I SA/Łd 237/16

PostanowienieWSA w Łodzi2017-08-29

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona nie ma już obowiązku ponoszenia tych kosztów?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie prawa pomocy podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, jeśli strona nie ma już obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, których dotyczy wniosek. Prawo pomocy może być przyznane jedynie na przyszłość i nie obejmuje kosztów, które już zostały uiszczone lub których termin płatności minął z wywołaniem określonych skutków procesowych.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego. Wcześniej przyznano mu prawo pomocy, ale następnie cofnięto. Po odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieopłacenia, skarżący złożył zażalenie i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy uznał wniosek za bezprzedmiotowy, ponieważ zażalenie jest wolne od opłat, a strona nie ma już obowiązku ponoszenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 sierpnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok postanawia: umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z 29 grudnia 2015 roku sygn. akt I SO/Łd 9/15 J. W. przyznane zostało prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. Wyrokiem z 15 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. W.. W dniu 4 sierpnia 2016 roku do sądu wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z 5 sierpnia 2016 roku skarżącemu cofnięte zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 14 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utrzymał w mocy rozstrzygnięcie referendarza sądowego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z 23 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną J. W. z powodu jej nieopłacenia. W dniu 21 czerwca 2017 roku do sądu wpłynęło zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. W piśmie procesowym zawarty był wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W nadesłanym na wezwanie sądu w dniu 8 sierpnia 2017 roku urzędowym formularzu PPF skarżący zmodyfikował swój wniosek domagając się wyłącznie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Postępowanie w przedmiocie prawa pomocy jako bezprzedmiotowy podlega umorzeniu. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) –dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie wyrokiem z 15 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. W.. Prawomocnym postanowieniem z 14 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 5 sierpnia 2016 roku cofające skarżącemu przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. W następstwie powyższego został on wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 23 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną J. W. z powodu jej nieopłacenia. W dniu 21 czerwca 2017 roku do sądu wpłynęło zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. W nadesłanym na wezwanie sądu w dniu 8 sierpnia 2017 roku urzędowym formularzu PPF skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4.1 formularza wniosku). W tym miejscu wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczyć, może jedynie kosztów, które nie zostały przez stronę poniesione. Stanowisko to należy uznać za utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 4 września 2013 roku sygn. akt I FZ 378/13 NSA wskazał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy działa "na przyszłość" i nie może obejmować kosztów sądowych, które już zostały uiszczone. A także takich do uiszczenia których termin już minął wywołując określone w ustawie skutki procesowe. Z kolei w postanowieniu z 13 listopada 2013 r. sygn. akt II GZ 642/13 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że strona skarżąca może na każdym etapie postępowania wystąpić o przyznanie prawa pomocy, jednakże skutek przyznania prawa pomocy zawsze następuje od dnia wniesienia wniosku. Zgodnie z art. 220 § 4 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia wolne jest od opłat sądowych, dlatego w obecnie trwającym postępowaniu na skarżącym nie ciąży już żaden obowiązek poniesienia kosztów sądowych, a jego aktualne żądanie zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wobec tego, iż obecny wniosek o prawo pomocy dotyczy kosztów sądowych, których strona nie ma już obowiązku ponosić postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów jako zbędne należało umorzyć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło