I SA/Łd 442/09

Dnia 9 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 9 września 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaległości w podatku akcyzowym za kwiecień, czerwiec i wrzesień 2003r., za okres od marca do grudnia 2004r. oraz za styczeń, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i październik 2005r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie zaległości w podatku akcyzowym za kwiecień, czerwiec i wrzesień 2003r., za okres od marca do grudnia 2004r. oraz za styczeń, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i październik 2005r. W skardze tej zawarł też wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, poza przedstawieniem zarzutów w stosunku do decyzji nie wskazał jednak żadnych okoliczności, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego do Sądu aktu lub czynności administracji publicznej została uregulowana w art. 61 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Zgodnie z § 1 tegoż przepisu wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do § 3 zdanie pierwsze powołanego przepisu, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. W analizowanej sprawie skarżący M. B., wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie zaległości w podatku akcyzowym za kwiecień, czerwiec i wrzesień 2003r., za okres od marca do grudnia 2004r. oraz za styczeń, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i październik 2005r., nie wykazał zaistnienia przesłanek wynikających z powołanego wyżej art. 61 § 3 zdanie pierwsze ppsa, nie wskazał bowiem żadnych zdarzeń (okoliczności), które potencjalnie mogłyby zaistnieć, gdyby zaskarżona przez niego decyzja została wykonana przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny. Nie wykazał w szczególności, jakie w jego konkretnej sytuacji finansowej, życiowej i osobistej szczególnie chronione przez system prawny wartości zostałyby zagrożone w przypadku uiszczenia zobowiązania podatkowego i na czym owo zagrożenie miałoby polegać. W skardze, zawierającej przedmiotowy wniosek, i jej uzasadnieniu, podniósł jedynie zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji oraz argumenty mające potwierdzać ich zasadność. Zarzuty te nie stanowią jednak przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, nie zostały one bowiem wymienione w art. 61 § 3 ppsa jako przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, a Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania nie ma kompetencji do oceny legalności tej decyzji, nie wypowiada się o słuszności skargi i podniesionych w niej zarzutów. Przekonanie strony o słuszności skargi, nie może więc uzasadniać wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2005 roku, II OZ 513/05, nie publ.; postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 roku, II OZ 184/05, nie publ.; postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004 roku, OZ 747/04, nie publ.; postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 roku, FZ 358/04, nie publ.; postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2004 roku, FZ 33/04, nie publ.). Sąd, mając na uwadze art. 64 § 3 w zw. z art. 134 ppsa i analizując z urzędu wynikające z akt okoliczności mogące mieć znaczenia dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie, nie dopatrzył się zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005r., II OZ 155/05 OwSS 2005/3/72 wraz glosą M. Bogusza (GSP-Prz.Orz.2006/1/1). Akta sądowe, zawierające także pisma procesowe skarżącego, nie dają bowiem żadnych podstaw do przypuszczeń, iż egzystencja podatnika, jego zdrowie czy życie mogą zostać zagrożone w przypadku ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji ani że poniesie on jakąkolwiek inną szkodę, która, co podkreśla się w orzecznictwie, nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdyż grozi utrata przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesienie straty na życiu lub zdrowiu (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., syg. akt I OZ 1074/05, nie publ.). Z akt tych, w tym z wniosku o przyznanie prawa pomocy, zaświadczenia o sytuacji majątkowej, urzędowego formularza oraz sprzeciwu, wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą (gospodarstwo sadownicze), posiada drewniany dom o pow. 72 m², nieruchomość rolną o pow. 16.103 ha, przechowalnię na owoce o pow. 1.178 m², ciągnik rolniczy, rok prod. 2004 oraz ciągnik siodłowy rok. prod. 1997r., budynek mieszkalno – socjalno – magazynowy w budowie o pow. całkowitej 416m² oraz buduje urządzenie do nawadniania sadu. Gospodarstwo sadownicze i rolne przynosi, według oświadczenia skarżącego, roczne dochody w kwocie 120.000 zł brutto, według zaświadczenia UM B. R. zaś 40.363 zł rocznie, a wynagrodzenie skarżącego z tytułu zatrudnienia w Spółce A w kwocie 7.500 zł brutto nie jest obecnie wypłacane z powodu wstrzymania produkcji przez tą Spółkę. Skarżący posiada zobowiązania kredytowe na łączną kwotę 547.990 zł oraz wierzytelności zasądzone na rzecz Spółki A w łącznej kwocie 191.818,59 zł bez odsetek. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną K., 25 – letnim synem D., 21- letnią córką W., 18 – letnią córką M. i 12 – letnim synem D., przy czym córka W. jest studentką, żona prowadzi dom i sprawuje opiekę nad dziećmi, nie pracuje poza wspólnie prowadzonym gospodarstwem sadowniczym, a syn D. posiada gospodarstwo rolne o pow. 12,19 ha, z którego osiąga dochód w kwocie ok. 6.600 zł brutto miesięcznie. Rodzina na leczenie przeznacza kwotę 500zł, a saldo początkowe na rachunku bankowym wynosi 218 zł, obroty 676,63 zł i saldo końcowe 0,67 zł. Skarżący korzysta też z licznych zwolnień inwestycyjnych i podatkowych. Analiza powyższych okoliczności wskazuje przede wszystkim na sprzeczność podawanych przez skarżącego danych co do sytuacji dochodowej rodziny, najpierw bowiem skarżący podnosił, iż rodzina skarżącego z gospodarstwa sadowniczego i rolnego osiąga stałe dochody w wysokości około 16.600 zł brutto miesięcznie 120.000 zł rocznie), co w przeliczeniu na osobę wynosi 3.320 zł brutto miesięcznie, w sprzeciwie wskazał, iż dochód z gospodarstwa rolnego i sadownictwa wynosi łącznie 40.363 zł rocznie, co w przeliczeniu na miesiąc stanowi kwotę 3.363 zł. Przyjmując nawet najkorzystniejsze dla skarżącego wyliczenia dochodu z tego gospodarstw i uwzględniając dochód pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym syna D. przyjąć należało, iż miesięcznie rodzina ta osiąga dochód w wysokości ok. 9.963 zł (ok. 1.992 zł na osobę). Jest to zatem dochód przeciętnego polskiego gospodarstwa domowego, w tym w szczególności oscylujący właśnie wokół tej kwoty dochód wielu osób zatrudnionych w tzw. sferze budżetowej. To zaś nie pozwala uznać, iż sytuacja finansowa rodziny skarżącego jest nadzwyczajna, szczególnie trudna, tym bardziej że skarżący realizuje dwie inwestycje budowlane i posiada wobec Spółki wierzytelność z tytułu nie wypłacanego wynagrodzenia, których może wszak dochodzić. Niezależnie od rozbieżności co do rzeczywistego dochodu rodziny nie budzi wątpliwości, iż rodzina osiąga bieżące dochody, ma zapewnione stałe środki utrzymania, a nadto dysponuje znacznym majątkiem ruchomym i nieruchomym, a prowadzone inwestycje pozwalają przypuszczać, iż sytuacja materialna nie jest tak zła, by uzasadniała przypuszczenie zagrożenia egzystencji tej rodziny w razie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Nie bez wpływu na pozostawiony do dyspozycji rodziny skarżącego dochód ma też okoliczność przyznanych skarżącemu licznych ulg inwestycyjnych i podatkowych, tj. ulgi podatkowej od zakupionych przez skarżącego w 2003r. gruntów rolnych oraz zwolnienia z podatku z tytułu ulgi inwestycyjnej budowy urządzenia do nawadniania sadu. Podnieść nadto należy, iż członkowie tej rodziny, poza synem D., są pełnoletni, mogą zatem, także studiująca córka, podjąć zatrudnienie, w Polsce wielu studentów podejmuje wszak zatrudnienie, by pomóc rodzinie, tym bardziej że skarżący przemilczał okoliczność, czy córka studiuje zaocznie, wieczorowo czy dziennie, co mogłoby pozwolić na ocenę jej możliwości podjęcia zatrudnienia. Skarżący przemilczał też od kiedy Spółka nie wypłaca mu wynagrodzenia. Wiek dzieci skarżącego nie uzasadnia też rezygnacji przez żonę skarżącego z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania nad nimi, jak podnosi skarżący, opieki, a wydatki rodziny na usługi medyczne czy leki w kwocie 500 zł, biorąc pod uwagę dochody rodziny i jej stan majątkowy, pozwalają przypuszczać, iż wydatek tego rzędu w znaczny sposób nie powoduje uszczuplenia miesięcznych środków na utrzymanie rodziny w sposób zagrażający egzystencji tej rodziny przy jednoczesnym prowadzeniu ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Z kolei okoliczność ponoszenia wydatków związanych ze spłatą kredytu nie może uzasadniać wstrzymania wykonania decyzji, zobowiązania prywatnoprawne skarżącego nie mogą bowiem mieć priorytetu przed obowiązkiem wykonania należności publicznoprawnych związanych z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Nadto skarżący, prowadząc profesjonalną działalność gospodarczą od wielu lat, powinien był liczyć się z konsekwencjami podejmowanych przez siebie decyzji związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wyboru kontrahentów. Od podmiotu kierującego podmiotem gospodarczym należy też oczekiwać przezorności, zapobiegawczości, staranności, dbałości i rzetelności oraz umiejętności i operatywności w przezwyciężaniu ryzyka związanego z prowadzoną przez ten podmiot działalnością gospodarczą. Rozważając kwestię wstrzymania wykonania decyzji Sąd ma również na uwadze względy społeczne, tj. dążenie do realizacji zadań publicznych, a także okoliczność, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter szczególny i nie może mieć zastosowania, co już podkreślono, w każdej sprawie, w której zgodne z prawem wykonanie zobowiązania podatkowego rodziłoby trudności dla podatnika, a trudności te muszą mieć charakter obiektywny. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu. t.n.