I SA/Łd 488/16

Dnia 24 czerwca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za luty 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za luty 2010 roku. W złożonym, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi działalność związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Jej kapitał zakładowy wynosi 40.000 zł. Nie posiada środków trwałych, a jej strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi -2.536.953,36 zł. Saldo posiadanych przez nią rachunków wynosi 0 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że w chwili obecnej nie posiada żadnych środków finansowych, które pozwoliłyby na pokrycie kosztów opłaty od skargi i innych kosztów sądowych. Spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. W ostatnich latach prowadziła działalność w zakresie organizowania gier na automatach o niskich wygranych, wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych dalsze prowadzenie działalności zostało zakazane. Po wygaśnięciu ostatnich zezwoleń Spółka zaprzestała prowadzenia działalności. Bilans wykazuje stratę, wobec czego w chwili obecnej Spółka nie posiada środków finansowych, aby dokonać zapłaty wpisu od skargi. Nie posiada także żadnych nieruchomości, ruchomości, wierzytelności, nadpłaty w podatku. Przeciwnie, w chwili obecnej Spółka posiada zadłużenie wobec Skarbu Państwa oraz innych wierzycieli, w tym pracowników. Rachunki bankowe Spółki też są zajęte. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2016 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie przez skarżącą dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do złożenia odpisu aktualnych bilansów oraz rachunku zysków i strat, wskazania kwoty i źródła pochodzenia środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki, nadesłania odpisu ostatniego złożonego przez Spółkę zeznania podatkowego, określenia aktualnej kwoty wskazanego we wniosku zadłużenia Spółki wobec Skarbu Państwa i innych wierzycieli - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 13 czerwca 2016 roku nadesłał dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące jej sytuacji majątkowej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Podkreślić należy także, iż w świetle wskazanego powyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania osobie prawnej prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Oznacza to zatem, że nawet jeżeli zostałby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, referendarz sądowy nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać jej prawo pomocy, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba z uwagi na konieczność zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Jednocześnie wskazać należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku należy stwierdzić, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza akt sprawy i przedłożonej dokumentacji, w tym zwłaszcza przedstawiony bilans (sporządzony za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 maja 2016 r.) oraz rachunek zysków i strat za ten sam okres, nie pozwalają na stwierdzenie, że skarżąca wykazała, iż posiadane przez nią aktywa majątkowe nie wystarczają na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W szczególności aktywa obrotowe skarżącej opiewają na kwotę 724.501,35 zł, w tym środki zgromadzone w kasie i na rachunkach bankowych wynoszą 3.072,57 zł, zaś wartość aktywów trwałych stanowi kwotę 227.627,84 zł. Na szczególną uwagę zasługuje przy tym wykazana kwota dochodu za 2015 rok wynosząca 3.024.319,25 zł (według CIT-8). Okoliczności te potwierdzają niewątpliwie dobrą kondycję majątkową Spółki. Za gołosłowne należy uznać przy tym twierdzenia skarżącej dotyczące przeznaczenia powyższej kwoty dochodu w całości na pokrycie straty z lat poprzednich, wykazana bowiem we wniosku strata opiewa jedynie na kwotę -2.536.953,36 zł. Powyższej oceny sytuacji majątkowej skarżącej nie zmieniają nadesłane dokumenty dotyczące zajęcia wierzytelności ani tym bardziej wykazana kwota wierzytelności z tytułu naliczonych kar, albowiem jak wynika z załączonych decyzji, skarżąca swoim świadomym działaniem (tj. prowadzeniem gier na automatach bez wymaganego pozwolenia) spowodowała wymierzenie tych kar i w konsekwencji powstanie zadłużenia wobec Skarbu Państwa na kwotę 1.351.000 zł. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca nie wskazała żadnego źródła finansowania bieżącej działalności, mimo że przedstawiła tzw. "Rozrachunki" na dzień 31 maja 2016 roku, potwierdzając tym samym, iż działalność tę prowadzi. Ponadto z całą mocą należy podkreślić, że skarżąca nie może uzasadniać swej niemożności poniesienia kosztów sądowych wykazaną kwotą zobowiązań wobec kontrahentów (235.000 zł), czy zadłużeniem wobec osoby fizycznej w kwocie 330.000 zł. Koszty sądowe - jak wynika z orzecznictwa – nie mogą być bowiem stawiane w ostatniej kolejności ich zaspokojenia (vide: postanowienia NSA z 18.02.3010 r., I FZ 447/09 oraz z 06.11.2009 r., II OZ 971/09, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką kolejność wyznacza im skarżąca występując z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Strona postępowania ma obowiązek podjąć starania o wygospodarowanie stosownych środków, a dopiero brak takiej możliwości uzasadnia rozważenie możliwości uwzględnienie jej wniosku o prawo pomocy. Zauważyć przy tym należy, że w dacie doręczenia skarżącej zaskarżonej decyzji, a następnie występowania ze skargę do sądu – jak wynika z załączonego bilansu i rachunku zysków i strat, skarżąca posiadała w kasie kwotę 3.072,57 zł, która niewątpliwie umożliwiała jej poniesienie wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 1.320 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, w tym zwłaszcza dobrą kondycję finansową Spółki potwierdzoną zeznaniem podatkowym, kwotę środków zgromadzonych w kasie na dzień występowania z wnioskiem oraz kwotę wpisu od skargi (1.320 zł), referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca nie wykazała bowiem, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AKE.