I SA/Łd 498/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 września 2015 r. w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z 2 września 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 498/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. W dniu 4 lutego 2016 r. skarżący złożył w tut. Sądzie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w którym zawarł wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W motywach wniesionego wniosku skarżący stwierdził, że o fakcie wydania wyroku w niniejszej sprawie dowiedział się trzy dni wcześniej z zawiadomienia Urzędu Kontroli Skarbowej, którym powiadomiono podatnika o podjęciu zawieszonego postępowania karnoskarbowego. Ponadto skarżący wskazał, że złożył w WSA w Łodzi pełnomocnictwo dla adw. W. N., do występowania w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, które zostało dołączone do sprawy dotyczącej podatku od towarów i usług. W związku z powyższym skarżący był przekonany, że na rozprawie będzie reprezentowany przez adwokata, co nie miało miejsca. Jednocześnie skarżący oświadczył, iż wypowiada pełnomocnictwo udzielone adw. W. N. i prosi o kierowanie korespondencji na adres zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że stosownie do art. 141 § 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W rozpoznawanej sprawie sąd ogłosił wyrok bezpośrednio po zamknięciu rozprawy w dniu 2 września 2015 r., zatem wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku należało wnieść najpóźniej w dniu 9 września 2015 r., skarżący zaś złożył wniosek w dniu 4 lutego 2016 r. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy jest tutaj rozumiane w sposób obiektywny wymagający od strony staranności postępowania. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Z treści przywołanych przepisów wynika, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. W rozpoznawanej sprawie skarżący wyjaśnił, że nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie, ponieważ składając 28 sierpnia 2015 r. w WSA w Łodzi pełnomocnictwo upoważniające adw. W. N. do reprezentowania w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych był przekonany, że będzie podczas rozprawy wyznaczonej na 2 września 2015 r. reprezentowany przez ustanowionego pełnomocnika. Tymczasem złożone pełnomocnictwo zostało omyłkowo dołączone do sprawy o sygn. akt I SA/Łd 382/15 toczącej się przed tut. Sądem w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2009 r., w której wyrokiem z 18 czerwca 2015 r. Sąd oddalił skargę. W tym miejscu należy wskazać, że Sąd może uwzględnić wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej jedynie wtedy, gdy ustalone zostanie, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy. Bezspornym jest też fakt, iż pojęcie winy strony w uchybieniu terminu obejmuje swoim zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonych czynności. Od momentu podpisania pełnomocnictwa, czyli 19 sierpnia 2015 r. skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, od którego należy oczekiwać należytej staranności. Przy czym należy wskazać, że ten sam pełnomocnik reprezentował również skarżącego w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 382/15. Jak podkreślono w postanowieniu NSA z 7 maja 2010r. (sygn. akt I OZ 327/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.nsa.gov.pl) uchybienie terminu przez stronę, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika, w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona i jej pełnomocnik nie mogli usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Podmiot reprezentowany nie może zatem skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu, które zostało spowodowane z winy pełnomocnika, ponieważ ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego ponosi mocodawca, który dokonał wyboru tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 17 października 2006 roku sygn. akt II FZ 468/06 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Strona musi uprawdopodobnić brak winy przez wskazanie okoliczności, wskazujących że uchybienie terminowi było niezawinione. Kryterium braku winy jako przesłanka uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd nie może postanowić o przywróceniu terminu, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w trosce o swoje interesy zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 1329/2001 opubl. w LexPolonica Maxima). Ponieważ jak zostało wskazane przy ocenie braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, to choć nieprofesjonalne zachowanie pełnomocnika skarżącego może w jego przekonaniu usprawiedliwiać opóźnienie w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, to jednak wyłącznie w kategoriach subiektywnej oceny staranności jego zachowania. Powoływanie się przez stronę skarżącą na brak wiedzy co do działań jej pełnomocnika z wyboru nie jest okolicznością świadczącą o brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik jest osobą dokonującą czynności procesowych za osobę reprezentowaną. Podmiot reprezentowany nie może skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu, które zostało spowodowane przez jego pełnomocnika. Skarżący sam dokonał wyboru pełnomocnika, znał adres jego kancelarii. Mógł zatem skontaktować się z pełnomocnikiem w celu uzyskania informacji dotyczących przebiegu niniejszej sprawy. Zwłaszcza, że o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 2 września 2015 r. skarżący został zawiadomiony 27 lipca 2015 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach niniejszej sprawy (k. 38 akt sądowych). W sytuacji gdyby kontakt z ustanowionym pełnomocnikiem okazał się utrudniony, to wszelkie informacje dotyczące postępowania toczącego się w niniejszej sprawie skarżący mógł również uzyskać w siedzibie sądu, czego dokonał jednak dopiero w dniu 4 lutego 2016 r. Zachowanie strony w niniejszej sprawie nosi więc znamiona winy polegającej na braku należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Na ocenę powyższą nie ma przy tym zdaniem Sądu wpływu fakt, iż istotnie pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego adw. W. N. do reprezentowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych zostało omyłkowo załączone do sprawy o sygn. akt I SA/Łd 382/15. Skoro skarżący od 27 lipca 2015 r. wiedział o terminie wyznaczonej rozprawy i 19 sierpnia 2015 r. udzielił pełnomocnictwa wskazanemu adwokatowi, które złożył w Sądzie osobiście dopiero 28 sierpnia 2015 r. z pewnością liczył się z koniecznością poinformowania pełnomocnika o terminie wyznaczonej na 2 września 2015 rozprawy, z protokołu której wynika, że w imieniu strony skarżącej nikt się nie stawił. W tym stanie rzeczy należy uznać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, dlatego należało orzec jak w postanowieniu. Ake.