I SA/Łd 1867/03
WyrokWSA w Łodzi2005-09-27
Skład orzekający: Z. Kmieciak, W. Jarzębowski, B. Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej mógł utrzymać w mocy decyzję określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług, opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli ustalenia w tamtej sprawie zostały już wcześniej uchylone przez sąd administracyjny z powodu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w tym obowiązku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie podatku od towarów i usług, została uchylona, ponieważ opierała się ona w całości na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych. Ustalenia w tamtej sprawie zostały wcześniej uznane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny za naruszające prawo, w szczególności art. 180 § 1, art. 187 § 1 w związku z art. 122 i art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, ze względu na brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Sąd administracyjny nie może odstąpić od przyjętej wcześniej oceny prawnej dotyczącej tego samego zespołu faktów.Stan faktyczny
Organ podatkowy określił S. W. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty 1999 r. do przeniesienia na następny miesiąc. W wyniku kontroli stwierdzono, że podatniczka nie zaewidencjonowała sprzedaży przędzy, co doprowadziło do oszacowania wartości niezaewidencjonowanego przychodu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organom podatkowym brak przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego i oparcie się na materiale z postępowania dotyczącego podatku dochodowego, którego ustalenia zostały już uchylone przez sąd. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 70 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i nakazano zwrócić skarżącej z Funduszu Skarbu Państwa kwotę 90 zł tytułem nadpłaty wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak (spr.), Sędziowie NSA W. Jarzębowski, B. Klimowicz, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 1999 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 70 zł (siedemdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i nakazuje zwrócić skarżącej, S. W. z Funduszu Skarbu Państwa kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt zł) tytułem nadpłaty wpisu sądowego.
Decyzją z dnia [..] nr [...] Urząd Skarbowy Ł. – P. określił S. W. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc luty 1999r. do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 1.270 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, że podatniczka prowadząc działalność gospodarczą – firmę handlową "A" nie zaewidencjonowała w podatkowej księdze przychodów i rozchodów sprzedaży 516,15 kg przędzy. Mając na uwadze stwierdzone uchybienia organ podatkowy w oparciu o procentowy udział ilości sprzedaży w poszczególnych cenach jednostkowych dokonał oszacowania wartości niezaewidencjonowanego przychodu osiągniętego w 1999 roku na kwotę 5.739,70 zł netto. Wartość zaś niezaewidencjonowanego przychodu netto w miesiącu styczniu 1999 roku ustalono na podstawie stosunku udziału procentowego przychodu netto w miesiącu do przychodu rocznego netto, który stanowił 3,28%.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka podnosząc zarzut naruszenia art. 2 ust. l i art. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz art. 23 § l, 2 i3, art. 120, art. 121 § l, art. 122, art. 125 § l, art. 180 § l, art. 187 § l i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wskazała, że zaskarżona decyzja jest następstwem decyzji Urzędu Skarbowego Ł. – P. z dnia [...] nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, od której zostało wniesione odwołanie. Prawidłowe określenie kwoty podatku naliczonego do przeniesienia na następny miesiąc jest zdaniem skarżącej
uwarunkowane prawidłowym ustaleniem zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Rozpoznanie zatem odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok warunkuje prawidłowe obliczenie należnego podatku od towarów i usług. Skarżąca podkreśliła, iż w chwili obecnej nie istnieje możliwość ustalenia zgodnie z treścią art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wartości faktycznej sprzedaży. Wskazana zaś przez Urząd Skarbowy w zaskarżonej decyzji sprzedaż nie miała miejsca, ponieważ nie nastąpiło wydanie towaru z magazynu, a wszelkie różnice w ilościach sprzedaży wynikają z przyjęcia przez organ kontroli za wagę netto wagi handlowej towaru, co obrazuje wyłącznie pozorne straty na ubytku wilgotności towaru nie udowadniając istnienia niezaewidencjonowanych przychodów.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że podejmując zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Skarbowej uwzględnił decyzję Urzędu Skarbowego Ł.- P. z dnia [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, utrzymaną następnie w mocy przez decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne wskazano, że zgodnie z treścią art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnicy podatku od towarów i usług obowiązani są do prowadzenia ewidencji zawierającej:
kwoty określone w art. 20, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. W rozpoznawanej sprawie z
rozliczenia ilościowego przędzy zakupionej i sprzedanej wynika, że podatniczka nie zaewidencjonowała w podatkowej księdze przychodów i rozchodów sprzedaży 516,16 kg przędzy, co w konsekwencji spowodowało uznanie księgi za nierzetelną i dokonanie oszacowania wartości netto niezaewidencjonowanego przychodu. Ponadto podniesiono, że oszacowany przychód netto w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu dokonanej sprzedaży przędzy jest również obrotem netto w podatku od towarów i usług. Stwierdzenie zatem, że podatkowa księga przychodów i rozchodów prowadzona była w sposób nierzetelny, a czynności opodatkowane podatkiem dochodowym były tożsame z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług powoduje, że wykazany w ewidencji sprzedaży obrót netto, będący podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług również nie został wykazany w prawidłowej wysokości.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 27 ust. 4 i art. 27 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, art. 120, art. 123 §, art. 124, art. 125 § l i 2 i art. 180 § l, art. 181 § l, art. 187 § l i 2, art. 200 § l i art. 210 § l pkt 2, 4, 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazała, że rozpoznając sprawę organy podatkowe nie przeprowadziły we własnym zakresie postępowania dowodowego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało w całości oparte na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przeprowadzonym w zakresie należności powstałych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych małżonków S. i W. W. za 1999 rok. Ponadto powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśliła, że brak było podstaw do zajęcia stanowiska przez organy podatkowe o wadliwości i nierzetelności ksiąg podatkowych oraz konieczności szacunkowego określenia podstawy opodatkowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna. Okolicznością o rozstrzygającym znaczeniu dla oceny prawnej dokonanej w niniejszej sprawie jest fakt, iż o treści zakwestionowanej decyzji przesądził wynik postępowania w sprawie zależnej, tj. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. Prawidłowość poczynionych w tej materii ustaleń organów podatkowych stała się już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 9 listopada 2004r. u c h y l i ł decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...].
Jak trafnie zaznaczono w skardze, rozpoznające sprawę organy podatkowe "nie przeprowadziły we własnym zakresie postępowania dowodowego". Oparły się one w całości na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. Skoro zatem poczynione w tym zakresie ustalenia zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznane za naruszające prawo, ocena ta musi być podtrzymana w niniejszej sprawie. Mówiąc inaczej, Sąd nie może odstąpić od przyjętej wcześniej przez inny skład orzekający i odnoszącej się do t e g o s a m e g o z e s p o ł u f a k t ó w oceny prawnej. We wspomnianym wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 180 § l, art. 187 § l w związku z art. 122 i art. 197 § l Ordynacji podatkowej. Jak podniesiono w uzasadnieniu zapadłego orzeczenia, w
kontekście zebranych w toku postępowania podatkowego dowodów oraz przy uwzględnieniu wyjaśnień podatników dotyczących niedoborów przędzy (zbieżnych z wyjaśnieniami złożonymi w sprawie podatku od towarów i usług), organ podatkowy "miał obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego". Rezygnacji z przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego nie może usprawiedliwiać użyte w art. 197 Ordynacji podatkowej słowo "może". Regulacja ta pozostawia wprawdzie organowi swobodę w korzystaniu z tego środka dowodowego, jednak granice tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej. Z niej bowiem wypływa – jak przyjął Sąd – obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zarówno w sprawie podatku dochodowego, jak i w zależnej od niej sprawie podatku od towarów i usług, podatnik przedstawił rzeczową i logiczną argumentację w przedmiocie możliwych przyczyn powstania ubytków naturalnych w przędzy bawełnianej. Zweryfikowanie jej wymagało wiedzy specjalistycznej oraz wszechstronnego rozpatrzenia całości zebranego materiału dowodowego, w tym pełnego odniesienia się do złożonych przez podatnika wyjaśnień. Odzwierciedleniem tego powinno być uzasadnienie decyzji, zawierające analizę zasadniczych dla rozstrzygnięcia sprawy elementów jej stanu faktycznego. Niedopełnienie tych wymagań jest równoznaczne z uchybieniem przepisom art. 122, art. 187 § l, art. 190 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W tej sytuacji. Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy. W rozstrzygniętej sprawie zachowują w pełni aktualność wskazania zamieszczone w uzasadnieniu powołanego uprzednio wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 listopada 2004r., sygn. akt I SA/Łd 1573/03.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło