I SA/Łd 496/15
WyrokWSA w Łodzi2015-08-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędzia WSA Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o. może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatek udokumentowany fakturą, jeśli część transakcji ma charakter fikcyjny, a spółka nie przedstawiła dokumentów potwierdzających rzeczywiste wykonanie usługi?Ratio decidendi
Wydatki poniesione na zakup usługi transportu ziemi mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów tylko w tej części, w której usługa została faktycznie wykonana i udokumentowana. Jeśli część transakcji jest fikcyjna, a spółka nie przedstawiła dokumentów potwierdzających rzeczywiste wykonanie usługi (np. dokumentów przyjęcia ziemi), organy podatkowe mają prawo odmówić zaliczenia całej kwoty do kosztów uzyskania przychodów.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Organy podatkowe określiły spółce A wyższe zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r., odmawiając zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty 47 376,25 zł z faktury za usługę transportu ziemi od firmy B. Organ uznał, że faktura ta tylko częściowo dokumentuje rzeczywiste zdarzenie gospodarcze, a w pozostałym zakresie brak jest rzeczywistego charakteru transakcji. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o CIT oraz Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące prawidłowego udokumentowania kosztów, procedury doręczania pism, czynnego udziału w postępowaniu oraz oceny dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Asystent Sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...]r., określającą A spółce z o.o. w Ł zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 rok w kwocie 1 758 377 zł, tj. w kwocie wyższej od zadeklarowanej o 9 001 zł.
Określenie innej niż zadeklarowana podstawy opodatkowania nastąpiło wskutek nieuznania za koszt uzyskania przychodów kwoty 47 376,25 zł, dotyczącej zakupu usługi transportu ziemi od firmy B. Organ uznał bowiem, że wystawiona przez tą firmę faktura VAT z 15 maja 2009 r., nr 11/2009 na kwotę netto 54 000 zł tylko w części, tj. w kwocie 6 623,75 zł dokumentuje faktyczne zdarzenie gospodarcze, zaś w pozostałym zakresie brak jest rzeczywistego charakteru transakcji. Uznana część faktury dotyczy usługi zrealizowanej przez podwykonawcę C, tj. transportu 264,95 ton ziemi, po 25 zł za tonę.
Nie zgadzając się z powyższymi ustaleniami spółka wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie:
- art. 7 ust. 1 i 2, w związku z art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 27 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r., nr 54 poz. 654 ze zm.), dalej jako u.p.d.o.p., poprzez zanegowanie prawa spółki do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatku wynikającego z treści faktury wystawionej przez B, podczas gdy zostały spełnione ustawowe przesłanki zakwalifikowania tego wydatku, jako kosztu uzyskania przychodu, tj. jego poniesienie zostało udokumentowane, zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu oraz nie zostały ustawowo wyłączone, a także usługa została wykonana przez podmiot, na rzecz którego spółka wydatek poniosła (działający osobiście bądź przez podwykonawców);
- art. 145 § 2 w związku z art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), poprzez niedoręczenie na znany organowi adres pełnomocnika spółki, lecz na adres spółki, pism w toku postępowania, w szczególności: zaskarżonej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł., wskutek czego decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego; protokołu z badania ksiąg spółki; zawiadomienia z dnia 13 czerwca 2014 r. o terminie przesłuchania kluczowych świadków, wskutek czego pełnomocnik nie uczestniczył w przeprowadzanej w dniu 26 czerwca 2014 r. czynności, przez co strona została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu;
- art. 122 o.p., w związku z art. 121 § 1 i § 2, art. 187 § 1 o.p., poprzez uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności: nie wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie okoliczności związanych z ustaleniem kto wykonał usługę, której dotyczy umowa zlecenia zawarta w dniu 4 maja 2009 r. ze spółką, w szczególności zaniechanie udowodnienia twierdzenia organu, że usługi nie wykonał Ł. K., ani osobiście, ani działając poprzez podwykonawców; nieustalenie stanu faktycznego w zakresie okoliczności związanych z faktem, że na przedstawionej przez spółkę liście danych archiwalnych widnieją numery rejestracyjne pojazdów, do których tytuł prawny przysługiwał podwykonawcom Ł. K.; biorąc pod uwagę, że organ dał wiarę twierdzeniu spółki, że do systemu SCALEX nie były wprowadzone zmiany - nie dokonano ustaleń faktycznych, które prowadziłyby do obalenia twierdzenia spółki, że usługę wykonały podmioty figurujące na liście; niewyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie okoliczności związanych z ustaleniem, czy podwykonawcami Ł. K. były następujące podmioty: W. M., działający pod firmą D, G. K., działający pod firmą E, B. F., M. B., R. B. oraz F spółka z o.o.;
- art. 191, w związku z art. 187 § 1 o.p., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej z rzeczywistym stanem faktycznym, w szczególności poprzez oparcie rozstrzygnięcia na tezach nieudowodnionych, wywodzonych jedynie z domniemań i nieuprawnionych ocen Organu, wykraczających poza zakres jego kognicji, a w szczególności m.in.: pominięcie, że Ł. K. miał prawo podzlecić wykonanie usługi transportu ziemi innym podmiotom (podwykonawcom), zawierając z nimi umowę o treści z tymi podmiotami uzgodnionej, co nie może stanowić okoliczności obciążającej podatnika; że spółka nie miała obowiązku posiadania pisemnej oferty Ł. K., dokumentu zamówienia złożonego przez G, a zamówienie objęte zakwestionowaną fakturą, ze względu na kwotę, nie podlegało regulacji Prawa zamówień publicznych, organ nie wskazał podstawy prawnej, z której wywodzi, że obowiązkiem spółki było okazanie zamówienia/zapotrzebowania złożonego przez H czy G na dostawę ziemi, oferty; interpretowanie na niekorzyść spółki okoliczności, że Ł. K., jego podwykonawcy, a także pracownicy spółki nie pamiętają w sposób precyzyjny okoliczności dotyczących zawarcia i wykonania umowy, której dotyczy zakwestionowana faktura VAT, podczas gdy od zawarcia i wykonania umowy upłynęło ponad 5 lat, co w pełni uzasadnia i czyni naturalnym nieposiadanie przez przesłuchiwanych świadków szczegółowych informacji w tym zakresie; błędne przyjęcie, że ziemia dostarczana na G nie była specjalnie przygotowywana i na tej podstawie podważenie zeznań Ł. K., podczas gdy - jak co innego wynika z zeznań świadka A. J.; bezpodstawne przyjęcie, że faktura VAT nr [...] miała służyć jedynie jako pokrycie zakupu ziemi z nieznanego źródła;
- art. 210 § 1 pkt 6 o.p., w związku z § 4 ze względu na fakt, że konstrukcja uzasadnienia decyzji jest wadliwa, ponieważ: argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu decyzji jest wewnętrznie sprzeczna; z jednej strony organ twierdzi, że usługi nie wykonał Ł. K. ani podwykonawcy - podmioty będące właścicielami/leasingobiorcami pojazdów wynikających z Listy danych archiwalnych oraz firma D, w innym zaś miejscu, organ dał wiarę, że w systemie (SCALEX) nie dokonano zmian, a co za tym idzie, nie zostały w nim pierwotnie ujęte np. inne numery rejestracyjne samochodów dostarczających ziemię, co w ocenie organu nie dowodzi, że dostawcą ziemi, nawet przez podwykonawców był Ł. K., organ nie wskazuje w sposób precyzyjny, w odniesieniu do poszczególnych dowodów, którym dał wiarę, a którym dowodom odmówił wiarygodności;
- art. 180, w związku z art. 122 i art. 187 § 1 o.p., poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z zeznań świadka G. K., na tej tylko podstawie, że przedstawił on zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że nie może uczestniczyć w takich czynnościach, podczas gdy świadek G. K. może brać udział w postępowaniu, co potwierdza opinia biegłego lekarza psychiatry wydana w sprawie przed Sądem Rejonowym dla Ł-Ś w Ł, a ze względu na funkcję, którą pełnił w spółce (prezes zarządu) w dacie zawarcia umowy, której dotyczy kwestionowana faktura, należy z dużym prawdopodobieństwem zakładać, że jest on w posiadaniu informacji mających znaczenie dla sprawy.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji organ odwoławczy nie podzielił stanowiska spółki, że kwestionowana decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Wskazano, że organ I instancji respektując wolę spółki wyrażoną w piśmie opatrzonym logo, danymi teleadresowymi, numerem identyfikacji podatkowej oraz numerem REGON A, przesłanym pocztą elektroniczną w dniu 11 czerwca 2014 r., ową decyzję doręczył na adres spółki, wskazując w niej jednocześnie, że spółka jest reprezentowana przez pełnomocnika.
Nie podzielono także stanowiska, że spółka została pozbawiona prawa czynnego udziału w każdym stadium postępowania, z uwagi na doręczanie pism po 11 czerwca 2014 r. na adres spółki, a nie na adres ustanowionego pełnomocnika. Osoba upoważniona przez pełnomocnika brała bowiem udział w przesłuchaniach, które miały miejsce w dniu 24 czerwca 2014 r., pomimo iż zawiadomienie z dnia 13 czerwca 2014 r. o terminie przesłuchania świadków, które miały się odbyć w dniach 24, 25 i 26 czerwca 2014 r. odebrała spółka. To, że pełnomocnik nie wziął udziału w przesłuchaniach, które miały miejsce jeden i dwa dni później, mając taką możliwość - co wynika z powyższego - nie oznacza, że czynności te należy powtórzyć. Także po otrzymaniu przez spółkę protokołu z badania ksiąg osoba upoważniona przez pełnomocnika w dniu 28 lipca 2014 r. - w okresie między doręczeniem protokołu a terminem uprawniającym do złożenia do niego zastrzeżeń - zapoznała się z dowodami i materiałami zgromadzonymi w postępowaniu prowadzonym przez organ kontroli skarbowej. Kolejna osoba upoważniona przez pełnomocnika z aktami sprawy zapoznała się w dniu 22 sierpnia 2014 r. w trakcie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. To, że zarówno zastrzeżenia do protokołu, jak i pismo złożone w trybie art. 200 o.p., zostały podpisane przez spółkę, a nie przez pełnomocnika, nie oznacza, że organ I instancji nie zachował wszelkich wymaganych prawem procedur. Organ ten zawiadamiał bowiem pełnomocnika o planowanych czynnościach i doręczał pisma, w tym zaskarżoną decyzję, zgodnie z wolą spółki.
Organ odwoławczy przypomniał, że istotą sporu nieuznania przez organ I instancji prawa podatnika do obniżenia podstawy opodatkowania jaką jest dochód o kwotę 47 376,25 zł wynikającą z faktury zakupu VAT dokumentującej nabycie usługi transportu ziemi od firmy B Ł. K. (na fakturze wartość netto usługi wynosi 54 000 zł), w świetle brzmienia przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Organ odwoławczy zaaprobował dokonane ustalenia wskazujące, że przeprowadzon w badanym okresie transakcja zakupu usługi transportu ziemi od firmy B miała w części charakter fikcyjny, ponieważ sporna faktura częściowo nie dokumentowała rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podkreślono, że zebrany materiał dowodowy, w tym protokoły z przesłuchań świadków pozwala przyjąć, że firma B wykonała usługę udokumentowaną sporną fakturą z dnia 15 maja 2009 r. nr [...] jedynie w części, w której dostawy ziemi były zrealizowane przez M. K. pojazdami: SCANIA (nr rej. [...],[...],[...],[...]), MAN (nr rej. [...] oraz [...]). W pozostałej części dostawcą ziemi nie był ani wystawca faktury, tj. Ł. K., ani jego domniemani podwykonawcy (właściciele/leasingobiorcy pojazdów, których numery rejestracyjne zostały ujęte w Liście danych archiwalnych oraz firma D). W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy został poddany wszechstronnej analizie, dając podstawę do wykluczenia możliwości rzeczywistego w pełnym zakresie wykonania usługi transportu ziemi wynikającego ze spornej faktury. W postępowaniu oprócz zebrania informacji z instytucji zewnętrznych, przesłuchano wielu świadków, którzy - z racji wykonywanych obowiązków - powinni mieć kontakt z przedmiotową usługą. Zeznania ich jednak takiej okoliczności nie potwierdziły. Tym samym częściowa fikcyjność zakupu usługi transportu ziemi, zaewidencjonowanego na podstawie faktury nr [...] nie pozwala uznać jej w całości za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Podkreślono, że żaden z potencjalnych podwykonawców nie potwierdził, aby w maju 2009 r. współpracował z firmą B. Organ przeanalizował, czy firmy: I, J, E, K oraz F spółka z o.o., mogły tak ułożyć wzajemne dostawy, aby stworzyły one logiczny ciąg dostaw pasujący do ilości ziemi zafakturowanej przez Ł. K.. Taką ewentualność jednakże wykluczono. Udokumentowany przewóz ziemi dla Ł. K. w maju 2009r. wyniósł: 264,95 ton przez M. K. oraz 1 070 ton przez W. M.. Z Listy danych archiwalnych wynika, że firma B dostarczyła do A 2 176,91 ton ziemi, przy czym Ł. K. zafakturował 2 106 ton ziemi. Zatem słusznie uznano, że Ł. K. nie przetransportował na teren G ziemi w ilości 1841,05 ton (2 106 ton - 264,95 ton), ani osobiście, ani przez podwykonawców. Spółka A nie miała zatem prawa do zaliczenia w koszty uzyskania przychodów tej części spornej faktury. Podjęto także próbę ustalenia, w jaki sposób A nawiązało kontakt z Ł. K. lecz spółka na tą okoliczność przedstawiła jedynie umowę zawartą z Ł. K., zlecenie z dnia 4 maja 2009 r., zaświadczenie z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Z. dotyczące firmy B, zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON tej firmy, potwierdzenie zgłoszenia rejestracyjnego podatnika podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego oraz Listę danych archiwalnych dotyczącą kontrahenta "1317 B". Innych dokumentów, z których wynikałoby, dlaczego ta firma została wybrana do transportu ziemi na G nie przedstawiono. Żaden z przesłuchiwanych pracowników spółki nie potwierdził, że do faktury przedłożonej przez Ł. K. dokumentującej dostawę ziemi wystawca faktury dołączył dokumenty potwierdzające przyjęcie ziemi, pomimo że z umowy zawartej z firmą B wynika, iż w przypadku braku tych dokumentów usługa miała zostać uznana za niewykonaną. Należy w tym miejscu zauważyć, że jako pierwszy fakturę zaakceptował C. M., kierownik G w 2009 r., który nie miał jednak pewności, że były do niej dołączone potwierdzenia dostawy ziemi. Z kolei H. P., prokurent oraz kierownik działu finansowego w 2009 r., również akceptujący fakturę, nie przypominał sobie, aby takie dokumenty widział. Ostatnia osoba akceptująca fakturę, U. T. (ówczesny członek zarządu) stwierdziła natomiast, że poprawność faktury nr [...] zweryfikowała w oparciu o złożone już wcześniej podpisy pozostałych pracowników [...]. Zatem, pomimo że punktem wyjścia akceptacji faktury miały być dokumenty przyjęcia ziemi, takich dokumentów w trakcie postępowania nie okazano.
Organ zwrócił uwagę, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., określająca Ł. K. obowiązek zapłaty, na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, podatku od towarów i usług, wynikającego z faktury o numerze [...] w wysokości 10 423 zł. Rozstrzygnięcie to wskazuje, że po stronie sprzedawcy częściowo nie powstało zobowiązanie z tytułu spornej transakcji. Wykazanie zatem, że nie doszło do sprzedaży opodatkowanej skutkującej powstaniem obowiązku podatkowego u podmiotu widniejącego na fakturze jako sprzedawca (B) przemawia również za prawidłowością przedmiotowego ustalenia.
Powyższą decyzję A spółka z o.o. w Ł. zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu. Dodatkowa spółka zarzuciła naruszenie art. 233 § 2, w związku z art. 180, art. 122 i art. 187 o.p., przez zaniechanie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia celem przeprowadzenia postepowania dowodowego w znacznej części, w zakresie przeprowadzenia wymienionych w treści skargi świadków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Poza sporem pozostaje, że jednym z warunków uznania danego wydatku za koszt podatkowy jest jego właściwe udokumentowanie. Prawidłowe udokumentowanie oznacza stan, w którym, dzięki stosownym zapisom dokumentacyjnym, wszelkie istotne okoliczności związane z wydatkiem mogą podlegać zweryfikowaniu pod kątem celu wydatku, rzeczywistego przebiegu czynności, w związku z którą został poniesiony oraz podmiotu lub podmiotów, na rzecz których wydatek nastąpił.
W świetle treści art. 15 ust.1, w związku z art. 7 ust.1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest oczywiste, że brak możliwości zweryfikowania któregokolwiek z powyższych warunków uprawnia organy podatkowe do odmowy uznania danych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Koszty uzyskania przychodów są bowiem elementem podstawy opodatkowania a ich wielkość wpływa bezpośrednio na wysokość zobowiązania podatkowego lub straty.
Z treści umowy z 4 maja 2009 r. wynika, co zaakcentowały organy obu instancji, że jej przedmiotem jest wykonanie usługi transportu ziemi w ilości 2160 Mg, przy pomocy środków transportowo-sprzętowych własnych Ł. K. (zleceniobiorcy) z wykopów na terenie aglomeracji [...] służącej do budowy obwałowań kwater G położonego w Ł., przy ul. A 1.
W rozpoznawanej sprawie kwestionowany jest rzeczywisty przebieg transakcji będącej przedmiotem umowy z 4 maja 2009 r.
Zgodnie z rzeczoną umową dokumenty przyjęcia ziemi winny być dołączone do faktury wystawionej za wykonanie usługi pod rygorem odmowy uznania wykonania usługi przez zleceniobiorcę (§ 2 punkt 7 umowy). Tak więc dokumenty przyjęcia ziemi funkcjonowały w spółce skarżącej jako ważny element systemu ewidencyjnego.
Rację należy w tym miejscu przyznać organowi I instancji, iż dysponowanie nimi przez spółkę skarżącą pozwoliłoby na ustalenie ilości i wielkości dostaw ziemi dokonanych w ramach przedmiotowej umowy jak również kierowców i pojazdów dokonujących tych dostaw. W związku z ich brakiem, który obciąża tylko i wyłącznie spółkę skarżącą, nie jest ona w stanie wykazać, że zadeklarowane dostawy miały miejsce.
W tym miejscu podnieść należy, że zasadnie organy obu instancji zwróciły uwagę, że spółka skarżąca nie wskazała na potrzebę zamówienia ziemi w takiej ilości przez G ani jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego weryfikację kontrahenta to jest Ł. K..
Równie trafnie odmówiono dania wiary zeznaniom Ł. K., w których wskazywał podwykonawców, którzy mieli wykonywać na jego rzecz dostawy ziemi na G. Żadna z firm wskazanych przez Ł. K. jako podwykonawcy nie potwierdziła przewozu na jego rzecz ziemi do G (decyzja organu I instancji s. 5, decyzja organu II instancji s. 11-12).
Odmówiono uwzględnienia i tych jego zeznań, w których wskazywał, że nabywał ziemię na potrzeby G od firmy J i spółki F spółki z o.o.
Sąd I instancji w pełni akceptuje taką ocenę wynikającą zwłaszcza stąd, że wykonania tych usług nie potwierdził ani M. B. ani dokumentacja spółki F.
Nie może być także zastrzeżeń odnośnie ustaleń organów podatkowych co do tego, ze podwykonawcą Ł. K. nie mógł być W. M. prowadzący firmę D. Organy te trafnie przyjęły, że pojazdy należące do W. M. nie widnieją na tzw. Liście Danych Archiwalnych, przedłożonej przez spółkę skarżącą. W dokumencie tym odnotowywane są numery rejestracyjne samochodów realizujących dostawy dla A. W wykazie tym nie ujawniono numerów rejestracyjnych samochodów W. M., wobec czego uzasadnione jest stanowisko organów podatkowych zaprzeczających by dostawy te mógł wykonywać W. M..
Uzasadnione jest przy tym stanowisko organów podatkowych co do uwzględnienia wykonania części dostaw przez rzeczywistego podwykonawcę Ł. K., tj. M. K.. Potwierdził on, że zawarł z Ł. K. umowę na przewóz ziemi do A i w wykonaniu tej umowy przewiózł niemal 265 ton ziemi "czystej, bez kamieni". Jego zeznania zostały poparte faktura dokumentującą 9 dostaw ziemi na 264950 kg. Te same dane wynikają z omówionej wyżej Listy Danych Archiwalnych przedłożonej przez spółkę skarżącą. Z tych względów nie budzi zastrzeżeń uznanie wykonania tej części usługi przez organy podatkowe obu instancji.
Z powyższych względów ustalenia organów podatkowych co do wykonania przedmiotowej umowy są uzasadnione, zaś dokonana przez te organy przedstawiona powyżej ocena dowodów nie wykracza poza granice zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 o.p.
Nie jest przy tym tak, jak wywodzi w skardze spółka skarżąca, że decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego na skutek doręczenia jej stronie a nie ustanowionemu pełnomocnikowi.
W dniu 5 czerwca 2014r. do organu kontroli skarbowej wpłynęło pełnomocnictwo podpisane przez prokurenta spółki skarżącej, w którym spółka ta ustanowiła swym pełnomocnikiem procesowym w przedmiotowej sprawie adwokat S. K.-K.. Wobec złożenia wraz z powyższym pełnomocnictwem, na druku firmowym, upoważnienia do zastępowania pełnomocnika przez wskazaną osobę, ze wskazanym adresem kancelarii prowadzonej przez pełnomocnika należało przyjąć, że, zgodnie z art. 145 § 2 o.p. pod ten właśnie adres winna być doręczana korespondencja. Adres ów to ..-... Ł., ul. B 40, lokal 2.
Jednak kolejne upoważnienie do zastępowania złożone, na druku firmowym, w dniu 6 czerwca 2014 r. wprowadziło nowy adres kancelarii pełnomocnika wskazując jako tenże adres ..-... Ł., ul. C 7, lokal 3. Z kolei w dniu 11 czerwca 2014 r. organ kontroli skarbowej powziął wiadomość przesłaną pocztą mailową przez prokurenta spółki skarżącej, uprzednio udzielającego pełnomocnictwa w imieniu A spółki z o.o. w Ł., o woli spółki skarżącej co do przesyłania korespondencji dla ustanowionego pełnomocnika na adres spółki to jest ..-... Ł., ul. D 2.
Organ kontroli skarbowej nie miał żadnych podstaw prawnych by kwestionować prawdziwość tego dokumentu, tym bardziej, że zawierał on logo, NIP, Regon oraz dane teleadresowe spółki skarżącej, zaś jego nadawca dysponował prokurą samoistną.
W tej sytuacji zdaniem sądu I instancji organ kontroli skarbowej postępował prawidłowo kierując korespondencję w przedmiotowej sprawie na adres spółki skarżącej wskazując jednocześnie, że pełnomocnikiem jest adw. S. K.-K.. Nie może zatem być mowy o naruszeniu art. 145 § 2 o.p. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Organ kontroli skarbowej nie uchybił temu przepisowi i doręczał pisma ustanowionemu pełnomocnikowi, a respektując wolę jego mocodawcy, kierował tę korespondencje na adres strony.
Jedynie na marginesie należy zaznaczyć, że cytowany wyżej przepis nakazując przesyłanie korespondencji pełnomocnikowi nie wypowiada się o adresie, pod który korespondencję tę należy wysłać. Dlatego nie jest błędem przesyłanie korespondencji pełnomocnikowi na adres strony, która, jak w rozpoznawanej sprawie, tego zażąda.
Nie jest również zasadny zarzut pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu.
Pismem z dnia 13 czerwca 2015 r. spółka skarżąca została powiadomiona o przesłuchaniu świadków w dniach 24, 25 i 26 czerwca 2014r. Skoro więc w przesłuchaniu świadka w dniu 24 czerwca uczestniczyła osoba upoważniona przez ustanowionego pełnomocnika to nie ma podstaw prawnych, by choćby przypuszczać, że pełnomocnik nie powziął wiedzy o przesłuchaniach zaplanowanych w kolejnych dniach.
Z tego względu zarzut naruszenia art. 123 § 1 o.p. uznać należy za niezasadny.
Nie ma racji strona skarżąca wywodząc w skardze, że naruszony został art. 233 § 2 o.p. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uznał, co, z przyczyn wskazanych wyżej, zostało zaakceptowane przez sąd I instancji, że nie ma podstaw do przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia gdyż postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Warto w tym miejscu zauważyć, że do akt przedmiotowej sprawy zostały włączone materiały z postępowania podatkowego zakończonego wydaniem decyzji na podstawie art. 108 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.) w stosunku do Ł. K.. Zabieg taki jest dopuszczalny w świetle treści art. 181 o.p.
Obowiązująca ordynacja podatkowa nie przewiduje bowiem zasady bezpośredniości przeprowadzania dowodów, zezwalając na wykorzystywanie w danym postępowaniu materiałów dowodowych z innych postępowań.
Jednak mimo to, w celu zapewnienia stronie możliwości wzięcia udziału w czynnościach organ I instancji przesłuchał ponownie świadków, których zeznania wyjednał z akt postępowania toczonego wobec Ł. K.. Świadczy to o respektowaniu przez organy podatkowe praw strony w przedmiotowym postępowaniu.
Sąd I instancji akceptuje również stanowisko organów podatkowych co do osoby G. K.. Wymieniony świadek został przesłuchany w ramach wskazanego wyżej postępowania toczonego w stosunku do Ł. K., zaś jego zeznanie zostało recypowane do przedmiotowej sprawy. Nie został on przesłuchany bezpośrednio w rozpoznawanej sprawie, lecz po pierwsze istniały w tym zakresie przeciwwskazania lekarskie (zaświadczenie lekarskie z 9 czerwca 2014 r.) a po wtóre domagając się jego bezpośredniego przesłuchania strona skarżąca nawet nie wskazała jakie to istotne okoliczności tego wymagają.
Warto zauważyć, że wymieniony świadek, przesłuchany w dniu 4 marca 2013 r. zeznał, że nie pamięta, czy spółka skarżąca zawarła sporną umowę z Ł. K., a po okazaniu tej umowy stwierdził, że nie wie w jaki sposób i czyimi siłami umowa ta została wykonana oraz jaka była cena tej usługi.
Organy obu instancji, wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie przekroczyły granic zasady swobodnej oceny dowodów i nie zapomniały o tym, że Ł. K. miał prawo wykonać umowę za pomocą podwykonawców. Wykazały natomiast, że podwykonawcy wskazani przez Ł. K. zaprzeczyli, aby wykonywali na jego rzecz transporty ziemi.
Z kolei zasadność zarzutów dotyczących rzekomego niedopełnienia przez spółkę skarżącą należytej staranności nie ma istotnego znaczenia w sprawie dotyczącej podatku dochodowego, zaś twierdzenia organów o brakach w przedłożonej dokumentacji znajdują potwierdzenie w nieprzedstawieniu dokumentów, o których była mowa wyżej.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło