I SA/Łd 148/23

Dnia 16 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Asesor WSA Grzegorz Potiopa, , po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 1 grudnia 2022 r. nr 1001-IEE-2.711.131.2022.6.MOK w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 1 grudnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia B. N. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Z akt sprawy wynika, że 16.06.2020 r. Burmistrz W. wystawił na podatniczkę tytuł wykonawczy Nr [...], który obejmuje zaległości z tytułu I, II, III i IV raty podatku od nieruchomości za lata 2015 -2017 r. Skarżąca wniosła zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 16 czerwca 2020 r. wystawionego przez Burmistrza. Burmistrz postanowieniem z dnia 25 września 2020 r. uznał zarzuty zobowiązanej za w części uzasadnione. Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej jako: "SKO") uchyliło ww. postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na ww. postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 245/21 oddalił skargę. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu 18 grudnia 2020 r. Burmistrz wydał kolejne postanowienie, w którym uznał w części za uzasadnione zarzuty zobowiązanej złożone w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2015-2016. Następnie postanowieniem z dnia 2 września 2021 r. SKO uchyliło ww. rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na ww. postanowienie SKO z dnia 2 września 2021 r. skarżąca wniosła skargę do WSA w Łodzi, który wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 905/21 oddalił skargę. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz wydał postanowienie z dnia 20 października 2021 r. na podstawie art. 34 § 1 w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.") w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.)., w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza W. z dnia 20 października 2021 r., w którym: 1) uznał zarzuty zobowiązanej B. N. za uzasadnione w części, t.j. w zakresie należności pieniężnej egzekwowanej na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] r., w części wynikającej z decyzji Burmistrza nr RF.3120.1200038.1.2015.EA z dnia 12 lutego 2015r., ustalającej podatek od nieruchomości za 2015 r. t.j. kwoty wynikającej z tytułu wykonawczego [...] z pozycji E.1, E.2, E.3, E.4 (należność główna w wysokości 1189 zł wraz z kwotą odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego za 2015 r. oraz dalszymi odsetkami), jak również kwoty upomnienia z pozycji E punkt 10 tytułu wykonawczego w wysokości 11,60 zł. 2) uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione w pozostałym zakresie, t.j. w zakresie należności pieniężnej egzekwowanej na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 16 czerwca 2020 r. w części wynikającej z decyzji Burmistrza RF.3120.1200038.13.2017.EA z dnia 6 marca 2017 r, ustalającej podatek od nieruchomości na 2016 r. oraz decyzji Rr.3120.1200038.14.2017.EA z dnia 6 marca 2017 r. ustalającej podatek od nieruchomości na 2017 r. kwoty wynikającej z tytułu wykonawczego [...] z pozycji E.5, E.6, E.7, E.8, E.9, E.10, E.11, E.12 (należność główna w wysokości 2 378 zł wraz z kwotą odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego za 2016 i 2017 r. oraz dalszymi odsetkami), jak również kwoty upomnienia z pozycji E punkt 10 tytułu wykonawczego w wysokości 11,60 zł. Wobec powyższego stanowisko wierzyciela w przedmiocie wniesionych przez stronę zarzutów stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji. Postanowieniem z 30 czerwca 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim wydał postanowienie Nr 1017-SEE.711.1726.2022.4 UNP: 1017-22-060828, którym postanowił uznać; za zasadny zarzut nieistnienia zobowiązania za okres od 1.01.2015 r. do 31.12.2015 r. i w tej części umorzyć postępowanie egzekucyjne, za niezasadny natomiast organ uznał zarzut nieistnienia i przedawnienia należności za okres od 1.01.2016 r. do 31.12.2017 r., zaś za nieuzasadniony uznał zarzut nieistnienia i przedawnienia należności za okres od 1.01.2016 r. do 31.12.2017 r. Po rozpatrzeniu zażalenia strony zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podał, że aby organ mógł rozpatrzeć wniesione przez stronę zarzuty musiał uzyskać stanowisko wierzyciela w tym zakresie, który to warunek został spełniony, ponieważ postanowieniem z 20.10.2021 r. Burmistrz W. wyraził stanowisko w sprawie wniesionych zarzutów, które stało się ostateczne w związku z utrzymaniem postanowieniem z 26.04.2022 r. przez SKO w Piotrkowie Trybunalskim postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wierzyciel w postanowieniu z 20.10.2021 r. wskazał, że zasadny jest zarzut nieistnienia zobowiązania wynikającego z tytułu wykonawczego z 16.06.2020 r. Nr [...], na podstawie którego prowadzona jest wobec strony egzekucja administracyjna, w zakresie obowiązku wynikającego z decyzji Burmistrza W. z 12.02.2015 r. Nr RF.3120.1200038.1.2015.EA, ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2015 r., gdyż decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego w konsekwencji wyroku WSA w Łodzi z 2.02.2016 r., sygn. akt I SA/Łd 945/15. Natomiast odnośnie zarzutu braku istnienia zobowiązania i jego przedawnienia organ wyjaśnił, że decyzje z 6.03.2017 r. o numerach: RF.3120.1200038.13.2017.EA i RF.3120.1200038.14.2017.EA - ustalające stronie wymiar podatku od nieruchomości za 2016 r. i 2017 r., są ostateczne i podlegają egzekucji. Ponadto organ wskazał, że w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, jak również podjęcia czynności egzekucyjnych (odbiór zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego nastąpił 21.07.2020 r.) nie nastąpiło przedawnienie ww. zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości za 2016 i 2017 rok. Organ wyjaśnił, że co do zasady koniec terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za 2016 rok, przypadał na koniec 2021 r., a dla podatku za 2017 rok na koniec 2022 r. Jednak bieg terminu przedawnienia zobowiązań strony, został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatniczka została zawiadomiona. Organ podkreślił również, że wiążący charakter stanowiska wierzyciela decyduje o sposobie rozpatrzenia zarzutów przez organ egzekucyjny i organ odwoławczy i w konsekwencji powyższych ustaleń nie było podstaw do uchylenia postanowienia organu I instancji. W skardze do sądu administracyjnego E. N. wskazała, że urząd skarbowy ukradł pieniądze i nie chce oddać, a w sprawie nie ma wierzyciela. Zdaniem strony skarżącej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi miał obowiązek zbadać, czy wierzyciel działał zgodnie z prawem, a tego nie zrobił i powtórzył tylko argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego i Burmistrza W. – A. J. "nt art. 70 OP" i nie ustosunkował się do niej w żaden sposób. Ponadto skarżąca wskazała, że postanowienie z 1.12.2022 r. jest "bezczynnością" i domaga się odszkodowania w wysokości pięciokrotnego średniego wynagrodzenia od każdego urzędnika oddzielnie i wymierzenia urzędnikom grzywny w wysokości dziesięciokrotnego wynagrodzenia "za każde postanowienie żądania, plus wcześniej wymienione w skargach." W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonym postanowieniu. Pismem procesowym z 10 marca 2023 r. skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070). Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmieniającej i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (30 lipca 2020 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 czerwca 2020 r. Dokonano czynności zajęcia świadczeń zobowiązanej w ZUS, a zawiadomienie o zajęciu wraz z tytułem wykonawczym zostało jej doręczone 21 lipca 2020 r., z którą to datą należy wiązać wszczęcie egzekucji (art. 26 § 5 u.p.e.a.). Dlatego też zastosowanie w tej sprawie mają przepisy sprzed nowelizacji. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1), odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (pkt 2). Skarżąca w zarzutach, późniejszych pismach procesowych i w skardze do sądu wskazywała, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości nie istnieje, a egzekucja jest bezprawna. Jak wynika z akt sprawy postępowanie egzekucyjne, do którego skierowano zarzuty, zostało wszczęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 czerwca 2020 r. wystawionego przez Burmistrza W. (wierzyciel). Wierzyciel dochodził należności pieniężnych wynikających z nieuiszczonego przez zobowiązaną podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2017 r. oraz odsetek za zwłokę i dodatkowych kosztów związanych z postępowaniem egzekucyjnym. Jako podstawę prawną obowiązku ujętego w tytule wykonawczym wskazano trzy decyzje wymiarowe ustalające skarżącej wysokość podatku od nieruchomości za lata 2015-2017. Na skutek zarzutów wierzyciel postanowieniem z dnia 20 października 2021 r. uznał je za uzasadnione w części wynikającej z jego decyzji wymiarowej z dnia 12 lutego 2015 r. (dotyczącej podatku od nieruchomości za 2015 r.) wraz z odsetkami i kosztami upomnienia, zaś w pozostałym zakresie (dotyczącym podatku za 2016 i 2017 r.) uznał zarzuty za nieuzasadnione. Powodem uznania zarzutów za uzasadnione w części dotyczącej podatku za 2015 r. był fakt wyeliminowania decyzji wymiarowej za 2015 r. z obrotu prawnego. Decyzja ta (z dnia 12 lutego 2015 r.) została pierwotnie utrzymana w mocy przez SKO decyzją z dnia 22 maja 2015 r., jednak po rozpatrzeniu wniesionej na decyzję SKO skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 945/15 uchylił tę decyzję. Wykonując wyrok Sądu SKO decyzją z dnia 23 czerwca 2016 r. uchyliło decyzję Burmistrza W. z dnia 12 lutego 2015 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Egzekucja należności z tej decyzji utraciła zatem swą podstawę. Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że wbrew stanowisku strony organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, jest związany stanowiskiem wierzyciela. Jak stwierdza się bowiem w orzecznictwie, uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 u.p.e.a.) (por. wyroki NSA z 17 czerwca 2009 r., II FSK 333/08 i z 14 listopada 2006 r., II FSK 1480/05). Z zapisu art. 34 § 1 u.p.e.a. wynika, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9-10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 jest ono wiążące dla wierzyciela. Sąd w całości podziela argumentację wyrażoną w tym zakresie w zaskarżonym postanowieniu, jednocześnie uznając argumentację skargi w tym zakresie za niezasadną. Ponadto w kwestionowanym postanowieniu wskazano, że za bezzasadny wierzyciel uznał zarzut dotyczący nieistnienia zobowiązania w stosunku do pozostałych decyzji wymiarowych – dotyczących podatku za 2016 i 2017 r. Podkreślono, że decyzje te, wskazane w tytule wykonawczym, są ostateczne i podlegają egzekucji. Sąd stwierdza, że DIAS w Łodzi utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji postąpiło w pełni zasadnie, trafnie identyfikując i prawidłowo oceniając wszelkie okoliczności, które mogły stanowić podstawę kwestionowania istnienia dochodzonych należności (za 2016 i 2017 r.). Jak już wcześniej zaznaczono, podstawą dochodzonych od zobowiązanej należności podatkowych za 2016 i 2017 r. były decyzje Burmistrza W.: z dnia 6 marca 2016 r. ustalająca podatek od nieruchomości na 2016 r. w kwocie 1.189,00 zł i z dnia 6 marca 2017 r. ustalająca podatek od nieruchomości na 2017 r. w kwocie 1.189,00 zł. Zobowiązanie podatkowe z nich wynikające powstało na zasadach określonych w art. 21 § 1 pkt 2 O.p., a mianowicie z dniem doręczenia decyzji (ustalającej wysokość tego zobowiązania). Decyzje te zostały skarżącej doręczone, skarżąca wniosła od nich odwołania, a SKO zaskarżone decyzje utrzymało w mocy (decyzjami z dnia 25 lipca 2017 r.). Decyzje te są ostateczne. Zgodnie z art. 239e O.p., decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Oznacza to, że zobowiązania wynikające z decyzji organu I instancji mogły być dochodzone w trybie u.p.e.a. Zobowiązania wynikające z tych decyzji nie uległy także przedawnieniu. Decyzje ustalające stronie wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 i 2017 r. wydane przez organ podatkowy 6 marca 2017 r. zostały stronie doręczone w trybie art. 150 O.p. 10 sierpnia 2017 r., a więc, zgodnie a art. 68 § 1 O.p. nie ma mowy o tym, że zobowiązanie nie powstało z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Egzekucja została wszczęta w lipcu 2020 r. i w tej dacie zobowiązania były wymagalne. Były one wymagalne również później, w trakcie postępowania egzekucyjnego. Wobec tego, że zastosowano w jego ramach zajęcie świadczeń przysługujących zobowiązanej z ZUS, doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Wobec powyższego zupełnie bezpodstawne były zarzuty skarżącej, wskazujące na nieistnienie, wygaśnięcie (przedawnienie), czy brak wymagalności egzekwowanego obowiązku z innego powodu. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). aj