I SA/Łd 1866/03

WyrokWSA w Łodzi2005-09-27

Skład orzekający: Z. Kmieciak, W. Jarzębowski, B. Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może oprzeć decyzję dotyczącą podatku od towarów i usług na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli ustalenia w tamtej sprawie zostały już uznane za wadliwe przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może oprzeć swojej decyzji na materiale dowodowym zgromadzonym w innym postępowaniu, jeśli ustalenia tego innego postępowania zostały już uznane za wadliwe przez sąd administracyjny. W sytuacji, gdy sąd uchylił decyzję dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych z powodu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w tym obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, ta sama ocena musi być podtrzymana w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, która opiera się na tych samych wadliwych ustaleniach. Brak przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego i oparcie się na materiale z innego, wadliwie prowadzonego postępowania, stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego Ł.-P. określającą S. W. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym VAT za styczeń 1999 r. Organ podatkowy ustalił nierzetelność księgi przychodów i rozchodów z powodu niezaewidencjonowania sprzedaży przędzy i oszacował przychód. Skarżąca zarzuciła organom podatkowym brak przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego i oparcie się na materiale z postępowania dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych, które zostało już zakwestionowane przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej zwrot kosztów postępowania i nakazał zwrot nadpłaconego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak (spr.), Sędziowie NSA W. Jarzębowski, B. Klimowicz, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 1999 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 70 zł (siedemdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i nakazuje zwrócić skarżącej S. W. kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt zł) z Funduszu Skarbu Państwa tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy Ł. – P. określił S. W. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc styczeń 1999r. do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 2.129 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, że podatniczka prowadząc działalność gospodarczą - firmę "A " nie zaewidencjonowała w podatkowej księdze przychodów i rozchodów sprzedaży 516,15 kg przędzy. Mając na uwadze stwierdzone uchybienia organ podatkowy w oparciu o procentowy udział ilości sprzedaży w poszczególnych cenach jednostkowych dokonał oszacowania wartości niezaewidencjonowanego przychodu osiągniętego w 1999 roku na kwotę 5.739,70 zł netto. Wartość zaś niezaewidencjonowanego przychodu netto w miesiącu styczniu 1999 roku ustalono na podstawie stosunku udziału procentowego przychodu netto w miesiącu do przychodu rocznego netto, który stanowił 10,4%. W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka podnosząc zarzut naruszenia art. 2 ust. l i art. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz art. 23 § l, 2 i3, art. 120, art. 121 § l, art. 122, art. 125 § l, art. 180 § l, art. 187 § l i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wskazała, że zaskarżona decyzja jest następstwem decyzji Urzędu Skarbowego Ł. – P. z dnia [...] nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, od której zostało wniesione odwołanie. Prawidłowe określenie kwoty podatku naliczonego do przeniesienia na następny miesiąc jest zdaniem skarżącej uwarunkowane prawidłowym ustaleniem zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Rozpoznanie zatem odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok warunkuje prawidłowe obliczenie należnego podatku od towarów i usług. Skarżąca podkreśliła, iż w chwili obecnej nie istnieje możliwość ustalenia zgodnie z treścią art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wartości faktycznej sprzedaży. Wskazana zaś przez Urząd Skarbowy w zaskarżonej decyzji sprzedaż nie miała miejsca, ponieważ nie nastąpiło wydanie towaru z magazynu, a wszelkie różnice w ilościach sprzedaży wynikają z przyjęcia przez organ kontroli za wagę netto wagi handlowej towaru, co obrazuje wyłącznie pozorne straty na ubytku wilgotności towaru nie udowadniając istnienia niezaewidencjonowanych przychodów. Decyzją z dnia [..] nr [..] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że podejmując zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Skarbowej uwzględnił decyzję Urzędu Skarbowego Ł.- P. z dnia [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, utrzymaną następnie w mocy przez decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne wskazano, że zgodnie z treścią art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnicy podatku od towarów i usług obowiązani są do prowadzenia ewidencji zawierającej: kwoty określone w art. 20, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. W rozpoznawanej sprawie z rozliczenia ilościowego przędzy zakupionej i sprzedanej wynika, że podatniczka nie zaewidencjonowała w podatkowej księdze przychodów i rozchodów sprzedaży 516,16 kg przędzy, co w konsekwencji spowodowało uznanie księgi za nierzetelną i dokonanie oszacowania wartości netto niezaewidencjonowanego przychodu. Ponadto podniesiono, że oszacowany przychód netto w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu dokonanej sprzedaży przędzy jest również obrotem netto w podatku od towarów i usług. Stwierdzenie zatem, że podatkowa księga przychodów i rozchodów prowadzona była w sposób nierzetelny, a czynności opodatkowane podatkiem dochodowym były tożsame z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług powoduje, że wykazany w ewidencji sprzedaży obrót netto, będący podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług również nie został wykazany w prawidłowej wysokości. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 27 ust. 4 i art. 27 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, art. 120, art. 123 §, art. 124, art. 125 § l i 2 i art. 180 § l, art. 181 § l, art. 187 § l i 2, art. 200 § l i art. 210 § l pkt 2, 4, 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazała, że rozpoznając sprawę organy podatkowe nie przeprowadziły we własnym zakresie postępowania dowodowego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało w całości oparte na innym postępowaniu przeprowadzonym w zakresie należności powstałych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych małżonków S. i W. W. za 1999 rok. Ponadto powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśliła, że brak było podstaw do zajęcia stanowiska przez organy podatkowe o wadliwości i nierzetelności ksiąg podatkowych oraz konieczności szacunkowego określenia podstawy opodatkowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Okolicznością o rozstrzygającym znaczeniu dla oceny prawnej dokonanej w niniejszej sprawie jest fakt, iż o treści zakwestionowanej decyzji przesądził wynik postępowania w sprawie zależnej, tj. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. Prawidłowość poczynionych w tej materii ustaleń organów podatkowych stała się już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 9 listopada 2004r. u c h y l i ł decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [..] nr [...]. Jak trafnie zaznaczono w skardze, rozpoznające sprawę organy podatkowe "nie przeprowadziły we własnym zakresie postępowania dowodowego". Oparły się one w całości na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. Skoro zatem poczynione w tym zakresie ustalenia zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznane za naruszające prawo, ocena ta musi być podtrzymana w niniejszej sprawie. Mówiąc inaczej, Sąd nie może odstąpić od przyjętej wcześniej przez inny skład orzekający i odnoszącej się do t e g o s a m e g o z e s p o ł u f a k t ó w oceny prawnej. We wspomnianym wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 180 § l, art. 187 § l w związku z art. 122 i art. 197 § l Ordynacji podatkowej. Jak podniesiono w uzasadnieniu zapadłego orzeczenia, w kontekście zebranych w toku postępowania podatkowego dowodów oraz przy uwzględnieniu wyjaśnień podatników dotyczących niedoborów przędzy (zbieżnych z wyjaśnieniami złożonymi w sprawie podatku od towarów i usług), organ podatkowy "miał obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego". Rezygnacji z przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego nie może usprawiedliwiać użyte w art. 197 Ordynacji podatkowej słowo "może". Regulacja ta pozostawia wprawdzie organowi swobodę w korzystaniu z tego środka dowodowego, jednak granice tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej. Z niej bowiem wypływa - jak przyjął Sąd - obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zarówno w sprawie podatku dochodowego, jak i w zależnej od niej sprawie podatku od towarów i usług, podatnik przedstawił rzeczową i logiczną argumentację w przedmiocie możliwych przyczyn powstania ubytków naturalnych w przędzy bawełnianej. Zweryfikowanie jej wymagało wiedzy specjalistycznej oraz wszechstronnego rozpatrzenia całości zebranego materiału dowodowego, w tym pełnego odniesienia się do złożonych przez podatnika wyjaśnień. Odzwierciedleniem tego powinno być uzasadnienie decyzji, zawierające analizę zasadniczych dla rozstrzygnięcia sprawy elementów jej stanu faktycznego. Niedopełnienie tych wymagań jest równoznaczne z uchybieniem przepisom art. 122, art. 187 § l, art. 190 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji. Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy. W rozstrzygniętej sprawie zachowują w pełni aktualność wskazania zamieszczone w uzasadnieniu powołanego uprzednio wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 listopada 2004r., sygn. akt I SA/Łd 1573/03.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło