I SA/Łd 20/13

WyrokWSA w Łodzi2013-05-15

Skład orzekający: Paweł Kowalski, Paweł Janicki, Bogusław Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy, naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 127, 233 § 1 lit. a w zw. z § 2, art. 200, art. 122 i 180 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji mimo potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy. Nie zachodziła potrzeba przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż przedłożone przez stronę nowe dowody nie wpłynęły w sposób istotny na ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe, a potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego nie była znaczna. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnego prawa podatkowego również okazały się bezzasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Organ pierwszej instancji stwierdził zaniżenie przychodów i zawyżenie kosztów uzyskania przychodów. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i określił niższe zobowiązanie. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym m.in. błędne uznanie sprzedaży środków transportu za przychód oraz nieuznanie niektórych wydatków za koszty uzyskania przychodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. oddala skargę. I SA/Łd 20/13 Uzasadnienie Decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. określił H. R. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 40.037,00 zł Organ ten wskazał, że podatnik w 2007 r. osiągał przychody z działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą A. W wyniku kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego stwierdzono zaniżenie przychodów w wysokości 54.189,78 zł oraz zawyżenie kosztów uzyskania przychodów w kwocie 77.263,48 zł. W zakresie zaniżenia przychodów organ I instancji stwierdził, że podatnik: 1. w lipcu pod pozycją 8 zaewidencjonował przychód w wysokości 3.226,29 zł na podstawie faktury VAT z dnia [...] r. nr [...] o wartości netto 5.416,07 zł, VAT 1.191,53 zł. Niezaewidencjonowana różnica w wysokości 2.189,78 zł, według podatnika była niezapłaconą częścią należności, która nie została uregulowana przez kontrahenta. W ocenie organu podatkowego I instancji podatnik naruszył art. 14 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.; dalej "u.p.d.o.f."), 2. w styczniu i maju podatnik wystawił dla spółki cywilnej B w Ł. faktury VAT dokumentujące sprzedaż środków transportu tj.: - faktura z [...] r. nr [...] wartość netto: 15.000,00 zł, VAT 3.300,00 zł - naczepa ciężarowa nr rej. [...], - faktura z [...] r. nr [...] wartość netto: 25.000,00 zł, VAT 5.500,00 zł - ciągnik siodłowy nr rej. [...] oraz - faktura z [...] r. nr [...] wartość netto: 12.000,00 zł, VAT 2.640,00 zł - ciągnik siodłowy [...]. Jak ustalono w trakcie postępowania podatnik nie zaewidencjonował przychodu wynikającego z wymienionych faktur w łącznej kwocie 52.000,00 zł, naruszając art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. W odniesieniu do wykazanych kosztów uzyskania przychodów stwierdzono ich zawyżenie poprzez: 1. zaliczenie łącznej kwoty 311,49 zł na zakup oleju napędowego, udokumentowanego fakturami, na których umieszczono numery rejestracyjne pojazdów, których w dniu zakupu paliwa podatnik nie posiadał w ewidencji, ani nie były one użytkowane przez podatnika np. na podstawie umów leasingu, 2. zaliczenie kwoty 2.745,21 zł na zakup oleju napędowego, udokumentowanego fakturami, na których brak jest numeru rejestracyjnego pojazdu, 3. jednorazowe zaliczenie kwoty 56.390,16 zł wynikającej z faktur zakupu m.in. materiałów budowlanych, które zostały wykorzystane przez podatnika do budowy budynku mieszkalnego w C.. W tym zakresie organ ustalił, że podatnik w latach 2007-2009 nie wykorzystywał powyższej nieruchomości do celów prowadzenia działalności gospodarczej, 4. zaksięgowanie na podstawie faktury VAT z [...] r. wydatku o wartości netto 8.610 zł. Faktura została wystawiona przez J. W. (PRODUKCJA - HANDEL – USŁUGI), na której widnieje nazwa towaru - A. Organ podatkowy ustalił, że wystawca tej faktury nigdy nie prowadził działalności gospodarczej. Od momentu dokonania zgłoszenia rejestracyjnego zajmuje się on wyłącznie wystawianiem dla różnych podmiotów gospodarczych faktur VAT dokumentujących czynności, których w rzeczywistości nigdy nie dokonał. W 1997 r. J. W. został częściowo ubezwłasnowolniony. Prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne zostało umorzone przez Sąd Rejonowy w B. z uwagi na niepoczytalność oskarżonego w chwili dokonania czynu. Jednocześnie orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej przez J. W.. Osoba ta została umieszczona w zbiorczym wykazie podmiotów fikcyjnych prowadzonym przez Ministerstwo Finansów, 5. zaksięgowanie opłaty drogowej z 16 kwietnia 2007 r. w kwocie 2.100 zł, której poniesienie nie zostało należycie udokumentowane, 6. zaliczenie rat kredytowych i odsetek w łącznej kwocie 2.687,93 zł, 7. zaksięgowanie podatku od nieruchomości w łącznej kwocie 843 zł, gdy podatek dotyczył nieruchomości, które nie były wykorzystywane przez podatnika w prowadzonej działalności gospodarczej, 8. zaksięgowanie wydatku w kwocie 145,08 zł z tytułu badania technicznego przyczepy ciężarowej, co do której podatnik nie wykazał prawa własności, 9. zaewidencjonowanie wydatków w łącznej kwocie 3.430,61 zł, na potwierdzenie poniesienia których brak jest dokumentów źródłowych, 10. zaliczenie wydatku w kwocie 39 zł na ubezpieczenie pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], który nie był używany w działalności gospodarczej. Organ pierwszej instancji stwierdził, że podatnik w tym zakresie naruszył art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. W odwołaniu pełnomocnik strony podnosił, że sprzedaż udokumentowana fakturą nr [...] na kwotę 25.000 zł netto dotyczyła prywatnego samochodu ciężarowego (ciągnika siodłowego), nie ujętego w ewidencji środków trwałych i jego sprzedaż nie powinna być potwierdzona fakturą. Z uwagi na to, że pojazd został sprzedany za kwotę 25.000 zł netto, to przynajmniej w tej wysokości winien być przyjęty jego koszt. Pozostałe pojazdy, których sprzedaż wykazano na fakturze nr [...] na kwotę 15.000 zł i nr [...] na kwotę 12.000 zł nie zostały w pełni umorzone, zatem organ winien przyjąć koszt nieumorzonych środków trwałych, co powoduje zaniżenie przychodu w mniejszej wysokości. Ponadto błędnie nie uznano faktury zakupu paliwa do samochodu ciężarowego nr rej. [...] (ciągnik siodłowy), który był wykorzystywany w prowadzonej działalności jako majątek osobisty. W ocenie pełnomocnika organ bezpodstawnie zakwestionował transakcję na kwotę 8.610 zł. Niezasadnie odmówiono też zaliczenia do kosztów podatkowych opłaty drogowej z 16 kwietnia 2007 r. w kwocie 2.100 zł oraz podatku od nieruchomości, które nie zostały wniesione do majątku firmy, ale stanowiły majątek osobisty i służyły jako parkingi i warsztaty do remontu środków trwałych używanych w działalności gospodarczej. Zdaniem pełnomocnika także koszty odsetek od zaciągniętych kredytów powinny zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ dotyczyły działalności gospodarczej. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzję organu I instancji i określił podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 16.190 zł. Odnośnie sprzedaży ciągnika siodłowego Mercedes Benz udokumentowanej fakturą z [...] r. nr [...] organ odwoławczy wskazał, że ciągnik został nabyty za 10.000 zł netto 3 listopada 1999 r. i zgodnie z wystawioną fakturą jego nabywcą był podatnik jako prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. W ocenie organu ciągnik został nabyty w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą, choć nie został wpisany do ewidencji środków trwałych. Dyrektora Izby Skarbowej uznał, że organ podatkowy I instancji prawidłowo przyjął, jako przychód z działalności gospodarczej, wartość netto wynikającą z faktury sprzedaży, tj. 25.000 zł. Natomiast odnosząc się do kosztów uzyskania przychodu stwierdził, że należało uwzględnić kwotę netto wynikającą z faktury zakupu tj. 10.000 zł. Z uwagi na to, że ciągnik nie został wpisany do ewidencji środków trwałych, brak było podstaw do dokonywania odpisów amortyzacyjnych. W kwestii wystawionej w dniu [...] r. faktury nr [...] również dla B s. c. dotyczącej sprzedaży naczepy ciężarowej Carnehl nr rej. [...] w kwocie netto 15.000 zł organ wskazał, że naczepa została nabyta 3 marca 2002 r. za kwotę netto 24.000 zł. Naczepa została wpisana do ewidencji środków trwałych i amortyzowana według stawki 20% rocznie, a jako podstawę liczenia amortyzacji przyjęto wartość netto zakupu. Zgodnie z prowadzoną ewidencją środków trwałych w 2002 r. podatnik określił miesięczny odpis amortyzacyjny w wysokości 400 zł, w 2003 r. w wysokości 320 zł, w 2004 r. w kwocie 256 zł, a w 2005 r. w wysokości 320 zł. Brak w niej zapisów odnośnie 2006 r., jednak pełnomocnik strony wskazał kwotę rocznej amortyzacji za ten okres w wysokości 4.800 zł (miesięcznie 400 zł). Za 2007 r. brak zapisów i wyjaśnień co do amortyzacji. Powołując treść art. 22h i art. 24 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. organ obliczył, że w 2002 r. wysokość dokonanego rocznego odpisu amortyzacyjnego wynosiła 3.600 zł. Naliczanie odpisów amortyzacyjnych winno rozpocząć się od kwietnia 2002 r., gdyż w marcu zgodnie z datą zakupu wprowadzono środek transportu do ewidencji. W 2003 r. wysokość dokonanego rocznego odpisu amortyzacyjnego wynosiła 3.840 zł, w 2004 r. - 3.072 zł, zaś w 2005 r. - 3.840 zł. W 2006 i 2007 r. podatnik nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych. Mając na uwadze powyższe, koszt uzyskania przychodów z tytułu sprzedaży naczepy ciężarowej Carnehl wyniósł 9.648 zł. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ podatkowy I instancji prawidłowo przyjął jako przychód z działalności gospodarczej wartość netto wynikającą z faktury sprzedaży wystawionej na kwotę 15.000 zł, ale nie uwzględnił, a powinien, kosztów uzyskania powyższego przychodu w kwocie 9.648 zł. Następnie organ wyjaśnił, że [...] r. podatnik wystawił fakturę nr [...] również dla B s. c. w związku ze sprzedażą ciągnika siodłowego Actros nr rej. [...] w kwocie netto 12.000 zł. Ciągnik ten nabył 13 lutego 2003 r. za kwotę netto 60.000 zł. Ciągnik został wpisany do ewidencji środków trwałych i amortyzowany według stawki 20% rocznie, a jako podstawę liczenia amortyzacji przyjęto wartość netto zakupu. Zgodnie z prowadzoną ewidencją środków trwałych w 2003 r. strona określiła miesięczny odpis amortyzacyjny w wysokości 1.000 zł, w 2004 r. - 800 zł, w 2005 r. - 800 zł. Brak zapisów co do 2006 r., choć pełnomocnik podatnika wskazywał, że odpisy wynosiły miesięcznie 1.000 zł. Za rok 2007 również brak zapisów. Także w tym przypadku organ powołał art. 22h oraz art. 24 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. i stwierdził, że koszt uzyskania przychodów sprzedanego ciągnika siodłowego Actros wyniósł30.800 zł (koszt zakupu 60.000 zł minus suma odpisów amortyzacyjnych 29.200 zł). W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ podatkowy I instancji prawidłowo przyjął jako przychód z działalności gospodarczej wartość netto wynikającą z faktury sprzedaży w kwocie 12.000 zł, ale powinien uwzględnić koszt uzyskania przychodu wynoszący 30.800 zł. W zakresie zawyżenia kosztów uzyskania przychodów Dyrektor Izby Skarbowej podzielił ustalenia i ocenę prawną organu I instancji z wyjątkiem: - opłaty drogowej, , - odsetek od umów kredytowych w łącznej kwocie 1.911,24 zł, - wynagrodzenia pracowników w wysokości 6.429,08 zł oraz - składki na ubezpieczenie społeczne pracowników w kwocie 490,04 zł, które w ocenie organu odwoławczego powinny być zaliczone w poczet kosztów uzyskania przychodów. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących zakwestionowania wydatku w kwocie 8.610 zł wynikającego z faktury VAT wystawionej przez J. W. Dyrektor Izby Skarbowej argumentował, że podstawą do odliczenia od przychodu kosztów jest należyte udokumentowanie poniesienia wydatku. Wskazał, że zgodnie z art. 24a ust. 1 u.p.d.o.f. osoby wykonujące działalność gospodarczą obowiązane są prowadzić podatkowa księgę przychodów i rozchodów albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy. Sposób prowadzenia księgi przychodów i rozchodów, szczegółowe warunki, jakim powinna ona odpowiadać, aby stanowiła dowód pozwalający na określenie zobowiązań podatkowych, oraz szczegółowy zakres obowiązków związanych z jej prowadzeniem, regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. nr 152, poz. 1475 ze zm.). W myśl § 11 tego aktu, podatnik jest obowiązany prowadzić księgę rzetelnie i w sposób niewadliwy, a za niewadliwą uważa się księgę prowadzoną zgodnie z przepisami rozporządzenia i objaśnieniami do wzoru księgi, zaś za rzetelną, jeżeli dokonywane w niej zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Ponadto w § 12 ust. 3 rozporządzenia wymienia się dowody mogące stanowić podstawę zapisów w księdze - katalog ten obejmuje m.in. faktury VAT odpowiadające warunkom określonym w odrębnych przepisach. Za prawidłowy dokument, stwierdzający fakt poniesienia wydatku zaliczonego do kosztów uzyskania przychodu, uznaje się dokument wystawiony nie tylko przez podmiot rzeczywiście istniejący, ale również podmiot ten musi być w niej określony w sposób wiarygodny, pozwalający na jego identyfikację (nazwa, adres, NIP ). Określenie tego podmiotu w sposób niezgodny z rzeczywistością oznacza, że dowód taki jest nierzetelny i nie może, jako niewiarygodny, stanowić podstawy zapisów w księdze, a tym samym nie może być dowodem poniesienia wydatku i uznania go za koszt uzyskania przychodu. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że podatnik nie wykazał, że dowód dokumentujący wydatki na zakup paliwa jest zgodny z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, którą dokumentuje. W związku z powyższym nie można w sposób obiektywny zweryfikować poniesienia tego wydatku i jego związku z przychodami. W skardze do tutejszego Sądu pełnomocnik podatnika zarzucił naruszenie: I. prawa procesowego, tj.: 1) art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60; dalej "o.p.") poprzez wydanie orzeczenia reformatoryjnego i zaniechanie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, mimo stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, a w konsekwencji orzeczenie w przedmiocie, co do którego nie wypowiedział się organ I instancji i oparcie rozstrzygnięcia na ustaleniach wywiedzionych z materiału dowodowego niezgromadzonego i nieocenionego uprzednio przez organ I instancji - przez co pozbawiono skarżącego prawa do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy; 2) art. 233 § 1 lit. a) w zw. z art. 233 § 2 o.p. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, w sytuacji gdy ze względu na potrzebę prowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części zasadne było przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji; 3) art. 200 o.p. poprzez zaniechanie wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego bezpośrednio przed wydaniem zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy od czasu skorzystania z ww. uprawnienia do czasu wydania decyzji zebrany został nowy materiał dowodowy, o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec czego obowiązkiem organu było umożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do tego materiału dowodowego; 4) art. 122 w zw. z art. 180 o.o. poprzez zaniechanie inicjatywy dowodowej zmierzającej do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym i przerzucenie ciężaru dowodzenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia na skarżącego, w tym zaniechanie inicjatywy dowodowej w celu ustalenia czy: - zakup paliwa za kwotę 745,21 zł został dokonany w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i przyjęcie tezy przeciwnej, ze względu na brak na fakturze numeru rejestracyjnego pojazdu, podczas gdy ustalenie tej okoliczności było możliwe za pomocą innych środków dowodowych; * skarżący był właścicielem przyczepy ciężarowej nr rej. [...] i w konsekwencji nieuznanie za koszt uzyskania przychodu wydatku wynikającego z faktury VAT z [...] r.; * nieruchomości położone w Z. przy ul. A 4 i 6 oraz ul. B 3 i 5 wykorzystywane były w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, przyjęcie tezy przeciwnej i bezzasadne uznanie, że podatek od ww. nieruchomości nie stanowi kosztu uzyskania przychodu; - czynność sprzedaży paliwa udokumentowana fakturą VAT z dnia [...] r. faktycznie została dokonana, w tym w szczególności zaniechano przeprowadzenia na tę okoliczność dowodu z zeznań świadków; II. prawa materialnego, tj.: 1. art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez niezaliczenie do kosztów uzyskania przychodu: * kwoty 311,49 zł poniesionej na zakup paliwa udokumentowanych fakturami z [...] i [...] r., podczas gdy koszty te były poniesione w celu osiągnięcia przychodów; * kwoty 2.754,21 zł poniesionej na zakup oleju napędowego, podczas gdy była ona poniesiona w celu osiągnięcia przychodu; * wydatku w wysokości 8.610 zł z faktury VAT z [...] r. wystawionej przez J. W., mimo że czynność sprzedaży miała miejsce, wydatek był poniesiony w celu osiągnięcia przychodu, towar został wydany i wykorzystany w prowadzonej działalności gospodarczej, koszt został faktycznie poniesiony; * wydatków poniesionych z tytułu podatku od nieruchomości wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej; * wydatku na zakup usługi badania technicznego przyczepy ciężarowej, mimo że wydatek był poniesiony w celu osiągnięcia przychodu; 2. art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez niezasadne przyjęcie, że skarżący nie zaewidencjonował przychodu wynikającego z faktur na rzecz spółki cywilnej B. Wskazując na powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Nie ma racji strona skarżąca wywodząc w skardze, że w rozpoznawanej sprawie naruszone zostały przepisy postępowania, to jest art. 127, art. 233 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 233 § 2, art. 200, art. 122 i art. 180 o.p. Jest rzeczą oczywistą, że zgodnie z art. 127 o.p. postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku załączenia do odwołania od decyzji organu I instancji nowych dowodów organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania decyzji kasacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przyjęcie takiego założenia mogłoby wręcz doprowadzić do niemożności zakończenia w rozsądnym terminie każdej sprawy podatkowej. Obowiązek zwrócenia sprawy do ponownego rozpatrzenia zaistnieje natomiast wówczas, gdy dowody wskazane przez stronę spowodują konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. W rozpoznawanej sprawie taka konieczność nie zachodziła. Zgodzić się należy z organem II instancji, iż strona skarżąca uzupełniła materiał dowodowy jedynie w nieznacznej części przedkładając umowy kredytowe wraz z zaświadczeniem z banku, kartę opłat drogowych oraz zaświadczeniami z ZUS. Pozostałe dowody tj. ewidencja środków trwałych oraz podatkowa księga przychodów i dochodów były ujawnione już wcześniej, na etapie postępowania przed organem II instancji. Nowe dowody nie wpłynęły w sposób istotny na ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe, wobec czego nie istniała potrzeba uchylania zaskarżonej decyzji organu I instancji. Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 233 § 2 o.p. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Tak więc, aby zobligować organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej nie wystarczy wykazać, że zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego. Aby osiągnąć ten cel trzeba wykazać, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia całości lub znacznej części postępowania dowodowego. W doktrynie podkreśla się, że pojęcie "w znacznej części" ma charakter niedookreślony co oznacza, że ustalenie tej przesłanki jest możliwe jedynie na tle okoliczności konkretnego przypadku (wyrok NSA z 19 września 2002 r., sygn. akt I SA/Ka 1410/01). W obliczu obszerności przeanalizowanego materiału dowodowego i wielości wątków podatkowych zawierających się w rozpoznawanej sprawie sąd I instancji w całości akceptuje stanowisko organu odwoławczego, wywodzącego, że dokumenty złożone przez stronę skarżącą (o których była mowa wyżej) nie spełniały przesłanki konieczności prowadzenia postępowania "w znacznej części". Stąd też zarzut naruszenia art. 233 § 2 o.p. uznać należy za bezzasadny. W konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 lit. a) o.p. Zarzut naruszenia art. 200 § 1 o.p. jest o tyle niezrozumiały, że ratio legis cytowanego przepisu to procesowa gwarancja realizacji uprawnień strony postępowania podatkowego w zakresie jej pełnego udziału w tym postępowaniu. Innymi słowy jest to prawnie usankcjonowana możliwość wypowiedzenia się strony w sprawie zebranego materiału dowodowego, w tym w sprawie przeprowadzonych dowodów. Dotyczy oczywiście tych dowodów, które są stronie nieznane, w przeprowadzeniu których, z różnych względów nie uczestniczyła. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego został powiadomiony w trybie art. 200 §1 o.p. w dniu 23 sierpnia 2012 r. W tym samym dniu złożył kserokopie trzech umów kredytowych i złożył wniosek o przedłużenie terminu do złożenia kolejnych dokumentów, dotyczących amortyzacji środków trwałych i opłaty drogowej. Z akt sprawy wynika, że po dniu 23 sierpnia 2012 r. dowody składała tylko strona skarżąca, a rola organu odwoławczego ograniczała się jedynie do uwzględniania kolejnych wniosków o przesunięcie terminu do złożenia stosownych dokumentów. W tej sytuacji uznać należało, że nie doszło do naruszenia art. 200 o.p. Nie są również uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. W zakresie przypisanego skarżącemu zaniżenia przychodu podnieść należy, że rację mają organy podatkowe uznając, że zgodnie z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. środki uzyskane ze sprzedaży w styczniu i maju 2007 r. środków transportu na rzecz B s.c. stanowią przychód skarżącego. I tak, jeśli chodzi o ciągnik siodłowy Mercedes Benz nr rej. [...] pamiętać trzeba, że został nabyty w 1999 r. Na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Świadczy o tym, jak zauważyły organy podatkowe, fakt, iż nabywcą tego pojazdu był skarżący jako prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. To zaś, że pojazd ten nie został wpisany do ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa skarżącego, wbrew stanowisku strony skarżącej nie oznacza, że należy go traktować jako majątek osobisty skarżącego z wszelkimi tego konsekwencjami na gruncie prawa podatkowego. Dlatego zasadnie przyjęto, że cena sprzedaży to przychód skarżącego, zaś cena nabycia przedmiotowego pojazdu to koszt uzyskania przychodu. Nie budzi także zastrzeżeń i pozostaje w zgodzie z art. 22g i art. 22 h cytowanej ustawy podatkowej zaproponowany przez organ odwoławczy sposób naliczania i wysokość odpisów amortyzacyjnych od przyczepy Carnehl nr rej. [...]. Prawidłowo rozpoczęto naliczanie odpisów amortyzacyjnych od marca 2002 r., gdyż w tym miesiącu wprowadzono nabyty środek do ewidencji środków trwałych oraz kontynuowano w latach następnych, z wyłączeniem wszakże roku 2006 i 2007, gdy skarżący takich odpisów nie dokonywał. Tak więc mimo uprawnienia do naliczania tychże odpisów i odniesienia ich w koszty uzyskania przychodu skarżący tego nie uczynił. Postępowanie takie uznać należy za wyraz wolnej woli skarżącego, w której manifestowaniu nie może go zastąpić organ podatkowy, zwłaszcza w trakcie postępowania podatkowego. Dlatego też należy przyjąć za miarodajną i zgodną z prawem sumę odpisów amortyzacyjnych (kosztów podatkowych) w kwocie 9.648 zł. Nie inaczej rzecz się ma ze sprzedażą ciągnika siodłowego Actros nr rej. [...]. Również i w tym przypadku organy podatkowe nie były uprawnione do określania wielkości i uwzględniania odpisów amortyzacyjnych za lata 2006 i 2007, gdyż prawo takie należy wyłącznie do podatnika, którego nikt nie może zastępować w wyrażaniu swej woli. Również w zakresie kosztów uzyskania przychodów zarzuty skargi nie są uzasadnione. W pierwszym rzędzie należy wziąć pod uwagę, że do podatnika, a nie do organu podatkowego, należy dbałość o należyte udokumentowanie poniesienia wydatków stanowiących koszty podatkowe. To wyłącznie podatnik decyduje o uznaniu wydatku za koszt. Organ podatkowy ma jedynie uprawnienia do weryfikacji kosztów zaproponowanych przez podatnika w kontekście przesłanek art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Powyższa uwaga o charakterze ogólnym znajduje zastosowanie przy ocenie wydatku w kwocie 2.745,21 zł na zakup oleju napędowego, udokumentowanego fakturami, na których brak jest numerów rejestracyjnych pojazdów, do których olej ten był tankowany. Z braku tego istotnego elementu identyfikacyjnego organy miały prawo stwierdzić, że skarżący nie udowodnił, że zakup paliwa był dokonany do samochodu używanego w prowadzonej działalności gospodarczej. Odmienna sytuacja dotyczy wydatków w kwocie 5.639,16 zł poniesionych na zakup materiałów budowlanych służących do budowy budynku mieszkalnego w C.. Organy podatkowe nie akcentowały w tym wypadku braków faktur zakupu, lecz cel przedmiotowego wydatku, wymagany przez art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. w postaci osiągnięcia przychodu. Były do tego uprawnione zważywszy, że sam skarżący wskazał w dniu 1 maja 2012 r., że w latach 2007-2009 nie wykorzystywał domu do celów prowadzonej działalności gospodarczej, a wydatki służyły adaptacji domu do celów prywatnych. Nie jest także zasadny zarzut nieuwzględnienia w kosztach uzyskania przychodu kwoty 8.610 zł zapłaconej za olej napędowy, udokumentowanej fakturą wystawioną przez firmę należącą do J. W.. W toku postępowania podatkowego organy podatkowe ustaliły ponad wszelką wątpliwość, że wystawca faktury nie prowadził działalności gospodarczej, lecz zajmował się wyłącznie wystawianiem faktur dokumentujących transakcje, które nigdy nie miały miejsca. W tej sytuacji należy przyznać rację organom podatkowym, które uznały, że wydatek, o którym mowa nie jest należycie udokumentowany i zakwestionowały jego poniesienie. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut odmowy uznania za koszt uzyskania przychodu wydatku na opłacenie podatku od nieruchomości dotyczący nieruchomości położonych w Z. przy ul. A 4 i 6 oraz ul. B 3 i 5. Również i w tym przypadku skarżący przesłuchany w dniu 10 lutego 2011 r. sam wskazał, że powyższe nieruchomości stanowią własność prywatną, nie są wprowadzone do ewidencji środków trwałych. Trafnie zatem organy podatkowe zauważyły, że działalność gospodarcza skarżącego jest prowadzona w innych nieruchomościach, zaś skarżący nie przedstawił dowodów, że przedmiotowe nieruchomości wykorzystywał w prowadzeniu działalności gospodarczej. Nie ma żadnych wątpliwości, że poniesiony został wydatek na badanie techniczne przyczepy ciężarowej nr [...] w kwocie 145,08 zł. Strona skarżąca nie przedstawiła jednak dowodów na to, że przedmiotowa przyczepa stanowiła własność skarżącego, wobec czego organy miały prawo zakwestionować cel poniesienia wydatku w postaci osiągnięcia przychodu wymagany przez art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Nie są kwestionowane w skardze i nie budzą zastrzeżeń ustalenia i ocena prawna dokonane przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji w zakresie opłaty drogowej w kwocie 2.100 zł, rat spłacanych kredytów i odsetek od nich oraz opłacanych składek na rzecz ZUS. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji. D.B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło