I SA/Łd 1496/08

WyrokWSA w Łodzi2009-05-19

Skład orzekający: Teresa Porczyńska, Bogusław Klimowicz, Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochody podatnika uzyskane z tytułu zatrudnienia w ramach projektu finansowanego ze środków Unii Europejskiej, wypłacane z budżetu państwa w ramach prefinansowania, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli podatnik bezpośrednio realizuje cel programu?
Ratio decidendi
Dochody podatnika uzyskane z tytułu zatrudnienia w ramach projektu finansowanego ze środków Unii Europejskiej, nawet jeśli są wypłacane z budżetu państwa w ramach prefinansowania, mogą korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sposób wypłaty środków jest kwestią techniczną, a kluczowe jest pierwotne źródło dochodu oraz bezpośrednia realizacja celu programu przez podatnika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-G w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. Organy podatkowe uznały, że dochody podatnika Z. Z. uzyskane z tytułu zatrudnienia przy realizacji projektu finansowanego ze środków UE, wypłacane z budżetu państwa w ramach prefinansowania, nie korzystają ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT, ponieważ nie pochodziły bezpośrednio z bezzwrotnej pomocy UE. Podatnicy wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję, określił, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz T. Z. i Z. Z. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant: Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2009 r. sprawy ze skargi T. Z. i Z. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz T. Z. i Z. Z. kwotę 1634 (jeden tysiąc sześćset trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-G określił Z. i T. małż. Z. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w wysokości 10.133 zł i stwierdził nadpłatę w kwocie 1.888 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w 2007 r. Z. Z. był zatrudniony w firmie A S.A. na stanowisku geodety przy realizacji Projektu Budowy Drogi Expressowej R-W. Projekt ten jest finansowany w 83 % ze środków bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej. A S. A. jako generalny wykonawca otrzymuje środki pomocowe od ich dysponenta , którym jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad a wynagrodzenia są wypłacane pracownikom ze środków obrotowych spółki. Środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej (w tym z Funduszu Spójności) są środkami publicznymi i stanowią dochody budżetu państwa. Bezpośrednim źródłem finansowania projektu jest budżet państwa polskiego, zaś instytucje Unii Europejskiej refundują koszty dopiero po ich poniesieniu (środki z Funduszu Spójności zostają przekazane dopiero po zakończeniu inwestycji). Finansowania wydatków ponoszonych w ramach realizacji określonego zadania dokonywane jest ze źródeł krajowych przez tzw. prefinansowanie. Dochody otrzymane przez podatnika nie korzystają więc ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie pochodziły bezpośrednio z bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania podatników decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając pogląd, że dochody podatnika nie pochodziły ze środków bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Z. i T. małż. Z. wnieśli o jej uchylenie podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) poprzez bezzasadne przyjęcie, że dochody uzyskane przez skarżącego w 2007 r. jako prefinansowane (ze śrdków budżetu państwa) nie pochodzą ze środków bezzwrotnej pomocy pochodzącej od organizacji międzynarodowych a skarżący nie był osobą bezpośrednio realizującą cel programu finansowanego z takiej pomocy. Skarżący podnieśli też zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 180, 191, 210 i 120 Ordynacji podatkowej) poprzez niepełną ocenę zebranego materiału dowodowego, niezgodne z art. 210 Ordynacji podatkowej uzasadnienie decyzji i wydanie jej bez podstawy prawnej. Zdaniem skarżących organy podatkowe bezzasadnie przyjęły, że skarżący nie był osobą bezpośrednio realizującą cel programu finansowanego ze środków bezzwrotnej pomocy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Rozstrzygnięcie organów podatkowych zostało oparte na założeniu, że wynagrodzenie podatnika w 2007 r. nie pochodziło bezpośrednio ze środków Unii Europejskiej. Środki te pochodziły bowiem z budżetu państwa na zasadzie tzw. prefinansowania i następnie w 83 % podlegały refundacji z Funduszu Spójności Unii Europejskiej. Założenie to nie jest trafne. Zgodnie z art.21 ust.1 pkt. 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych/t, j. Dz. U. z 2000r.Nr 14,póz.176 ze zm./wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymywane przez podatnika, jeżeli: a/pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy ,w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz b/podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem. Powołany przepis odsyła w sposób ogólny do "pochodzenia" środków bezzwrotnej pomocy. Stąd też uzasadnione jest stanowisko, że w istocie chodzi tu o pierwotne źródło, z którego pochodzi dochód. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy środki są wypłacane bezpośrednio przez instytucje międzynarodowe, czy też następuje to za pośrednictwem podmiotów krajowych, w tym przy wykorzystaniu mechanizmu prefinansowania. Sposób wypłaty środków finansowych pochodzących z bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej jest kwestią techniczną, która nie ma znaczenia dla stosowania zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych przewidzianego w art.21 ust. 1 pkt.46 powołanej wyżej ustawy. Podobne stanowisko zajmowały sądy administracyjne w szeregu orzeczeniach /zob. np. wyrok NSA z dnia 16.09.2008r., sygn. akt II FSK 874/07, PP 2008/12/48,wyrok NSA z dnia 14.01.2009r. sygn. akt II FSK 1457/07 niepubl., wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10.01.2008r., sygn. Akt. l SA/GI 880/07 Lex nr 334425, wyrok WSA w Krakowie z dnia 13.06.2007r., sygn. akt l SA/Kr 1555/06 Lex nr272593/. Organy podatkowe odmówiły podatnikom zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. tylko z tego powodu, ze dochody podatnika osiągnięte z tytułu zatrudnienia w A S.A. na stanowisku geodety nie pochodziły wprost z bezzwrotnej pomocy sfinansowanej ze środków budżetu Unii Europejskiej. Z tych przyczyn, wobec naruszenia przepisu art. 21 ust. 1 pkt. 46 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez jego błędną wykład nie na podstawie art. 145 par.1 pkt. 1 lit. a/ i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy dokona wykładni art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z zawartymi wskazaniami. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest nadto wyjaśnienie, czy została spełniona druga przesłanka wynikająca z tego przepisu, a mianowicie, jaki był cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy otrzymanej ze środków Uinii Europejskiej i czy skarżący realizował ten cel bezpośrednio. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego zdaje się wynikać, że bezpośrednim beneficjentem pomocy ze środków unijnych (Funduszu Spójności) było Konsorcjum A S.A. a Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad była jedynie pośrednikiem rozdzielającym powyższe środki. Należy więc rozważyć, czy Z. Z. bezpośrednio realizował cez programu finansowego z bezzwrotnej pomocy czy też był osobą, której podmiot realizujący taki cel zlecił wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem (a ramach umowy o pracę). M.Ko.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło