I SA/Łd 321/17

Dnia 5 kwietnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 roku. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo Usługowego A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo Usługowego A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP [...] w przedmiocie: określenia w podatku od towarów i usług nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za luty 2014 roku p o s t a n a w i a: odmówić Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowo Usługowemu A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. W dniu 1 lutego 2017 roku Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo Usługowe A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącej w podatku od towarów i usług nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za luty 2014 roku. W skardze tej zawarty był wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego w związku z utratą płynności finansowej przez spółkę. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Jej funkcjonowanie sprowadza się do wykonywania ciążących na niej zobowiązań. Koszty funkcjonowania spółki w 2016 roku pokrywane były z pożyczki udzielonej przez jej większościowego udziałowca i Prezesa zarządu w wysokości 400.000 zł, które w znacznej mierze przeznaczone były na spłatę zaciągniętych przez spółkę kredytów. Rok obrotowy 2016 strona zakończyła stratą w wysokości ok. 10.000 zł. Za rok 2015 również odnotowała stratę na poziomie 25.000 zł. Kapitał zakładowy spółki stanowi kwota 2.700.000 zł, strona posiada także kapitał zapasowy w wysokości 147.500 zł. Wartość posiadanych przez wnioskodawczynię środków trwałych na koniec 2016 roku wynosiła 41.200 zł, przy czym jej aktywa trwałe stanowią udziały i akcje. Aktywa obrotowe spółki zamykają się kwotą 3.245.070 zł i stanowią je należności z tytułu dostaw towarów i usług w kwocie 57.260 zł, zatrzymany zwrot VAT w znacznej mierze bo w kwocie ok. 535.000 zł oraz należności krótkoterminowe z innych tytułów w wysokości 2.651.593zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r.,poz. 718 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000 zł., czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że skarżąca spółka w związku z toczącymi się wobec niej postępowaniami sądowymi oraz zatrzymaniem zwrotu podatku VAT zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej wobec utraty płynności finansowej. Za rok 2015 i 2016 odnotowała straty odpowiednio w wysokości ok. 25.000 zł i 10.000 zł. Koszty funkcjonowania spółki w 2016 roku pokrywane były z pożyczki udzielonej przez jej większościowego udziałowca i Prezesa zarządu w wysokości 400.000 zł, które w znacznej mierze przeznaczone były na spłatę zaciągniętych przez spółkę kredytów. Kapitał zakładowy spółki stanowi kwota 2.700.000 zł, strona posiada także kapitał zapasowy w wysokości 147.500 zł. Wartość posiadanych przez wnioskodawczynię środków trwałych na koniec 2016 roku wynosiła 41.200 zł, przy czym jej aktywa trwałe stanowią udziały i akcje. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (2.000 zł), stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uznać należało, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie W orzecznictwie podkreśla się, że instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej ma charakter wyjątkowy oznacza to, że brak środków na ponoszenie kosztów sądowych winien być spowodowany czynnikami od niej niezależnymi, obiektywnymi i nie może być przez nią zawiniony. W orzecznictwie za utrwalone uznać należy stanowisko zgodnie z którym osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej i co za tym idzie, nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że środków tych nie posiada, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, LEX nr 794951, z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt II FZ 553/13, LEX nr 1460148, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni zaprzestała co prawda prowadzenia działalności gospodarczej, a więc nie uzyskuje bieżących przychodów jednak w dalszym ciągu pozostaje w obrocie gospodarczym i dzięki pożyczce od wspólnika reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne, których wielkość zdecydowanie przekracza kwotę wpisu od niesionej skargi. Zobowiązaniom tym nie można przyznać pierwszeństwa przed należnościami z tytułu opłaty sądowej brak więc podstaw do przyznania jej wnioskowanego zwolnienia z obowiązku jej poniesienia. Odnośnie oświadczenia skarżącej wskazującego, że wspólnicy nie wyrazili zgody na udzielenie kolejnej pożyczki wskazać należy, że w przypadku spółek, Kodeks Spółek Handlowych przewiduje instytucję czasowych wkładów wspólników tzw. dopłat. Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki. Celem zaś dopłat jest przekazanie środków finansowych przez wspólników na dofinansowanie prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również na opłacenie niezbędnych kosztów sądowych. W sytuacji zatem, gdy spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi niezbędnymi do opłacenia takich koniecznych wydatków, udziałowcy mają możliwości prawne by wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot prawa, poprzez dofinansowanie działalności spółki nie tylko w formie udzielania pożyczek przez udziałowca. Zaznaczyć też należy, że zasadniczym celem funkcjonowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania celu zarobkowego. Oznacza to, że w przypadku, gdy nie może ona działać powinna zostać zlikwidowana, a ewentualne dalsze jej funkcjonowanie, jeśli łączy się tylko z kosztami, powinno obciążać wyłącznie jej wspólników, nie zaś innych obywateli. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.