I SA/Łd 1497/08

Dnia 13 stycznia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2009 roku wniosku D. A. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok postanawia: oddalić wniosek. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. ustaliło D. A. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok. Na powyższą decyzję D. A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu 19 grudnia 2008 roku D. A. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek umotywowała zamiarem organu podatkowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie oraz faktem prowadzenia przez prokuraturę w sprawie budynku przy ul. [...]. postępowania przygotowawczego o odszkodowanie. Oświadczyła, że w najbliższych dniach złoży zawiadomienie o przestępstwie z art. 163 k. k. popełnionym przez osoby, które doprowadziły do sytuacji, w której zachodzi konieczność zdjęcia dachu i położenie nowego. Podała, że w innej sprawie, dotyczącej roku 2005, Sąd postanowił o wstrzymaniu wykonania decyzji w wyroku uchylającym decyzję. Stwierdziła, że instytucja nadpłaty nie odwróci skutków wykonania decyzji. Skarżąca dostrzega, że w postępowaniu w przedmiocie ochrony tymczasowej Sąd nie jest uprawniony do kontroli legalności zaskarżonej decyzji, jednak podniosła, że decyzja dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyła, że celem instytucji wstrzymania jest zapewnienie maksymalnej efektywności sądowej kontroli legalności i stworzenie warunków gwarantujących skuteczną realizację orzeczenia. O wadze sprawy świadczy fakt skierowania sprawy do Prokuratury Krajowej z pominięciem łódzkich organów ścigania. Postępowanie przygotowawcze prowadzone jest przez Prokuraturę Rejonową pod nadzorem Prokuratora Generalnego. Skarżąca opisując przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. podniosła, że znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej, dodatkowo pogarszanej w wyniku błędów konstrukcyjnych dachu budynku, w którego części prowadzi działalność gospodarczą. Jej stan zdrowia jest zły i skarżąca wymaga znacznych środków na leczenie i konieczność przeprowadzenia badań przez specjalistyczne kliniki. Wskazała nadto, że Sąd obowiązany jest z urzędu uwzględnić przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek nie jest uzasadniony, ponieważ D. A. nie podała okoliczności uzasadniających przyznanie skarżącej ochrony tymczasowej. Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 1 i 3 p. p. s. a. stronie skarżącej przysługuje prawo ubiegania się o uzyskanie orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego do Sądu aktu. Wniosek w tym zakresie będzie skuteczny wyłącznie wówczas, jeżeli strona wykaże, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia wymaga fakt, że brak jest podstaw do wydania tego rodzaju postanowienia z urzędu. Stwierdzić należy, iż istotnie, nie wymaga się od skarżącej udowodnienia wystąpienia przesłanek orzeczenia o wstrzymaniu. Jednakże strona obciążona jest obowiązkiem uprawdopodobnienia tych okoliczności. Uprawdopodobnienie nie może być gołosłowne, poparte być musi wskazaniem konkretnych elementów sytuacji faktycznej, przemawiających za uwzględnieniem wniosku. W szczególności nie będą wystarczające same twierdzenia strony w tym zakresie. Sąd podziela pogląd, wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 roku o sygn. akt II OZ 155/05 (OwSS 2005/3/72), iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu i w konsekwencji - do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Tym samym nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia wnioskodawczyni, zgodnie z którymi okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji Sąd obowiązany jest uwzględniać z urzędu. Przeciwnie - Sąd, będąc właściwym do rozpoznania skargi, nie może działać mając na uwadze wyłącznie interesy jednej ze stron, albowiem mogłoby to rodzić zarzut braku bezstronności, naruszenia równowagi procesowej stron. Złożony w sprawie niniejszej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wskazała okoliczności które uzasadniałyby orzeczenie o wstrzymaniu. W szczególności nie podano, w czym miałoby się wyrażać poniesienie przez stronę znacznej szkody lub też na czym miałyby polegać trudne do odwrócenia skutki. Strona powołała się na ogólnikowe przedstawienie rozumienia pojęć, którymi posłużył się ustawodawca w konstruowaniu przepisu art. 61 § 3 p. p. s. a. oraz przytoczyła poglądy orzecznictwa w tym zakresie. Ponadto wymieniła postępowania, które toczą się lub będą się toczyć w przedmiocie nieprawidłowości w zamontowaniu dachu na nieruchomości, która objęta jest postępowaniem wymiarowym oraz zaznaczyła swą trudną sytuację majątkową i zdrowotną. Nie mogą o zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji świadczyć pozostające w toku lub w fazie wstępnych czynności postępowania karne, które zainicjowała skarżąca. Okoliczności te (w szczególności, jak podnosi strona – waga sprawy) nie stanowią przesłanek z art. 61 § 3 p. p. s. a., ani też nie mogą automatycznie przemawiać za wystąpieniem tychże przesłanek. Strona nie wskazała na takie fakty, które miałyby miejsce w związku z tymi postępowaniami, które skutkowałyby koniecznością wydania postanowienia o wstrzymaniu. Jeżeli zaś chodzi o aspekt majątkowy sytuacji wnioskodawczyni, to zauważyć trzeba, iż znaczna szkoda związana z wykonaniem zobowiązania podatkowego będzie występowała wówczas, gdy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia nie będzie mógł takiej szkody wynagrodzić. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogłyby wystąpić wtedy, gdyby przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego byłoby co najmniej kłopotliwe, to jest gdyby uiszczona określona decyzją należność nie było możliwa do zwrotu, lub zwrot ten byłby mało realny. Tego rodzaju ocena skutków spełnienia świadczenia mogłaby wystąpić w takim wypadku, gdyby groziła utrata przedmiotu świadczenia, który nie mógłby jednocześnie zostać zastąpiony innym przedmiotem z uwagi na jego cechy charakterystyczne, czy właściwości lub gdyby chodziło o zagrożenie utraty życia lub zdrowia. (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 roku, sygn. akt GZ 138/04, Lex nr 281811, postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2006 roku, sygn. akt II OZ 48/06, niepubl.). W przypadku, gdy przedmiotem sporu jest zobowiązanie pieniężne wymienione wyżej skutki z reguły nie następują, ponieważ spełnione świadczenie na ogół poddaje się zwrotowi, o ile zachodzą ku temu podstawy. Skarżąca powołała się również na zły stan zdrowia. Nie podała jednak, w czym wykonanie zaskarżonej decyzji miałoby zdrowiu strony uchybić. Skoncentrowała się na konieczności pokrycia kosztów leczenia, nie podając żadnych konkretnych okoliczności w tym zakresie, a w szczególności nie precyzując jednak w jakim stopniu możliwość uiszczenia tych kosztów zostałaby uszczuplona wskutek wykonania zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy istotnie wynika, iż skarżąca korzysta ze stałej pomocy lekarskiej. Jednocześnie kopie dokumentów złożonych do tych akt wskazują, że strona korzysta z pomocy publicznej służby zdrowia, oczekuje na wyznaczenie terminu operacji ucha. Dokumenty te nie świadczą o tym, by pokrycie zobowiązania podatkowego wiązało się z zatamowaniem czy przerwaniem leczenia. Strona takich elementów sytuacji faktycznej nie przytoczyła. Reasumując, z w niniejszej sprawie strona skarżąca nie podała w swym wniosku takich okoliczności, które mogłyby przemawiać za uznaniem, że jej sytuacja jest na tyle wyjątkowa, że spełnienie świadczenia pieniężnego powodowałoby trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Nawet jeżeli zobowiązanie podatkowe zostanie wyegzekwowane przymusowo, a następnie okazałoby się, że zajdą przesłanki do jego zwrotu, organ podatkowy zobligowany będzie wyegzekwowaną należność zwrócić. Określone w decyzji zobowiązanie należy do publicznoprawnych i nie zachodzi niebezpieczeństwo definitywnej utraty wyegzekwowanej kwoty. Jeżeli zaś chodzi o szkodę, która wiązałaby się ze spełnieniem świadczenia, to w ocenie Sądu bliskość takowej nie zachodzi. Zwrócić należy przy tym uwagę na fakt, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, co podnosi również skarżąca, nie jest uzależnione od zasadności samej skargi, a w szczególności nie zależy od dostrzeżenia przez Sąd w decyzji istotnych wad, na które powołuje się podatniczka. Rozpoznanie wniosku abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest przecież na wstępnym etapie postępowania, gdy brak jest podstaw do wyrokowania o zasadności skargi. Uczynienie zadość żądaniu skarżącej i przeprowadzenie oceny zaskarżonego aktu na obecnym etapie sprawy byłoby zabiegiem niedopuszczalnym w świetle dyspozycji art. 133 § 1 p. p. s. a. Z uwagi na niewykazanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowił oddalić wniosek. J. W.