I SA/Łd 381/22

WyrokWSA w Łodzi2022-10-05

Skład orzekający: Paweł Kowalski, Paweł Janicki, Grzegorz Potiopa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej, wydana w postępowaniu wznowieniowym, może zostać uchylona, jeśli organ nie uwzględnił istotnych nowych dowodów dotyczących faktycznie poniesionych wydatków, które istniały w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nie były znane organowi?
Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej została uchylona, ponieważ organ nie uwzględnił istotnych nowych dowodów (dotyczących "pustych faktur" VAT i nieponiesionych wydatków na paliwo), które istniały w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nie były znane organowi. Brak uwzględnienia tych dowodów stanowił naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Jako podstawę wznowienia wskazała wyjście na jaw nowych dowodów w postaci decyzji dotyczących podatku VAT za 2006 r., które wykazywały, że jej mąż posłużył się "pustymi fakturami" i nie poniósł faktycznych wydatków. Organ odmówił uchylenia ostatecznej decyzji, uznając dowody za nieistotne. Skarżąca zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 1 kwietnia 2022 r. oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz skarżącej R. P. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daria Przybylska-Cieplucha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2022 roku sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr 1001-IOD-1.601.1.2022.6/JŁ/IAS/U19 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz skarżącej R. P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Radomsku decyzją z 28 listopada 2014 r. nr PP/41100-41/12/172142 ustalił dla L. (dalej także: Skarżąca lub Strona) zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym o osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 516.644 zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 688.859 zł. Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem Strona złożyła odwołanie. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, decyzją z 18 stycznia 2016 r., uchylił w całości ww. decyzję organu I instancji i ustalił Stronie wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 336.677 zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 448,903 zł. Na ww. decyzję wniosła Strona skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 2 września 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 255/16, uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niezebranie wszystkich istotnych dowodów, co naruszało art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm., dalej także: O.p.) i mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Respektując zatem powagę rzeczy osądzonej, czyli uznając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawarte w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i po ponownej analizie zgromadzonego materiału dowodowego, jak i treści ww. wyroku z 2 września 2016 r., decyzją z 26 lipca 2017 r. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radomsku z 28 listopada 2014 r. i ustalił Stronie zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 121.145 zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 161.527 zł. Na ww. decyzję Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 7 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 966/17 oddalił skargę Strony. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła Strona skargę kasacyjną. W dniu 29 listopada 2019 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wpłynął wniosek Strony o wznowienie postępowania podatkowego, w którym wskazała: "W związku z toczącym się postępowaniem dotyczącym przychodów z nieujawnionych źródeł za 2008 r. składam wniosek o wznowienie postępowania. Nie miałam dostępu do dokumentacji księgowej mojego męża S. P. i miało to wpływ na przebieg i wynik postępowania. Całe postępowanie trwało przez bardzo długi okres, jednak nie byłam ani o nim poinformowana, ani nie brałam udziału w żadnych czynnościach. Włączono mnie do sprawy w końcowym etapie, nie udostępniając żadnej dokumentacji i nie dając możliwości uczestnictwa w postępowaniu na każdym jego etapie. Naruszyło to moje prawa i wnioskowanie o wznowienie w tej sytuacji jest w pełni uzasadnione". Pismem z 11 grudnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wezwał Stronę do doprecyzowania wniesionego żądania poprzez wskazanie: numeru i daty wydania decyzji ostatecznej kończącej postępowanie podatkowe o wznowienie którego Strona wnosi - ze wskazaniem organu, który wydał decyzję, przesłanki wznowienia postępowania podatkowego z art. 240 § 1 O.p. Ponadto Strona została poinformowana, że w przypadku niedoprecyzowania wniesionego przez żądania z 18 listopada 2019 r. poprzez przekazanie ww. informacji w wyznaczonym terminie, przedmiotowy wniosek zostanie potraktowany jako dotyczący wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ww. decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 26 lipca 2017 r - w związku z zaistnieniem przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. (tj. Strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Odpowiadając na wezwanie z dnia 11 grudnia 2019 r., przy piśmie z 18 grudnia 2019 r. Strona doprecyzowała wniosek i wskazała, że dotyczy on wznowienia postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 26 lipca 2017 r. Do pisma z 18 grudnia 2019 r. Strona załączyła kserokopie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z 30 lipca 2008 r. wydane w zakresie podatku od towarów i usług dla S. P. P.P.U.H. "P." z siedzibą w B., w których posiadanie Strona weszła w połowie listopada 2019 r.: nr US III/4400/153/1524/BG/08 określającej zobowiązanie podatkowe podlegające wpłacie do urzędu skarbowego za sierpień 2006 r. w kwocie 21.801 zł; nr US III/4400/154/1525/BG/08 określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2006 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie 6.714 zł; nr US III/4400/155/1526/BG/08 określającej zobowiązanie podatkowe podlegające wpłacie do urzędu skarbowego za październik 2006 r. w kwocie 68.695 zł; nr US III/4400/156/1527/BG/08 określającej zobowiązanie podatkowe podlegające wpłacie do urzędu skarbowego za listopad 2006 r. w kwocie 32.948 zł; nr US III/4400/157/1528/BG/08 określającej zobowiązanie podatkowe podlegające wpłacie do urzędu skarbowego za grudzień 2006 r. w kwocie 27.838 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, mając na uwadze pismo Strony z 18 grudnia 2019 r, stwierdził, że wniosła ona o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną tego organu z 26 lipca 2017 r., na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Z uwagi na brak formalnych przeszkód, postanowieniem z 14 stycznia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją organu z 26 lipca 2017 r. Natomiast postanowieniem z 17 stycznia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., mając na uwadze toczące się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, postanowił zawiesić wznowione ww. postanowieniem z 14 stycznia 2020 r. postępowanie - do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny. Wyrokiem z 7 września 2021 r., sygn. akt II FSK 2735/18, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Strony, a zatem orzeczenie sądu I instancji stało się prawomocne. W dniu 30 listopada 2021 r. do Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wpłynął prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 966/17 wraz z aktami sprawy. Mając na uwadze powyższe, postanowieniem z 9 grudnia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podjął zawieszone postępowanie. W wyniku analizy przedłożonych przez Stronę decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z 30 lipca 2008 r. oraz decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 25 listopada 2008 r. utrzymujących w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006 r. jak również zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi stwierdził, że przedstawione przez Stronę okoliczności nie wypełniają powołanej we wniosku, sprecyzowanej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przesłanki, ani też żadnej z pozostałych podstaw uzasadniających weryfikację dotychczasowego rozstrzygnięcia sprawy, będącej przedmiotem ww. decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 26 lipca 2017 r. w zakresie poniesionych przez małżonków P. w 2006 r. wydatków, tj.: w obszarze podatku od towarów i usług odnośnie podatku naliczonego w łącznej kwocie 48.125 zł, w obszarze podatku dochodowego od osób fizycznych odnośnie kosztów uzyskania przychodów (faktycznie poniesionych wydatków) w kwocie 218.750 zł. W konsekwencji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi - działając na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p. - decyzją z 24 stycznia 2022 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 26 lipca 2017 r. Powyższą decyzję doręczono pełnomocnikowi Strony, a w dniu 24 stycznia 2022 r., a 7 lutego 2022 r. wniesiono odwołanie od ww. decyzji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję z 24 stycznia 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 26 lipca 2017 r. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi organ I instancji słusznie stwierdził, że przedłożone przez Stronę przy wniosku o wznowienie postępowania kserokopie decyzji wydanych dla S. P. w zakresie podatku od towarów i usług przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie niewątpliwie są dokumentami nowymi (po raz pierwszy przez zgłoszonymi), nieznanymi organowi, który wydał decyzję oraz istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, tj. 26 lipca 2017 r. Jednakże nie można jednak uznać, że przedłożone dokumenty są dokumentami istotnymi. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi pozostają one bowiem bez wpływu na dokonane już w sprawie ustalenia, a tym samym na dokonane w sprawie rozstrzygnięcie. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi organ I instancji w postępowaniu wznowieniowym - mając na uwadze przedstawione okoliczności wynikające z treści przedłożonych przez Stronę decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie (utrzymanych w mocy przez organ odwoławczy), - ponownie przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ustalenia dokonane w decyzji ostatecznej z 26 lipca 2017 r. w zakresie poniesionych przez małżonków P. w 2006 r. wydatków, tj.: 1. w obszarze podatku dochodowego od osób fizycznych odnośnie kosztów uzyskania przychodów (faktycznie poniesionych wydatków) w kwocie 218.750 zł stwierdził, że "nie sposób zgodzić się z Panią, że przedłożone decyzje potwierdzają, że p. S. P. nie poniósł w 2006 r. wydatków na zakup oleju napędowego w kwocie netto 218.750,00 zł. Dokumenty te wskazują jedynie bowiem, że p. S. P. w 2006 r. nie nabył oleju napędowego o wartości netto 218.750,00 zł od p. M.B.. Nie przedłożą Pani dokumentów, z których treści wynikałoby, że ww. wydatek na zakup oleju napędowego rzeczywiście nie został poniesiony. A zatem brak jest podstaw do wyłączenia z wydatków małżonków P. 2006 r. kwoty 218.750,00 zł, 2. w obszarze podatku od towarów i usług odnośnie podatku naliczonego w łącznej kwocie 48.125 zł w skarżonej decyzji stwierdził, że "uznanie, że wydatek na podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych w 2006 r. przez "M" M. B. w łącznej kwocie 48.125,00 zł nie został poniesiony, pozostaje bez znaczenia dla dokonanych już ustaleń, skoro wydatek ten nie został - z uwagi na neutralność podatku od towarów i usług - w ogóle ujęty w wydatkach 2006 r. “ (...) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uznał, że rozstrzygnięcia w zakresie podatku VAT za poszczególne miesiące 2006 roku wydane przez Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie dla S. P. nie odnoszą się do sfery jego wydatków ponoszonych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i nie rozstrzygają, że takie nie zostały poniesione. Nierzetelność podmiotowa dokumentów nie przesądza kwestii płatności ponoszonej na rzecz innego (faktycznego) dostawcy. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi brak jest w niniejszej sprawie podstaw do przyjęcia, jakoby organ I instancji naruszył przepisy art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a przedłożone przez Stronę dokumenty nie stanowią o zaistnieniu przesłanek uchylenia decyzji ostatecznej, wymienionych w art. 240 § 1 O.p. Zatem przedstawione przez Stronę nowe dowody i okoliczności z nich wynikające nie wypełniają – powołanej w złożonym wniosku, sprecyzowanej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. - przesłanki (istotności), ani też żadnej z pozostałych podstaw uzasadniających weryfikację dotychczasowego rozstrzygnięcia sprawy, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej z 26 lipca 2017 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Dowody te pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie ostateczne. Strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi powyższą decyzję w całości i wniosła o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszeniem prawa a w szczególności art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez bezpodstawne uznanie, iż nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego. Wbrew twierdzeniu organu podatkowego w sprawie zachodzą przesłanki wznowienia postepowania zgodnie ze złożonym wnioskiem. Zdaniem Strony wbrew stanowisku Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nieuwzględnione decyzje wymiarowe wydane na S. P. miały znaczenie w sprawie decyzji kończącej postępowanie, o wznowienie którego wnosi Skarżąca. Jak się dowiedziała Skarżąca (już po wydaniu decyzji wymiarowych) S. P. (małżonek Strony) w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej posłużył się fakturami kosztowymi nie dokumentującymi faktycznych zdarzeń gospodarczych. W istocie nie ponosił więc wydatków na uregulowanie należności wynikających z tych dokumentów. Te faktury, które nie generowały faktycznych kosztów, to faktury wystawione przez "M" M. B.. Jedyny faktyczny wydatek związany z fakturami opiewającymi na paliwo od "M" M. B. to kwota 1.500 zł miesięcznie, którą S. P. przekazywał M. B. za dostarczanie przedmiotowych faktur. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej także: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. Z unormowania art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Istota poddanego kognicji Sądu sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 26 lipca 2017 r., uchylającą w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radomsku z 28 listopada 2014 r. i ustalającą Stronie zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania podatkowego, określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję. W przekonaniu Skarżącej, decyzje wymiarowe w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2006 r. wydane na rzecz S. P. miały znaczenie w sprawie decyzji kończącej postępowanie, o wznowienie którego wnosi Skarżąca. Jak się dowiedziała Skarżąca (już po wydaniu decyzji wymiarowych) S. P. (małżonek Strony) w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej posłużył się fakturami kosztowymi nie dokumentującymi faktycznych zdarzeń gospodarczych. W istocie nie ponosił więc wydatków na uregulowanie należności wynikających z tych dokumentów. Te faktury, które nie generowały faktycznych kosztów, to faktury wystawione przez "M" M. B.. Jedyny faktyczny wydatek związany z fakturami opiewającymi na paliwo od "M" M. B. to kwota 1.500 zł miesięcznie, którą S. P. przekazywał M. B. za dostarczanie przedmiotowych faktur. Odmiennego zdania jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, według którego posłużenie się przez S. P. tzw. pustymi fakturami nie jest okolicznością faktyczną, istotną dla sprawy, gdyż decyzje te w żaden sposób nie potwierdzają, że wydatków na zakup paliwa w 2006 r. S. P. nie poniósł. Przepis art. 240 § 1 pkt 5 O.p. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Brzmienie cytowanego przepisu wskazuje, że o zaistnieniu powołanej przesłanki wznowienia można mówić wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie cztery warunki: 1) wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) okoliczności (dowody) te nie były znane organowi, który wydał decyzję; 3) okoliczności (dowody) istniały w dniu wydania decyzji; 4) są one istotne dla sprawy. Wszystkie wymienione wyżej warunki dotyczące okoliczności czy dowodu, jako przesłanki wznowienia postępowania, muszą występować łącznie. Brak cechy nowości czy brak istnienia w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w pkt 5 art. 240 § 1 O.p. W związku z zagadnieniami jakie rysują się przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, celowe jest zwrócenie uwagi na stanowisko, jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1112/17, w uzasadnieniu którego wskazano, że: "Wznowienie postępowania może mieć miejsce także wtedy, gdy wprawdzie nowe dowody zostaną ujawnione po wydaniu decyzji, lecz równocześnie zostaną ujawnione nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których nie wiedział organ w chwili wydawania decyzji. Nowa okoliczność istotna dla sprawy to taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy". Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi odnosząc się do podstawowej w niniejszej sprawie kwestii, tj. złożonych przez Stronę kserokopii decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie wydanych w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące sierpień - grudzień 2006 r. dla S. P. P.P.U.H. P." zasadnie przyjął jako podstawę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi słusznie uznał także, że decyzje te są dokumentami nowymi (po raz pierwszy przez Stronę zgłoszonymi), nieznanymi organowi, który wydał decyzję oraz istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, tj. 26 lipca 2017 r. Sąd nie może się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym przedłożone przez Stronę dokumenty są nie dokumentami istotnymi, gdyż pozostają bez wpływu na dokonane już w sprawie ustalenia, a tym samym na dokonane w sprawie rozstrzygnięcie. Sąd nie podziela stanowiska, zgodnie z którym rozstrzygnięcia w zakresie podatku VAT za poszczególne miesiące 2006 roku wydane przez Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie dla S. P. nie odnoszą się do sfery jego wydatków ponoszonych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i nie rozstrzygają, że takie nie zostały poniesione. Nierzetelność podmiotowa dokumentów nie przesądza kwestii płatności ponoszonej na rzecz innego (faktycznego) dostawcy. Sąd zwraca uwagę, że z powyższych decyzji wynika, że przedmiotowe faktury VAT były nie tylko nierzetelne podmiotowo ale również przedmiotowo. Były to tzw. "puste faktury". Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie stwierdził bowiem, że z materiału M. B. nie prowadził działalności w zakresie zakupu i sprzedaży paliwa. Z przesłuchania dokonanego przez Prokuraturę w Ł. wynika, że firma M. B. "M" zajmowała się jedynie wystawianiem pustych faktur za czynności te B. otrzymywał wynagrodzenie w kwocie 1.500 zł netto. Powyższe potwierdza, że faktury wystawione na rzecz S. P. przez M. B. "M" nie potwierdzają faktycznej sprzedaży oleju napędowego. Okoliczność ta została potwierdzona w 5 decyzjach Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (aktualnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z dnia 25 listopada 2008 roku, który utrzymał w mocy 5 decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie w przedmiocie określenia S. P. w podatku od towarów i usług zobowiązania podatkowego podlegającego wpłacie do rzędu skarbowego za okresy od sierpnia do grudnia 2006 r. Co istotne decyzje te są ostateczne i prawomocne. Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (aktualnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) wskazał, że M. B. przesłuchiwany był w Urzędzie Skarbowym w Pabianicach, zarówno charakterze świadka jak i strony. W trakcie przesłuchania M. B., pouczony o odpowiedzialności karnej za złożenie niezgodnych z prawdą zeznań, jednoznacznie stwierdził, że nigdy nie dokonywał zakupów ani sprzedaży oleju napędowego, a wystawione pod nazwą jego firmy faktury dotyczyły fikcyjnej sprzedaży. Faktury zakupu i sprzedaży oleju napędowego otrzymywał od A. P., a ich pochodzenie nie było mu znane. Za obrót fakturami zakupu i sprzedaży otrzymywał miesięcznie 1.500 zł w gotówce od A. P.. Przesłuchany przez Prokuraturę Rejonową w Ł. w charakterze podejrzanego, A. P. oświadczył, iż firma "M" M.B.: - została założona za jego namową, - faktycznie firma "M" nie prowadziła żadnej działalności związanej z zakupem paliwa, - firma "M" istniała w rzeczywistości jedynie "na papierze", - przesłuchiwany sam wymyślał nazwy firm, zamawiał pieczątki i potem wystawiał faktury na nieistniejące firmy, które miały rzekomo sprzedać firmie "M" paliwo, - faktury, które wystawiał przesłuchiwany, pod nazwą firmy "M" miały na celu zwiększenie kosztów działalności odbiorców tych faktur, gdyż nabywca rzekomego paliwa mógł taka fakturę zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów oraz pomniejszyć podatek należny o podatek naliczony wynikający z takiej faktury, - każdy kto otrzymywał faktury z fikcyjnym zakupem paliwa wystawione przez "M" płacił przesłuchiwanemu 0,25 gr za każdy litr paliwa podany na fakturze, - jedynym celem dla którego były wystawione przez przesłuchiwanego faktury pod firmą "M" była możliwość zarobienia pieniędzy bez konieczności zakupu paliwa i dostarczenia go do klienta, - wszystkie faktury wystawione przez przesłuchiwanego pod nazwą firmy "M" dotyczą fikcyjnej sprzedaży paliwa, którego w rzeczywistości nigdy nie było. Powyższe jednoznacznie wskazuje na fakt, że otrzymane przez S. P. faktury od firmy "M" M. B., dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane. Sąd stwierdza, że powołane wyżej decyzje organu oraz opisany w nich stan faktyczny, mają istotne znaczenie dla sprawy, gdyż z decyzji wydanych za miesiące od sierpnia do grudnia 2006 wynika, że S. P. w poszczególnych miesiącach nie poniósł wydatków netto w następujących wysokościach: VIII 2006 31.500 zł str. 3 akapit 6 decyzji I.S.P/III/4407/278/GJ/08/52863; IX 2006 46.500 zł str. 3 akapit 6 decyzji I.S.P/III/4407/279/GJ/08/52865; X 2006 55.800 zł str. 4 akapit 3 decyzji I.S.P/III/4407/280/GJ/08/52867; XI 2006 30.500 zł str. 4 akapit 3 decyzji I.S.P/III/4407/281/GJ/08/52869; XII 2006 54.450 zł str. 3 akapit 6 decyzji I.S.P/III/4407/282/GJ/08/52870; Razem: 218.750 zł. Z kolei z poczynionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie ustaleń wynika, że S. P. na nabycie powołanych w decyzjach faktur wydał 1.500 zł miesięcznie, co nie jest udokumentowane żadnym rachunkiem, fakturą, czy innym dokumentem. Fakt ten opisany jest w decyzjach Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z dnia 30 lipca 2008 r., które Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi z pewnością znał, gdyż sam utrzymał je w mocy. Są to decyzje z dnia 30 lipca 2008 r: US III/4400/153/1524/BG/08 za sierpień 2006 str. 3 akapit 2 od dołu; US III/4400/154/1525/BG/08 za wrzesień 2006 str. 3 akapit 3; US III/4400/155/1526/BG/08 za październik 2006 str. 4 akapit 1; US III/4400/156/1527/BG/08 za listopad 2006 str. 3 akapit 1 od dołu; US III/4400/157/1528/BG/08 za grudzień 2006 str. 3 akapit 4. Uwzględnienie wydanych przez organy obu instancji decyzji i zawartych w nich ustaleń faktycznych prowadzi do wniosku, że rzeczywiście poniesione koszty zaledwie w tych 5 kontrolowanych miesiącach były niższe o 211.250 zł, niż wynika to z zeznań rocznych składanych przez S. P. w poszczególnych latach, w tym za rok 2006, a które to zostały przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi bezkrytycznie przyjęte do rozliczeń, pomimo posiadanych informacji zawartych w powołanych decyzjach. Należy zauważyć, że nie poniesiono także wydatku na podatek VAT zawarty w tych "pustych" fakturach. A z pewnością nie poniesiono go do chwili uprawomocnienia się decyzji wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 25 listopada 2008 r. Wartość tego podatku (VAT) w rozważanych 5 miesiącach wyniosła zgodnie z decyzjami Dyrektora Izby Administracji Skarbowej: I.S.P/III/4407/278/GJ/08/52863 za sierpień 2006 6.930 zł; I.S.P/III/4407/279/GJ/08/52865 za wrzesień 2006 10.230 zł; I.S.P/III/4407/280/GJ/08/52867 za październik 2006 12.276 zł; I.S.P/III/4407/281/GJ/08/52869 za listopad 2006 6.710 zł; I.S.P/III/4407/282/GJ/08/52870 za grudzień 2006 11.979 zł; Razem: 48.125 zł. Wobec powyższego S. P. mógł z końcem 2006 roku dysponował kwotą zdecydowanie wyższą od stwierdzonej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (obecnie Izby Administracji Skarbowej), Kwotę tę można wyliczyć jako: 218.750 zł + 48.125 zł - 7.500 zł = 259.375 zł gdzie: 218.750 zł - nie poniesione, a uwzględnione w kosztach wydatki netto na paliwo 48.125 zł - nie poniesione, a odliczone w deklaracjach VAT-7 kwoty VAT 7.500 zł - zapłacone, ale nieudokumentowane wydatki za wystawienie "pustych faktur" na rzecz ich wystawcy. Powyższe wynika bezpośrednio z decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie i Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, a pominiętych w postępowaniu wymiarowym. W dacie wydawania decyzji wymiarowej w II instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (aktualnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi) w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcia wyżej powołane, a dotyczące S. P. nie były temu organowi znane. Gdyby bowiem posiadał o nich wiedzę powinien był uwzględnić je dokonując rozstrzygnięcia, a co najmniej powinien odnieść się do nich analizując wydatki pana S. P., a więc także sytuację finansową Strony. Organ musiałby brać pod uwagę te rozstrzygnięcia z powodów podniesionych przez Stronę dotychczas w sprawie. Miały one bowiem wpływ na ocenę materiału dowodowego w sprawie. Co więcej, same powinny zostać włączone do akt sprawy przed wydaniem decyzji w II instancji. Skoro organ decyzji tych do materiału dowodowego nie włączył oznacza to, że osoby prowadzące postępowanie o nich nie wiedziały. Skoro o nich nie wiedziały należy uznać, że stan wiedzy organu był niepełny i nie obejmował faktu istnienia rzeczonych decyzji. A wobec tego należy uznać, że wystąpił brak tej wiedzy po stronie organu. Sąd odnosząc się do stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym nieznane organowi decyzje nie musiały mieć wpływu na rozstrzygnięcie, stwierdza takie stanowisko jest błędne. Organy obu instancji potwierdziły fakt, jakie wydatki S. P. rzeczywiście poniósł (że posłużył się "pustymi" fakturami, które nie odzwierciedliły faktycznych transakcji i faktycznych wydatków za które zapłacił kwoty także powołane w wyżej powołanych decyzjach). Kwoty rzeczywiście zapłacone były zdecydowanie niższe niż wskazane na fakturach. Dlatego też rzeczywiste wydatki powinny być ponownie ocenione rzez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. W kontekście poczynionych rozważań, w ocenie Sądu, za zasadne należy uznać zarzuty naruszenia przez organy przepisów postępowania, tj. art. 240 § 1 pkt 5 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, ponownie rozpoznając sprawę w postępowaniu wznowieniowym, obowiązany będzie do zbadania i oceny wskazanych okoliczności i dowodów na tle dotychczas zebranego całokształtu materiału dowodowego zgodnie z przedstawionymi wyżej wytycznymi. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. na rzecz Skarżącej zasądzono od organu kwotę 697 zł, na którą składa się wpis sądowy uiszczony przez stronę w wysokości 200zł, a także 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego doradcą podatkowym oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. P.C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło