I SA/Łd 489/20
WyrokWSA w Łodzi2021-01-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędzia WSA Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, wynikające z niezauważenia jednej z dwóch decyzji doręczonych elektronicznie w jednej przesyłce, nastąpiło bez winy strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie dwóch decyzji podatkowych w jednej przesyłce elektronicznej jest dopuszczalne i nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia. Brak zauważenia jednej z decyzji przez pełnomocnika strony, mimo prawidłowego doręczenia i możliwości weryfikacji zawartości przesyłki, świadczy o jego zawinieniu. W związku z tym, odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania była uzasadniona.Stan faktyczny
Spółka z o.o. sp.k. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. w przedmiocie podatku VAT. Spółka twierdziła, że jej pełnomocnik nie zauważył jednej z dwóch decyzji doręczonych elektronicznie w jednej przesyłce, co spowodowało uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy uznał, że doręczenie było prawidłowe, a brak zauważenia drugiej decyzji wynikał z winy pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...]. oddala skargę.
I SA/Łd 489/20
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu wniosku A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w Ł. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2017 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia wyjaśniono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. decyzją z dnia [...] nr [...] określił wobec Spółki A kwotę zobowiązania podatkowego za listopad 2017 r., kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2017 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za ww. okresy rozliczeniowe.
Jednocześnie została wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. decyzja z dnia [...] nr [...] określająca w podatku od towarów i usług kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za okres wrzesień i październik 2017 r., kwotę zobowiązania podatkowego za wrzesień 2017 r. oraz ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe za wrzesień i październik 2017 r.
Rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji zostały wysłane w dniu 28 lutego 2020 r. za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP na adres skrytki pełnomocnika strony. Obie decyzje zostały doręczone pełnomocnikowi w dniu 2 marca 2020 r., co znajduje potwierdzenie w dokumencie UPD.
Organ podkreślił, że termin do wniesienia odwołań od powyższych decyzji - zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 - dalej O.p.) - upływał w dniu 16 marca 2020 r. Odwołanie od decyzji nr [...] zostało wniesione 13 marca 2020 r, tj. zostało wniesione w terminie, natomiast odwołanie od decyzji nr [...], zostało wniesione za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 5 czerwca 2020 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Przypomniano, że autor wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- W. z dnia [...] nr [...] została błędnie wysłana, z uwagi na zawarcie w tytule przesyłki sygnatury jednej decyzji [...], co spowodowało, zdaniem pełnomocnika, iż pracownik kancelarii pobrał załącznik, w którym znajdowała się decyzja oznaczona sygnaturą znajdującą się w tytule, nie dostrzegając drugiej decyzji. Ponadto, we wniosku o przywrócenie terminu strona wskazała, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W., wcześniej dostarczając korespondencję w powyższych sprawach, wysyłał ją osobno tytułując dwiema odrębnymi sygnaturami.
Odnosząc się do okoliczności przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. powołując się na art. 162 § 1 O.p., w pierwszej kolejności podkreślił, że w przedmiotowej sprawie decyzja została doręczona prawidłowo, a skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 2 marca 2020 r. Wskazał równocześnie, że postępowania dotyczące spraw spółki były prowadzone równolegle i aby uprościć śledzenie postępów działania organu, zarówno stronie jak i organowi, wszelkie terminy procesowe w tych sprawach ustalane były na ten sam dzień (termin). Ponadto, z uwagi na wielość dokumentów, pisma datowane na ten sam dzień, dotyczące tej samej tematyki były przesyłane w jednej wiadomości.
Organ odwoławczy wskazał, że w chwili otworzenia otrzymanej wiadomości na platformie e-PUAP widoczne są wszystkie załączone do niej załączniki. Nie ma możliwości "ukrycia" jakiegoś dokumentu. W ocenie organu, fakt, że pełnomocnik nie zauważył, iż doręczono mu przesyłkę w postaci decyzji nr [...] jednoznacznie świadczy o jego zawinieniu.
Tym samym, zdaniem organu, kluczowa w badanej sprawie kwestia należytej staranności, która profesjonalnemu pełnomocnikowi powinna być dobrze znana, w niniejszej sprawie nie została dochowana.
Na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonemu postanowienie zarzucono, mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 162 § 1 O.p. wobec uznania, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy podatnika, podczas gdy podatnik uprawdopodobnił, że dochowując najwyższej staranności, nie uzyskał informacji o wydanej decyzji i tym samym bez swojej winy uchybił terminowi do wniesienia odwołania;
2) art. 144 § 1 pkt 2, art. 152a § 1, art. 152 § 3 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż doszło do prawidłowego doręczenia decyzji, podczas gdy decyzja nie została doręczona w indywidualnej sprawie podatnika, lecz błędnie załączona w jednej przesyłce z wraz z inną decyzją dotyczącą co prawda tego samego podatnika, ale dotyczącą dwóch zupełnie różnych spraw;
3) art. 120 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez wydanie przedmiotowego postanowienia w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny, w szczególności uznanie, iż strona ponosi winę w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, podczas gdy twierdzenie to nie znajduje podstaw w stanie faktycznym sprawy, albowiem decyzja została doręczona przez organ podatkowy w sposób wprowadzający w błąd, za co nie można winić podatnika;
4) art. 217 § 2 oraz 210 § 4 zw. z art. art. 219 O.p. poprzez brak uzasadnienia faktycznego w zaskarżonym postanowieniu, a w szczególności brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności;
Zarzucając powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postepowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie przedstawiając argumentację zaprezentowaną w uzasadnianiu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W pierwszym rzędzie zauważyć zatem należy, że w sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, o czym jest mowa w wyroku I SA/Łd 490/20 dotyczącym legalności postanowienia organu o stwierdzeniu uchybienia temu terminowi.
W tym miejscu należy jedynie zauważyć, że z urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD) wynika wprost, że w dniu 2 marca 2020 r. podjęto korespondencję, w której doręczono stronie skarżącej dwie decyzje organu I instancji z dnia [...]., w tym decyzję w przedmiocie podatku VAT za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2017 r. o numerze [...] Doręczenie nastąpiło za pośrednictwem platformy e-PUAP na adres elektroniczny pełnomocnika.
Wobec doręczenia decyzji w dniu 2 marca 2020r. termin do wniesienia odwołania upłynął 16 marca 2020 r. co oznacza, że wniesienie przez stronę odwołania w dniu 5 czerwca 2020 r. nastąpiło po upływie terminu.
Wobec treści skargi akcentującej nieprawidłowe doręczenie przedmiotowej decyzji podnieść w tym miejscu wypada, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał wielokrotnie, że przepisy O.p. nie zabraniają doręczania jednej stronie w ramach jednej korespondencji (kopercie) kilku pism jej dotyczących. Istotnym jest jedynie, aby z doręczanej korespondencji wynikało, że zawiera ona klika odrębnych pism (zob. wyrok NSA z dnia 1 października 2015 r., I FSK 613/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).
Również w doktrynie wskazuje się, że O.p. nie przewiduje konieczności odrębnego doręczania stronie każdej z kilku decyzji wydanych w postępowaniu podatkowym, a organ podatkowy może doręczyć dwie decyzje w jednej kopercie. Powinien jednak zaznaczyć, że przesyła dwa pisma (L. Etel (red.), R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el., 2018). Stanowisko to podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie zaś wyrażona wyżej teza odnosi się w całej rozciągłości do doręczenia elektronicznego, które miało zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Tak więc w obliczu prawidłowego doręczenia przedmiotowej decyzji należało ocenić trafność stanowiska organu co do braku przesłanej do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Zgodnie z utrwalonym i niekwestionowanym poglądem orzeczniczym NSA przywrócenie terminu będzie uznane za niezawinione, jeśli doszło do niego na skutek przeszkód nie do przezwyciężenia. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Pogląd ten został najpełniej wyrażony w wyroku NSA z dnia 15 września 2020r., sygn. akt II GSK 3387/17, zaś WSA w Łodzi w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela to stanowisko. Przyjęcie tego poglądu oznacza konieczność wykazania przez stronę skarżącą, że do uchybienia terminowi doszło na skutek przeszkód nie do przezwyciężenia. W ocenie sądu nie można za taka przeszkodę uznać braku odczytania informacji widniejącej w urzędowym poświadczeniu doręczenia, że korespondencja dotyczy dwóch decyzji skierowanych do spółki skarżącej, w tym decyzji nr [...], która jest przedmiotem niniejszej sprawy.
Faktem jest, że doręczając stronie skarżącej korespondencję w toku przedmiotowego postępowania organ postępował według własnego uznania doręczając korespondencję przemiennie tj. "raz wysyłano pisma z dwóch spraw, a innym razem osobno". Niemniej postępując w ten sposób organ nie naruszył prawa każdorazowo oznaczając akty zawarte w doręczanej korespondencji, zaś pełnomocnik nie kwestionował tego sposobu doręczania korespondencji.
Wreszcie niezasadny jest zarzut wprowadzenia w błąd pracownicy kancelarii poprzez niewłaściwe doręczenie korespondencji. Jak zauważył NSA w wyroku z dnia 16 lipca 2020r. sygn. akt II FSK 1119/20 strona ponosi konsekwencje działań swoich pracowników. W klauzuli "należytej staranności", która jest punktem odniesienia dla oceny braku winy, o którym mowa w art. 162 § 1 O.p. zawarta jest odpowiedzialność strony postępowania podatkowego za dobór osób, które reprezentują ją w stosunku do podmiotów zewnętrznych, w tym organów państwowych i doręczycieli pocztowych. WSA w Łodzi w pełni podziela powyższe stanowisko.
Mając na uwadze powyższe podnieść należy, że zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione. W szczególności zauważyć należy, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości na podstawie dowodu o zwiększonej mocy (UPD), którego strona nie była w stanie zwalczyć, zaś uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada wymogom art. 210 § 4 O.p.
W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze. zm.). należało orzec jak w sentencji.
dch
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło