I SA/Łd 2203/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. P. Janicki (spr.), Sędziowie NSA del. T. Porczyńska, A. Wrzesińska-Nowacka, Protokolant I. Spychalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi B. i K. małżonków P. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I S.A./Łd 2203/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy w Ł. określił wobec B. i K. małżonków P. zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. wraz z odsetkami. Organ ustalił, że w dniu 18 marca 1999r. podatnicy zakupili autobus marki BOVA. Rachunek uproszczony dokumentujący nabycie autobusu został wystawiony oboje małżonków P. oraz Biuro Turystyczne A stanowiące własność B. P. Za podstawę obliczenia odpisów amortyzacyjnych przyjęto połowę wartości zakupionego pojazdu i zastosowano indywidualną stawkę amortyzacyjną stosowną dla używanego środka trwałego. Kontrola dokumentów źródłowych wykazała, że w każdym przypadku, w celu przewozu uczestników wycieczek i wypoczynku organizowanych w ramach usług turystycznych podatniczka korzystała z usług przewozowych innych podmiotów gospodarczych a w szczególności firmy swojego męża: Transport Osobowo Towarowy K. P., która wykonywała usługi transportowe na rzecz firmy jego żony przy użyciu przedmiotowego autobusu. W tej sytuacji organ wywiódł, że zakwalifikowanie autobusu w - wartości do środków trwałych firmy B. P. i zaliczenie prawidłowo naliczonych odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodu było działaniem niezgodnym z przepisami prawa. Zgodnie, bowiem z paragrafem 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz. U. nr 6, poz. 35 ze zmianami) za środek trwały uznaje się między innymi środki transportu wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Brak spełnienia tej przesłanki oznacza, zdaniem organu, że koszty uzyskania przychodu zostały zawyżone o wartość odpisów amortyzacyjnych. Ponadto organ podważył prawidłowość rozliczeń kosztów związanych z eksploatacją autobusu dokonywanych między firmami obojga małżonków P. polegającą na zaliczaniu wszystkich kosztów do działalności K. P., po czym refakturowanie ich na rzecz firmy A i ustalenie w związku z tym stawki za 1 km w wysokości 2 zł. Organ wywiódł, bowiem, że powyższe operacje nie stanowią refakturowania kosztów, lecz, w istocie sprzedaż usług wykonywanych osobiście przez K. P. W odwołaniu podniesiono, że oboje podatnicy używając autobusu dla własnych działalności ponosili wspólnie koszty nie wynikające z bezpośredniej eksploatacji. Natomiast kosztami bezpośredniej eksploatacji obciążono każdego z małżonków proporcjonalnie do ilości kilometrów przejechanych przez autobus w firmie każdego z małżonków. Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podtrzymał i zaakceptował argumentację Urzędu Skarbowego, co do braku spełnienia przesłanki polegającej na wykorzystaniu środka trwałego przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Organ podniósł też, że nabycie autobusu w formie współwłasności małżeńskiej nie jest wystarczające do uznania go za środek trwały firmy B. P. W tej materii natomiast podatnik winien wykazać się dowodami faktycznego użytkowania pojazdu dla potrzeb prowadzonej przez niego działalności. W konsekwencji organ II instancji zauważył, że faktycznie pojazd był wykorzystywany przez K. P. w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, wobec czego uznanie za koszty uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych w firmie B. P. było nieuzasadnione. W skardze do sądu administracyjnego podniesiono niewłaściwe zastosowanie art. 121 i 122 o.p. oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego jak też oparcie rozstrzygnięcia na domniemanej okoliczności faktycznej nie ustalonej w postępowaniu podatkowym. Zarzucono naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez zakwestionowanie jako koszty uzyskania przychodu prawidłowo naliczanych odpisów amortyzacyjnych. Wskazano, że autobus był używany w działalności prowadzonej przez skarżącą, na co wskazuje szereg dowodów takich jak np. ponoszenie wydatków na opłaty parkingowe i ponoszenie na podstawie refakturowania wydatków związanych z eksploatacją autobusu. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosząc o jej oddalenie podtrzymała argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo. Zasadnicza linia sporu miedzy stronami przebiega wokół spełnienia przesłanek definiujących pojęcie środka trwałego określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych (Dz. U. nr 6, poz. 35 ze zmianami) W szczególności zaś przedmiotem sporu jest warunek, aby środek trwały był wykorzystywany przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą (paragraf 2 ust. 1 in fine cyt. rozporządzenia). Przepis ten nie formułuje w omawianym przedmiocie żadnych innych przesłanek poza wykorzystaniem środka trwałego na potrzeby związane z prowadzoną przez podatnika działalnością. Używa przy tym szerokiej formuły uznając za wystarczające nie tylko wykorzystywanie środka trwałego w prowadzonej przez podatnika działalności, lecz także wykorzystywanie go na potrzeby związane z tą działalnością. Z całą pewnością, więc należy przyjąć, że środek trwały w postaci autobusu marki BOVA był wykorzystywany na potrzeby związane z prowadzoną przez podatniczkę działalnością nawet wówczas, gdy w istocie świadczył nim usługi transportowe mąż podatniczki. Świadczył je przecież na rzecz Biura Usług Turystycznych A należącego do B. P. Oznacza to, że autobus był wykorzystywany na potrzeby związane z działalnością B. P. Sposób wykorzystania środka trwałego na przedmiotowe potrzeby jest w świetle stanu prawnego obowiązującego w rozpoznawanej sprawie obojętny. Istotne jest natomiast to, by był wykorzystany a owo wykorzystanie miało związek z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Jednocześnie zaś dostrzeżone przez organy podatkowe błędy i uchybienia w dokumentowaniu wydatków związanych z eksploatacją przedmiotowego autobusu oraz niecodzienny sposób rozliczania czy też "refakturowania" kosztów jego eksploatacji między firmami obojga małżonków P. nie przekreśla możliwości uznania, że wydatki te zostały poniesione. Ustawodawca nie nakłada na podatników szczególnych obowiązków dokumentowaniu poniesionych w związku z tym wydatków. W rozpoznawanej sprawie ich poniesienie nie jest kwestionowane przez organy podatkowe. Oznacza to, że organy te nie miały wątpliwości, że wydatki te zostały w istocie poniesione. Istotne jest także i to, co zresztą przyznają organy podatkowe, że używając wspólnie do odrębnych działalności środek trwały małżonkowie ponosili także wspólnie koszty nie wynikające z bezpośredniej eksploatacji tj. amortyzacja, ubezpieczenie, podatek od środków transportu, obowiązkowe przeglądy, koszty naprawy i wymiana zużytych części. Świadczy to jednoznacznie o tym, ze B. P. w ramach własnej działalności ponosiła określone koszty eksploatacji pojazdu, co jak się wydaje umknęło ocenie organów podatkowych. Nie można też tracić z pola widzenia i tej istotnej okoliczności, że w przypadku środków trwałych kosztami uzyskania przychodu nie są bezpośrednio poniesione wydatki mające na celu osiągnięcie przychodu, lecz jedynie odpisy amortyzacyjne. Jednak wbrew stanowisku organów podatkowych ustawodawca wcale nie uzależnia możliwości potraktowania jako koszty uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych tylko wówczas, gdy wydatki na eksploatację środka trwałego ponosi wyłącznie podatnik. Nie sposób też nie zauważyć, że przedmiotowy autobus stanowi współwłasność obojga małżonków P. i jak należy przyjąć, jest również środkiem trwałym w firmie K. P. Z tych przyczyn sąd uznał, że odmowa uznania za koszty uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych związanych ze środkiem trwałym w postaci autobusu wykorzystywanego przez oboje małżonków P. jest nieuprawniona i nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym prawie. Natomiast skarżący nie mają racji w zakresie zarzutu pominięcia odliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. W tej materii sąd podziela stanowisko Izby Skarbowej wyrażone w odpowiedzi na skargę. Pogląd tam przytoczony tylko, dlatego stał się podstawą oceny sądu, że skarżący nie podnosili tego zarzutu w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wobec czego organ odwoławczy był zwolniony z obowiązku uzasadniania swego stanowiska w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 litera a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.