I SA/Łd 157/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. P. Kiss, Sędziowie NSA del. T. Porczyńska (spr.), A. Cudak, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 1998 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. określił spółce z ograniczoną odpowiedzialnością A w likwidacji z siedzibą w Ł. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1998 r. w wysokości 31.152 zł. Powyższa decyzja była wynikiem przeprowadzonej kontroli, w trakcie której stwierdzono, że spółka nie wpłaciła do Urzędu Skarbowego kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1998 w wysokości 31.152 zł wskazanej w deklaracji VAT. W dniu [...] Izba Skarbowa w Ł. uchyliła zaskarżoną decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. określił skarżącej spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1998 r. w wysokości 31.152 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości 44.877,70 zł. Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu kontroli skarbowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka zarzucając organom skarbowym naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu ( art. 123 i 200 Ordynacji podatkowej) sformułowała wniosek o uchylenie w całości decyzji obydwu instancji. Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 38 ust.2 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Izba Skarbowa w Ł. uchyliła własną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił zarzuty skarżącego dotyczące niewyznaczenia spółce trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w toku postępowania materiału dowodowego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez spółkę A do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 30 września 2002 roku skarżąca spółka wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego z uwagi na skierowanie do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej odmówił zawieszenia postępowania kontrolnego, uznając że nie zostały spełnione przesłanki z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa – wniesienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego, od rozstrzygnięcia którego uzależnione jest rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Na postanowienie z dnia [...] pełnomocnik spółki A wniósł w dniu 18 października 2002 r. zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej. Wywiódł, że do czasu rozpatrzenia skargi na decyzje Izby Skarbowej z dnia [...] przez Naczelny Sąd Administracyjny organy skarbowe nie są uprawnione do prowadzenia postępowania kontrolnego i wydania decyzji. W dniu [...] Izba Skarbowa w Ł. wydała postanowienie uchylające postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i umarzające postępowanie w sprawie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego jako bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił skarżącej spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1998 r. w wysokości 31.152 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości 50.621,60 zł. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik strony skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji lub jej uchylenie w całości, zarzucając organom podatkowym naruszenie przepisów Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżenie decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było przesłanką do zawieszenia postępowania, oraz że zarzut naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej nie znajduje uzasadnienia, bowiem przed wydaniem zaskarżonej decyzji Inspektor Kontroli Skarbowej zapoznał skarżącą spółkę z treścią zebranych dokumentów oraz z ustaleniami kontroli. Spółka miała więc możliwość brania czynnego udziału w sprawie w każdym stadium postępowania. Podniesiono, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnik był zobowiązany bez wzywania przez urząd skarbowy do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym powstał obowiązek podatkowy. Spółka A nie wywiązała się z tego obowiązku co spowodowało powstanie zaległości podatkowej za miesiąc maj 1998 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej lub alternatywnie o uchylenie zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, a mianowicie - art. 121 § 1 – zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów podatkowych, art. 123 § 1 – zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu, art. 127 – zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego art. 201 § 1 pkt. 2 i art. 201 § 3 . W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał kolejną decyzję dotyczącą tego samego podatnika i stanu faktycznego, pomimo zaskarżenia i nierozstrzygnięcia poprzedniej decyzji. Ponadto podniesiono zarzut że przed upływem terminu 7 dniowego do złożenia zażalenia od postanowienia UKS o odmowie zawieszenia postępowania Urząd wydał decyzję, pozbawiając stronę prawa do merytorycznego rozpoznania złożonego zażalenia przez drugą instancję. Rozpoznając zażalenie Izba Skarbowa w Ł. uchyliła postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. i umorzyła postępowanie jako bezprzedmiotowe. Zdaniem skarżącej spółki, takie postępowanie organów skarbowych naruszyło zasadę dwuinstancyjności rozpoznania sprawy. Ponadto strona skarżąca podniosła, że Izba Skarbowa nie zapewniła jej prawa do aktywnego udziału w toczącym się postępowaniu, gdyż przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie umożliwiła jej zapoznania się z materiałem dowodowym i nie udzieliła jej 3 dniowego terminu do wypowiedzenia się w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu Izba wskazała że odstąpiła od wzywania skarżącej spółki do zapoznania się z materiałem dowodowym mając przede wszystkim na uwadze, że w toku postępowania odwoławczego nie przeprowadzono żadnych czynności dowodowych. Podniosła, że istotą rozpatrywanej sprawy jest niezapłacenie należnego podatku VAT wykazanego w deklaracji miesięcznej, czego strona skarżąca nie kwestionuje i fakt ten jest jej znany, zatem wzywanie do zapoznania się z tym faktem byłoby niecelowe i sprzeczne z zasada szybkości i prostoty działania organów podatkowych ( art. 125 Ordynacji podatkowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na obecnym etapie postępowania przesądzające znaczenie dla osądu sprawy ma ocena zaniechania przez Izbę Skarbową zastosowania art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Zgodnie z art. 200 § 1 ordynacji podatkowej obowiązek wyznaczenia stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego ciąży także na organie odwoławczym (analogicznie: wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r. sygn. akt I SA/Łd 2137/98, "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" 2001, nr 1, poz. 3). Termin trzydniowy, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie winien być zachowany zawsze niezależnie od tego, czy organ odwoławczy przeprowadza dodatkowe postępowanie dowodowe, czy ogranicza się do dowodów zebranych przez organ I instancji. Rozważany przepis stanowi element i przejaw realizacji zasady procesowej zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym zgodnie z art. 123 § 1 ordynacji podatkowej, który stanowi, że organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. W niniejszej sprawie wskazane naruszenie prawa procesowego bezspornie nastąpiło, należy jednakże mając na uwadze treść art. 145§ 1 ust. 1 c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalić, czy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawowe określenie "mogło mieć istotny wpływa na wynik sprawy" oznacza, że w sposób znaczący uchybienie proceduralne zaważyło na treści wydanej decyzji, czyli gdyby nie nastąpiło to decyzja mogłaby być inna. Aby zarzut uchybienia proceduralnego był skuteczny należałoby wykazać, że strona została pozbawiona wpływu na rozstrzygnięcie np. nie mogąc zgłosić nowych dowodów w sprawie. W sprawie niniejszej , zdaniem Sądu taka sytuacja nie miała miejsca. Stan faktyczny sprawy i okoliczności powstania zobowiązania podatkowego od początku postępowania nie są przez stronę skarżącą kwestionowane. Organ odwoławczy nie przeprowadzał żadnych czynności dowodowych, gdyż bezsporne w sprawie jest, że skarżąca spółka wykazała w deklaracji VAT za miesiąc maj 1998 r. kwotę podatku należnego VAT w wysokości 31. 152 zł i kwoty tej dotychczas nie wpłaciła na rachunek urzędu skarbowego. Nie składała korekty deklaracji, nie przedstawiała żadnych dowodów na to, że podatek ten został wyliczony nieprawidłowo. Nie zgłaszała (także na rozprawie) zarzutów merytorycznych odnośnie wymiaru podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1998 r. Nie umniejszając roli jaką odgrywa zasada określona w art. 200 Ordynacji podatkowej stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej strona w żaden sposób nie umotywowała, że zaniechanie zastosowania przez Izbę Skarbową art. 200 § 1 mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie sposób przyjąć, że wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, w takiej wysokości jaką sama strona wykazała w deklaracji VAT i jej nie kwestionuje, stanowiło zaskoczenie dla skarżącego i pozbawiło możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego czy sformułowania zarzutów. W ocenie Sądu, wadliwość prawna postępowania spowodowana nie wyznaczeniem trzydniowego terminu nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 ust.1 c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analogicznej ocenie należy poddać fakt naruszenia przepisów postępowania podatkowego dotyczącego zawieszenia postępowania w sprawie. Skarżąca wystąpiła o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez NSA zasadności i zgodności z procedurą podatkową decyzji Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] uchylającej w trybie art.38 ust.2 ustawy z dnia 11.V.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz.368 ze zm./. Izba Skarbowa uchyliła własną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego uwzględniając zarzut nie udzielenia stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie. Strona zaskarżyła decyzję kasacyjną zarzucając naruszenie przez Izbą Skarbową art.233 Ordynacji podatkowej i art.38 ust.2 ustawy o NSA. W czasie kiedy sprawa zawisła przed NSA organy podatkowe podjęły postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za maj 1998 r. Stwierdzenie przez organy podatkowe braku podstaw do zawieszenia postępowania z powyższej przyczyny nie narusza prawa. Wniesienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego, od rozstrzygnięcia którego uzależnione jest rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. W tej sytuacji art. 201 § 1 pkt.2 ustawy Ordynacja podatkowa nie mógł stanowić podstawy do zawieszenia postępowania. Podkreślić tu należy, że Sąd oddalił skargę strony w wyroku wydanym w sprawie I SA/Łd 1657/02. Wydanie kolejnej decyzji merytorycznej przed upływem terminu do zaskarżenia postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania w sprawie, stanowi naruszenie przepisów postępowania podatkowego. Jednakże w analizowanym stanie faktycznym naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik postępowania w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za analizowany okres w rozumieniu art. 145 §1 ust.1 c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na względzie treść przedstawionych wyżej wywodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.