I SA/Łd 513/08

Dnia 03 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2008 roku wniosku M. Ż. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] roku wydaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. przeniesiono na M. Ż. odpowiedzialność za zaległości podatkowe Stowarzyszenia "A". w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2001 roku w łącznej kwocie 22.910,70 wraz z odsetkami za zwłokę. Od powyższej decyzji skarżący wniósł w dniu 7 grudnia 2007 roku (data stempla pocztowego) odwołanie, które zawierało braki formalne. Do ich uzupełnienia wezwano stronę pismem z dnia 29 stycznia 2008 roku. Organ przyjął, że pismo wzywające M. Ż. do uzupełnienia braków odwołania zostało adresatowi doręczone w dniu 14 lutego 2008 roku zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej. W związku z nieuzupełnieniem przez skarżącego braków Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] orzekł o pozostawieniu odwołania strony bez rozpatrzenia. Postanowienie to skarżący odebrał w dniu 29 lutego 2008 roku. Wnioskiem z 5 marca 2008 skarżący wystąpił do organu odwoławczego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków odwołania. Postępowanie wszczęte tym wnioskiem Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. umorzył, jako bezprzedmiotowe postanowieniem z dnia [...], które doręczono stronie w dniu 21 marca 2008 roku. W dniu 9 kwietnia 2008 roku M. Ż. skargą skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł o uchylenie powyższego postanowienia z dnia [...] r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, dołączając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W treści wniosku stwierdził, iż uchybił terminowi do wniesienia skargi, ponieważ sądził, ze nie zaistnieje potrzeba jej wniesienia, a następnie z powodu konieczności niespodziewanego wyjazdu służbowego nie był w stanie dochować terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 21 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił M. Ż. przywrócenia terminu do wniesienia skargi, swoje orzeczenie uzasadniając tym, iż skoro wraz z postanowieniem z dnia [...] roku doręczono stronie pouczenie o skutkach upływu terminu do wniesienia skargi, to strona w sytuacji rozstrzygnięcia dlań niekorzystnego winna liczyć się z koniecznością wniesienia środka zaskarżenia. Powyższe zdaniem Sądu świadczy o tym, iż nie może być mowy o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie M. Ż. zarzucił naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s. poprzez odmowę przywrócenia terminu wobec spełnienia przesłanek przywrócenia oraz art. 48 ust. 1 i art. 78 Konstytucji i w związku z tym wniósł o jego uchylenie. Postanowieniem z dnia 3 października 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż sąd pierwszej instancji nie zbadał należycie wniosku strony pod kątem przesłanki braku winy strony z art. 86 § 1 p.p.s.a. w świetle okoliczności, czy wyjazd służbowy skarżącego może być uznany za przeszkodę, która obiektywnie uniemożliwiła mu wniesienia skargi w terminie. Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien powoływać się na okoliczności wskazujące brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie jego zasadności. Należy przy tym podkreślić, że w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, iż uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyr. NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Ka 1977/00, niepubl.). Istotne jest to, że od strony wymaga się największego możliwego w danych okolicznościach wysiłku, a co za tym idzie, przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa ( wyr. NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01 niepubl.). Instytucja przywrócenia terminu ma, co należy z całą mocą podkreślić, charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie, gdy strona w sposób przekonujący powołaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy w nieterminowym podjęciu czynności. W przedmiotowej sprawie jako główną przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia skargi skarżący wskazał konieczność nieplanowanego wcześniej wyjazdu na zgrupowanie reprezentacji młodzieżowych do S., o którym to dowiedział się telefonicznie dzień przed wyjazdem, tj. 25 marca 2008 roku. Wyjazd ten wiązał się z potrzebą zastąpienia kolegi w pełnieniu funkcji trenera. Skarżący pozostawał stale w S. w okresie od 26 marca do 3 kwietnia 2008 roku. M. Ż., zdaniem Sądu, nie wykazał w żaden sposób, iż nie był w stanie dochować terminu do złożenia skargi przy dołożeniu ze swej strony największego w danych warunkach wysiłku. Przeszkoda w postaci konieczności nagłego wyjazdu służbowego nie może być bowiem traktowana, jako okoliczność uniemożliwiająca stronie skarżącej terminowe wniesienie skargi przy dochowaniu należytej staranności. Fakt nawet niespodziewanego wyjazdu i przebywania w miejscowości oddalonej od miejsca zamieszkania skarżącego, a także konieczność sprawowania opieki nad młodzieżą nie wykluczał zdaniem Sądu możliwości dochowania terminu do złożenia skargi. Skarżący wskazał, że z chwilą zapoznania się z treścią postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., co nastąpiło w dniu [...] marca 2008 r., podjął decyzję o wniesieniu skargi. Stwierdził też, że trudna sytuacja materialna nie pozwoliła mu na zlecenie adwokatowi lub radcy prawnemu sporządzenia i wniesienia skargi, co oznacza, że sporządził i wniósł skargę samodzielnie. W ocenie Sądu, jeżeli nawet nie dokonał tych czynności przed wyjazdem do S., mógł to zrobić przebywając w tej miejscowości. Przebywanie poza miejscem zamieszkania nie uniemożliwiało skarżącemu samodzielnego napisania skargi, a wysłać ją do Sądu mógł pocztą. Należy mieć na uwadze, że to strona, która spóźniła się z dokonaniem czynności powinna uprawdopodobnić brak swej winy. Według skarżącego sam fakt konieczności nagłego wyjazdu do S. jest wystarczającym uprawdopodobnieniem braku winy w terminowym wniesieniu skargi. Innych argumentów strona nie przedstawiła. Uwzględniając powyższe Wojewódzki sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie występują okoliczności uprawdopodabniające brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji. M. A-K