I SA/Łd 52/04

WyrokWSA w Łodzi2005-01-12

Skład orzekający: Sędzia NSA A. Świderska, Sędzia NSA T. Porczyńska, Asesor WSA C. Koziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, gdy sprzedawca nie posiada kopii wystawionych faktur, a ustalenie, czy podatek należny został uwzględniony w deklaracji VAT-7 przez sprzedawcę, jest niemożliwe z powodu utraty jego dokumentacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego w celu wykazania, czy podatek należny wynikający z utraconych dokumentów został rzeczywiście odprowadzony do urzędu skarbowego, naruszając tym przepisy Ordynacji podatkowej. W sytuacji wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy w zakresie uwzględnienia sprzedaży i podatku należnego w deklaracji VAT-7, powinno to być rozstrzygnięte na korzyść podatnika zgodnie z zasadą "in dubio pro tributario".
Stan faktyczny
Skarżąca J. S. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji dotyczącą podatku od towarów i usług za okres marzec-czerwiec i październik-listopad 1998 roku. Kontrola wykazała nieprawidłowości w postaci niewykazania obrotu oraz odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Firmę A, której dokumentacja podatkowa zaginęła. Organ uznał, że brak kopii faktur u sprzedawcy oraz niemożność ustalenia, czy podatek należny został uwzględniony w deklaracjach VAT-7, wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 1 570 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Świderska, Sędzia NSA T. Porczyńska, Asesor WSA C. Koziński (spr.), Protokolant J. Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres marzec - czerwiec, październik - listopad 1998 roku 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 1 570 (jeden tysiąc pięćset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; 3) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się tego orzeczenia. I SA/Łd 52/04 U Z A S A D N I E N I E W wyniku kontroli dokumentacji podatkowej przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego Ł. –W. w dniach 14.03.2001 r. i 07.06.2002 r. w Firmie należącej do Pani J. S. stwierdzono nieprawidłowości w postaci: - nie wykazania obrotu w wysokości 9.126,26 zł w ewidencjach prowadzonych dla potrzeb podatku od towarów i usług, o których mowa w art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z poź. zm.). U Podatniczki dokonano również badania dokumentacji źródłowej oraz rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w 1998r. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych ustalono, iż Pani S. nie zewidencjonowała przychodu z tytułu sprzedaży towarów pozagatunkowych, w łącznej kwocie 9.126,26 zł. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w decyzji Urzędu Skarbowego Ł. –W. z dnia [...] Nr [...]. O decyzji tej podatniczka nie wniosła odwołania. Nie zaewidencjonowaną kwotę obrotu, organ podatkowy pierwszej instancji opodatkował 22% stawką podatku VAT. Z tytułu powyższego uchybienia łączne zaniżenie podatku od towarów i usług wyniosło 2.004 zł, - podatniczka dokonała zakupu i odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów handlowych oraz środków trwałych w Firmie A z siedzibą w Ł. przy ul. A 282/284 na podstawie faktur : [...] z dnia [...] wartość netto 30.000 zł, podatek VAT 6.600 [...] z dnia [...] wartość netto 1.994,30 zł, podatek VAT 438,75 [...] z dnia [...] wartość netto 4.375 zł, podatek VAT 962,50 zł [...] z dnia [...] wartość netto 7.700 zł, podatek VAT 1.694 zł i dokonała odliczenia podatku naliczonego w łącznej kwocie 9.694 zł wbrew przepisom § 54 ust 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 156, poz.1024 z późn. zm.). Faktury wystawione przez w/w Firmę nie stanowiły, zdaniem organu podatkowego, podstawy do dokonania odliczenia przez nabywcę z uwagi na fakt, że nie zostały potwierdzone kopią u wystawcy. Łączna kwota zawyżenia podatku naliczonego z powyższego tytułu wyniosła 9.694 zł. W wyniku powyższych nieprawidłowości Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. –W. wydał decyzję w dniu [...] Nr [...], od której podatnik odwołał się w dniu 24.11.2003r. do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. . W złożonym odwołaniu zarzucono, iż organ podatkowy pierwszej instancji bezpodstawnie zakwestionował odliczenie z przedmiotowych faktur, gdyż wystawca jest obecnie w posiadaniu kopii faktur. Kopie faktur zostały odtworzone na podstawie oryginałów faktur posiadanych przez nabywcę tj. Panią J. S.. W wyniku analizy akt sprawy oraz argumentów podatnika zawartych w odwołaniu, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy w/w decyzję. W dniu 22.01.2004r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] została wniesiona skarga. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik strony zarzucił: 1) rażące naruszenie prawa materialnego, tj. § 54 ust. 3 i 4 pkt 2 i § 54 ust. 9 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, 2) rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, 121, 122, 125 § 1, art.187 §1, art. 191, art.210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Do skargi dołączono opinię prawną dr A. M., w zakresie interpretacji § 54 ust. 3 i 4 pkt 2 oraz ust. 9 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż argumenty pełnomocnika strony zawarte w przesłanej skardze nie zasługują na uwzględnienie, a rozstrzygnięcie organu podatkowego zawarte w zaskarżonej decyzji jest zasadne. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., z istoty podatku od towarów i usług wynika, iż prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną - wynikające z art. 19 ust.1 ustawy o podatku VAT - jest prawem warunkowym. Ograniczenia podatnika co do możliwości skorzystania z powyższego prawa regulują przede wszystkim przepisy art. 19 ust.3 i 3a oraz art. 20-25 tejże ustawy. Sytuację prawną nabywcy towarów i usług w przypadku, gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą, niepotwierdzoną kopią u sprzedawcy, wyraźnie określają wydane na podstawie art. 23 pkt 1 w/w ustawy przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.1997r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zgodnie z § 54 ust.4 pkt 2 cyt. rozporządzenia w przypadku, gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Konieczność stosowania w/w przepisu wynika z konstrukcji podatku od towarów i usług polegającej na tym, iż sprzedawca dokonując sprzedaży towarów czy usług wystawia fakturę i ma obowiązek zapłaty podatku wynikającego z faktury a nabywca ma prawo do potrącenia ze swojego podatku należnego kwoty podatku zapłaconego przez sprzedawcę. Natomiast zgodnie z § 54 ust. 9 tegoż rozporządzenia, przepisu powyższego nie stosuje się w przypadku, gdy wystawca faktury lub faktury korygującej uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług. Nabywca towarów ponosi zatem - w świetle przytoczonych powyżej przepisów negatywne konsekwencje zachowań zbywcy w postaci braku możliwości odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur, których kopii sprzedawca nie posiada. Pozbawienie podatnika, będącego nabywcą, prawa do odliczenia podatku naliczonego nie jest jednakże bezwzględne - nabywca może z tego prawa skorzystać, pomimo braku kopii faktury u sprzedawcy pod warunkiem, że zbywca daną sprzedaż oraz związany z nią podatek należny uwzględnił w deklaracji dla podatku od towarów i usług. Jeżeli jednak z przyczyn leżących po stronie sprzedawcy nie można stwierdzić, czy spełnił on dokumentacyjny obowiązek - należy uznać, iż obowiązku tego nie dopełnił. Możliwość sprawdzenia okoliczności wymaganej przez prawo jest bowiem elementem realizacji tego obowiązku, co potwierdził - w wyroku z dnia 15.11.2000r. sygn.akt III S.A. 2417/99 - Naczelny Sąd Administracyjny. W przedmiotowej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy faktury VAT, na podstawie których firma należąca do Pani S. dokonała obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, znajdują potwierdzenie w kopiach u sprzedawcy a także czy istnieje możliwość ustalenia czy sprzedawca składając deklaracje VAT-7 uwzględnił w nich sprzedaż na rzecz Firmy należącej do Pani S. oraz kwotę podatku należnego od dokonanej sprzedaży. W wyniku dokonanych czynności stwierdzono, iż nie jest możliwe ustalenie, czy sprzedawca w deklaracjach VAT-7 uwzględnił sprzedaż i podatek naliczony wykazane w wystawionych przez siebie fakturach, gdyż cała dokumentacja podatkowa Firmy A zaginęła. W rozpatrywanej sprawie nie jest możliwe ustalenie faktu wykazania sprzedaży i podatku należnego z tytułu tej sprzedaży w deklaracji VAT-7, gdyż nie można przeprowadzić kontroli dokumentacji źródłowej, której sprzedawca nie posiada. Nie możliwe jest zatem skonfrontowanie tej dokumentacji z kwotami wykazanymi w składanych deklaracjach podatkowych. Odnośnie zawartego w odwołaniu zarzutu, zgodnie z którym wystawca przedmiotowych faktur jest w posiadaniu kopii tych faktur odtworzonych na podstawie posiadanych przez odbiorcę oryginałów faktur organ drugiej instancji zauważa, iż dwukrotna weryfikacja materiałów dowodowych w Firmie A tj. postępowanie podatkowe zakończone decyzją za 1998r. oraz kontrola transakcji przeprowadzona w dniu 7.07.2003r. potwierdziły brak kopii faktur sprzedaży. Zgodnie natomiast z treścią przepisu § 56 rozporządzenia z dnia 15.12.1997r. podatnicy obowiązani są do przechowywania oryginałów i kopii faktur w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę. Odtworzone natomiast na podstawie istniejących oryginałów, kopie faktur nie są dokumentami o których mowa w § 54 ust.2 cyt. wyżej rozporządzenia. Kopie te nie są bowiem wystawionymi pierwotnie przez Firmę A dokumentami, a tylko posiadanie takich dokumentów przez sprzedawcę uprawnia nabywcę do odliczenia podatku naliczonego zawartego w oryginale faktury. Ponadto przepis § 55 ust.1 cyt. rozporządzenia nie przewiduje wystawienia kopii faktury przez wystawcę na podstawie oryginału posiadanego przez nabywcę. W myśl bowiem tego przepisu sprzedawca ponownie wystawia fakturę lub rachunek zgodnie z danymi zawartymi w kopii faktury lub rachunku jeżeli oryginał faktury, faktury korygującej, rachunku uproszczonego lub rachunku korygującego dotyczącego rachunku uproszczonego ulegnie zniszczeniu albo zaginie. Duplikat faktury wystawia się zatem wyłącznie w sytuacji, jeżeli zaginięciu ulegnie oryginał faktury (nie zaś kopia - jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie). W takich sytuacjach sprzedawca na podstawie swojej kopii ponownie wystawia fakturę z adnotacją DUPLIKAT. Ponadto fakt, iż można sporządzić duplikat jedynie oryginału faktury (gdy ta zaginie) w sposób nie budzący wątpliwości wynika z samej istoty pojęcia fakturowania, fundamentalnego pojęcia w systemie podatku od towarów i usług. Faktura, a więc i jej kopia, dokumentują dokonaną sprzedaż. Podobnie duplikat oryginału faktury, sporządzony na podstawie istniejącej, będącej w posiadaniu sprzedawcy, kopii faktury nadal dokumentuje faktyczną sprzedaż. Natomiast duplikat kopii faktury sporządzony na podstawie oryginału faktury dokumentuje jedynie fakt, że nabywca posiada oryginał faktury - w żaden sposób nie można z tego faktu wywieść, iż dana sprzedaż miała w istocie miejsce. Organ podatkowy drugiej instancji zastrzegł, iż nie kwestionuje, czy dana sprzedaż miała miejsce czy też nie, albowiem nie to było przedmiotem decyzji obu organów. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uznał, że w świetle powyższego sporządzenie duplikatu kopii, na podstawie oryginału jest pojęciem nielogicznym i wewnętrznie sprzecznym (także sprzecznym z zasadami rządzącymi podatkiem od towarów i usług i logiczną konstrukcją tego podatku). W rozpatrywanej sprawie mamy sytuację, w której zaginęły kopie faktur a odtworzenie kopii dokumentów następuje na podstawie posiadanych przez nabywcę oryginałów. Wystawiona jednakże w powyższy sposób kopia faktury nie zmienia faktu, że wystawca nie posiada pierwotnie wystawionych kopii faktur, a zgodnie z przepisami wykonawczymi do ustawy o podatku od towarów i usług tylko posiadanie takich dokumentów przez wystawcę umożliwia dokonanie przedmiotowego odliczenia przez odbiorcę. W rozpatrywanej sprawie mamy zatem do czynienia z przypadkiem, o którym mowa w § 54 ust.4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 15.12.1997r. tj. nabywca posiada faktury nie potwierdzone kopiami u wystawcy, co wyklucza możliwość obniżenia podatku należnego. Ustawodawca nie określa bliżej jakich sytuacji dotyczy ten przepis. Rozumieć zatem należy, że w każdym przypadku gdy faktura nie jest potwierdzona kopią należy zastosować ten przepis, bez względu na fakt czy dotyczy on zdarzenia losowego czy celowego działania kontrahenta. Jedynym wyjątkiem w tym przypadku jest zapis ust. 9 cyt. § 54 rozporządzenia Ministra Finansów, który dopuszcza możliwość odliczenia podatku naliczonego jeżeli wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji VAT-7. Aby można było ten przepis zastosować należy zweryfikować dokumentację wystawcy faktur, celem potwierdzenia rozliczenia i ujęcia przedmiotowych faktur w ewidencjach sprzedaży VAT i odzwierciedlenia jej w deklaracjach VAT-7. O kradzieży dokumentacji podatkowej za lata 1996-2000r. właściciel Firmy A Pan Z. R. powiadomił Urząd Skarbowy w dniu 13.11.2000r. W dniu [...] postanowieniem Nr [...] Urząd Skarbowy wyznaczył właścicielowi Firmy A, jako graniczny termin do złożenia odtworzonych dokumentów VAT za 1998r., dzień 31.07.2001 r. Z powyższego obowiązku Podatnik nie wywiązał się. Wobec powyższego Urząd dokonał weryfikacji rozliczeń w podatku od towarów i usług i określił podatek VAT za 1998r. w prawidłowej wysokości poprzez nieuwzględnienie prawa do odliczenia podatku naliczonego. Zobowiązanie zostało określone w prawomocnej decyzji Urzędu z dnia [...] Nr [...]. W dniu 7.07.2003r. Urząd Skarbowy ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające za 1998r., w wyniku którego ustalono, że wystawca przedmiotowych faktur nie posiada ich kopii, a także nie posiada żadnych dokumentów związanych z prowadzoną w 1998r. działalnością gospodarczą. W rozpatrywanej sprawie niemożliwe jest zatem ustalenie faktu wykazania sprzedaży i podatku należnego z tytułu sprzedaży na rzecz Firmy Pani S. w deklaracji VAT-7, gdyż nie można przeprowadzić kontroli dokumentacji źródłowej, której sprzedawca nie posiada. Brak całej dokumentacji źródłowej sprzedawcy, z uwagi na jej kradzież, powoduje, iż nie można sprawdzić, czy podatek należny wykazany w deklaracjach stanowi odzwierciedlenie podatku naliczonego zawartego w spornych fakturach. Powyższe nie może zostać zweryfikowane chociażby z tego względu, że kwoty podatku VAT widniejące na spornych fakturach stanowią niewielką część zadeklarowanego przez Pana R. podatku należnego. Podkreślono, iż w przedmiotowej sprawie, mimo stosownych kroków podjętych przez organ podatkowy pierwszej instancji w celu dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy organ ten nie znalazł żadnych z wymaganych stosownym przepisem prawa podatkowego dowodów, które pozwoliłyby na uznanie prawa podatnika do dokonania przedmiotowego odliczenia. Przepis rozporządzenia wyraźnie wskazuje, iż aby nabywca mógł dokonać stosownego odliczenia sprzedawca musi posiadać kopię wystawionej nabywcy faktury albo przynajmniej uwzględnić wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku VAT. Gdy nie istnieje żaden z w/w dowodów, w opinii organu podatkowego, nie jest możliwe aby na podstawie innych dowodów odtworzyć jaka sprzedaż i w jakiej kwocie oraz jaki podatek należny były uwzględnione w deklaracjach VAT-7 za 1998r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W przypadku, gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, nie przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tej faktury, na podstawie § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 z późn. zm.). Od powyższej zasady ustanowiony został wyjątek w § 54 ust. 9 - mianowicie odliczenie przysługuje w przypadku, gdy wystawca faktury lub faktury korygującej uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług. Z uwagi na brak precyzyjnego określenia przyczyn ewentualnego braku kopii faktury u sprzedawcy, należy przyjąć szerokie rozumienie przepisu zabraniającego odliczenia podatku w tym przypadku. Oznacza to, iż zakaz odliczenia dotyczy nie tylko sytuacji, gdy mamy do czynienia z nieuczciwym kontrahentem, który celowo chce uniknąć konieczności odprowadzenia podatku należnego i w związku z tym np. niszczy kopię faktury, nie wprowadzając jej ani do ewidencji sprzedaży, ani do deklaracji nie powiadamiając nabywcy o braku kopii uniemożliwiającej odliczenie podatku naliczonego, ale też dotyczy sytuacji, gdy nabywca wiedział o braku kopii, która np. uległa zniszczeniu. Ani przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z póź. zm.), ani też przepisy rozporządzenia wykonawczego nie przewidują możliwości odliczenia podatku naliczonego w przypadku braku kopii faktury u sprzedawcy także w sytuacji, gdy nabywca wykaże się dobrą wiarą a brak kopii nastąpił wyłącznie z winy nieuczciwego sprzedawcy. Stanowisko takie podtrzymuje orzecznictwo, czego przykładem może być wyrok NSA z dnia 24 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 2241/97, z którego uzasadnienia jednoznacznie wynika zakaz odliczenia podatku naliczonego przez nabywcę w przypadku gdy zbywca nie zapłacił podatku należnego. Ryzyko wyboru niewłaściwego kontrahenta w tej sytuacji obciąża nabywcę towarów lub usług, bowiem ochrona dobrej wiary wymaga podstawy ustawowej, której nie ma w ustawie o VAT. Kwestie związane z duplikatami faktur VAT i faktur korygujących reguluje przepis § 55 ww. rozporządzenia, w myśl którego uprawnionym do wystawienia duplikatu faktury jest sprzedawca, który wystawia ten dokument na podstawie kopii faktury, na wniosek nabywcy, w przypadku gdy oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie. Z przepisu tego wynika, iż sprzedawca (wystawca faktury) nie może sam sobie wystawić duplikatu faktury, jest to bowiem dokument przeznaczony dla nabywcy, któremu zaginął oryginał faktury, bądź też uległ zniszczeniu. Jedyną możliwością uniknięcia przez nabywcę konsekwencji w postaci braku prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury, która nie jest potwierdzona kopią u sprzedawcy (niezależnie od przyczyny braku kopii), jest fakt ujęcia ww. faktury przez sprzedawcę w deklaracji dla podatku od towarów i usług. Tylko taka sytuacja umożliwia nabywcy odliczenie podatku naliczonego z faktury nie potwierdzonej kopią u sprzedawcy. Stąd urząd skarbowy stwierdzający brak kopii faktury u sprzedawcy, pozbawia nabywcę prawa do odliczenia, jeżeli okazało się, iż wystawca faktury nie rozliczył podatku należnego z niej wynikającego. W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, iż Pan Z. R., właściciel Firmy A, złożył deklarację VAT-7 za miesiąc w którym wystawiono przedmiotowe faktury. Jednakże Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż "nie można sprawdzić, czy podatek należny wykazany w deklaracjach stanowi odzwierciedlenie podatku naliczonego zawartego spornych fakturach" i nie może to zostać zweryfikowane, gdyż cała dokumentacja podatkowa Firmy A zaginęła. Sad uznał, iż organy podatkowe obu instancji nie przeprowadziły w niniejszej sprawie należycie postępowania dowodowego w celu wykazania, iż podatek należny wynikający z utraconych dokumentów został rzeczywiście odprowadzony do urzędu skarbowego, czym naruszyły przepisy art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy drugiej instancji raz stwierdza, że nie można ustalić, czy sprzedawca towaru uwzględnił w deklaracji VAT-7 podatek należny wynikający z faktury i uznaje, że tego obowiązku nie dopełnił. Po czym stwierdza, że kwoty podatku VAT widniejące na spornych fakturach stanowią niewielką część zadeklarowanego przez Pana R. podatku należnego. Sąd uznał, że jeżeli organy podatkowe miały wątpliwości co do ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie uwzględnienia wykazanej sprzedaży i podatku należnego w deklaracji VAT-7, powinno to być przyjęte na korzyść podatnika przy rozstrzygnięciu sprawy, zgodnie z zasadą "in dubio pro tributario". Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż w dniu 27 kwietnia 2004 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej przepisów § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz. 268 ze zm.). W uzasadnieniu wyroku podkreślono, iż szczególny charakter sprawy polegał na tym, że podstawą stwierdzenia niezgodności § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. była analiza stanu prawnego, który powstał po wejściu w życie art. 32a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Przepis art. 32a ustawy dokonał istotnej modyfikacji samej zasady traktowania faktur niepotwierdzonych kopią nie tylko w sensie materialnoprawnym, ale również w sensie techniczno-legislacyjnym. Zwrócono również uwagę, że przepisy o identycznej treści, co zaskarżony przepis § 48 ust. 4 pkt 2, zawarte w uprzednio obowiązujących przepisach - § 35 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 8 grudnia 1994 r. (Dz.U. Nr 133, poz. 688 ze zm.) oraz § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 21 grudnia 1995 r. (Dz.U. Nr 154, poz. 797 ze zm.), były przedmiotem kontroli ich konstytucyjności ze strony Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokami z dnia 16.06.1998 r., sygn. akt U. 9/97 i 11.12.2001 r., sygn. akt SK 16/00 orzekł, że przepisy te są zgodne z art. 32 ust. 1, art. 64, art. 84 i 92 oraz nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), należało uchylić zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło