I SA/Łd 203/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Starszy asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P. C. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 278/14 w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I kwartał 2007 r. postanawia: 1) odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2) przyznać i wypłacić z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. M. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych plus należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Wyrokiem z dnia 17 września 2014 r., I SA/Łd 278/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 24 grudnia 2013 r. w sprawie określenia P. C. zobowiązania w podatku od towarów i usług za I kwartał 2007 r. Sąd nie sporządził uzasadnienia wyroku z dnia 17 września 2014 r., ponieważ skarżący nie złożył stosownego wniosku. W konsekwencji wyrok ten uprawomocnił się w dniu 18 października 2014 r. Pismem wniesionym 3 marca 2016 r. P. C. na podstawie art. 272 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powoływanej dalej jako "P.p.s.a." (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 17 września 2014 r. I SA/Łd 278/14 oraz o uchylenie tego wyroku i merytoryczne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że potrzeba wznowienia postępowania wynikła z orzeczenia organu międzynarodowego w postaci wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22 października 2015 r. w sprawie o sygn. C-277/14 (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez NSA w sprawie PPHU Stehcemp sp. j. Florian Stefanek, Janina Stefanek, Jarosław Stefanek przeciwko Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi). W wyroku tym TSUE stwierdził, że przepisy szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r, w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zmienionej dyrektywą Rady 2002/38/WE z dnia 7 maja 2002 r., należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, które odmawiają podatnikowi VAT prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego od dostarczonych mu towarów z uwagi na to. iż faktura została wystawiona przez podmiot, który w świetle kryteriów przewidzianych przez przepisy krajowe należy uważać za nieistniejący i nie ma możliwości ustalenia tożsamości rzeczywistego dostawcy towarów. Zdaniem strony wyrok TSUE z dnia 22 października 2015 r. dotyczył sprawy analogicznej (pod względem faktycznym i prawnym) do sprawy skarżącego, tj. dotyczył zagadnienia dopuszczalności odliczenia podatku naliczonego w przypadku gdy podstawą odliczenia jest faktura VAT wystawiona przez podmiot nieistniejący w myśl przepisów krajowych. W ocenie strony należy z uznać, że spełniona została przesłanka z art. 272 § 3 P.p.s.a., w postaci "potrzeby" wznowienia postępowania. Autor skargi podkreślił, że mając na uwadze tezy wyroku, wadliwa jest zarówno decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., jak i decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. w zakresie odmawiającym skarżącemu prawa do odliczenia podatku VAT z faktur wystawionych przez A. P. S.. W związku z powyższym, za niezbędne uznano wznowienie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego oraz dokonanie odpowiedniej korekty wyżej wymienionych rozstrzygnięć organów administracyjnych. Odnośnie zachowania terminu do wniesienia skargi, podniesiono, że wyrok TSUE z dnia 22 października 2015 r. został opublikowany w Dz. U. UE w dniu 14 grudnia 2015 r. i tym samym termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie upływa z dniem 14 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga jest niedopuszczalna z uwagi na brak ustawowej podstawy do wznowienia postępowania. Skargę o wznowienie postępowania można oprzeć na jednej z przesłanek wymienionych w Dziale VII ustawy P.p.s.a. zatytułowanym "Wznowienie postępowania". Zgodnie z art. 270 P.p.s.a. tylko w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Szczegółowe przesłanki wznowienia postępowania zostały wyczerpująco wymienione w art. 271 do art. 273 P.p.s.a. Stosownie do tych przepisów można żądać wznowienia postępowania: z powodu nieważności (art. 271 pkt 1 i 2 P.p.s.a.); gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 P.p.s.a.); gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; gdy orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.); w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 P.p.s.a.); w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 P.p.s.a.). Z dniem 10 kwietnia 2010 r. do art. 272 P.p.s.a. - ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2010.36.196) - dodano § 3, zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Art.272 § 2 P.p.s.a., traktujący o terminie do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego w przypadku określonym w §1 tego artykułu stosuje się odpowiednio w przypadku wznowienia na podstawie przesłanki wskazanej w cyt. §3 art.272, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. W treści skargi o wznowienie postępowania wniesionej w niniejszej sprawie, skarżący powołał się na tę ostatnią przesłankę (z art. 272 § 3 P.p.s.a.), wskazując na wyrok TSUE z 22 października 2015 r. Skarżący nie kwestionuje, że nie był stroną postępowania zakończonego wymienionym wyrokiem TSUEi nie otrzymał rozstrzygnięcia w przywołanej sprawie. Odwołuje się jednak do argumentacji zawartej w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2013 r. II GSK 2031/13, z którego wynika, że w przypadku rozstrzygnięcia organu międzynarodowego, z którego wynika potrzeba wznowienia postępowania w konkretnej sprawie, termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania dla stron, które nie były stronami w postępowaniu przed organem międzynarodowym wynosi trzy miesiące od daty publikacji tego rozstrzygnięcia, gdyż z tym dniem orzeczenie to wchodzi w życie, a dla stron, które brały udział w postępowaniu przed tym organem termin ten biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Orzecznictwo w tej kwestii nie jest jednolite. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela odmienne stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z 15 stycznia 2013 r., I FSK 1473/12, zgodnie z którym w ramach przesłanki wynikającej z art. 272 § 3 P.p.s.a. chodzi o rozstrzygnięcie organu międzynarodowego, którego adresatem jest strona wnosząca skargę o wznowienie postępowania sądowego. Analogicznie orzekły również wojewódzkie sądy administracyjne w prawomocnych postanowieniach: WSA w Warszawie z 31 grudnia 2012 r., II SA/Wa 2002/12 oraz WSA w Szczecinie z 26 października 2012 r., I SA/Sz 648/12 (dostępne: CBOSA). Podobny podgląd wyraził także A. Kabat w Komentarzu do art. 272 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stan prawny na 30 kwietnia 2013 r. Zdaniem komentatora "Unormowanie dotyczące terminu do wniesienia skargi, a zwłaszcza przyjęcie, że termin ten biegnie od dnia doręczenia rozstrzygnięcia stronie lub jej pełnomocnikowi, zdaje się wskazywać, że uprawnienie do wystąpienia z żądaniem o wznowienie postępowania na podstawie komentowanego przepisu przysługuje tylko adresatowi rozstrzygnięcia wspomnianego organu międzynarodowego. Osoba, która nie była stroną postępowania zakończonego wspomnianym rozstrzygnięciem organu międzynarodowego, nie jest uprawniona do złożenia skargi o wznowienie postępowania na podstawie komentowanego przepisu". W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że był stroną takiego postępowania. Jakkolwiek pod względem przedmiotowym wyrok TSUE z 22 października 2015 r. mógł dotyczyć analogicznego stanu faktycznego i prawnego, wskazując na właściwą interpretację prawa krajowego w świetle prawa unijnego, to - z wyżej wskazanych względów – w omawianej sprawie wykluczone jest zastosowanie przepisu art. 272 § 3 P.p.s.a. i wznowienie postępowania sądowego na tej podstawie. Wskazać tu należy, że w analizowanym stanie faktycznym strona skarżąca mogła rozważyć możliwość wystąpienia ze skargą o wznowienie, ale postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu podatkowego, na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 w zw. z art. 241 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Z powyższych względów na podstawie art. 281 § 1 odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznano pełnomocnikowi na podstawie art. 250 P.p.s.a. oraz § 14 ust.1 pkt.1) c) rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800) AKE.