I SA/Łd 1487/13

Dnia 24 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z 18 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w całości argumentację skarżącego. W punkcie 2 wyroku Sąd przyznał pełnomocnikowi zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Następnie, pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Aby wniosek pełnomocnika w tym przedmiocie został rozstrzygnięty pozytywnie konieczne jest, po pierwsze, by pomoc ta została rzeczywiście udzielona, a po drugie, pomoc musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego wykonanego na zasadzie prawa pomocy, konieczne jest ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił pomocy prawnej. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wskazuje się również na powinność wykazania przez pełnomocnika, iż pomoc prawna przybrała realny wymiar (zob. np. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04 ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93; postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 212/12 dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1138258; postanowienie NSA z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 515/07 dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1011762, postanowienie NSA z 25 października 2011 r. sygn. I OZ 790/11 LEX nr 1069714, postanowienie NSA z 17 czerwca 2013 r., sygn. akt VII SO/Wa 40/12, dostępne: www.nsa.gov.pl). Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają unormowania o niedopuszczalności skargi kasacyjnej od wyroku uwzględniającego skargę, co jest logiczną konsekwencją faktu, iż wyrok pozornie korzystny dla strony, w istocie może być motywowany przez sąd zupełnie odmiennie niż podnosiła strona w skardze. Może się też zdarzyć tak, że sąd mimo uchylenia zaskarżonego aktu, podzielił w części argumentację organu administracji. Z uwagi na to, że strona nie ma możliwości złożenia środka zaskarżenia jedynie co do uzasadnienia wyroku, w takich sytuacjach może zwalczać niekorzystną dla niej ocenę jedynie poprzez wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku, który taką ocenę zawiera. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stanowi pismo procesowe pełnomocnika przyznanego stronie w ramach prawa pomocy, w którym wyjaśnia on powody odstąpienia od zaskarżenia orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Opinię taką sporządza się nie dla sądu, a dla strony i w jej interesie. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 461; dalej "rozporządzenie") sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej zostało przeciwstawione sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej. Oznacza to, że o opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej można mówić wówczas, jeżeli realnie występuje kwestia wniesienia albo niewniesienia skargi kasacyjnej, a adwokat zgodnie z najlepszą wiedzą dochodzi do wniosku, iż nie ma podstaw do kwestionowania orzeczenia sądu pierwszej instancji, a więc nie ma podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W rozpatrywanej sprawie nic nie wskazuje, ażeby istniała realnie, wymagająca rozstrzygnięcia kwestia, czy sporządzić i wnieść skargę kasacyjną albo czy odstąpić od wnoszenia skargi kasacyjnej. Jak już Sąd wyżej zaznaczył, uwzględnienie skargi strony samo przez się nie może wykluczać potrzeby dokonania oceny co do istnienia podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej albo ich braku, jednak w tej sprawie ze względu na to, że Sąd w całości uwzględnił skargę i argumentację skarżącego, nie wystąpiły okoliczności, które mogłyby wskazywać, że istniała realna kwestia wymagająca dokonania oceny (por. postanowienia NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 106/11 dostępne: www.nsa.gov.pl ). Artykuł 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Tak więc wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 p.p.s.a. dotyczy tylko pomocy "udzielonej", przy czym musi to być pomoc faktycznie, realnie udzielona. Skoro zaś w sprawie niniejszej nie istniała realnie kwestia wymagająca oceny tego, czy sporządzić i wnieść skargę kasacyjną albo czy odstąpić od wnoszenia skargi kasacyjnej, nie można mówić o faktycznym udzieleniu skarżącemu pomocy prawnej. Tym samym niezasadny jest wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 250 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu ak