I SA/Łd 436/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.) Protokolant: St. asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 24 maja 2022 r. nr SKO.4100.84.22 w przedmiocie uchylenia w całości decyzji i umorzenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2022 r. oddala skargę. Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy P. decyzją z dnia 11 marca 2022 r., zmienił decyzję ostateczną z dnia 21 stycznia 2022 r., ustalającą J. P. (dalej także: Skarżący) wymiar podatku od nieruchomości za rok 2022 w kwocie 203,00 zł, poprzez ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2022 w wysokości 384,00 zł. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu złożył Skarżący podnosząc, że opodatkowane budynki gospodarcze wybudowane w 1984 roku dla mieszkańców wysiedlonych z terenu przeznaczonego pod budowę zbiornika J. miały przeznaczenie inwentarskie - chów trzody. Kwalifikacja powyższych budynków jako garaży jest niezgodna z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem szerokość garażu dla jednego samochodu powinna wynosić co najmniej 3,1 m. Żadne z opodatkowanych pomieszczeń nie przekracza 3 m szerokości. Została tam też odłączona instalacja elektryczna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu decyzją dnia 24 maja 2022 r. uchylił ww. decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w nim wskazane. Przywołał treść art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm.; dalej także: O.p.) i wskazał, że przewidziany w tym przepisie tryb zmiany decyzji (stanowiący odstępstwo od określonej w art. 128 O.p. zasady trwałości decyzji ostatecznych) nie służy weryfikacji wadliwej decyzji ostatecznej, jak ma to miejsce w przypadku stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub wznowienia zakończonego nią postępowania, lecz jest trybem, w którym dochodzi do ustalenia lub określenia nowego, w miejsce dotychczasowego, zobowiązania podatkowego wskutek zmiany okoliczności faktycznych, które nastąpiły po wcześniejszym doręczeniu decyzji ustalającej takie zobowiązanie. W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wydania przez Wójta Gminu P. decyzji z dnia 11 marca 2022 r., zmieniającej wymiar podatku na rok 2022, w oparciu o art. 254 § 1 O.p. Strona zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 24 maja 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wskazując: "Po 1. Zarzucam obecnemu dyktatorowi Wójtowi Gminy P. bezprawnie pozbawił mnie prawa użytkowanie wieczyste są podstawą i prawem niezbywalnym przysługującym mi z wysiedlenia o poszanowanie tego prawa przed Sądem jako dowód o uchylenie decyzji w całości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu. Po 2. Mam niezbywalne prawa nabyte użytkowałem pomieszczenie przynależne do lokalu jako nie garaż od 8 stycznia 1985r do 2018r przez 33 lata płaciłem w stawkach podatkowych rocznych jako nie garaż. Po 3. Zarzucam obecnemu dyktatorowi Wójtowi Gminy P. w 2018r zmanipulował po 33 latach w użytkowaniu pomieszczenia przynależne do lokali, na garaże niewymiarowe, od 2018 r. bezprawnie wydanych 5 decyzji w podatkach rocznych, przez obecnego Wójta Gminy P. od 2018 r. wydane decyzje w podatkach zostały uzyskane za pomocą przestępstwa z art. 145 paragraf 1 pkt. 2 k.p.a. dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego przed S.K.O. w Sieradzu". W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania SKO w Sieradzu oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. Z unormowania art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Zgodnie z art. 254 O.p. decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji (§ 1). Zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego (§ 2). Sąd zauważa, że jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest uregulowana w art. 128 O.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z powołanym przepisem, decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz w ustawach podatkowych. Omawiana zasada ogólna jest niezwykle istotna z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania demokratycznego państwa prawa. Gwarantuje ona bowiem pewność obrotu prawnego oraz stabilność skutków prawnych aktów organów administracji publicznej. Powołany przepis, ustanawiając ochronę decyzji ostatecznych, przyznaje im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Owe granice wynikają z możliwości wzruszania decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych (por. NSA z 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I FSK 137/15 oraz wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I FSK 2030/14, CBOSA). Jednym z takich trybów jest instytucja zmiany decyzji ustalających lub określających wysokość zobowiązania podatkowego, które są ostateczne. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 3083/15 zmiana decyzji ostatecznej ma charakter wyjątkowy i musi być podyktowana przesłankami ustawowymi omawianego trybu, nie może być zatem spowodowana wadliwością decyzji czy też wadliwością postępowania, a zmianą okoliczności faktycznych i to tych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania. Okoliczności faktyczne mające wpływ na obliczenie wysokości zobowiązania podatkowego wynikać zaś mają z zakresu przepisu materialnego prawa podatkowego. Organ działający w trybie art. 254 O.p. musi więc zbadać, czy zaszły przesłanki, które umożliwiają zmianę decyzji ostatecznej w zakresie określenia czy ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie: 1) czy zaszła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, 2) czy skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Należy zaznaczyć, że zmianą okoliczności faktycznych nie jest zmiana przepisu prawa, zmiana linii orzeczniczej czy też sama zmiana poprzedniej oceny dowodów, jeśli nie doszło do zmiany okoliczności. Co więcej zmiana okoliczności faktycznych ma zajść już po doręczeniu decyzji ostatecznej. Postępowanie prowadzone w oparciu o art. 254 O.p. nie może zatem zmierzać do powtórnego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Tryb z art. 254 O.p. nie może bowiem zastępować zwykłego trybu zaskarżania decyzji wymiarowych w drodze odwołania. Nie ma on też prymatu przed trybami nadzwyczajnymi – stwierdzeniem nieważności decyzji czy wznowieniem postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wydania przez Wójta Gminu P. decyzji z dnia 11 marca 2022 r. zmieniającej wymiar podatku na rok 2022, w oparciu o art. 254 § 1 O.p. Do zakupu przedmiotowych budynków doszło bowiem przed datą doręczenia pierwotnej decyzji, co oznacza, że po jej doręczeniu nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania. Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu zasadnie uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy P. 11 marca 2022 r. zmieniającą decyzję ostateczną z dnia 21 stycznia 2022 r. w przedmiocie ustalenia J. P. wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2022 w kwocie 203,00 zł, poprzez ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2022 w wysokości 384,00 zł i umorzyło postępowanie w sprawie. Sąd podkreśla, że zaskarżona decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu jest dla Skarżącego korzystna, gdyż wyeliminowała z obrotu prawnego decyzję Wójta Gminy P. zwiększającą wymiar podatku od nieruchomości za 2022 rok z 203 zł na 384 zł. Sąd odnosząc się do negatywnej oceny postępowania Wójta Gminy P. zauważa, że taka ocena wykraczałaby poza granice niniejszej sprawy. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu jest zgodna z prawem. Zarzuty skargi okazały się niezasadne, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 P.p.s.a. aj