I SA/Łd 186/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: odrzucić skargę. I SA/Łd 186/16 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r., określającą A. T. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w kwocie 3.248,00 zł. Na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, nadając ją w urzędzie pocztowym przesyłką z dnia 10 marca 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powyższą decyzję, w którym podniosła, że dopiero w dniu 3 marca 2016 r. uzyskała informację o nadaniu przez Dyrektora przesyłki do niej adresowanej, a w dniu 6 marca 2016 r. powzięła informację o wydanej decyzji i próbach jej doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r., a zażalenie na to rozstrzygnięcie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II FZ 540/15. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r., odrzucił skargę A.T., uznając ją za spóźnioną. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. (sygn. akt II FZ 16/16) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu powyższego postanowienia NSA wskazał, że okoliczności sprawy nie pozwalały organowi podatkowemu na przyjęcie, że decyzja została prawidłowo doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Sąd II instancji stwierdził, że ani znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru, ani pismo A S.A. Sekcja Reklamacji Klientów Indywidualnych K. z [...] r., nie stanowią dowodu umożliwiającego przyjęcie przez organ podatkowy fikcji prawnej doręczenia przesyłki zawierającej decyzję z [...] r., gdyż z dokumentów tych nie wynika istotna dla sprawy okoliczność, tj. data ponownego awizowania przesyłki. Nie można zatem uznać, że doręczenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. nastąpiło skutecznie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o odrzucenie skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, gdyż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. nie została doręczona w sposób skuteczny i nie weszła do obrotu prawnego. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem warunkiem skutecznego wniesienia skargi do Sądu jest uprzednie otrzymanie przez stronę rozstrzygnięcia w sprawie, a następnie wniesienie skargi w ww. terminie, w trybie przewidzianym w art. 54 § 1 p.p.s.a., tj. za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony, gdyż zaskarżona decyzja nie została stronie skarżącej prawidłowo doręczona. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż jedną z cech aktu administracyjnego jest jego zewnętrzny charakter, co oznacza, że musi on być doręczony lub zakomunikowany stronie. Od chwili jego wydania do chwili jego doręczenia akt ten nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Choć już istnieje w przepisanym kształcie, to jednak nie wyszedł na zewnątrz, poza organ administracyjny. Przed doręczeniem decyzja istnieje, natomiast wywiera skutki prawne dopiero z chwilą jej doręczenia. Z tą chwilą wobec strony powstają skutki w postaci nabycia praw lub wykonania obowiązków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1326/07, Lex nr 489638). W doktrynie i orzecznictwie aprobowany jest pogląd, że decyzje niedoręczone to decyzje nieistniejące, które nie korzystają z przymiotu domniemania prawidłowości i nie wchodzą do obrotu prawnego. Nie ma w tym zakresie znaczenia prawnego okoliczność, że strona uzyskała informację o treści decyzji, jeżeli nie nastąpiło to drogą oficjalnego doręczenia. Przy czym zaznaczyć należy, że skuteczne doręczenie przynajmniej jednej ze stron postępowania powoduje, że akt administracyjny wywołuje skutki prawne, wobec jego wejścia do obrotu prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 239/07, LEX nr 345938; wyrok NSA z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 453/08, LEX nr 529931). W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną w niniejszej sprawie jest skuteczność doręczenia skarżącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. Strona skarżąca kwestionuje skuteczność doręczenia jej ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, natomiast organ twierdzi, że doręczenie jest prawidłowe w trybie art. 150 O.p. W powyższej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniu z dnia 15 lutego 2016 r., sygn. akt II FZ 16/16, stwierdził, że na znajdującym się w aktach administracyjnych zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki naniesiono następujące daty i zapisy: w pkt 2, który po wypełnieniu i podkreśleniu ma treść: "z powodu niemożności doręczenia, w sposób wskazany w pkt 1, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP wpisano datę 19 grudnia 2014 r., w części, którą podpisuje doręczyciel jest data 7 stycznia 2015 r. Mając wątpliwości co do powyższych zapisów znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wystąpił do Urzędu Pocztowego Ł. [...] o wyjaśnienie, kiedy przesyłka była ponownie awizowana. W piśmie z 5 lutego 2015 r. A S.A. Sekcja Reklamacji Klientów Indywidualnych Katowice wyjaśniła, że reklamowana przesyłka, w związku z nieskuteczną próbą doręczenia w dniu 19 grudnia 2014 r. została zaawizowana do odbioru w placówce oddawczej adresata. Zgodnie z wyjaśnieniami operator w dniu 30 grudnia 2014 r. dokonano powtórnej awizacji. Z uwagi na brak odbioru przesyłki, została ona zwrócona do nadawcy 5 stycznia 2015 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe nie pozwalało organowi podatkowemu na przyjęcie, że decyzja została prawidłowo doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnienia A S.A. Sekcja Reklamacji Klientów Indywidualnych K. nie znajdują potwierdzenia w adnotacjach na zwróconej Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Nie znajdują się tam również adnotacje świadczące o ponownym awizowaniu przesyłki. Dodatkowo należy zaznaczyć, że jeszcze inne daty wynikają z załączonego przez skarżącą elektronicznego systemu śledzenia przesyłek. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że ani znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru, ani pismo A S.A. Sekcja Reklamacji Klientów Indywidualnych K. z [...] r. nie stanowią dowodu umożliwiającego przyjęcie przez organ podatkowy fikcji prawnej doręczenia przesyłki zawierającej decyzję z [...] r., gdyż z dokumentów tych nie wynika istotna dla sprawy okoliczność, tj. data ponownego awizowania przesyłki. Należy zauważyć, że NSA w przywołanym powyżej postanowieniu stwierdził również, że wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W sytuacji, gdy adnotacje te nie spełniają wymogów określonych w art. 150 § 1, § 1a i § 2 Ordynacji podatkowej dopuszczalne jest prowadzenie przez organ podatkowy postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie istniejących wątpliwości, np. poprzez wystąpienie do odpowiedniej placówki pocztowej o przekazanie stosownych informacji związanych ze sposobem doręczenia przesyłki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego organ podatkowy nie zdołał wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, że przesyłka zawierająca decyzję z [...] r. była prawidłowo awizowana, a jej adresat został powiadomiony o tym w sposób zgodny z prawem. Należy przy tym podkreślić, że wynikająca z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej konieczność umieszczenia w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, zawiadomienia o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej dotyczy również powtórnego, a nie tylko pierwszego, zawiadomienia. Dlatego dokonanie obydwu zawiadomień powinno być potwierdzone wyraźnymi, niebudzącymi żadnych wątpliwości, adnotacjami pracownika poczty. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie – zdaniem Sądu - stwierdzić należy, że ponowne zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym zostało dokonane nieprawidłowo. Nie można zatem uznać, że doręczenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. nastąpiło skutecznie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, skoro zaskarżona decyzja nie została doręczona w sposób skuteczny, to nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu na zaskarżenie tej decyzji do sądu administracyjnego. Złożona skarga jest zatem przedwczesna, gdyż zaskarżona nią decyzja nie weszła dotąd do obrotu prawnego. Zatem w świetle prawa przed organem odwoławczym nadal toczy się postępowanie odwoławcze w kontrolowanej sprawie, gdyż kończąca je decyzja nie została doręczona stronie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Biorąc pod uwagę, iż zaskarżona decyzja, nie weszła do obiegu prawnego, uznać należy, że ww. decyzja nie wywołuje skutków prawnych, a tym samym skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Tożsame stanowisko, w kwestii niedopuszczalności skargi, jako wniesionej przedwcześnie, w sytuacji nie doręczenia stronie decyzji, zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 1 sierpnia 2014 r. wydanym w sprawie II FSK 2087/14 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 5 marca 2014 r. wydanym w sprawie III SA/Wa 557/13 i w postanowieniu z dnia 5 listopada 2014 r. wydanym w sprawie III SA/Wa 2797/14. W tym stanie sprawy, obowiązkiem organu odwoławczego będzie dokonanie ponownego doręczenia decyzji, w sposób określony przepisami Ordynacji podatkowej. Dopiero bowiem skuteczne doręczenie decyzji otworzy bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i umożliwi stronie skarżącej skorzystanie z tego prawa. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. P.C.