I SA/Łd 1545/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Lubiński (spr.), Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA B. Klimowicz, Protokolant T. Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006 roku skargi D. P. i R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń 2001 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 29 kwietnia 2003 r. skarżący R. i D., małż. P. złożyli w Urzędzie Skarbowym w R. wspólne zeznanie PIT-36 o wysokości dochodów osiągniętych w 2002 roku. W złożonym zeznaniu podatnicy wykazali należny podatek w wysokości 22.089,70 zł, sumę pobranych przez płatników zaliczek na poczet podatku w kwocie 32.036,50 zł oraz różnicę między należnymi zaliczkami, w tym pobranymi przez płatników, a podatkiem należnym w wysokości 9.946,80 zł. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. dokonał zaliczenia powstałej nadpłaty na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń 2001 r. wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł., Nr [...] z dnia [...]. Na niniejsze postanowienie pełnomocnik skarżących złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub o jego zmianę i przekazanie nadpłaty podatkowej wraz z odsetkami od dnia 30 kwietnia 2004 r. do dnia zwrotu nadpłaty na konto pełnomocnika, uzasadniając je tym, że kompensowanie nadpłaty zaległościami podatkowymi może odbywać się jedynie w stosunku do tego samego podmiotu. Jednocześnie stwierdził, "że w dniu 24 listopada 2004 r. zwrócił się do Urzędu z wnioskiem o zwrot nadpłaty i dopiero w dniu 6 maja 2005 r. otrzymał postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych i to jeszcze w stosunku do innego podmiotu". Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy, w dniu [...] wydał postanowienie Nr [...], w którym dokonał zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Na postanowienie organu I instancji z dnia [...] wpłynęło 12 sierpnia 2005 r. zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., w którym pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie Urzędowi Skarbowemu w R. do ponownego rozpoznania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia lub o zmianę zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie. Strona zarzuciła naruszenie art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j Dz.U.05.8.60 ze zm.), tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem do tej chwili pełnomocnik nie otrzymał postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz nie został powiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do treści zebranego materiału dowodowego. Poza tym podniesiono, iż pomimo tego, że pełnomocnik wielokrotnie zwracał się pismami o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym, Urząd Skarbowy nie zareagował na składane pisma i nie przekazał kwot nadpłaty ani do rąk podatników, ani na konto pełnomocnika. Po ponownym przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R.. D. i R., małż. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na w/w postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., zarzucili niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a w szczególności naruszenie: - zasady wyrażonej w art. 122 i 123 Ordynacji podatkowej - przepisu art. 217§ 1 pkt. 4 i 5 Ordynacji. Wskazując powyższe naruszenia przepisów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, uznając że powstała nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych słusznie została zaliczona na poczet istniejącej zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług na podstawie art. 76 § 1 i art. 76 a § 2 Ordynacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stan faktyczny między stronami nie jest sporny. Natomiast spór dotyczy ustalenia, czy w świetle art. 76 a Ordynacji podatkowej istniała możliwość zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych przysługującej podatnikom tj. R. i D. małż. P. za 2002 rok na poczet zaległości podatkowej wynikającej z decyzji wymiarowej określającej zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za 2001 r., ciążącą na podatniku jakim jest R. P., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. Stosownie do treści art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz na poczet bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Z treści tego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, że z chwilą powstania nadpłaty podatnik staje się wierzycielem organu podatkowego. Jednocześnie należy wskazać, iż sposób zaliczania nadpłaty na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę określa art. 76 a Ordynacji, natomiast formę zwrotu określa art. 77 b § 1 i 3. Podatnik stosownie do treści art. 76 § 1 Ordynacji może zrezygnować z bezpośredniego zwrotu nadpłaty i złożyć wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Z powyższego wynika, że to podatnikowi jako wierzycielowi prawnopodatkowemu przysługuje prawo dysponowania nadpłatą oraz, że musi istnieć tożsamość podmiotu, któremu przysługuje nadpłata i jednocześnie posiada zaległość podatkową. Zgodnie z art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej, podatnik to osoba fizyczna (...) podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Z kolei w myśl art. 5 ust. 1 pkt. 1 nieobowiązującej od 1 maja 2004 r. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) - podmiotem obowiązku podatkowego wynikającego z tego przepisu był Pan R. P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A, bowiem żaden przepis prawa nie daje podstaw do uznania, że złożenie zeznania podatkowego przez małżonków (art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.00.14.176 ze zm.), z których jeden był zarejestrowanym podatnikiem VAT, iż stają się oni "jednym podatnikiem". Z tych względów organ podatkowy mógłby jedynie zaliczyć nadpłatę przysługującą stronie na poczet zaległości podatkowych jego i małżonki. Natomiast zaliczenie nadpłaty podatnika na poczet zaległości podatkowych innego podatnika jest zastosowaniem przez organ konstrukcji prawnej nieprzewidzianej w przepisach prawa podatkowego. Jednocześnie należy stwierdzić, iż mając na uwadze powyższe rozważania, kwestie związane z zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych (art. 33 a § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej), czy też z zajęciem egzekucyjnym z 24 i 25 lipca 2003 r., na co zwrócono uwagę w treści postanowienia i odpowiedzi na skargę, nie mogą mieć żadnego znaczenia dla potrzeb rozpatrywanej sprawy. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.