I SA/Łd 295/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-11-06

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od wpisu sądowego może dotyczyć kosztów, które zostały już przez stronę poniesione?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, w tym częściowe zwolnienie od wpisu sądowego, może dotyczyć jedynie kosztów, które nie zostały jeszcze poniesione przez stronę. Prawo pomocy działa na przyszłość i nie ma mocy wstecznej, co oznacza, że nie można na jego podstawie domagać się zwrotu już uiszczonych opłat. W związku z tym, jeśli strona uiściła wymagany wpis od skargi, jej późniejszy wniosek o zwolnienie od tych kosztów staje się bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Wcześniej sąd odmówił mu zwolnienia w całości, a NSA oddalił zażalenie. Po tym skarżący uiścił wymagany wpis od skargi, a następnie złożył ponowny wniosek o częściowe zwolnienie od wpisu ponad określoną kwotę. Sąd uznał wniosek za bezprzedmiotowy i umorzył postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 listopada 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z 8 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił Z. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku ustalającą mu wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Postanowieniem z 24 września 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Z. K. na powyższe postanowienie sądu I instancji. W dniu 28 października 2015 roku skarżący uiściła wymagany wpis od skargi. Równocześnie pełnomocnik skarżącego wystąpił w jego imieniu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 30.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek w przedmiocie prawa pomocy jako bezprzedmiotowy podlega umorzeniu. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) –dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem z 8 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W następstwie powyższego został on ponownie wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. W dniu 28 października 2015 roku podatnik uiścił wpis sądowy w prawidłowej wysokości. Równocześnie wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 30.000 zł (punkt 4i 5 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W tym miejscu wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczyć, może jedynie kosztów, które nie zostały przez stronę poniesione. Stanowisko to należy uznać za utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 4 września 2013 roku sygn. akt I FZ 378/13 NSA wskazał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy działa "na przyszłość" i nie może obejmować kosztów sądowych, które już zostały uiszczone. Z kolei w postanowieniu z 13 listopada 2013 r. sygn. akt II GZ 642/13 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że strona skarżąca może na każdym etapie postępowania wystąpić o przyznanie prawa pomocy, jednakże skutek przyznania prawa pomocy zawsze następuje od dnia wniesienia wniosku. Nie jest możliwym aby uregulowany wpis od skargi lub skargi kasacyjnej mógł być następnie stronie zwrócony, gdyż prawo pomocy "działa na przyszłość" i nie ma mocy wstecznej, czyli poprzez uzyskanie prawa pomocy nie można domagać się zwrotu uregulowanej płatności. Wobec uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego od wniesionej skargi jego obecnie złożone żądanie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 30.000 zł uznać należy za bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wobec tego, iż obecny wniosek o prawo pomocy dotyczy kosztów sądowych, które zostały już przez stronę poniesione postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów jako zbędne należało umorzyć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło