I SA/Łd 375/18
WyrokWSA w Łodzi2018-12-03
Skład orzekający: Anna Świderska, Wiktor Jarzębowski, Joanna Grzegorczyk-Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, na podstawie zarzutów o podrobieniu dokumentów, braku należytej reprezentacji, udziale sędziego podlegającego wyłączeniu lub późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych i dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę o wznowienie postępowania, stwierdzając, że nie zaszły przesłanki określone w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzuty dotyczące podrobienia dokumentów (zeznania PIT) lub fałszywych dowodów (pisma Urzędu Skarbowego) nie miały wpływu na wynik sprawy, gdyż zobowiązanie podatkowe wynikało z decyzji organu, a nie z deklaracji podatnika. Brak należytej reprezentacji nie wystąpił, ponieważ skarżący posiadał zdolność do czynności prawnych. Zarzut udziału sędziego podlegającego wyłączeniu był niezasadny, ponieważ orzekanie w sprawie podatku VAT nie wyłączało sędziego z udziału w sprawie dotyczącej podatku dochodowego, a ponadto sprawa VAT nie została jeszcze prawomocnie zakończona. Późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych (listy przewozowe) nie stanowiło podstawy do wznowienia, ponieważ koszty związane z dostarczeniem przesyłek do firmy kurierskiej były już uwzględnione w poprzednim postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący P. M. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 14 grudnia 2017 r. (sygn. akt I SA/Łd 859/17), który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące podrobienia dokumentów (zeznania PIT, pisma Urzędu Skarbowego), braku należytej reprezentacji, udziału sędziego podlegającego wyłączeniu oraz późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych i dowodów (listy przewozowe), które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Świderska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Protokolant St. sekretarz sądowy Edyta Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi P. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 14 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 859/17 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok oddala skargę o wznowienie postępowania.
14 grudnia 2017 r. WSA w Łodzi oddalił skargę P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011 (sygn. akt I SA/Łd 859/17).
Sąd przyjął, że w okresie od 1 stycznia do 31 października 2011 r. skarżący prowadził sprzedaż m.in. aparatów fotograficznych, obiektywów, lamp błyskowych poprzez serwis aukcyjny A, wykorzystując nick "A" zarejestrowany na A. M. (żonę podatnika), powiązany z kontami bankowymi strony, sprzedając miesięcznie od 1 do 28 przedmiotów.
W 104 przypadkach była to sprzedaż w ramach działalności handlowej, spełniającej przesłanki działalności gospodarczej, o której stanowi art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), dalej: u.p.d.o.f., z której podatnik osiągnął przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Przychód do opodatkowania ze sprzedaży prowadzonej poprzez serwis aukcyjny określono na podstawie art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f., z uwzględnieniem art. 14 ust. 1c u.p.d.o.f, tj. na podstawie obrotów na rachunkach bankowych podatnika. Łączna kwota wpływów w 2011 roku z tytułu sprzedanych towarów, po wyłączeniu dokonanych zwrotów, wpływów prywatnych, wynagrodzeń, przeksięgowań między kontami strony i innych wpływów nie związanych ze sprzedażą towarów wyniosła brutto 214.331,50 zł, a przychód netto 202.302,03 zł.
Koszty uzyskania przychodu ustalono zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., na podstawie rachunków bankowych strony, bowiem podatnik nie posiadał żadnych dokumentów zakupu ani żadnej ewidencji zakupów towarów i usług. Uwzględniono wydatki z rachunków bankowych na zakup sprzętu fotograficznego, wydatki z tytułu opłat za korzystanie z serwisu aukcyjnego i opłat za usługi kurierskie. Łączna wartość, tak wyliczonych kosztów uzyskania przychodów wyniosła 174.922,56 zł.
28 maja 2018 r. P. M. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, twierdząc, że:
1. Orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym. Wyjaśnił, że zeznanie podatkowe za rok 2011 wypełniła własnoręcznie jego żona. Zeznanie to odnalazł ostatnim czasie w domu. Oświadczył, że konta na A zarejestrowała jego żona i tylko ona była uprawniona by je zlikwidować. Jej twierdzenie, że również skarżący mógł to uczynić, jest jego zdaniem nieprawdziwe. Skarżący stwierdził, że został pozbawiony prawa do udziału w przesłuchaniu żony. Ponadto orzeczenie zostało oparte na dokumencie Urzędu Skarbowego w P., który później został zmieniony.
2. Później zostały wykryte takie okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a skarżący jako strona nie mógł z nich skorzystać w poprzednim postepowaniu.
Skarżący wyjaśnił, że odnalazł kopie listów przewozowych firmy kurierskiej z konkretnymi danymi adresowymi oraz dokładnymi godzinami nadania przesyłek. Świadczą one o tym, że skarżący każdorazowo musiał dowieźć przesyłkę do siedziby przedsiębiorstwa kurierskiego, a w związku z tym każdorazowo ponieść koszty przewozu przesyłki na odległość około 60 km. W postępowaniu w ogóle nie uwzględniono żadnych kosztów, które skarżący ponosił w związku z zakupem sprzętu ani sprzedażą czyli pakowaniem i dostarczeniem przesyłki do przedsiębiorstwa kurierskiego.
3. W składzie brał udział sędzia wyłączony, a skarżący z uwagi na brak należytej reprezentacji nie mógł się domagać jego wyłączenia.
4. Poprzez brak należytej reprezentacji skarżący został pozbawiony możliwości działania w postępowaniu administracyjnym i sądowym. Skarżący podniósł, że jego wnioski o wznowienie postępowania administracyjnego i wnioski oraz pytania do pełnomocnika strony przeciwnej nie zostały ujęte w protokole z rozprawy. Sąd pominął wniosek skarżącego o przesłanie mu protokołu z rozprawy, a następnie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do sprostowania protokołu z rozprawy. Zdaniem skarżącego gdyby był należycie reprezentowany, to takie sytuacje nie miałyby miejsca.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uwzględnienie skargi oraz o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia.
W piśmie z 20 lipca 2018 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie sądu do uprawdopodobnienia okoliczności wskazanych w skardze, skarżący wyjaśnił, co następuje:
1. Fałszywym dowodem jest pismo wysłane przez Urząd Skarbowy w P. do Izby Skarbowej w Ł. zawierające informację, że skarżący prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą. Informacja ta znajduje się w aktach sprawy i jest wielokrotnie powtarzana, a po interwencji skarżącego została zmieniona przez Urząd Skarbowy w P., ale nie została wysłana do Izby Administracji Skarbowej w Ł.. Skarżący oświadczył, że dysponuje dwoma pismami z 20 marca 2017 r. oraz 20 maja 2017 r., w których zostały zmienione nieprawdziwe informacje dotyczące jego osoby.
Fałszywym dowodem jest również deklaracja podatkowa PIT za 2011 rok w całości wypełniona przez byłą żonę skarżącego, która robiła to za skarżącego przez wiele lat.
2. Jeden z sędziów, którego nazwiska skarżący nie zna, a który orzekał w jego sprawie, orzekał wcześniej w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżący wyjaśnił, że ów sędzia, siedzący z prawej strony przewodniczącego podnosił ważne kwestie i zadawał istotne pytania podczas posiedzenia. Treść tych pytań, kierowanych zarówno do skarżącego jak i pełnomocnika organu, nie została zaprotokołowana.
Skarżący oświadczył, że nie mógł się domagać sprostowania protokołu i wyłączenia sędziego ponieważ nie był należycie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i nie wiedział, że jest taka możliwość.
3. Skarżący oświadczył, że o tym, że dokumenty są podrobione lub fałszywe dowiedział się tuż przed wysłaniem swojego wniosku o wznowienie. W tym samym czasie dowiedział się o możliwości żądania wyłączenia sędziego, który orzekał we wcześniej rozpoznawanej sprawie skarżącego, która jest ściśle związana ze sprawą dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest niezasadna.
Po przeanalizowaniu akt sprawy oraz wyroku, który zapadł 14 grudnia 2017 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 859/17, sąd stwierdził, że nie zachodzą ani przesłanki nieważności postępowania ani przesłanki restytucyjne, które skarżący podniósł w skardze o wznowienie.
Po pierwsze, niezasadny jest zarzut jakoby w składzie orzekającym w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 859/17 brał udział sędzia, który podlegał wyłączeniu z mocy prawa. Zarzut ten jest niezasadny z dwóch powodów.
Zdaniem skarżącego wyłączeniu podlegał jeden z sędziów, który orzekał w sprawie z jego skargi na decyzję dotyczącą podatku od towarów i usług.
Przypadki wyłączenia sędziego z mocy ustawy reguluje art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zgodnie z którym, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Jak wynika z zestawienia treści cytowanego przepisu z treścią zarzutu podniesionego w skardze o wznowienie postępowania, zarzut ów jest niezasadny, ponieważ obowiązujące przepisy nie nakazywały sędziemu wyłączyć się od orzekania w sprawie ze skargi dotyczącej decyzji w zakresie podatku dochodowego, w sytuacji w której ten sam sędzia brał udział w rozprawie dotyczącej sprawy w przedmiocie podatku od towarów i usług ze skargi tej samej osoby.
Po drugie, sprawa skarżącego dotycząca podatku VAT (sygn. akt I SA/Łd 831/17) była rozpoznawana na rozprawie – 28 listopada 2017 r., ale nie zapadło orzeczenie kończące to postępowanie. Rozprawa została odroczona, a postępowanie sądowe zostało zawieszone. Sprawa została rozpozna 17 grudnia 2018 r.
W konsekwencji zarzut nieważności postępowania sądowego z powodu naruszenia art. 271 pkt 1 P.p.s.a., jest niezasadny.
Skarżący błędnie rozumie przesłankę wznowienia z art. 271 pkt 2 P.p.s.a., tj. brak należytej reprezentacji, w ten sposób, że nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.
W odniesieniu do osób fizycznych powyższa podstawa wznowienia postępowania występuje wówczas, gdy osoby te nie mają zdolności do czynności prawnych i z tej przyczyny muszą być w postępowaniu sądowym reprezentowane przez przedstawicieli ustawowych (por. wyrok WSA w Gdańsku z 1 października 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 246/04, LEX nr 203313).
Nie zachodzi również przesłanka wznowienia z art. 273 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj., że orzeczenie zostało wydane w oparciu o dokument podrobiony albo przerobiony.
Skarżący wyjaśnił, że formułując ten zarzut miał na myśli zeznanie PIT za rok 2011, które wypełniła za niego jego była żona.
Sporządzenie zeznania podatkowego przez żonę skarżącego (zakładając, że zostało ono podpisane przez skarżącego) nie jest ani podrobieniem ani przerobieniem dokumentu.
Po drugie, nawet gdyby istotnie zeznanie skarżącego za rok 2011, było przerobione albo podrobione przez żonę skarżącego, to okoliczność ta nie miała wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. zaskarżonej w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 859/17.
Z uzasadnienia wyroku wydanego w przywołanej sprawie wynika bowiem, że w zeznaniu za 2011 rok podatnik uwzględnił wyłącznie przychody ze stosunku pracy (PIT-11) w kwocie 49.296,98 zł, koszty uzyskania przychodu w kwocie 1.335,00 zł, dochód z tego źródła w kwocie 47.961,09 zł; przychód (dochód) z innych źródeł, w kwocie 1.457,01 zł i podatek należny w wysokości 2.681,00 zł.
Podatnik nie zadeklarował przychodu ze sprzedaży towarów za pośrednictwem serwisu aukcyjnego. Zobowiązanie podatkowe z tego tytułu wynika wyłącznie z powyższej decyzji, a nie z deklaracji. Wysokość tych zobowiązań jest niezależna od siebie.
Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego, że wznowienie postępowania w oparciu o art. 273 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jest uzasadnione, ponieważ fałszywym dowodem jest pismo wysłane przez Urząd Skarbowy w P. do Izby Skarbowej w Ł. zawierające informację, że skarżący prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą.
Wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych określonego przez organy podatkowe w związku z ustaleniem, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. jest niezależna od tego czy skarżący dopełnił obowiązku zarejestrowania tej działalności, czy też jej nie zgłosił organowi rejestracyjnemu. O kwalifikacji czynności wykonywanych przez podatnika jako działalności gospodarczej decydujące znaczenia ma skala, ciągłość i regularność, powtarzalność transakcji i cel, tj. osiągnięcie dochodu.
W uzasadnieniu wyroku objętego skargą o wznowienie wyraźnie wskazano, że w orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, że okoliczność, iż określony rodzaj działalności gospodarczej realizowanej przez dany podmiot gospodarczy, nie został zgłoszony i ujęty we wpisie do ewidencji, czy to przez niedopełnienie zgłoszenia do ewidencji, czy z innych przyczyn, nie ma znaczenia decydującego w ocenie czy realizowana działalność jest działalnością gospodarczą. Wpis do ewidencji nie jest warunkiem konstytuującym obiektywną z natury rzeczy działalność gospodarczą. Jedynie spełnienie ustawowych przesłanek działalności gospodarczej, a więc ciągłość (powtarzalność) podejmowanych działań, wykonywanie ich w sposób zorganizowany oraz ich zarobkowy charakter, decyduje o uznaniu wykonywanej działalności za działalność gospodarczą. Także zgłoszenie tych samych czynności do opodatkowania w ramach innego źródła przychodów (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) u.p.d.o.f.) i subiektywne przekonanie podatnika, że realizuje przychody właśnie z niego, nie może unicestwiać obiektywnie istniejącego źródła przychodów.
W konsekwencji niezależnie od tego, czy skarżący zarejestrował działalność gospodarczą, czy też tego nie uczynił, jak również, czy organ pierwszej instancji przekazał prawidłowe informacje na ten temat organowi odwoławczemu, nie mają znaczenia w sprawie, ponieważ nie podważają w żaden sposób oceny, że skarżący faktycznie prowadził działalność handlową.
W sprawie nie zachodzi również podstawa do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 273 § 2 P.p.s.a.
Zgodnie z przywołanym przepisem można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Skarżący żądając wznowienia postępowania na podstawie cytowanego przepisu, wyjaśnił, że odnalazł kopie listów przewozowych firmy kurierskiej, które zawierają dane adresowe oraz dokładne godziny nadania przesyłek. Zdaniem skarżącego informacje te wskazują, że skarżący każdorazowo musiał dowieźć przesyłkę do siedziby przedsiębiorstwa kurierskiego, a w związku z tym poniósł koszty przewozu przesyłki na odległość około 60 km. Zarzucił, że w postępowaniu w ogóle nie uwzględniono żadnych kosztów, które skarżący ponosił w związku z zakupem sprzętu ani sprzedażą czyli pakowaniem i dostarczeniem przesyłki do przedsiębiorstwa kurierskiego.
W ocenie sądu powyższe twierdzenie jest nieprawdziwe. Z uzasadnienia wyroku WSA w Łodzi z 14 grudnia 2017 r. wynika, że wobec braku dokumentów zakupu i ewidencji, organ kontroli skarbowej ustalił koszty uzyskania przychodu na podstawie posiadanych przez stronę rachunków bankowych, uwzględniając wydatki na nabycie sprzętu fotograficznego, wydatki z tytułu opłat pobieranych przez portal aukcyjny, opłat za usługi kurierskie. Koszty uzyskania przychodu wyliczono na kwotę 174.922,56 zł. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, iż poniósł wydatki na przewiezienie sprzedawanych towarów do przedsiębiorstwa kurierskiego. Nie ma zatem podstaw by wznowić postępowanie i określać wysokość tych kosztów.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 282 § 2 P.p.s.a. oddalił skargę o wznowienie.
DB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło