku na zasadach opisanych w ustawie.
W skardze kasacyjnej Spółka zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, poprzez jego błędną wykładnię,
- art. 19 ust. 1 i ust. 4 ustawy o VAT poprzez ich błędne zastosowanie,
- art. 19 ust. 22 ustawy o VAT poprzez jego niezastosowanie,
- art. 29 ust. 9 oraz art. 2 ust. 27b lit. a ustawy o VAT, poprzez ich niezasadne zastosowanie w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku,
- § 3 ust. 3 rozporządzenia z 2009 r. poprzez jego niezastosowanie do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku,
- art. 98 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich niezastosowanie;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 146 § 1 w zw. z § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") przez nieuwzględnienie skarg mimo naruszenia przez Ministra Finansów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1 i ust. 4, art. 19 ust. 22, art. 29 ust. 9 oraz art. 2 ust. 27b lit. a) ustawy o VAT, § 3 ust. 3 rozporządzenia z 2009 r., art. 98 ust. 1 i ust. 3, art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami – vide pkt 1);
- art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez błędna ocenę stanu faktycznego polegającą na uznaniu, że w stanie faktycznym sprawy nie mają zastosowania art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 3 rozporządzenia z 2009 r.;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku oddalającego skargę, polegające na niewyjaśnieniu przyczyn pominięcia znaczenia prawnego zwrotu "w zamian za odszkodowanie" zawartego w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT zgodnie z zasadami wykładni prawa w aspekcie uregulowania art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niewyjaśnieniu przyczyn nieuwzględnienia § 3 ust. 3 rozporządzenia z 2009 r.
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił złożony środek zaskarżenia i wyrokiem z 9 sierpnia 2011 r. (I FSK 1117/10) uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi. Stwierdził, że Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej interpretacji art. 19 ust. 1 i 4 ustawy o VAT. NSA wyraził pogląd, iż przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT jest czynnością z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, czyli odpłatną dostawą towarów, a obowiązek podatkowy w takim przypadku powstanie w momencie, w którym decyzja ustalająca wysokość odszkodowania stanie się ostateczna, bądź, gdy strony zawrą porozumienie co do wysokości odszkodowania, zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu.
Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie swoje stanowisko zajął już Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd pierwszej instancji jest obecnie związany wykładnią prawa dokonaną w wyroku z 9 sierpnia 2011 r. (I FSK 1117/10).
Zgodnie z art. 7 ust 1 pkt 1 ustawy o VAT ustawodawca uznał, że dostawą towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa towarów w zamian za odszkodowanie. Regulacja ta jest odzwierciedleniem art. 14 ust 2 lit a) Dyrektywy 112, zgodnie z którym za dostawę towarów uznaje się przeniesienie prawa własności do towaru w zamian za odszkodowanie z nakazu wydanego przez organ władzy publicznej lub w jego imieniu albo z mocy prawa. W takim przypadku odszkodowanie spełnia rolę wynagrodzenia za przymusowe przeniesienie własności towarów. Zatem jeśli wywłaszczenie następuje za odszkodowaniem, wówczas ma ono charakter odpłatnej dostawy towarów i spełniony zostaje warunek przedmiotowy opodatkowania jej podatkiem od towarów i usług.
W sporze jaki zaistniał w rozpatrywanej sprawie rację należy przyznać stronie skarżącej.
O ile przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT jest czynnością z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, czyli odpłatną dostawą towarów, to tyle w kwestii momentu powstania obowiązku podatkowego nie można w sposób prosty zastosować w stanie faktycznym niniejszej sprawy art. 19 ust. 1. Przepis ten stanowi, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru. Jeżeli dostawa towaru powinna być potwierdzona fakturą, to powstaje on z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak, niż w 7 dniu, licząc od dnia wydania towaru (art. 19 ust. 4). Nie można też pominąć art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT wskazującego, że mamy do czynienia z odpłatną dostawą towarów, a nie np. z nieodpłatną czynnością dostawy towarów zrównaną z odpłatną dostawą z art. 7 ust. 2. Jak już wyżej wspomniano odszkodowanie określone w stosownej decyzji organu administracyjnego, czy określone w porozumieniu, pełni funkcję wynagrodzenia. Wobec tego, aby zasadnie stwierdzić, że doszło do odpłatnej dostawy towarów z art. 5 ust. 1 pkt 1 w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 należy wykazać i wskazać, że w sprawie wystąpiły wszystkie elementy składające się na tę czynność tj. przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel oraz ustalenie wynagrodzenia za towar. Ten ostatni element zostanie skonkretyzowany w momencie kiedy decyzja ustalająca wysokość odszkodowania stanie się ostateczna, bądź, gdy strony zawrą porozumienie co do wysokości odszkodowania zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w myśl którego za działki gruntu (pod drogi), o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Natomiast, jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (decyzja administracyjna).
Odnosząc się do przepisów rozporządzeń wykonawczych do ustawy o podatku od towarów i usług należy stwierdzić, że w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 224, poz. 1799), które weszło w życie 1 stycznia 2010 r., w jego § 3 ust. 3 zawartym w Rozdziale 2 zatytułowanym "Inne terminy powstania obowiązku podatkowego" postanowiono, że w przypadku przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu własności towarów w zamian za odszkodowanie, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty. Przedmiotowy zapis w sposób jednoznaczny rozwiązał sporną kwestię momentu powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do przeniesienia własności z nakazu organu władzy, lecz w stanie prawnym obowiązującym dopiero po 1 stycznia 2010 r. Rozporządzenie Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336 ze zm.) - obowiązujące od 1 grudnia 2008 r. do 31 grudnia 2009 r. - zapisu takiego nie zawierało. Stąd wniosek, że do 1 stycznia 2010 r. Minister Finansów nie skorzystał z upoważnienia ustawowego z art. 19 ust. 22 ustawy o VAT do określenia w drodze rozporządzenia późniejszych niż wymienione w ust. 1-21 oraz w art. 20 i art. 21 terminów powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do czynności z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Nie zmienia to jednak wyrażonego wyżej poglądu.
Podsumowując, w stanie faktycznym przedstawionym przed stronę skarżącą, w przypadku przejęcia przez gminę na własność działek gruntu, podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług winna być wysokość odszkodowania, które przysługuje w zamian za nieruchomość przejętą z mocy prawa na własność gminy w związku z przeznaczeniem wydzielonego gruntu pod drogę publiczną, a nie wartość rynkowa nieruchomości, jak przyjęto w zaskarżonej interpretacji.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153).
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło