I SA/Łd 511/20
WyrokWSA w Łodzi2020-12-17
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Bogusław Klimowicz, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, uznając wniosek za spóźniony i zawiniony przez stronę?Ratio decidendi
Organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, błędnie uznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania za spóźniony. Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku biegnie od dnia, w którym strona zapoznała się z treścią decyzji, a nie od dnia, w którym dowiedziała się o jej wydaniu. Ponadto, sąd uznał, że strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu, gdyż nie wiedziała o wszczęciu postępowania podatkowego i wydaniu decyzji z powodu doręczania korespondencji na nieaktualny adres.Stan faktyczny
Podatnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 rok. Organ podatkowy odmówił przywrócenia terminu, uznając wniosek za spóźniony i zawiniony przez podatnika. Podatnik twierdził, że nie otrzymał skutecznie decyzji z powodu doręczenia jej na nieaktualny adres, a o jej wydaniu dowiedział się dopiero po otrzymaniu skanu od pełnomocnika. Organ odwoławczy uznał, że podatnik posiadał wiedzę o decyzji wcześniej i nie uprawdopodobnił braku winy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. i zasądził od organu na rzecz B. H. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędzia WSA Paweł Kowalski, , po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2020 roku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.W. dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2013 rok 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz B. H. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 163 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325
ze zm.), dalej: "O.p.", Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. odmówił B. H., dalej: "Podatnikowi", przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów uzyskanych z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2013 r.
Decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. określił Podatnikowi zobowiązanie na zasadach określonych w art. 30c ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 83.752 zł. Decyzja została wysłana Podatnikowi za pośrednictwem Poczty Polskiej, była dwukrotnie (13 i 21 stycznia 2020 r.) awizowana, nie została odebrana i w konsekwencji została uznana za doręczoną Podatnikowi w trybie art. 150 § 4 O.p. w dniu 27 stycznia 2020 r.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z [...] r. zostało nadane w urzędzie pocztowym 9 kwietnia 2020 r. W jego treści zawarto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Jednocześnie Podatnik odrębnym pismem złożonym tego samego dnia wystąpił z tożsamym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Następnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z tym odwołaniem (zarówno wniosek, jak i odwołanie tożsamej treści co złożone wcześniej) Skarżący złożył jeszcze raz, w dniu 30 kwietnia 2020 r.
W treści odwołania Podatnik wskazał, że uchybił terminowi do wniesienia odwołania bez swojej winy wskutek dokonywania przez organ podatkowy pierwszej instancji nieprawidłowych doręczeń. Podniósł, że organ doręczył mu zaskarżoną decyzję z [...] r. na nieprawidłowy adres, tj. Ł., ul. A 2 m. 12 ,pomimo że organowi znany był jego adres w Ł. przy ul. B 25 m. 16B, pod który, zdaniem Podatnika, winna być kierowana korespondencja w jego sprawie. Podatnik wskazał, że adres przy ul. B 25 m. 16B znany jest organowi podatkowemu z postępowania prowadzonego wobec jego wspólnika – G. S., w którym był wzywany w charakterze świadka i wówczas wezwanie było kierowane na ul. B 25 m. 16B. Podatnik nadmienił, że w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) jako adres do doręczeń również wskazał adres przy ul. B 25 m. 16B. Uzasadniając zachowanie terminu do wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji Podatnik wskazał, że o tym,
iż również wobec niego toczyło się postępowanie podatkowe dowiedział się z treści kopii zaskarżonej decyzji otrzymanej przez jego pełnomocnika 2 kwietnia 2020 r.
W świetle powyższego 14-dniowy termin na wniesienie odwołania biegł od dnia
2 kwietnia 2020 r., w którym kopię zaskarżonej decyzji otrzymał jego pełnomocnik.
Postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 2 O.p., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., stwierdził, że odwołanie Podatnika z 9 kwietnia 2020 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł.-W. z [...] r. zostało złożone po terminie wskazanym w ustawie O.p. Jednocześnie w wyniku rozpatrzenia wniosku
o przywrócenie terminu do jego wniesienia, innym, opisanym na wstępie postanowieniem z [...] r., organ odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia.
Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ wskazał, że zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni,
że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której był określony termin.
Zdaniem organu, brzmienie przepisów art. 162 § 1 i § 2 O.p. wskazuje,
że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy a przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy kumulatywnie spełnione zostaną wszystkie określone w ustawie przesłanki, a zatem w przypadku dochowania 7-dniowego terminu do jego złożenia od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienia przez zainteresowanego braku winy
w uchybieniu terminu oraz dopełnienia wraz z wnioskiem czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.
Rozpatrując zaistnienie wyżej wskazanych przesłanek, organ zauważył,
iż z akt sprawy wynika, że pismem z 13 marca 2020 r. działając przez pełnomocnika, Podatnik zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. o przesłanie skanu zaskarżonej decyzji z [...] r. Oznacza to, zdaniem organu,
że wiedzę o zaskarżonej decyzji Podatnik posiadał już tego dnia. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji mijał więc 20 marca 2020 r. i powinien być liczony od 13 marca 2020r, a nie jak wskazuje Podatnik w odwołaniu, od 2 kwietnia 2020 r., kiedy to kopię zaskarżonej decyzji otrzymał jego pełnomocnik.
W opinii organu, już ta okoliczność przesądza, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji z [...] r., został złożony po terminie i z tego powodu nie zasługiwał na uwzględnienie.
Rozpatrując dodatkowo przesłankę braku winy w uchybieniu terminu, organ powołał się na wybrane orzeczenia sądów administracyjnych, które wskazują,
że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, takiej której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a jednocześnie powstałej w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest jednak możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się bowiem z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, szczególnie przy dokonywaniu czynności procesowych. Organ podkreślił, że art. 162 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu
od stopnia zawinienia, a zatem nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość jego zastosowania. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa.
Odnosząc się do wskazywanej przez Podatnika przyczyny braku winy
w uchybieniu terminu, to jest braku wiedzy o prowadzonym wobec niego postępowaniu podatkowym i wydaniu zaskarżonej decyzji z uwagi na kierowanie przez organ korespondencji na adres: Ł. ul. A 2 m. 12, zamiast na adres: Ł. ul. B 25 m. 16B, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 148 § 1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem ich zamieszkania albo pod adresem
do doręczeń w kraju. Wybór jednego z tych miejsc należy do organu. Próba doręczenia na wskazany przez Podatnika we wniosku CEIDG adres zamieszkania zwalniała organ podatkowy z obowiązku doręczania na inny adres wskazany przez niego w CEIDG jako adres do korespondencji, np. jedno z miejsc wykonywania działalności. Organ podkreślił, że dopiero 12 marca 2020 r., po wydaniu i doręczeniu kserokopii zaskarżonej decyzji, składając "pełnomocnictwo szczególne" na druku PPS-1 jako adres zamieszkania Podatnik wskazał inny adres: W. 8, [...] K.. W toku prowadzonego przez organ postępowania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r., zakończonego wydaniem decyzji z [...] r., Podatnik nie był reprezentowany przez pełnomocnika w osobie G. S., ani też żadnego innego pełnomocnika, któremu organ podatkowy winien był doręczać pisma na adres przy ul. B 25 m. 16B w Ł..
Odnosząc się do powoływanej przez Podatnika okoliczności, że adres przy
ul. B 25 m. 16B znany był organowi z postępowania podatkowego prowadzonego wobec wspólnika Podatnika – G. S., w którym
to postępowaniu Podatnik był wyzywany w charakterze świadka właśnie na adres przy ul. B 25 m. 16B w Ł., organ wyjaśnił, że okoliczność ta nie może dowodzić o błędnym doręczaniu pism w toku odrębnego postępowania podatkowego prowadzonego wobec Podatnika, ani o braku jego winy w uchybieniu terminu
do złożenia odwołania. Organ wyjaśnił, że wezwanie to było wynikiem uwzględnienia wniosku G. S., złożonego w toku postępowania prowadzonego wobec niej, w którym wskazała taki adres a organ przesłał wezwanie zgodnie z treścią wniosku. Powyższa okoliczność nie stanowiła jednak, zdaniem organu, podstawy
do stwierdzenia, iż jest to adres, pod który organ podatkowy byłby zobowiązany doręczać B. H. korespondencję dotyczącą postępowania prowadzonego wobec niego, albo, że jest to jego aktualny adres zamieszkania.
Po pierwsze - adres ten wskazała osoba trzecia, a nie sam Podatnik, a po drugie adres był podany celem przeprowadzenia konkretnej czynności w innym postępowaniu prowadzonym wobec innego podmiotu, a zatem informacja nie mogła zostać potraktowana jako zgłoszenie aktualizacyjne Podatnika. Tym bardziej,
że adres zamieszkania – ul. C.2 m. 12, [...] Ł. został przez Podatnika potwierdzony jako adres zamieszania w zeznaniu PlT-37 za rok 2018.
Organ uznał, że brak wiedzy Podatnika o toczącym się wobec niego postępowaniu wynikał z jego zaniechania polegającego na nieodebraniu zaskarżonej decyzji pomimo jej dwukrotnego awizowania oraz zaniedbania polegającego na braku aktualizacji miejsca zamieszkania, w konsekwencji których Podatnik nie złożył odwołania w ustawowym terminie. Wiedzę o wydaniu zaskarżonej decyzji Podatnik posiadał bowiem już w dniu 13 marca 2020 r., wnosząc (przez pełnomocnika)
o przesłanie jej skanu. W tym stanie rzeczy, organ uznał, że wobec braku dochowania 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, jak również wobec nieuprawdopodobnienia braku winy Podatnika w uchybieniu tego terminu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z [...] r. nie zasługuje
na uwzględnienie.
W skardze Podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia
w całości, zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W pkt II skargi Podatnik zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
a) art. 162 O.p., poprzez uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu
do złożenia odwołania był spóźniony, bowiem Podatnik powziął wiedzę o decyzji organu podatkowego 13 marca 2020 r. składając w tej dacie wniosek o jej doręczenie, podczas, gdy dopiero po zapoznaniu się z treścią decyzji możliwe jest złożenie od niej odwołania wraz z ewentualnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, a także poprzez uznanie, że Podatnik uchybił terminowi bez swojej winy, podczas gdy z zebranego oraz dostarczonego dodatkowo w skardze przez skarżącego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż jego brak wiedzy
o postępowaniu oraz o wydaniu decyzji był w pełni usprawiedliwiony okolicznościami.
b) art. 149 w zw. 150 § 4 O.p. przez błędne przyjęcie, że przesyłka zawierająca decyzję została skarżącemu skutecznie doręczona poprzez dwukrotną awizację, podczas gdy skarżący nie otrzymał awizacji wskutek przekazania jej E. H., z którą pozostaje w separacji faktycznej, która nie jest jego domownikiem
i nie przekazywała mu informacji o kierowanych do niego przesyłkach.
c) art. 187 O.p. przez brak przeprowadzenia przez organ dowodów wnioskowanych przez podatnika w piśmie z 20 maja 2020 r. tj.:
- wydruku wpisu do CEIDG G. S. wraz z historią zmian danych adresowych na okoliczność nie wskazywania przez wspólników jako adresu do korespondencji czy miejsca prowadzenia działalności gospodarczej: ul. A. 2 m. 12 w Ł.oraz błędnych ustaleń organu podatkowego w przedmiocie właściwego dla podatnika adresu do doręczeń;
- wydruku wpisu do CEIDG B. H. wraz z historią zmian danych adresowych na okoliczność nie wskazywania przez wspólników jako adresu do korespondencji czy miejsca prowadzenia działalności gospodarczej: ul. A m. 12 w Ł. oraz błędnych ustaleń organu podatkowego w przedmiocie właściwego dla podatnika adresu do doręczeń;
- wydruku z Białej listy podatników VAT według stanu na 19 listopada 2019 r. oraz [...] r. na okoliczność nie wskazywania przez wspólników jako adresu do korespondencji czy miejsca prowadzenia działalności gospodarczej:
ul. A m. 12 w Ł. oraz błędnych ustaleń organu podatkowego
w przedmiocie właściwego dla podatnika adresu do doręczeń;
- przesłuchania świadka E. H. (ul. A m. 12, [...] Ł.) na okoliczność pozostawania z podatnikiem w separacji i niepoinformowania Podatnika o próbie doręczeń korespondencji w postępowaniu podatkowym i przyczyn niepoinformowania listonosza o wyprowadzeniu się podatnika;
d) art. 187 O.p. w zw. z art. 121 O.p., poprzez niewyjaśnienie z jakich przyczyn organ pominął wnioski dowodowe zawarte w treści pisma z 20 maja 2020 r., pomimo, iż wnioskowane dowody miały istotny wpływ na wynik sprawy, oraz poprzez brak ustosunkowania się do zarzutu, iż w sprawie podatkowej wspólniczki skarżący korespondował z organami wskazując w piśmie z 1 kwietnia 2019 r. aktualny adres do doręczeń, a w konsekwencji nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego;
Powyższe uchybienia doprowadziły, zdaniem skarżącego, do nieprawidłowych ustaleń, że odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W.
z [...] r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia zostały wniesione z uchybieniem terminu, a także, że uchybienie tym terminom było przez Podatnika zawinione. Podatnik wniósł o przeprowadzenie dowodów określonych
w pkt II lit. c skargi na okoliczności tam wyszczególnione oraz załączenie do akt sprawy jego wniosku z 1 kwietnia 2019 r., złożonego w postępowaniu dotyczącym jego wspólniczki G. S. na okoliczność wskazania przez niego organom podatkowym adresu właściwego do doręczania mu korespondencji.
W treści skargi zawarto także wniosek o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wszczętego skargą na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z [...] r., określającej Podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów uzyskanych z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2013 r., gdyż, zdaniem skarżącego, wynik tego postępowania determinuje rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację prezentowaną w toku postępowania.
Po rozpoznaniu wniosku strony skarżącej o zawieszenie postępowania, postanowieniem z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona. Wydając zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł.naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. odmawiające Podatnikowi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów uzyskanych z pozarolniczej działalności gospodarczej
za 2013 r. Zgodnie z art. 163 § 2 O.p. w sprawie przywrócenia terminu do wniesienie odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy
do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Podkreślić należy, że Podatnik zaskarżył jednocześnie odrębne postanowienie tego organu podatkowego z tej samej daty stwierdzające uchybienie terminu
do wniesienia odwołania od wyżej określonej decyzji podatkowej. To odrębne postanowienie było także przedmiotem oceny tutejszego Sądu w innej sprawie
o sygn. akt I SA/Łd 510/20, zakończonej wyrokiem z dnia [...] r. oddalającym skargę.
W skardze inicjującej niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne skarżący podnosi różne argumenty mające świadczyć zarówno o niezasadnym uznaniu przez organ podatkowy, że decyzja określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów uzyskanych z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2013 r. została doręczona Podatnikowi z dniem 27 stycznia 2020 r. w trybie art. 150 § 4 O.p., jak i związane z zarzutami dotyczącymi postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej.
W niniejszym postępowaniu Sąd nie rozpatruje zarzutów związanych z prawidłowością doręczenia decyzji podatkowej i wejścia jej do obrotu, i to nie tylko dlatego, że nie tego problemu dotyczy niniejsze postępowanie. W związku z oddaleniem skargi w tym zakresie należy przyjmować, że decyzja podatkowa została doręczona Podatnikowi w trybie art. 150 § 4 O.p. w terminie wskazywanym przez organ odwoławczy, a odwołanie od tej decyzji zostało wniesione z uchybieniem właściwego terminu. Oznacza to, że przedmiotem sądowej kontroli obecnie jest jedynie postanowienie organu odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej.
Zgodnie z art. 162 §1, 2, 3 i 4 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni,
że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§2). Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (§3). Przepisy § 1-3 stosuje się do terminów procesowych.
W ocenie Sądu organ odwoławczy błędnie uznał, że przeszkoda do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej z [...] r. wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. przestała istnieć w dniu 13 marca 2020 r., gdyż
w tym dniu pełnomocnik Podatnika wniosła do tego organu wniosek o przesłanie skanu decyzji wykonawczej z dnia [...] r., co oznacza, że Podatnik w tej dacie o decyzji wiedział. A zatem siedmiodniowy termin do złożenia podania
o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zaczął biec od ustania przeszkody, czyli od 13 marca 2020 r. i kończył się 20 marca 2020 r.
Z treści wniosku z 13 marca 2020 r. wynika jedynie, że w tym dniu pełnomocnik Podatnika, czyli jego wspólniczka G. S. zwróciła się
o przesłanie skanu dokumentów – tytułu wykonawczego oraz "decyzji wykonawczej" z dnia [...] r. dotyczącej B. H., oraz o wgląd do akt postępowania egzekucyjnego i akt postępowania podatkowego. Działanie pełnomocnika podatnika należy traktować jak działanie samego podatnika. Jednakże z treści tego wniosku nie wynika przecież, że Podatnik już wtedy znał treść decyzji podatkowej z [...] r. Wiedział jedynie, że jakaś decyzja, będąca tytułem wykonawczym i podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego została w tej dacie wydana. Nie znał jednak jej treści, czego logicznym następstwem był wniosek o przesłanie skanu decyzji i o wgląd w akta postępowania podatkowego, w którym decyzja ta została wydana. Treść decyzji podatnik poznał dopiero w dniu 2 kwietnia 2020 r., czyli w dniu doręczenia jej skanu pełnomocnikowi Podatnika. Skarżący przyznaje, że w tym dniu zapoznał się z treścią decyzji podatkowej z dnia [...] r.
W ocenie Sądu przeszkoda do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej
z dnia [...] r. przestała istnieć z chwilą zapoznania się Podatnika lub jego pełnomocnika z treścią tej decyzji, czyli z dniem 2 kwietnia 2020 r. Dopiero bowiem
z tą chwilą Podatnik poznał treść zawartego w decyzji rozstrzygnięcia i jego uzasadnienie i dopiero wtedy mógł ocenić, że z decyzją się nie zgadza i sporządzić od niej odwołanie. Doręczenie decyzji podatkowej nastąpiło w trybie zastępczym, przez awizo, ale w sposób przewidziany przez ustawodawcę i polegający
na przyjęciu fikcji doręczenia. Przeszkoda w terminowym wniesieniu odwołania polegała na braku wiedzy Podatnika o fakcie wydania i doręczenia mu decyzji
w trybie zastępczym i na nieznajomości samej treści decyzji. Strona, która uchybia terminowi do wniesienia odwołania powinna złożyć stosowny wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia i jednocześnie
z wnioskiem powinna dokonać czynności, czyli wnieść odwołanie. Dopóki jednak strona nie pozna treści decyzji nie może w należyty sposób sformułować zarzutów odwołania. Przeszkoda do wniesienia odwołania polegała więc nie tylko na tym,
że strona w ogóle nie wie, że jakaś decyzja podatkowa została wydana, ale także na tym, że po prostu nie zna jej treści. Skoro Podatnik poznał treść decyzji z dnia
[...] r. w dniu 2 kwietnia 2020 r., to należy uznać, że wniosek
o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji wniesiony do organu w dniu 9 kwietnia 2020 r. nie jest spóźniony.
Ponadto organ odwoławczy błędnie uznał, że nie została spełniona druga
z przesłanek umożliwiających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania,
a mianowicie uprawdopodobnienie braku winy Podatnika. Z akt sprawy wynika jasno, że pomiędzy wszczęciem postępowania (30 października 2019 r.) a wydaniem decyzji podatkowej ([...] r.) minęło niewiele czasu i wszystkie przesyłki
w toku postępowania były Podatnikowi doręczane w trybie zastępczym na podstawie art. 150 O.p., co w szczególności dotyczy doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie Podatnika. W tych okolicznościach jest podstawa do uznania, że Podatnik o wszczęciu i zakończeniu postępowania po prostu nie wiedział. Z twierdzeń Podatnika wynika, że jest on w separacji faktycznej
z żoną mieszkającą w Ł. przy ul. A/12, a przez ostatnie kilka lat mieszkał w różnych miejscach, także poza Województwem Łódzkim. Poza sporem jest to, że powyższy adres zamieszkania był wpisany w CEIDG na skutek zgłoszenia przez Podatnika jeszcze w 2012 r. i nie był aktualizowany do dnia wysłania przez organ pierwszej instancji do Podatnika decyzji podatkowej z [...] r. i ten sam adres Podatnik wskazał w zeznaniu PIT-37 za 2018 r. złożonym w kwietniu 2019 r. Zaniechanie wskazywania aktualnego adresu zamieszkania przez przedsiębiorcę w CEIDG może spowodować negatywne dla niego skutki, bo naraża się na to, że nie będzie wiedział o wszczęciu w jego sprawie postępowania podatkowego lub nawet, jak w tej sprawie, wydaniu decyzji, co jednak nie jest tożsame ze stwierdzeniem zawinienia w spóźnionym wniesieniu odwołania. Inna jest sytuacja podatnika, który wie, że w jego sprawie wszczęte zostało postępowanie podatkowe, a inna podatnika, który o tym nie wie. Ten pierwszy powinien się spodziewać, że organ podatkowy będzie mu wysyłał korespondencję i dlatego powinien zawiadamiać o ewentualnej zmianie adresu, a zaniechanie w tym zakresie, w razie uchybienia terminowi procesowemu, może być uznane za zawinione.
Ten drugi nie ma podstaw, żeby się spodziewać korespondencji od jakiegokolwiek organu podatkowego, a więc trudno uznać, że brak wskazania aktualnego adresu zamieszkania w CEIDG lub nieodebranie awiza o przesyłce pozostawionej
w urzędzie pocztowym zawsze będzie przez adresata zawiniony. Tym bardziej wniosek taki nie będzie uzasadniony w okolicznościach tej sprawy, skoro Podatnik podał, że w ciągu ostatnich kilku lat mieszkał pod różnymi adresami, ale przecież stosunkowo niedawno adres przy ul. A sam wskazał w zeznaniu podatkowym, co oznacza, ze jakoś z tym adresem także jest albo do niedawna był związany. W tych okolicznościach zasadny jest wniosek, że Podatnik nie wiedział
o wszczęciu w jego sprawie postępowania podatkowego i o wydaniu decyzji, a zatem uprawdopodobnił brak swej winy w spóźnionym wniesieniu odwołania.
Spełnienie pozostałych przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej nie jest przedmiotem sporu. Podatnik wnioskował
o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej i razem
z wnioskiem wniósł odwołanie.
Z uwagi na powyższe należało uchylić zaskarżone postanowienie
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), w skrócie P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 tej ustawy zasądzając na rzecz skarżącego zwrot poniesionego wpisu sądowego.
Sprawa niniejsza została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym
na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a.
P.Z.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło