I SA/Łd 258/18
WyrokWSA w Łodzi2018-08-21
Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Bogusław Klimowicz, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik może zastosować procedurę opodatkowania VAT marża przy handlu używanymi meblami, jeśli nie jest w stanie udokumentować tożsamości rzeczywistego sprzedawcy, a przedstawione umowy kupna-sprzedaży zawierają dane nieistniejącej osoby?Ratio decidendi
Podatnik nie może zastosować procedury opodatkowania VAT marża w odniesieniu do handlu używanymi meblami, jeśli nie jest w stanie udokumentować tożsamości rzeczywistego sprzedawcy, a przedstawione umowy kupna-sprzedaży zawierają dane nieistniejącej osoby. Brak możliwości zidentyfikowania sprzedawcy uniemożliwia spełnienie wymogów art. 120 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT, co skutkuje koniecznością rozliczenia transakcji na zasadach ogólnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe w VAT za 2011 r. Skarżący M. Ł. kwestionował brak możliwości zastosowania procedury VAT marża do sprzedaży używanych mebli nabytych w Belgii. Organy podatkowe ustaliły, że umowy kupna-sprzedaży zawierały dane nieistniejącej osoby, a próby weryfikacji kontrahenta z pomocą belgijskich władz podatkowych nie potwierdziły transakcji w spornym okresie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Specjalista Alina Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr UNP [...] [...] w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okres od stycznia do grudnia 2011 r.. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2017 r. określającej M. Ł. w podatku od towarów i usług za 2011 r. zobowiązanie podatkowe za miesiące od stycznia do grudnia.
W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.
W toku kontroli podatkowej stwierdzono, iż M. Ł. zaniżył zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r.
W związku z tym w dniu [...].07.2016 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wydał decyzję w której określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r.
Strona odwołała się od powyższej decyzji.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...].10.2016 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. określił w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. na łączną kwotę 150.836 zł.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie.
Wydając zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązaniu podatkowego i podkreślił, że w dniu 23 listopada 2016 r. zostało wszczęte postępowanie przygotowawcze w sprawie o czyn zabroniony z art. 56 § 2 w związku z art. 56 § l i w związku z art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 roku. Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia skutecznie doręczono Podatnikowi w dniu 13 grudnia 2016 r. Na dzień wydania niniejszej decyzji postępowanie w sprawie M. Ł. o czyn zabroniony nie zostało prawomocnie zakończone.
Przechodząc do meritum wskazano, że M. Ł. w 2011 r. prowadził zarejestrowaną działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek w zakresie handlu meblami używanymi. M. Ł. był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług i składał deklaracje VAT-7 w 2011 r. do Urzędu Skarbowego w P.. W okresie od 1 .01 .-31.12.2011 r. Podatnik prowadził zorganizowaną i ciągłą sprzedaż mebli poprzez serwis aukcyjny Allegro, wykorzystując nick: "A", "B" i "C". W 2011 r. posiadał kasę rejestrującą i prowadził ewidencję obrotu przy jej zastosowaniu.
W toku postępowania kontrolnego przeprowadzono czynności sprawdzające u właściciela serwisu aukcyjnego Allegro w firmie A. Spółka z o.o., w zakresie zrealizowanych w 2011 r. transakcji sprzedaży z nicków używanych przez M. Ł.. Z analizy aukcji sprzedaży na portalu internetowym Allegro w 2011 r., wynika, że w miesiącach od stycznia do grudnia 2011 roku M. Ł. dokonał sprzedaży 1.931 szt. mebli na 1.931 aukcjach na łączną kwotę brutto w wysokości 835.202,49 zł.
W postępowaniu kontrolnym ustalono, że podatnik dysponuje umowami, na których wykazano poszczególne sztuki zakupionych mebli oraz łączne kwoty ich zakupu.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że M. Ł. zaewidencjonował 13 umów na zakup towarów handlowych od osoby opisanej na umowach jako P. L., V. 9, [...] U. (U.). W trakcie postępowania ustalono, że w 2011 r. w systemie VIES brak jest informacji, że M. Ł. był stroną transakcji wewnątrzwspólnotowych. Ustalono również, na podstawie danych zawartych w tym systemie, że P. V. L. zamieszkały w Belgii, kod pocztowy [...] U., W. 6 (aktywny podatnik od 1 marca 2008 r.) wykazał w 2014 r. transakcję wewnątrzwspólnotową na rzecz M. Ł..
W związku z powyższym zwrócono się z wnioskiem do władz administracji podatkowej Belgii o udzielenie informacji na temat transakcji przeprowadzonych przez M. Ł. z P. L. zam. V. 9, [...] U.. W załączeniu przesłano umowy na zakup mebli zawarte pomiędzy M. Ł. a P. L.. W odpowiedzi uzyskano informacje, że belgijskie władze podatkowe zidentyfikowały osobę o nazwisku P. V. L.. Osoba ta prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą od 2008 r. Belgijskie władze podatkowe okazały P. V. L. umowy na zakup mebli. Podatnik belgijski oświadczył, iż w 2011 roku nie zawierał transakcji z M. Ł., a okazane umowy są mu nieznane. Dalej wyjaśnił, iż transakcje z polskim podatnikiem miały miejsce dopiero od 2014 roku. Przedmiotem sprzedaży były używane meble, których sprzedaż była udokumentowana każdorazowo fakturą. Wg oświadczenia P. V. L. meble sprzedane przez niego w 2014 roku były odbierane przez M. Ł. z jego składu mieszczącego się pod adresem V. 92, [...] U..
W związku z wątpliwościami co do istnienia osoby P. L., organ pierwszej instancji zwrócił się ponownie do władz podatkowych Belgii z prośbą o informacje dotyczące ilości osób o nazwisku P. L. i P. V. L. zamieszkujących w miejscowości [...] U., B..
W odpowiedzi uzyskano informację, iż w miejscowości B. znajduje się jedynie osoba o nazwisku V. L. P.. Nazwisko L. P. nie figuruje w plikach rejestru populacji. Natomiast pod adresem V. 9 widniejącym w umowach zakupu mebli (które przedłożył M. Ł.) znajduje się pusta nieruchomość. Jak wynika z odpowiedzi, kiedyś pod tym adresem mieścił się sklep z kominkami i nie ma żadnego związku z osobą P. V. L.. Adres Y. 92 jest oficjalnym adresem działalności pod którym znajdował się sklep P. Y. L., gdzie sprzedawał swoje towary.
Ponadto belgijskie władze podatkowe przekazały kserokopię wizytówki jaką posługiwał się P. V. L.. Dane na niej wskazane odpowiadają danym wynikającym z informacji przekazanych przez władze belgijskie. Istnieją jednak różnice w relacji do wyglądu i danych zawartych w kserokopii wizytówki przekazanej jako dowód przez pełnomocnika kontrolowanego w postępowaniu kontrolnym.
Zdaniem organu z powyższych okoliczności wynika, że osoba której dane zostały wskazane na umowach zakupu mebli przedłożonych przez M. Ł. tj.: P. L., V. 9, [...] U., nie istnieje.
W trakcie postępowania, na okoliczność transakcji z belgijskim kontrahentem, przesłuchani wskazanych przez stronę świadków – żaden z nich nie potrafił przedstawić szczegółów związanych z zawarciem umów.
Odnośnie przeprowadzonych transakcji zakupu używanych mebli w Belgii w 2011 r. wezwano na przesłuchanie M. Ł.. M. Ł. wezwany na przesłuchanie dnia 12.10.2015 r. nie wyraził zgody na jego dokonanie. Podatnik został ponownie wezwany na przesłuchanie dnia 10.04.2017 r. na które nie stawił się.
Z kolei pełnomocnik podatnika w wyjaśnieniach z dnia 27.03.2015 r. wyjaśnił, iż meble były kupowane w Belgii na "pchlim targu" w miejscowości W.-B.. Tam odbywał się załadunek towarów i z tego miejsca towary przywożono do Polski. Cena zakupu mebli była ustalana ustnie "łamaną angielszczyzną". Umowy na zakup mebli były spisywane w miejscu zakupu towaru na "pchlim targu". Płatności dokonywane były zawsze gotówką. Po towar M. Ł. jeździł z pracownikiem – K. M., który pomagał mu przy załadunku i rozładunku towarów. Jak wynika z wyjaśnień pełnomocnika, M. Ł. nie sprawdzał sprzedawcy w urzędach, ani wywiadowni. Dane do umów były podawane przez sprzedającego. Pełnomocnik kontrolowanego złożył do akt sprawy oświadczenie P. V. L., iż przed 01.01.2014 r. nie dokonywał transakcji z firmą A M. Ł.. Dodatkowo w wyjaśnieniach z dnia 23.04.2015 r. Pełnomocnik podatnika wskazał, iż dostawy mebli odbywały się tego samego dnia co data zawarcia umowy, wyjątkowo był to dzień następny. Meble były transportowane samochodami firmowymi. W przypadku kiedy meble nie mieściły się na autach M. Ł. wynajmował ciężarówki, które puste wracały z Belgii. Najczęściej korzystał z usług przewozowych Rosjan, którzy nie wystawiali żadnego dokumentu za wykonaną usługę. Podatnik nie potrafił podać żadnych danych dotyczących personaliów wynajmowanych kierowców, ani danych dotyczących samochodów.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ II instancji wywiódł, że M. Ł. nie dokonywał zarówno w roku 2010 jak i 2011 transakcji z P. L., nie przedłożył żadnych rzetelnych dokumentów potwierdzających fakt nabycia mebli od P. L.. Okoliczności przeprowadzonych transakcji nie pozwalają zatem na bezsporną identyfikowalność podmiotu sprzedającego. Natomiast zebrany materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że M. Ł. od 2014 r. dokonywał transakcji handlowych z P. V. L. V. 92, [...] U., B., co jest zgodne z oświadczeniem P. V. L.. Wyżej wymieniony nie miał jednak nic wspólnego z osobą P. L., V. 9, [...] U., który figurował jako sprzedawca w umowach przedłożonych przez M. Ł..
Następnie powołując się na art. 120 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 54, póz. 535 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2011 r. wskazano, podatnik dokonujący dostaw towarów używanych i opodatkowujący te dostawy w systemie VAT marża, musi udokumentować źródło nabycia towaru używanego. Tymczasem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika – w ocenie organu podatkowego - że podatnik posługiwał się umowami kupna-sprzedaży zawierającymi dane osobowe sprzedawcy, których tożsamość nie została potwierdzona przez właściwe organy. To z kolei oznacza brak podstaw do zastosowania art. 120 ust. 10 ustawy o VAT.
Okolicznością, która w rozpatrywanej sprawie w sposób bezpośredni przesądza konieczności dokonania rozliczenia zakupionego i sprzedanego towaru na zasadach ogólnych są informacje uzyskane od podatkowych władz Belgii. Według tych informacji w miejscowości B. znajduje się jedynie osoba o nazwisku V. L. P. z którą M. Ł. dokonywał transakcji od 2014 roku. Nazwisko L. nie figuruje w plikach rejestru populacji, a pod wskazanym w umowach adresem - V. 9 - znajduje się pusta nieruchomość, gdzie kiedyś mieścił się sklep z kominkami i nie ma żadnego związku z V. L. P..
Wobec powyższego nie został spełniony warunek określony w art. 120 ust. 10 pkt. l ustawy wskutek braku możliwości zidentyfikowania osoby sprzedającej meble co powoduje, że M. Ł. nie mógł skorzystać z rozliczenia sprzedaży na zasadach określonych w art. 120 ust. 10 ustawy o podatku od towarów i usług tzn. w systemie VAT marża, zatem sprzedaż towarów nabytych od podmiotów, co których nie można ustalić ich statusu winna powinien rozliczyć na zasadach ogólnych.
Oceniając działania Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., organ odwoławczy stwierdził, że w ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji wyeliminował uchybienia, które były powodem uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Przeprowadzone postępowanie nie naruszyło przepisów proceduralnych, a to art. 120, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] stycznia 2018 r złożono skargę (uzupełnioną pismem z dnia 25 lipca 2018 r.) do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
1. naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie art. 120 , 121, 122 w zw. z art. 180 ustawy ordynacja podatkowa - poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, w tym w szczególności:
a) zaniechanie przesłuchania P. L na okoliczność dokonywania sprzedaży towarów używanych na rzecz skarżącego;
b) brak ustalenia czy osoba P. L. zamieszkiwała w Belgii w 2010 roku / zapytanie skierowane do władz podatkowych Belgii obejmowało jedynie miejscowość B. podczas, gdy wskazany nie musiał zamieszkiwać fizycznie w miejscowości, która uwidoczniona została na przekazanej organowi wizytówce;
c) brak wskazania, w jakim zakresie i jakie dowody, przeprowadzone w toku postępowania uznano za wiarygodne i w jakim zakresie oparto na nich rozstrzygnięcie w sprawie;
a w konsekwencji:
a. błąd w ustaleniach faktycznych sprawy, dokonane z pominięciem stanowiska skarżącego oraz bez przeprowadzenia wskazanego w wytycznych postępowania dowodowego oraz zaniechaniu stosowania zasady legalizmu;
b. dowolne stwierdzenie, niewynikające z zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazanie, jakoby "kontrolowany w złożonych przez siebie wyjaśnieniach przyznaje, że nie dochował należytej staranności celem weryfikacji kontrahenta;
c. ponowne pominięcie rzeczywistej treści zeznań świadków i dowolne przytaczanie ich rzekomych wypowiedzi, w tym w szczególności w zakresie okoliczności związanych z weryfikacją osoby P. L..
Mając na uwadze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ip przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie przytaczając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Skarga nie jest zasadna . Oparto ją wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania , o istotnym wpływie na wynika postępowania . Mając jednak na uwadze brzmienie art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzygnął niniejszą sprawę w jej granicach nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to ,że sąd ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia zgodności z obowiązującym prawem zarówno formalnym jak i materialnym.
W rozpoznawanej sprawie, oceniając pod kątem wyżej wskazanych kryteriów zaskarżoną decyzję, Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia , zaś zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Istota sporu sprowadza się do ustalenia czy w świetle wskazanych w zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego skarżący miał prawo do zastosowania szczególnej procedury opodatkowania VAT marża w odniesieniu do handlu meblami używanymi oraz czy organ prowadząc postępowanie podatkowe w rozpoznawanej sprawie naruszył wskazane w skardze przepisy procesowe.
Z uwagi na to ,że rozliczenia podatku VAT dotyczy roku 2011 r. w pierwszej kolejności należało skontrolować czy nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego za ten okres. Zobowiązanie za okres od stycznia do listopada 2011 r. co do zasady przedawniało się z końcem 2016 r. ( w zakresie grudnia 2011 r. z końcem 2017 r. ) jednakże jak wykazały organy , przed upływem tego terminu doszło do zawieszenie jego biegu w związku z wszczęciem postępowania przygotowawczego wobec strony z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego , a o tym fakcie skarżący został skutecznie zawiadomiony odbierając w dniu 13 grudnia 2016 r. r. stosowane pismo ( art. 70 § 1 , art. 70 § 6 pkt 1 oraz art. 70 c Ordynacji podatkowej ) . Postępowanie to do chwili wydania zaskarżonej decyzji nie zostało prawomocnie zakończone ( art. 70 § 7 pkt 1 OP. ). Nie doszło zatem do przedawnienia zobowiązania podatkowego , a to pozwala na przystąpienie do dalszej oceny zasadności wydanej decyzji.
Na wstępie należy podkreślić , że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2004, nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: ustawa o VAT), w brzmieniu obowiązującym w 2010 r. . Przypominając ich treść wskazać należy ,że stosownie do art. 120 ust. 4 powołanej ustawy w przypadku podatnika wykonującego czynności polegające na dostawie towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków nabytych uprzednio przez tego podatnika dla celów prowadzonej działalności lub importowanych w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszoną o kwotę podatku. Natomiast w art. 120 ust. 10 ustawy o VAT ustawodawca określił katalog zbywców towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków, od których zakup wymienionych towarów umożliwia zastosowanie podatnikowi opisanej w art. 120 ust. 4 ustawy procedury rozliczenia podatku w systemie VAT marża. I tak w art. 120 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT ustawodawca, jako zbywców, wymienił osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, niebędące podatnikiem, o którym mowa w art. 15, lub niebędące podatnikiem podatku od wartości dodanej. Natomiast w art. 120 ust. 15 ustawy o VAT przyjął, że jeżeli podatnik oprócz zasad, o których mowa w ust. 4 i 5, stosuje również ogólne zasady opodatkowania, to jest on obowiązany prowadzić ewidencję zgodnie z art. 109 ust. 3, z uwzględnieniem podziału w zależności od sposobu opodatkowania; w odniesieniu do dostawy, o której mowa w ust. 4 i 5, ewidencja musi zawierać w szczególności kwoty nabycia towarów niezbędne do określenia kwoty marży, o której mowa w tych przepisach. Z kolei art. 109 ust. 3 stanowi, że podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 i 82 ust. 3 oraz zwolnionych od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9, są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą: kwoty określone w art. 90, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżające kwotę podatku należnego oraz kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej, a w przypadkach określonych w art. 120 ust. 15, art. 125, 134, 138 - dane określone tymi przepisami niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.
Słusznie zauważa administracja podatkowa , że z powyższych przepisów wynika, że podatnik dokonujący dostaw towarów używanych i opodatkowujący te dostawy w systemie VAT marża, musi udokumentować źródło nabycia towaru używanego ( por. wyroki WSA w Gliwicach z 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 1379/16, wyroki NSA z 4 czerwca 2014 r. sygn. akt I FSK 949/13 oraz z dnia 10 października 2014 r. sygn. akt I FSK 1657/13, wyrok WSA w Szczecinie z 4 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 475/17, czy też wyrok WSA we Wrocławiu z 13 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 1194/17).
Wyprzedzając dalsze rozważania wydaje się trafnym przywołanie poglądu wyrażonego na tle ww. sprawy oznaczonej sygn. akt III SA/Gl 1379/16 Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu - " (...) , że posługiwanie się umowami kupna – sprzedaży zawierającymi dane osobowe sprzedawców używanych samochodów ( w niniejszej sprawie używanych mebli – przypis sądu ) , których tożsamość nie została potwierdzona przez właściwe organy , skutkuje brakiem podstaw do zastosowania art. 120 ust. 10 ustawy o VAT" .
W niniejszej sprawie z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący posługiwał się umowami kupna - sprzedaży zawierającymi dane osobowe sprzedawcy używanych mebli , nabywanych w Belgi , których tożsamość nie została potwierdzona przez właściwe organy. Z materiału tego , który w ocenie sądu jest kompletny dla wyrażenia stanowiska o braku podstaw do zastosowania opodatkowania sprzedawanych mebli w systemie VAT marża (notabene sam fakt nabycia a następnie sprzedaży mebli nie jest kwestionowany ) wynika ,że w roku kontrolowanym w ramach sprzedaży mebli poprzez serwis aukcyjny Allegro , podatnik prowadząc działalność gospodarczą , będąc zarejestrowanym podatnikiem VAT , składającym deklaracje VAT-7, posiadając kasę rejestrująca i prowadząc ewidencję obrotu dokonał sprzedaży 1931 sztuk mebli nabytych uprzednio w Belgii. Na okoliczność ich zakupu przedstawił stosowne umów nabycia mebli od osoby wskazanej jako P. L. , V. 9, [...] V. ( U.). Tymczasem jak przyjęły organy opisany wyżej zbywca nie istnieje. Korzystając z systemu VIES ustalono ,że brak jest informacji ażeby podatnik był stroną transakcji wewnątrzwspólnotowych , przy czym ustalono także w ramach tego systemu ,że inny obywatel belgijski P. V. L. wykazał w 2014 r. transakcję WDT na rzecz podatnika.
Korzystając z pomocy administracji podatkowej belgijskiej , przekazując kserokopie przedłożonych umów nabycia mebli ,uzyskano informację ,że zidentyfikowany został P. V. L., który wyjaśnił ,że nie potwierdza transakcji z podatnikiem w 2010 r., dodając ,że były one prowadzone w 2014 r. , potwierdzone każdorazowo wystawioną faktura. Z kolejnej informacji pochodzącej od władz podatkowych Belgii wynikało ,że w miejscowości [...] U., B. ( podana w umowach sprzedaży mebli ) nazwisko L. P. nie figuruje , natomiast odnotowano nazwisko V. L. P., a więc osobę , która nie zawierała ze stroną umów w 2010 r. Natomiast pod wskazanym adresem V. 9 ( także podanym na umowach ) znajduje się pusta nieruchomość. Ponadto przekazana kserokopia wizytówki P. V. L. różni się od tej , którą dysponował podatnik , wskazująca na P. L..
Jako trafną w tych okolicznościach uznać należy tezę organów ,że osoba podana na umowach w rzeczywistości nie istnieje. Sam podatnik przesłuchany jako strona wyjaśnił ,że kupował meble używane w Belgii , nie sprawdzał P. L. z dowodem osobistym czy paszportem, a dane te podawał ustnie sprzedający. Dane do umowy spisywane były z wizytówki , na której nie figurowały ani dane firmy, ani nr NIP , tym różniąc się od wizytówki P. V. L.. Należności regulowane były gotówką. Skarżący jak wynika z wyjaśnień pełnomocnika nie sprawdzał sprzedawcy w urzędach , ani wywiadowni. Zdaniem sądu oceny organów nie zmieniają zeznania świadków osób , które przywoziły meble same lub z podatnikiem, i tak ; św. B. G. zeznał ,że w 2009 lub 2010 r. wyjechał po meble do Belgii 5 lub 10 razy. Zakupy dokonywano na bazarze , nie potrafi powiedzieć kim był sprzedający , nie legitymował go. Kolejny św. K. M. zeznał ,że sprzedający miał na imię P. , osoby sprzedawcy nie weryfikował z żadnym dokumentem tożsamości. Natomiast św. A. S. , zeznał ,że z uwagi na znajomość języka był w Belgii po meble ze stroną, a tożsamość sprzedającego na targu koło Brukseli zweryfikował na podstawie wizytówki oraz dokumentu tożsamości ( nie pamiętał jakiego). Co istotne żaden z zeznających nie potrafił opisać szczegółów związanych z zawarciem umów.
Nie sposób w tych okolicznościach przyjąć ,że podatnik nabywał meble używane od P. L. według treści okazanych umów. Nie wykazał , że ta osoba była rzeczywistym ich sprzedawcą. Jako niezasadny uznać należy zarzut nie przesłuchania tej osoby na okoliczność zawieranych transakcji. Organy wykazały , że osoba ta nie istnieje. Wobec braku jakichkolwiek danych niemożliwym było dalsze poszukiwanie tej osoby w Belgii zgodnie z wnioskiem strony. Nie doszło zatem do naruszenia art. 188 Op. albowiem nie można czynić przedmiotem dowodu okoliczności niemożliwych do ustalenia , tym bardziej w sytuacji kiedy administracja podatkowa dysponowała dowodami , które wystraczająco pozwalały na odtworzenie stanu faktycznego. Podatnik jako profesjonalista , korzystając z instytucji VAT marża zobowiązany jest do przestrzegania obowiązujących przepisów , z których wywodzi prawo do tej formy opodatkowania , w szczególności pokazania źródła z którego pochodziły używane meble. Brzmienie art. 120 ust. 10 pkt 1 VAT nie pozostawia wątpliwości ,że koniecznym jest wskazanie na rzeczywistego zbywcę , w niniejszej sprawie osobę fizyczną , która nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej. Tej okoliczności zweryfikować organom się nie udało pomimo podejmowanych prób . Twierdząc przeciwnie , że zbywca mebli był ich rzeczywistym sprzedawcą, podatnik nie przedstawił żadnych rzetelnych dokumentów ( dowodów) potwierdzających fakt ich nabycia od P. L. , jako warunku sine qua non zastosowania opodatkowania w systemie VAT marża. Jak wynika z materiału dowodowego Skarżący zupełnie lekkomyślnie , bez żadnej refleksji nabywał towary w Belgii od osoby nieznanej , będąc jednocześnie świadomym ,że wobec zastosowanej metody rozliczenia podatku VAT z tytułu sprzedaży tak nabytych mebli może podlegać weryfikacji przez organy podatkowe. Pomimo tego godził się na tego rodzaju transakcje , które niosły za sobą ryzyko utraty przywileju opodatkowania na preferencyjnych zasadach. Opierał się na błędnym założeniu , iż skoro nie otrzymywał żadnej faktury , nie było potrzeby jakiejkolwiek weryfikacji kontrahenta jako podatnika, jak zeznał. Powyższe pokazuje , iż zakładał ,że ewentualna nierzetelność kontrahenta nie będzie rzutowała na jego pozycję jako podatnika podatku od towarów i usług. W ocenie sądu organu ustaliły ponad wszelką wątpliwość ,że rzekomy P. L. nie był rzeczywistym sprzedawcą używanych mebli według okazanych umów. Warto w tym miejscy powołać się na pogląd judykatury , wedle którego nie można bowiem uznać, aby sama adnotacja kontrahenta zamieszczona na fakturze ( umowie ), niezgodna ze stanem faktycznym sprawy, wystarczała dla zastosowania wyjątkowej procedury VAT-marża. Taka interpretacja byłaby nie tylko niezgodna z jednoznacznym brzmieniem powołanego przepisu, ale także mogłaby naruszać przepisy dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006, s. 1, ze zm.), których implementację stanowią powołane przepisy ustawy VAT. Konsekwencją powyższych ustaleń było zakwestionowanie transakcji nabycia mebli używanych według przyjętej metody przez podatnika wobec braku możliwości zidentyfikowania osoby sprzedającej meble, do czego zobowiązuje art. 120 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT. Powyższe skutkowało koniecznością rozliczenia transakcji sprzedaży mebli na zasadach ogólnych , który to pogląd organów sąd akceptuje. Zdaniem sądu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego.
Sąd nie stwierdził też naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie organu podatkowego nie naruszyło w rozpoznawanej sprawie przepisów postępowania, a to art. 120, art. 122 i art. 187 § 1 Op. Prawidłowo bowiem organ zebrał i rozparzył cały materiał dowodowy, a jego analiza pozostawała w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Ponieważ wynikało z niej, że wykazane przez skarżącą umowy nabycia mebli używanych nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 120 ust. 4, 10 ustawy o VAT, tj. rozliczenia podatku według szczególnej procedury VAT marża. Nie było potrzeby przeprowadzania innych dowodów w sprawie, bo te zebrane przez organ tworzyły spójną logiczną całość, co szczegółowo wykazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy mieć na uwadze, że w ramach prowadzonego postępowania podatkowego nie można nakładać na organ nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających, że umowy dokumentowały rzeczywiste czynności cywilnoprawne. To bowiem podatnik powinien w trosce o ochronę własnego interesu aktywnie włączyć się do postępowania, przedstawiając stosowną dokumentację lub powołując się na inne dowody umożliwiające odtworzenie stanu faktycznego sprawy. Przewidziana w art. 122 Op. zasada zbadania przez organ wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą nie ma charakteru bezwzględnego. Dlatego też stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Materiał dowodowy został zebrany w sposób kompletny i wyczerpujący oraz zgodny z wymogami zasadami prawdy obiektywnej. Przeprowadzono bowiem wnikliwą analizę wszystkich zgromadzonych w trakcie postępowania dokumentów, zeznań, jak również pojawiających się w jego trakcie okoliczności i dokonano wszechstronnego ich rozważenia mieszczącego się w granicach zakreślonych przez art. 191 Op., co znalazło odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji. Wbrew przekonaniu strony materiał dowodowy nie wymagał uzupełnienia.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
E.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło