I SA/Łd 43/19
WyrokWSA w Łodzi2019-05-22
Skład orzekający: Teresa Porczyńska, Anna Świderska, Joanna Grzegorczyk-Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka miała prawo zastosować stawkę 0% VAT do wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, jeśli nie przedstawiła dowodów potwierdzających faktyczne dostarczenie towarów do nabywców i nie zachowała należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów? Czy faktury wystawione przez powiązanego kontrahenta dokumentują rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, uprawniające do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka nie miała prawa zastosować stawki 0% VAT do wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, ponieważ nie przedstawiła dowodów potwierdzających faktyczne dostarczenie towarów do nabywców i nie wykazała należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów. Ponadto, faktury wystawione przez powiązanego kontrahenta nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co uniemożliwiało odliczenie podatku naliczonego. W konsekwencji, skarga spółki została oddalona.Stan faktyczny
Spółka A kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., która zakwestionowała prawo spółki do zastosowania stawki 0% VAT do wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów na rzecz węgierskich i słowackich kontrahentów. Organy podatkowe uznały, że spółka nie wykazała należytej staranności, nie przedstawiła dowodów faktycznego dostarczenia towarów i mogła uczestniczyć w oszustwie podatkowym. Dodatkowo, zakwestionowano faktury dotyczące usług pośrednictwa handlowego od powiązanego podmiotu, uznając je za 'puste faktury'. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Świderska Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2019 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, listopad, grudzień 2012 r. oraz styczeń, luty, marzec 2013 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania A Spółki z o.o. w J. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za okresy od lipca 2012 r. do października 2012 r. i w tej części określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za: lipiec 2012 r. w kwocie 46.662 zł, sierpień 2012 r. w kwocie 22.982 zł, wrzesień 2012 r. w kwocie 38.790 zł, październik 2012 r. w kwocie 92.137 zł, do zwrotu na rachunek bankowy Podatnika w terminie 60 dni; utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pozostałej części, tj. dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za: styczeń 2012 r., luty 2012 r., marzec 2012 r., kwiecień 2012 r., maj 2012 r., czerwiec 2012 r., listopad 2012 r., grudzień 2012 r., styczeń 2013 r., luty 2013 r., marzec 2013 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. stwierdził, że w okresie od stycznia 2012 r. do marca 2013 r. Spółka A (której przedmiotem działalności gospodarczej była sprzedaż wyrobów mleczarskich, tj. serów, wyrobów seropochodnych, oraz wyrobów mięsnych - salami) wystawiła faktury, które zaewidencjonowała w rejestrach sprzedaży i opodatkowała 0% stawką podatku VAT jako wewnątrzwspólnotowe dostawy na rzecz: B Kft., C Zrt., D Kft., E Kft., F Kft., G Kft., H s.r.o., I s.r.o.
Dostawcami wyrobów mleczarskich, które w okresie od stycznia 2012 r. do marca 2013 r. były przedmiotem sprzedaży w ramach wykazanej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów były następujące podmioty:
- J Sp. Jawna S., K. z siedzibą w M. – towar pochodził od następujących podmiotów: Zakład Mleczarski Sp. z o.o. w Ł., Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w G., [...] Spółdzielnia Mleczarska w T., Spółdzielnia Mleczarska K;
- L Z. W. w W.. Towar pochodził od Zakładu Mleczarskiego Sp. z o.o. w Z.;
- P.H.U. A A. B. - towar pochodził od niżej wymienionych producentów: Zakład Mleczarski Sp. z o.o. w Z., Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w G.;
- OKRĘGOWA SPÓŁDZIELNIA MLECZARSKA w G.;
- OKRĘGOWA SPÓŁDZIELNIA MLECZARSKA we W.;
- OKRĘGOWA SPÓŁDZIELNIA MLECZARSKA w R.;
- [...] SPÓŁDZIELCZA SKŁADNICA MLECZARSKA;
- SPÓŁDZIELNIA MLECZARSKA Ł.
W ocenie organu pierwszej instancji z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że warunki współpracy pomiędzy Spółką A a jej węgierskimi i słowackimi kontrahentami odbiegały od standardów właściwych dla podmiotów legalnie funkcjonujących w obrocie gospodarczym. Zdaniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. Spółka A nie posiada dokumentów potwierdzających, że towar został dostarczony do nabywców wskazanych na fakturach VAT. W opinii organu pierwszej instancji Strona nie tylko nie dołożyła należytej staranności, ale także nie przedsięwzięła wszelkich racjonalnych środków w celu upewnienia się, czy dostawy faktycznie miały miejsce oraz czy dokonywane przez nią czynności nie prowadzą do udziału w oszustwie podatkowym. W konsekwencji Spółka A w odniesieniu do transakcji wykazanych z:
- B Kft., HU 14778625,
- C Zrt, HU23769601,
- D Kft., HU23518546,
- E Kft., HU12495276,
- F Kft., HU24069430,
- G Kft., HU24209650,
- H s.r.o., SK2023303832,
- J s.r.o., SK2022997416,
nie była uprawniona do zastosowania 0% stawki podatku VAT, właściwej dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.
Ponadto zdaniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. Spółka A zawyżyła podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez P.P.H.U. M A. B., O. 25B, [...] Z. , NIP: [...], dokumentujących zakup usług pod nazwą: "sprzedaż zgodnie z umową", "sprzedaż klienteli zgodnie z umową", "usługi pośrednictwa handlowego zgodnie z umową".
Mając powyższe na uwadze decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji rozliczył dla Spółki A podatek od towarów i usług za miesiące od stycznia 2012 r. do marca 2013 r.
W decyzji z [...] r. organ odwoławczy stwierdził, że warunkiem uznania danej dostawy za wewnątrzwspólnotową i zastosowania do niej 0% stawki podatku VAT jest faktyczne przemieszczenie towarów pomiędzy państwami członkowskimi przez podatników zarejestrowanych i zidentyfikowanych na potrzeby tej transakcji jako podatnicy VAT UE oraz posiadanie dowodów potwierdzających wywóz i dostarczenie towarów objętych transakcją do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju dostawy.
Po wnikliwej analizie materiału dowodowego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że dokumenty przedłożone przez spółkę nie wykazały w sposób jednoznaczny, że towary będące przedmiotem spornych transakcji zostały dostarczone do następujących nabywców: B Kft., HU14778625, C Zrt., HU23769601, D Kft., HU23518546, F Kft., HU24069430, G Kft., HU24209650, H s.r.o., SK2023303832, J s.r.o., SK2022997416.
Tym samym zasadnie organ pierwszej instancji zakwestionował Spółce A prawo do zastosowania 0% stawki podatku VAT w odniesieniu do wykazanych transakcji jako wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów na rzecz ww. unijnych podmiotów. Zasadnie też Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. opodatkował te dostawy 5% stawką podatku VAT.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie zgodził się natomiast z rozstrzygnięciem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w zakresie transakcji przeprowadzonych przez podatnika z firmą E Kft., HU 12495276.
Mając na uwadze materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności do wyroku z dnia 27 września 2007 r. w sprawie C-409/04 (Teleos pic, Uniąue Distribution Ltd, i inni przeciwko Commissioners of Customs & Excise) i ocenił, że podatnik nie przedsięwziął wystarczających środków celem sprawdzenia węgierskich oraz słowackich kontrahentów, tj. podmiotów, na których zostały wystawione przez Stronę faktury. Innymi słowy, nie zachował należytej staranności przy doborze kontrahentów i w ten sposób był uczestnikiem oszustwa podatkowego w zakresie podatku VAT, poprzez niezasadne wykazanie transakcji jako spełniających przesłanki do uznania ich za wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów.
Zdaniem organu odwoławczego, całokształt okoliczności, w jakich nawiązano współpracę i - jak wskazują wystawione faktury - następnie zawierano transakcje z podmiotami węgierskimi i słowackimi świadczy o tym, że podatnik powinien był wiedzieć, że uczestniczy w transakcjach o oszukańczym charakterze. Stanowisko organu odwoławczego znajduje potwierdzenie w świetle poniższych ustaleń:
• transakcje wykazane z B Kft. HU14778625:
- brak korespondencji handlowej z nabywcą,
- brak pisemnych zamówień,
- brak umowy z kontrahentem,
- przedłożenie dokumentów CMR potwierdzonych nieczytelnym podpisem i pieczątką innego podmiotu,
- informacje przekazane przez [...] administrację podatkową, że ww. podmiot: jest nieosiągalny, nie przedstawił dokumentacji księgowej, został zarejestrowany pod adresem wirtualnego biura (właściciel wirtualnego biura nie podpisał z rzeczoną firmą żadnej umowy oraz nie dysponuje jej dokumentami księgowymi), nie przeprowadził ze Spółką A żadnych transakcji bankowych; były i obecny właściciel statutowy ww. firmy zostali wezwani do złożenia oświadczenia, ale osoby te nie zareagowały na wysłane powiadomienia. [...] organ podatkowy stwierdził, że rzeczona firma zajmuje się naprawą części komputerowych oraz konfiguracją stacji bazowych;
• transakcje wykazane z C Zrt. HU23769601:
- brak korespondencji handlowej z nabywcą,
- brak pisemnych zamówień (pomimo ustaleń zawartych w umowie z kontrahentem),
- brak wpłaty kaucji (pomimo zapisów w umowie, że kaucja taka została wpłacona),
- nieprecyzyjne wyjaśnienia pracowników Podatnika w zakresie symbolu PKWiU zamieszczonego na fakturach VAT,
- niejednolite wyjaśnienia pracowników Podatnika odnośnie przepakowywania i etykietowania towarów,
- ręczne wystawianie dowodów KP, gdy brak jest pewności, że dane zdarzenie gospodarcze będzie miało miejsce w przyszłości,
- informacja przekazana przez [...] organy podatkowe, że ww. firma nie zadeklarowała wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów od Podatnika, oraz że podmiot ten został założony jedynie w celu umożliwienia zastosowania prawa do odliczenia podatku dla innych firm w łańcuchu;
• transakcje wykazane z D Kft. HU23518546:
- brak korespondencji handlowej z kontrahentem,
- brak pisemnych zamówień,
- brak pisemnej umowy z kontrahentem,
- informacja przekazana przez [...] administrację podatkową, że ww. podmiot: nie dopełnił obowiązku podatkowego, nie posiadał pojazdu silnikowego oraz stałego miejsca prowadzenia działalności. Nie potwierdzono, że transakcja została dokonana;
• transakcje wykazane z F Kft. HU24069430:
- brak korespondencji handlowej z nabywcą,
- brak pisemnych zamówień (pomimo ustaleń zawartych w umowie z kontrahentem),
- brak wpłaty kaucji (pomimo zapisów w umowie, że kaucja taka została wpłacona),
- nieprecyzyjne wyjaśnienia pracowników Podatnika w zakresie symbolu PKWiU zamieszczonego na fakturach VAT,
- ręczne wystawianie dowodów KP, gdy brak jest pewności, że dane zdarzenie gospodarcze będzie miało miejsce w przyszłości,
- oświadczenie przedstawiciela ww. firmy, że nie posiada informacji na temat podatnika, zaś A. P. - prokurent Spółki A., przesłuchany w dniu 10 lutego 2014 r., zeznał, że dostarczał wystawione faktury bezpośrednio przedstawicielowi opisywanej firmy;
• transakcje wykazane z G Kft. HU24209650:
- brak korespondencji handlowej z kontrahentem,
- brak pisemnych zamówień,
- brak pisemnej umowy z kontrahentem,
- informacja przekazana przez [...] organy podatkowe, że ww. firma nie zadeklarowała wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów od podatnika;
• transakcje wykazane z J s.r.o. SK2022997416:
- brak korespondencji handlowej z kontrahentem,
- brak pisemnych zamówień (pomimo ustaleń zawartych w umowie z kontrahentem),
- brak wpłaty kaucji (pomimo zapisów w umowie, że kaucja taka została wpłacona),
- obowiązywanie dwóch umów o tożsamej treści,
- informacja przekazana przez słowackie organy podatkowe, że w miejscu siedziby firmy J znajduje się kompleks budynków i na żadnym z ich nie figuruje oznakowanie ww. podmiotu. Wezwania kierowane do rzeczonej firmy zostały zwrócone z adnotacją - nie podjęto, a kierowane do przedstawiciela statutowego powróciły z adnotacją - adresat nieznany,
- część z przedłożonych przez stronę dokumentów w ogóle nie potwierdza faktu dostarczenia towarów do ww. firmy (na dokumentach figurują bowiem dane innego podmiotu - C Zrt.);
• transakcje wykazane z H s.r.o. SK2023303832:
- brak umowy z kontrahentem,
- brak pisemnych zamówień,
- brak korespondencji handlowej z kontrahentem,
- informacja przekazana przez słowackie organy podatkowe, że: za okres podatkowy I, II i III kwartał 2012 r. podatnik [...] złożył zerową deklarację; ostatnią deklarację firma złożyła na II kwartał 2015 r.; wezwania do złożenia deklaracji wróciły z adnotacją "adresat nieznany"; w marcu 2015 r. w siedzibie H s.r.o. 945 01 K., K. 22 przeprowadzono lokalną kontrolę, gdzie ustalono, że znajduje się tam budynek, w którym odbywają się prace remontowe. Na tablicy znajdującej się na krawędzi budynku widniały nazwy około 66 firm, pośród których była także nazwa H s.r.o. Znajdujący się w budynku dwaj pracownicy biura rachunkowego nie potrafili wskazać firmy H s.r.o.; wezwany przez [...] organ podatkowy przedstawiciel firmy C. F. (obywatel Węgier) nie stawił się w urzędzie, jedynie poinformował, że nie posiada żadnych dokumentów, gdyż pod adresem jego miejsca zamieszkania w dniu 10 grudnia 2013 r. [...] urząd podatkowy skonfiskował wszystkie dokumenty. [...] administracja podatkowa poinformowała przy tym, że nie jest możliwe zweryfikowanie transakcji.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. uzasadniona jest zatem teza, że Spółka A nie zachowała należytej staranności przy realizacji transakcji z [...], jak i [...] podmiotami, na rzecz których zostały wystawione faktury. Chcąc skorzystać ze stawki 0% przewidzianej dla WDT powinna, jako podmiot wywodzący z określonej czynności skutki prawne, przedstawić takie dowody, które potwierdzałyby okoliczność dostawy towaru z terytorium Polski do innego skonkretyzowanego podmiotu z kraju Unii Europejskiej, a nie tylko samą okoliczność wywozu towaru. Dowody takie powinny być rzetelne i nie budzić żadnych wątpliwości, że dostawy zostały dokonane na rzecz określonego nabywcy. Nie chodzi tu przy tym o jakiegokolwiek nabywcę, lecz o ten podmiot, który jest wskazany w dokumentach dostawy jako podmiot zobligowany do rozliczenia WNT. Z analizy akt sprawy wynika, że Prezes Zarządu Spółki A nie był w siedzibie [...] podmiotów, pomimo że jak zeznał przebywał na terenie Węgier przez kilka dni w tygodniu. A. P. nie był również w siedzibie [...] firm. Co istotne, Spółka A powierzyła prowadzenie interesów pośrednikowi handlowemu (L. Z.), który z racji znajomości zarówno języka polskiego, jak i węgierskiego był jedynym łącznikiem stron transakcji, jednakże nie egzekwowała od tego pośrednika sprawozdań odnośnie realizacji zleconych zadań. Co zastanawiające, osoba ta miała być zarówno przedstawicielem firmy A, jak i jej poszczególnych kontrahentów, w tym składać w ich imieniu zamówienia do firmy A. Ponadto, jak słusznie zaznaczył organ pierwszej instancji, umowa zawarta przez Stronę z firmą N Kft. (reprezentowaną przez L. Z.) nie przewidywała pośrednictwa w transakcjach realizowanych poza terytorium Węgier, tak jak miało to rzekomo miejsce w przypadku transakcji z firmami: J oraz H, których siedziby mieściły się na terytorium Słowacji. Pomimo tak dużej wartości transakcji Spółka nie zadbała o posiadanie należytego udokumentowania odbioru towarów przez fakturowego nabywcę.
Organ drugiej instancji zauważył, że w złożonym odwołaniu Spółka A Oprzywołała okoliczności związane z realizacją transakcji na rzecz m.in.: O Kft., P Kft., R Kft., S Kft., T Kft. oraz U Kft., tj. podmiotami z którymi Strona wykazała transakcje w okresach późniejszych (lata 2014 - 2015).
Transakcje te stanowią przedmiot analizy w toczącym się postępowaniem odwoławczym od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...]r. Tym samym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie odniósł się do argumentacji zawartej w odwołaniu w ww. zakresie.
Organ za błędne uznał przekonanie Spółki, że dalsza odsprzedaż towarów przez firmę F Kft. na rzecz W Kft. potwierdza, iż miała miejsce wewnątrzwspólnotową dostawa towarów. Natomiast z informacji przekazanej przez [...] administrację podatkową wynika, że firma W Kft. nie przedłożyła w tamtejszym organie podatkowym dokumentów do kontroli, nie wypełniała swoich obowiązków związanych ze składaniem deklaracji podatkowych, podlegała procedurze wyrejestrowania.
Organ odwoławczy nie zgodził się również z twierdzeniami spółki, iż przyjmowanie przez nią płatności w formie gotówkowej nie wynikało ze złej wiary, czy też braku należytej staranności kupieckiej, ale było spowodowane brakiem rachunku bankowego przez długi czas na terenie Węgier, oraz że w ten sposób Spółka unikała ryzyka niewypłacalności kontrahenta, z którym rozpoczynała szerszą współpracę.
Odnosząc się do powyższego, po pierwsze, organ wskazał, że z analizy wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego w banku Z Bank Zrt. o numerze [...] wynika, że funkcjonował on już w marcu 2012 r. Po drugie, trudno zrozumieć argumentację Spółki, przy uwzględnieniu zasad logiki i doświadczenia życiowego, dlaczego dla przeprowadzenia transakcji z [...] kontrahentami, musiała ona założyć rachunek bankowy na terenie Węgier, nie wykorzystując do realizacji przelewów bankowych posiadanego rachunku bankowego w polskim banku.
Po trzecie, nie jest uzasadnione twierdzenie Spółki, że poprzez przyjmowanie płatności w formie gotówki Spółka unikała ryzyka niewypłacalności kontrahenta, z którym dopiero rozpoczęto szerszą współpracę. Zaprzeczeniem prezentowanego przez Spółkę stanowiska jest zgromadzony materiał dowodowy. Spółka pomimo posiadania rachunku bankowego na terenie Węgier (od marca 2012 r.) nadal miała przyjmować gotówkę od swoich kontrahentów, na rzecz których wystawiała faktury przez wiele miesięcy.
Organ nie zgodził się ponadto ze stanowiskiem Spółki, iż zamówienia w formie telefonicznej stanowiły potwierdzenie terminu dostawy oraz uszczegółowienie ilości wysyłanego towaru, który pierwotnie został określony w formularzach zamówień. Powyższe twierdzenie jest bowiem gołosłowne.
Organ odwoławczy zauważył, że w odniesieniu do spornych transakcji Spółka nie przedłożyła formularzy zamówień. Z zeznań przesłuchiwanych świadków wynika zaś, że zamówienia składane były telefonicznie za pośrednictwem L. Z., z którym Spółkę łączyła umowa o pośrednictwo handlowe. Spółka wezwana przez organ pierwszej instancji do złożenia wyjaśnień związanych z okolicznościami nawiązania współpracy z [...] i [...] kontrahentami, w tym o podanie danych osób składających zamówienia oraz obecnych przy rozładunku towaru, osób wskazujących miejsce rozładowania towaru, a także o podanie dokładnego miejsca podpisania kontraktu, złożyła lakoniczne wyjaśnienia, m.in. że zamówienia w formie telefonicznej, e-mail i pisemnej składali: przedstawicie statutowy kontrahenta lub/oraz L. Z.. Powyższe, jak i niżej wskazane okoliczności takie jak:
- charakter wzajemnych relacji z ww. kontrahentami, opierających się jedynie na pośrednictwie handlowym;
- nierespektowanie postanowień umowy i aneksu zawartego z pośrednikiem handlowym - brak sprawozdań stanowiących potwierdzenie wykonania usług objętych umową;
- brak pisemnych umów/kontraktów handlowych z kontrahentami: D Kft., G Kft., H s.r.o., B Kft., mimo znacznych kwot -co wynika z faktur - zawieranych transakcji;
- obowiązywanie dwóch umów o tożsamej treści zawartych z J s.r.o.;
- nierespektowanie, ignorowanie postanowień umów zawartych z: C Zrt., F Kft., J s.r.o. Na przykład według umów Spółka A po przyjęciu zamówienia miała wystawić fakturę pro-forma stanowiącą podstawę płatności. Płatności natomiast miały być dokonywane najpóźniej do dnia załadunku. Jakkolwiek zapis ten uznać można jako zabezpieczenie interesów Strony, tym niemniej jednak nie został on wypełniony przy żadnej z rzekomych transakcji Podatnika z: C Zrt., F Kft. oraz J s.r.o.;
- brak wpłaty przez C Zrt., F Kft., J s.r.o. na rzecz Spółki A kaucji w wysokości 3000 euro, o której mowa w umowach zawartych z tymi kontrahentami, mimo że w umowach tych zapisano "tytułem zabezpieczenia roszczeń wynikłych z niniejszej umowy Odbiorca wpłacił na rzecz Dostawcy kwotę 3.000 EURO";
- brak pisemnych zamówień, jakiejkolwiek innej korespondencji handlowej z kontrahentami;
- ze strony domniemanych kontrahentów Spółki faktury VAT, dokumenty CMR zostały opatrzone nieczytelnymi podpisami lub w ogóle brak było podpisów; rozbieżności w danych zamieszczonych na dokumentach przewozowych CMR -m.in. w polu Odbiorca figurują dane innych podmiotów niż wskazane na fakturach VAT;
- rozbieżności pomiędzy dowodami KP a zapisami na kontach rozrachunkowych z kontrahentami;
- w przeważającej liczbie przypadków Strona dokonała "rozbicia" transakcji na dostawy o niższych wartościach, w sytuacji, gdy towar przewożono w ramach jednego transportu;
- wykazywanie na fakturach sprzedaży towaru innego, niż w rzeczywistości zbyto (towar o nazwie handlowej edan extra sprzedano ze wskazaniem numeru PKWiU 10.51.40.0 zarezerwowanego dla serów i twarogów), a towar został nabyty jako produkt/wyrób seropodobny (PKWiU 10.89.19.0 - pozostałe artykuły spożywcze, gdzie indziej niesklasyfikowane lub 10.51.56.0 - wyroby mleczarskie, gdzie indziej niesklasyfikowane);
- niedokonywanie weryfikacji kontrahentów (np. SLVP s.r.o.), lub dokonanie sprawdzenia kontrahentów poprzez stronę www.vies.pl już po fakcie dokonania transakcji (G Kft., D Kft.);
- przyjmowanie zapłaty należności w gotówce z pominięciem rachunku bankowego, w sytuacji gdy Spółka A posiadała już na terenie Węgier otwarty rachunek bankowy w banku Z Bank Zrt. o numerze [...] (z przedłożonych w organie pierwszej instancji wyciągów z ww. rachunku bankowego wynika, że już w marcu 2012 r. rachunek ten funkcjonował). Tym samym organ nie dał wiary zeznaniom złożonym przez A. P., iż w odniesieniu do transakcji z III kwartału 2012 r. Spółka A miała problem z założeniem rachunku bankowego na Węgrzech, a transport rozbijany był na poszczególne faktury, bowiem były to początki rozwoju na rynku węgierskim, a Spółce zależało na płatnościach gotówkowych;
- wystawianie dowodów KP w siedzibie Spółki przy braku pewności, że płatność będzie miała miejsce w przyszłości;
- dokumentowanie tych samych płatności dowodami KP różnego rodzaju, dowodzą, że warunki współpracy odbiegały od standardów właściwych dla podmiotów należycie dbających o swoje interesy, legalnie funkcjonujących w obrocie gospodarczym.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w świetle przedstawionych faktów i okoliczności sprawy postawione przez Stronę zarzuty - naruszenia art. 42 ust. 1, ust. 3, ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez nieuprawnione zakwestionowanie prawa Spółki do zastosowania 0% stawki podatku VAT dla WDT realizowanej na rzecz [...] i [...] kontrahentów są nieuzasadnione.
Organ odwoławczy podkreślił, że Spółka A nie posiada dokumentów potwierdzających, że towar został dostarczony do [...] i [...] nabywców wskazanych w fakturach, tak aby mogli oni rozporządzać nim jak właściciele. Zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy nie kwestionują faktu wywozu towarów z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, niemniej jednak transakcje te nie mogą być uznane za WDT, gdyż nie zostały spełnione przesłanki materialne wskazane w art. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. że miała miejsce dostawa towarów dokonana na rzecz innego podatnika VAT działającego w takim charakterze, zobligowanego do rozliczenia podatku VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Analogiczny warunek wynika z art. 138 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE. Miejscem dostawy towarów wysyłanych/transportowanych jest Polska. Zatem stosowanie do art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 41 ust. 2a ustawy o VAT stawka podatku winna wynosić 5%.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy odniósł się do zawyżenia przez spółkę podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez P.P.H.U. M A. B. Organ stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż mamy do czynienia z sytuacją, w której zaewidencjonowane w okresie od stycznia 2012 r. do marca 2013 r. w rejestrach zakupu Spółki A faktury, wystawione przez ww. podmiot, których przedmiotem był zakup usług pod nazwą:
a) "sprzedaż zgodnie z umową" i "sprzedaż klienteli zgodnie z umową";
b) "usługi pośrednictwa handlowego zgodnie z umową", dokumentują czynności, które nie miały miejsca w rzeczywistości.
W pierwszej kolejności organ wskazał na "Umowę o dostęp do bazy klientów" zawartą w Z. w dniu 02 października 2008 r. pomiędzy A. B. (Udostępniającym) a Spółką A (Korzystającym), którą reprezentowała M. O. Przedmiotem umowy było umożliwienie dostępu do bazy danych stanowiącej listę kontrahentów Udostępniającego (określoną w załączniku nr 1 do umowy) oraz udostępnienie wiedzy dotyczącej posiadanych przez Udostępniającego rynków zbytu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że w ustalonych okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy faktury wystawione przez A. B. (zestawienie spornych faktur znajduje się na stronach 89 - 90 zaskarżonej decyzji) nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Innymi słowy, wystawione faktury nie dokumentowały wykonania usługi mającej stanowić ich przedmiot zgodnie z zawartą umową oraz określonym w niej wynagrodzeniem za wykonane czynności, o czym Strona doskonale wiedziała.
Nie bez znaczenia pozostaje bowiem okoliczność, że do zawarcia umowy doszło pomiędzy podmiotami ściśle ze sobą powiązanymi. A. B. prowadzący działalność gospodarczą zobowiązał się utrzymywać dla Spółki A, której był prezesem zarządu w dacie zawierania umowy, bazę danych, za którą Spółka miała ponosić ciężar finansowy w postaci czynszu najmu w wysokości 5 tysięcy złotych miesięcznie. Natomiast utrzymanie bazy danych - jak sam stwierdził w toku czynności sprawdzających - polegało na tym, że cyt.: Żadnemu innemu podmiotowi ani część ani całość tej bazy danych nie została udostępniona. Baza danych była utrzymana, tj. zagwarantowana w całości dla spółki z o.o. A.". Organ odwoławczy zgodził się zatem z organem pierwszej instancji, że powyższe wskazuje na brak jakiegokolwiek uzasadnienia ekonomicznego i gospodarczego dla zawarcia spornej transakcji, na co w szczególności wskazują, także poza ww., takie okoliczności jak:
- fakt nieprzedłożenia przez Spółkę oraz A. B. załącznika nr 1 do zawartej umowy o dostęp do bazy klientów - tym samym brak jest informacji na temat danych jakie ona zawierała w dniu podpisania ww. umowy;
- brak konkretnych informacji dotyczących aktualizacji bazy danych – A. B. wyjaśnił, że nie aktualizował osobiście bazy danych cyt.: "ona się aktualizowała w trakcie współpracy ze spółką z o.o. A, na skutek zmiany aktywności gospodarczej kontrahentów współpracujących ze spółką a figurujących w bazie danych".
Organ odwoławczy zauważył jednocześnie, że dla możliwości odliczenia podatku od towarów i usług wykazanego jako podatek naliczony na pustych fakturach kosztowych nie ma znaczenia tzw. "dobra wiara" podmiotu widniejącego jako nabywca na tych fakturach.
Przechodząc do analizy "Umowy o pośrednictwo handlowe", zawartej w dniu 01 września 2010 r. w Z. pomiędzy Spółką A (w imieniu której występowała M. O. pełniąca w tym czasie funkcję prezesa zarządu Spółki) a A. B. (określonym jako Partner) prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą PHU A A. B. organ ocenił, że w ustalonych okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy faktury wystawione przez A. B. (zestawienie spornych faktur znajduje się na stronach 98 - 99 zaskarżonej decyzji) nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Innymi słowy, wystawione faktury nie dokumentowały wykonania usługi mającej stanowić ich przedmiot zgodnie z zawartą umową oraz określonym w niej wynagrodzeniem za wykonane czynności, o czym Strona doskonale wiedziała.
Zgodzić się bowiem należy z argumentacją organu pierwszej instancji, że w sytuacji, gdy większościowy udziałowiec Spółki (w okresie objętym przedmiotowym postępowaniem A. B. posiadał 99% udziałów w Spółce A), a także były prezes jej zarządu, prowadzi jednocześnie własną działalność gospodarczą o podobnym profilu i świadczy usługi na rzecz tej Spółki, szczególnego charakteru nabiera prawidłowe udokumentowanie świadczonych przez niego usług niematerialnych. Trafna jest zatem konstatacja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł., że istniejące powiązania osobowe i kapitałowe, charakter mających być wykonanymi usług, uzasadniają obowiązek właściwego ich udokumentowania, gdyż w inny sposób nie można wykazać ich faktycznego wykonania.
Zarówno Strona jak i A. B. nie wyjaśnili w sposób niebudzący wątpliwości, jakie konkretne działania zostały podjęte w ramach rzekomo wykonanych usług pośrednictwa handlowego oraz nie wskazali i nie przedłożyli dowodów/dokumentów, które by to potwierdzały.
Strona wzywana do przedłożenia stosownych raportów/sprawozdań z wykonanych przez A. B. usług pośrednictwa jakkolwiek przedłożyła:
- dokumenty o nazwie "Raporty kontrahentów sprzedaż" za poszczególne miesiące od dnia 01 lipca 2014 r. do dnia 30 września 2015 r. opatrzone datą 11 stycznia 2016 r. i nagłówkiem A sp. z o. o., bez podpisu,
- przy piśmie stanowiącym Zastrzeżenia do protokołu kontroli, dokumenty, które określiła jako "raporty z podjętych czynności pośrednictwa" za okres od stycznia 2014 r. do stycznia 2016 r., tym niemniej jednak nie przedłożyła raportów za okres od stycznia 2012 r. do marca 2013 r. Wezwana do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów w tym zakresie Spółka wskazała, że w trakcie kontroli zostały przedstawione raporty z podjętych czynności pośrednictwa wykonanych przez firmę A. B. za okres m.in. od stycznia 2010 r. do listopada 2011 r. Spółka dodała, że w aktach sprawy powinien się znajdować również aneks do umowy o pośrednictwo handlowe z dnia 02 listopada 2011 r. zawarty pomiędzy Spółką A a PHU M A. B.. Zdaniem Spółki zgodnie z treścią aneksu Strony nadały nowe brzmienie § 2 ust. 1 pkt a umowy, poprzez ustalenie, że do obowiązków A. B. należy w szczególności cyt.: "sporządzanie raz w miesiącu raportów ustnych lub pisemnych z podjętych czynności pośrednictwa; o formie raportu decyduje spółka". Co istotne, w aktach sprawy brak jest aneksu, na który powołuje się Strona. Organ zauważył, że w toku postępowania ani Spółka, ani też przesłuchiwani świadkowie, w tym sam A. B., nie podnosili faktu istnienia aneksu, który zmieniałby postanowienia umowy w zakresie sporządzania raportów. Co więcej, przesłuchiwani: A. P. i A. B. zgodnie zeznali, że raporty z wykonania usług pośrednictwa były sporządzane i przekazywane Spółce. A. P. wyraził nawet gotowość przedstawienia stosownych raportów organowi pierwszej instancji w terminie dwóch tygodni. Niemniej jednak do przekazania takiej dokumentacji nie doszło.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., analogicznie jak ma to miejsce w okolicznościach dotyczących "Umowy o dostęp do bazy klientów", z całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika, że w opisanym stanie faktycznym mamy do czynienia z typowymi "pustymi fakturami kosztowymi", a kwestia "dobrej wiary" Strony, w kontekście aktualnego orzecznictwa TSUE w tym zakresie nie ma znaczenia z punktu widzenia prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ - jak dowiodły organy podatkowe - Spółka A posiadała wiedzę na temat procederu, o którym mowa wyżej, gdyż sama w nim uczestniczyła.
W końcowej części uzasadnienia organ przedstawił powody, dla których zastosował art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej. Wskazał w szczególności, że w okresie od lipca 2012 r. do października 2012 r. Spółka A wystawiła na rzecz firmy E Kft. 49. faktur dokumentujących sprzedaż towarów o nazwie: "edan extra" i "żółty z dziurami" (do części faktur wystawiono faktury korygujące) oraz fakturę VAT dokumentującą sprzedaż usługi transportowej. Współpraca pomiędzy Stroną a firmą E Kft. odbywać się miała na mocy zawartej w dniu 01 czerwca 2011 r. "Umowy ramowej o współpracy w zakresie dostawy produktów nabiałowych". Organ odwoławczy stwierdził, że wobec ustalonych okoliczności, w tym m.in. stwierdzenia [...] administracji podatkowej, że "nasi kontrolujący przeprowadzili kontrolę u podatnika i ustalili że [...] podatnik nabył przedmiotowe towary od polskiego podatnika. Towary transportowano bezpośrednio do magazynów X, ale czasami nasz podatnik składował towary przez krótki czas w wynajmowanym magazynie. Nasz podatnik był zaangażowany w krajowe oszustwo podatkowe, ale nie dotyczy to polskiego zobowiązania podatkowego. [...] podatnik nie potwierdził nabyć usług od polskiego podatnika i nie przekazał informacji w tej sprawie" uznać należało, że nieuprawnione jest jednoznaczne stanowisko negujące rzeczywisty charakter transakcji przeprowadzonych przez Spółkę A z podmiotem E Kft. W tym zakresie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej postanowił uchylić decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej okresu lipiec - październik 2012 r. i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy, uwzględniając za te miesiące, że faktury wystawione przez Spółkę A na rzecz firmy E Kft. dokumentują rzeczywiste transakcje, a tym samym stanowią podstawę do uznania ich za dokumentujące WDT.
Na wskazaną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 9 ust. 1, art. 41 ust. 3, art. 42 ust. 1, ust. 3, ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: ustawa o VAT, poprzez ich błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że cyt.: "(...) w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz kontrahenta z innego niż Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który dokonuje z podatnikiem transakcji w ramach prowadzonej przez siebie łub powiązane z nim osoby działalności przestępczej i nie odprowadza podatku VAT należnego z tytułu tej transakcji, organy podatkowe są uprawnione do przeniesienia na podatnika ciężaru ekonomicznego podatku VAT i zobowiązania go do zapłaty tego podatku, jeżeli podatnik nie zachował szczególnej staranności oraz nie podjął dodatkowych działań kontrolnych w celu dokładnego ustalenia statusu podatkowego jego zagranicznego kontrahenta oraz weryfikacji prawidłowości transakcji, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów ustawy VAT uwzględniająca orzecznictwo TSUE prowadzi do wniosku, że podatnik może zostać zobowiązany a posteriori do zapłaty podatku VAT w tej sytuacji jedynie, gdy zostanie wykazane przez organy podatkowe, że wiedział lub mógł wiedzieć, że realizowana przez niego dostawa wiąże się z przestępstwem popełnionym przez jego kontrahenta lub powiązane z nim osoby, przy czym akty staranności, których można wymagać od podatnika muszą być uzasadnione i racjonalne w danych okolicznościach, a jednocześnie podstawą oceny zachowania przez podatnika dobrej wiary powinny być okoliczności istniejące i znane podatnikowi w momencie zawarcia przedmiotowej transakcji (wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów)",
- art. 42 ust. 1, ust. 3 i ust. 11 ustawy o VAT, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji cyt.: "(...) nieuprawnione zakwestionowanie prawa Podatnika do zastosowania stawki 0% dla WDT realizowanej na rzecz kontrahenta, w sytuacji zrealizowania przez Podatnika dostawy towarów w wykonaniu umowy łączącej Podatnika z kontrahentem oraz posiadania dowodów potwierdzających tę transakcję",
- art. 86 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, poprzez przyjęcie, że zakwestionowane faktury nie odzwierciedlają czynności dokonanych przez kontrahenta Podatnika i nie uprawniają do odliczenia kwoty podatku naliczonego wskazanej w zakwestionowanych fakturach,
2) prawa procesowego, tj.:
- art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez cyt.: "(...) sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wybiórczą oraz arbitralną ocenę zebranego materiału dowodowego, wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, zaniechanie przesłuchania świadków w toku postępowania podatkowego z zapewnieniem udziału przedstawicieli Spółki, pominięcie tych dowodów, które stają w sprzeczności z dowodami, na których organ odwoławczy oparł swoje stanowisko, pominięcie wniosków dowodowych składanych przez Spółkę dla udowodnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności w szczególności w zakresie ustalenia okoliczności wykonania umowy o pośrednictwo handlowe oraz uznanie, iż podatnik nie dochował należytej staranności w sytuacji gdy podatnik zgromadził wszelkie wymagane dokumenty, które prima facie wskazywały, że wewnątrzwspólnotową dostawa towaru została dokonana w sposób prawidłowy".
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.
W sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), jak i mogących mieć wpływ na wynik sprawy przepisów prawa procesowego zawartych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.).
Z akt sprawy wynika, że organy podatkowe zebrały dowody pozwalające na prawidłowe ustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, oceniły je bez naruszania zasady swobodnej oceny dowodów, po czym dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego, przedstawiając w uzasadnieniu decyzji w sposób przejrzysty i logiczny końcowy wynik poczynionych ustaleń.
Zarzuty procesowe skargi koncentrują się przede wszystkim wokół naruszenia przez organy reguł prowadzenia postępowania w sprawie, w tym określonych przepisami Ordynacji podatkowej zasad: zaufania do organów państwa (art. 121 § 1 tej ustawy), prawdy materialnej (art. 122), zupełności materiału dowodowego (art. 187 § 1), swobodnej oceny dowodów (art. 191), jak również naruszenia przepisów dotyczących zasady czynnego udziału strony (art. 123), zasady otwartego systemu dowodów (art. 180 § 1). W ocenie Sądu, żadna z powyższych norm nie została przez organy naruszona w toku postępowania.
Podstawą uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił w uzasadnieniu wydanej decyzji. Zdaniem Sądu, konkluzja w zakresie ustaleń faktycznych wywiedziona przez organ odwoławczy co do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz [...] kontrahenta, znajduje pełne pokrycie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii czy zakwestionowane dostawy towarów, zafakturowane na rzecz ww. węgierskich i słowackich kontrahentów, są dostawami wewnątrzwspólnotowymi, opodatkowanymi preferencyjną stawą podatku 0%, czy też winny być opodatkowane stawką podatku właściwą dla dostaw tego towaru (wyrobu seropodobnego) na terytorium kraju.
Sporna jest także kwestia zasadności stanowiska organów stwierdzających, że faktury wystawione przez A. B. za zakup usług określanych w fakturach jako "sprzedaż zgodnie z umową " i "sprzedaż klienteli zgodnie z umową" nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a stanowią puste faktury kosztowe. Odnosząc się do tej kwestii Sąd podziela stanowisko organów, że w toku postępowania podatkowego nie przedstawiono dowodów potwierdzających wykonanie usług pośrednictwa handlowego za analizowany okres od stycznia 2012 r. do marca 2013 r. Przedstawione raporty dotyczące pośrednictwa handlowego dotyczyły innych okresów, co ustalono w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Zasadnie podniesiono, że w przypadku usług o charakterze niematerialnym, których faktycznego wykonania nie można wykazać w inny sposób jak tylko poprzez właściwe ich udokumentowanie, takie właśnie udokumentowanie ma szczególną wagę, tym bardziej przy wykazanych przez organy powiązaniach osobowych i kapitałowych. Nie bez znaczenia jest bowiem okoliczność, że większościowy udziałowiec Spółki (w okresie objętym przedmiotowym postępowaniem A. B. posiadał 99% udziałów w Spółce A), a także były prezes jej zarządu, prowadzi jednocześnie własną działalność gospodarczą o podobnym profilu i świadczy usługi na rzecz tej Spółki.
Słuszna jest w tej sytuacji konstatacja organów, że faktury wystawione przez A. B. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Odnosząc się do kwestii wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów przypomnieć należy, że definicja takiej dostawy została zawarta w art. 13 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów jest przede wszystkim jedną z czynności opodatkowanych wskazanych w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy. Co do zasady, polega ona na wywozie towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7, na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju, lecz w określonych w ustawie warunkach. Dostawą towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT jest "przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel". Rozporządzanie towarem jak właściciel należy rozumieć w sensie ekonomicznym. Zatem z przekazaniem praw do dysponowania towarem jak właściciel musi wiązać się również odpłatność, która będzie stanowić o dokonaniu transakcji pomiędzy podatnikami.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o VAT dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0%, pod warunkami określonymi w tym przepisie oraz ust. 3 tej regulacji. Powyższe przepisy są zgodne z przepisami VI Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku oraz następującej po niej Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
O wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów możemy mówić wówczas, gdy rzeczywisty nabywca towaru jest podatnikiem VAT, zidentyfikowanym na potrzeby transakcji transgranicznych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju i faktycznie doszło do wywozu towaru z kraju do innego państwa członkowskiego. Zatem nie jest wystarczające - dla skorzystania z preferencyjnej stawki VAT - jedynie uwidocznienie na fakturze VAT danych nabywcy posiadającego numer nadany przez inne państwo członkowskie, czy też sam wywóz towarów z terytorium kraju. Istotnym warunkiem jest dokonanie dostawy na rzecz nabywcy, czyli przeniesienie prawa do rozporządzania towarem na rzecz tego nabywcy, posiadanie przez tego konkretnego nabywcę właściwego i ważnego numeru identyfikacyjnego, podanie tego numeru na fakturze dokumentującej wewnątrzwspólnotowa dostawę towarów oraz fizyczne przemieszczenie towarów z Polski do innego kraju członkowskiego. Dopiero spełnienie tych warunków pozwala na stosowanie 0% stawki VAT przez dostawcę przy jednoczesnym obowiązku zapłaty podatku przez nabywcę.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że organy obu instancji zasadnie przyjęły, że dokumenty przedłożone przez spółkę nie wykazały w sposób jednoznaczny, iż towary będące przedmiotem spornych transakcji zostały dostarczone do następujących nabywców: B Kft., HU14778625, C Zrt., HU23769601, D Kft., HU23518546, F Kft., HU24069430, G Kft., HU24209650, H s.r.o., SK2023303832, J s.r.o., SK2022997416.
Tym samym zasadnie organ pierwszej instancji zakwestionował Spółce A prawo do zastosowania 0% stawki podatku VAT w odniesieniu do wykazanych transakcji jako wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów na rzecz ww. unijnych podmiotów. Zasadnie też Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. opodatkował te dostawy 5% stawką podatku VAT.
Przypomnieć tu należy, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie zgodził się z rozstrzygnięciem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w zakresie transakcji przeprowadzonych przez podatnika z firmą E Kft., HU 12495276.iI uznał te transakcje za wewnątrzwspólnotowe.
Spółka A nie posiada dokumentów potwierdzających, że towar został dostarczony do [...] i [...] nabywców wskazanych w fakturach, tak aby mogli oni rozporządzać nim jak właściciele. Jakkolwiek organy nie kwestionują faktu wywozu towarów z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, to jednak słusznie stwierdzają, że transakcje te nie mogą być uznane za WDT, gdyż nie zostały spełnione przesłanki materialne wskazane w art. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. że miała miejsce dostawa towarów dokonana na rzecz innego podatnika VAT działającego w takim charakterze, zobligowanego do rozliczenia podatku VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Warunek taki wynika też z art. 138 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE.
Za trafnością powyższego stanowiska przemawiają również okoliczności przedstawione szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, które świadczą o tym, że strona nie zachowała należytej staranności przy zawieraniu tych transakcji z węgierskimi i słowackimi kontrahentami. Warto zwrócić uwagę na :
-brak korespondencji handlowej z nabywcą,
- brak pisemnych zamówień,
- brak umowy z kontrahentem,
- przedłożenie dokumentów CMR potwierdzonych nieczytelnym podpisem i pieczątką innego podmiotu,
- informacje przekazane przez [...] administrację podatkową, że ww. podmiot: jest nieosiągalny, nie przedstawił dokumentacji księgowej,
- brak wpłaty kaucji (pomimo zapisów w umowie, że kaucja taka została wpłacona),
- nieprecyzyjne wyjaśnienia pracowników Podatnika w zakresie symbolu PKWiU zamieszczonego na fakturach VAT,
- niejednolite wyjaśnienia pracowników Podatnika odnośnie przepakowywania i etykietowania towarów,
- przyjmowanie zapłaty należności w gotówce z pominięciem rachunku bankowego, w sytuacji gdy Spółka A posiadała już na terenie Węgier otwarty rachunek bankowy.
Powyższe okoliczności, jak i fakt płatności gotówkowych bez potwierdzenia zapłaty przez drugą stronę transakcji, stwierdzone rozbieżności w dowodach KP, brak korespondencji handlowej z nabywcą, faktury VAT potwierdzane nieczytelnym podpisem, dowodzą, że warunki współpracy odbiegały od standardów właściwych dla podmiotów należycie dbających o swoje interesy, legalnie funkcjonujących w obrocie gospodarczym.
W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych faktów i okoliczności sprawy postawione przez skarżącą zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, poprzez nieuznanie za wewnątrzwspólnotową dostawę dokonanych dostaw towarów w analizowanych okresach podatkowych na rzecz podmiotów [...] i [...] poprzez nieuprawnione zakwestionowanie prawa Spółki do zastosowania stawki 0% dla WDT są nieuzasadnione. Sąd podziela w tej sprawie stanowisko zaprezentowane w wyroku WSA w Łodzi z 24.05.2016 r. I SA/Łd 140/16(dostępny w CBOSA orzeczenia. nsa. gov.pl).
Ocena dokonana w powyższym zakresie przez organy podatkowe jest logiczna i przekonywująca, mieści się w ramach zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 O.p. Zarzuty naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego nie są więc zasadne.
Sąd oddalił zatem skargę zgodnie z art. 151 p.p.s.a.
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło