I SA/Łd 343/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Protokolant St. asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 3 marca 2022 r. nr KO.400.120.2022 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2018 r. do listopada 2021 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 3 marca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Radomska z 16 grudnia 2021 r. w przedmiocie określenia S. M. wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2018 r. do listopada 2021 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że 20 października 2021 r. Prezydent Miasta Radomska wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wytwarzanymi na zamieszkałej, zabudowanej nieruchomości, położonej w R. przy ul. [...] 31, za okres od stycznia 2018 r. W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że S. M. jest właścicielem ww. nieruchomości, nie złożył jednak wymaganej prawem deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia deklaracji skarżący wyjaśnił, że ma podpisaną umowę na wywóz nieczystości z firmą R., która odbiera nieczystości z wszystkich punktów, w których prowadzi działalność gospodarczą. W kolejnym piśmie wyjaśnił, że wraz B. W. zamieszkuje w R. przy ul. [...] 23/27, ul. [...] 31 oraz ul. [...] 34. Opłaty z tytułu odprowadzania nieczystości ponosi za dwie osoby w ramach czynszu uiszczanego Wspólnocie Mieszkaniowej [...] 23 oraz za trzy osoby (z uwzględnieniem E. W.) w ramach uiszczanej do Urzędu Miasta opłaty za odbiór odpadów z posesji położonej przy ul. [...] 34. Odpady, które powstają w związku z zamieszkiwaniem przy ul. [...] 31, są segregowane, a następnie transportowane na posesję przy ul. [...] 34 lub ul. [...] 23. Organ pierwszej instancji ustalił, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] 31 zameldowana jest jedna osoba. Z informacji udzielonej przez Komendę Powiatową Policji w R. wynikało jednak, że od stycznia 2018 r. pod ww. adresem zamieszkują dwie osoby. Określając wysokość opłaty organ pierwszej instancji oparł się na danych uzyskanych z Komendy Powiatowej Policji. Odpowiadając na zarzuty strony Prezydent wskazał między innymi, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma charakteru cywilnoprawnego, wynika z art. 6h u.c.p.g. i stanowi rodzaj daniny publicznej. Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jako dochód publiczny jednostek samorządu, są świadczeniami przymusowymi i bezzwrotnymi. Dokumentem stwierdzającym wysokość opłaty jest deklaracja złożona przez właściciela nieruchomości. Posiadanie umowy na odbiór odpadów w związku z powadzoną działalnością gospodarczą nie zwalnia właściciela nieruchomości zamieszkałej z obowiązku złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty za odpady komunalne od każdego mieszkańca. Mając na względzie powyższe ustalenia Prezydent Miasta Radomsko, decyzją z 16 grudnia 2021 r., określił S. M. wysokość opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi za dwie osoby za odpady segregowane za okres od stycznia 2018 r. do grudnia 2019 r. w miesięcznej kwocie 21,00 zł, za okres od stycznia 2020 r. do lipca 2021 r. w miesięcznej kwocie 32,00 zł, a także za okres od sierpnia 2021 r. do listopada 2021 r. w miesięcznej kwocie 48,00 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 207 i art. 210 w zw. z art. 21 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.; dalej: o.p.) oraz art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6m ust. 2a, art. 6h, art. 6i ust. 1 pkt 1, art. 6j ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 888 ze zm.; dalej: u.c.p.g.) w związku z § 1-3 uchwały Rady Miejskiej w Radomsku Nr XXVE/177/16 z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2016 r., poz. 3259), § 1-3 uchwały Rady Miejskiej w Radomsku NrXI/136/19 z dnia 29 października 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2019 r., poz. 6079), § 1-3 uchwały Rady Miejskiej w Radomsku Nr XXXII/345/21 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2021 r., poz. 2967), § 1 uchwały Rady Miejskiej w Radomsku Nr XII/68/15 z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2015 r., poz. 2479), § 2 i § 12-13 uchwały Rady Miejskiej w Radomsku Nr XII/64/l 5 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy – Miasto Radomsko (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2015 r., poz. 3596) oraz § 4, § 12-14 uchwały Rady Miejskiej w Radomsku Nr XXH/245/20 z dnia 30 października 2020 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy – Miasta Radomska (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2020 r., poz. 6101 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpoznaniu odwołania od ww. rozstrzygnięcia, decyzją z 3 marca 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Radomsko. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia organu pierwszej instancji, jak i zaprezentowaną przez niego interpretację zastosowanych przepisów prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S. M. zakwestionował zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania, to jest: – art. 127 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p., poprzez zaniechanie rozpoznania sprawy w sposób merytoryczny, podczas gdy przepisy tej ustawy nakładają obowiązek całościowego przeanalizowania i merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego; – art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 124 o.p. poprzez brak pełnego uzasadnienia decyzji; – art. 6 ust. 1 oraz art. 6h u.c.p.g., w związku z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 699), w zw. z art. 207 i art. 208 o.p., poprzez brak odniesienia się do okoliczności, że skarżący zapewnia odbiór odpadów z posesji poprzez podpisanie umowy z prywatną firmą, przez co Gmina Miasto R. w ogóle nie odbierała żadnych odpadów z nieruchomości; – art. 6 ust. 1 i art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w zw. z art. 207 i art. 208 oraz art. 122, art. 187 § 1 i art. 180 o.p., poprzez brak ustalenia w sprawie stanu faktycznego oraz poprzez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w sprawie; – art. 5 i art. 6 u.c.p.g., poprzez błędne przyjęcie, że zachodzi potrzeba ich zastosowania do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w R. i zastosowanie wskazanej opłaty, mimo braku ku temu podstaw z uwagi na zawarcie odpowiedniej umowy w tym przedmiocie z podmiotem trzecim; – art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.), poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz niedostateczne uzasadnienie, na jakich dowodach oparł się organ, a jakim odmówił wiarygodności; – art. 165 § 1, art. 165 § 2, art. 165 § 4, art. 190 § 1, art. 190 § 2 o.p. poprzez dowolne przyjęcie minimalnej objętości odpadów, pomimo braku zebranych dowodów w tym zakresie, a także braku innych koniecznych ustaleń na przedmiotowej nieruchomości (brak konkretnych i rzeczowych oględzin); – art. 187 o.p. poprzez brak przeprowadzenia i zgromadzenia w sprawie jakiegokolwiek materiału dowodowego; – art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 3 w zw. z art. 6 ust. 9 pkt 1 oraz art. 120 i art. 121 o.p. poprzez zakwestionowanie deklaracji skarżącego bez przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie, w szczególności: a) nieprzeprowadzenie obiektywnej weryfikacji oświadczeń i dowodów przedstawionych przez skarżącego, b) nieprzeprowadzenie faktycznego zweryfikowania, czy skarżący w sposób faktyczny korzysta z nieruchomości w sposób generujący odpady, c) zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i oględzin celem sprawdzenia złożonej deklaracji i oświadczeń co do odpadów i umowy na odpady podpisanej z firmą R., co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że cała działka gruntu należąca do skarżącego podlega pod obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami; – art. 191 o.p. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i przyjęcie, że na przedmiotowej nieruchomości zachodzą przesłanki naliczenia opłaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że w analogicznej sprawie tego samego skarżącego, dotyczącej opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej przy ul. [...] nr 239 w S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 11 czerwca 2019 r. (sygn. akt I SA/Łd 200/19) oddalił skargę, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 października 2021 r. (III FSK 1461/21) oddalił skargę kasacyjną S. M.. Obecnie rozpatrywana sprawa dotyczy wprawdzie innej nieruchomości, jednak zarówno stan faktyczny, jak i niemal identyczna argumentacja skarżącego upoważniają Sąd do odwołania się do, aktualnych również w niniejszej sprawie, rozważań zawartych w wymienionych wyrokach. W powołanym wyroku z 19 października 2021 r. NSA wyjaśnił już zatem, a Sąd w niniejszej sprawie stanowisko to w pełni podtrzymuje, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest daniną publiczną o charakterze przymusowym. Podmioty zobowiązane do uiszczenia tej opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od niej oraz terminu zapłaty, bowiem elementy te określa ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie. Nie jest zatem istotne czy skarżący korzysta z usług podmiotu prywatnego. Obowiązek poniesienia opłaty istnieje niezależnie od tego faktu. Zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W myśl art. 6h pkt 1 u.c.p.g. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy — na rzecz gminy, na terenie której są położone nieruchomości lub lokale. W rozpatrywanej sprawie nie ma zatem wątpliwości, że zamieszkałe nieruchomości na obszarze miasta R. są objęte gminnym systemem odbioru odpadów i nie jest istotne czy właściciel takiej nieruchomości zawarł umowę z prywatnym podmiotem odbierającym odpady (w tym wypadku ze spółką R), ani czy faktycznie pozbywa się odpadów na innej należącej do niego nieruchomości. W przypadku opłaty, o której mowa, ma ona, tak jak podatek, charakter przymusowy i bezzwrotny. Od tego rodzaju świadczenia nie można się uwolnić przez zawarcie cywilnoprawnej umowy. W kontekście powyższych rozważań pierwszorzędnego znaczenia nabiera kwestia, czy nieruchomość skarżącego jest zamieszkała oraz ile osób ją zamieszkuje. Okoliczności te zostały w sposób prawidłowy i wyczerpujący wyjaśnione przez organy administracji. Należy wskazać, że w toku postępowania skarżący, w piśmie z 12 listopada 2022 r. (data wpływu do organu), sam przyznał, że zamieszkuje w R. przy ul. [...] 31 wraz B. W.. Również z informacji uzyskanej z Komendy Powiatowej Policji w R. wynika, że od stycznia 2018 r., do chwili obecnej, pod ww. adresem zamieszkują dwie osoby. W ocenie Sądu ustalenia organów oparte zasadniczo na oświadczeniach samej strony, są wiarygodne, klarowne i wyczerpujące. Stosownie zaś do tego, co zostało już wyżej powiedziane, organy nie były zobowiązane badać, czy na nieruchomości są wytwarzane odpady i gdzie są faktycznie oddawane. Te okoliczności nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Na podstawie tak ustalonego, w istocie bezspornego stanu faktycznego, organ pierwszej instancji był w pełni uprawniony do naliczenia opłaty przyjmując, że nieruchomość przy ul. [...] 31 była w ciągu całego okresu objętego zaskarżoną decyzją, zamieszkała przez dwie osoby. Przyjęte przez organy stawki opłaty są właściwe i wynikają wprost z powołanych na wstępie uzasadnienia przepisów prawa miejscowego. Organy administracji nie naruszyły, w ocenie Sądu, ani przepisów prawa materialnego (art. 3 ust. 1 pkt 7, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 9 pkt 1, art. 6h, art. 6o ust. 1 u.c.p.g.), ani przepisów procesowych (art. 21 § 3, art. 120-122, art. 124, art. 127, art. 165 § 1, art. 165 § 2, art. 165 § 4, art. 180, art. 187 § 1, art. 191, art. 207-208, art. 210 § 1 pkt 4 i 6, art. 233 § 1 pkt 1 o.p.). Stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób pełny i prawidłowy, zaś zaskarżona decyzja zawiera kompletne i komunikatywne uzasadnienie, wyjaśniające w sposób należyty motywy jakimi kierował się organ odwoławczy. Niezrozumiały pozostaje natomiast zarzut naruszenia art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które to przepisy w niniejszej sprawie w ogóle nie mogły mieć zastosowania. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 6q u.c.p.g. (powołanym trzykrotnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, nie zaś przepisy k.p.a. Z powyższych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. ak