I SA/Łd 546/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: St. sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A.S.A. z/s w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 4238 (słownie: cztery tysiące dwieście trzydzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w, decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. w sprawie określenia A w W. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 rok. Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] r. Prezydent Miasta Ł. określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. w łącznej kwocie 15 508 zł po zaokrągleniu, opodatkowując: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (za okres od stycznia do grudnia 2014 roku o pow. 104, 82 m2 x stawka 0,88 zł = 92, 24 zł) oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (za okres od stycznia do grudnia 2014 roku o wartości 770 777, 06 zł x stawka 2% = 15 415, 54 zł). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy ww. decyzję przypomniało, że w roku podatkowym 2014 spółka posiadała na terenie Ł. czternaście nośników reklamowych, tym samym była posiadaczem gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, których właścicielem lub wieczystym użytkownikiem jest Skarb Państwa lub Gmina Ł., o łącznej powierzchni 104,82 m2, na których usytuowanych zostało 14 nośników reklamowych o łącznej wartości 770 777, 06 zł. Zdaniem Kolegium posiadane przez spółkę tablice reklamowe są budowlami, zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w związku z art. 3 pkt 3 prawa budowlanego. Organ odwoławczy uznał, że w sytuacji gdy wszystkie w/w tablice reklamowe (urządzenia reklamowe) w 2014 r. były posadowione na tyle trwale, by zapewnić im stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym - to oznacza, że były one trwale związane z gruntem, a zatem są obiektami budowlanymi trawle związanymi z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 1 i pkt 3 p.b., co skutkować musiało określeniem A w W. zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 rok we wskazanej wyżej wysokości. W skardze spółka zarzuciła naruszenie: - art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez brak dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność sposobu związania z gruntem tablic reklamowych użytkowanych przez skarżącą, które skutkowało dokonaniem przez organy nieposiadające specjalistycznej wiedzy ustaleń sprzecznych z treścią projektów budowlanych; - art. 122 w zw. z art. 180 § 1, w zw. z art. 187 § 1, art. 188 i art. 197 § 1 o.p., polegające na zignorowaniu wniosku spółki o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego i niewydaniu w trybie procesowym postanowienia w przedmiocie przeprowadzenia lub odmowy przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność braku trwałego związania z gruntem wolnostojących tablic reklamowych; - art. 122, w zw. z art. 180 § 1 o.p., przejawiające się zaniechaniem przez organy obu instancji przeprowadzenia dowodu z treści projektów budowlanych tablic reklamowych użytkowanych przez skarżącą, co skutkowało uznaniem, że: tablice reklamowe są trwale związane z gruntem w przeciwieństwie do innych obiektów takich jak np. kontenery, których posadowienie na fundamencie i przymocowanie do niego masą własną i siłą grawitacji nie powoduje, że jest on trwale związany z gruntem, z uwagi na fakt, że tablic reklamowych nie można, w przeciwieństwie do kontenerów, przenieść bez uszkodzenia konstrukcji oraz wykonywania robót ziemnych, pomimo że taka konkluzja nie wynika z zebranego materiału dowodowego a z projektów tablic reklamowych wynika, że mogą być przenoszone bez uszkodzenia i wykonywania specjalistycznych prac ziemnych; tablice reklamowe są trwale związane z gruntem, podczas gdy projekty tablic reklamowych, wprost wskazują, że tablice reklamowe są posadowione na fundamentach "nietrwale związanych z gruntem"; brak trwałego związania z gruntem prowadziłby do tego, że tablica reklamowa mogłaby się przewrócić, co z uwagi na jej rozmiar i masę stanowiłoby istotne zagrożenie, pomimo że z projektów budowlanych wynika, że konstrukcja tablic reklamowych oraz jej fundamenty nie są trwale związane z gruntem, a dołączone do projektów wyliczenia statyczne potwierdzają bezpieczeństwo konstrukcji; tablice spółki opierają się czynnikom mogącym zniszczyć ich konstrukcję, a ich podstawy uniemożliwiają ich przesunięcie, przeniesienie lub zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru, podczas, gdy z dokumentacji fotograficznej tablic obrazującej oddziaływanie ekstremalnych zjawisk atmosferycznych na tablice reklamowe wynika, że tablice reklamowe nie są trwale związane z gruntem i w skrajnych wypadkach mogą ulec wywróceniu na skutek działania silnego wiatru; posadowienie tablic reklamowych na podłożu wymagało prac ziemnych i użycia specjalistycznego sprzętu, pomimo że z projektów budowlanych wynika, że prace te nie były potrzebne; - art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez uznanie, że tablice reklamowe użytkowane przez skarżącą stanowią budowle opodatkowane podatkiem od nieruchomości; - art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., poprzez dokonanie błędnej wykładni zwrotu "trwałego związania z gruntem", a w efekcie nieprawidłowe przyjęcie, że "trwale związany z gruntem" jest obiekt, którego konstrukcja uniemożliwia łatwe przesunięcie i opiera się podmuchom wiatru, pomimo że z najnowszego orzecznictwo sądów administracyjnych wynika, że: obiekty budowlane (np. kontenery, hale namiotowe, pawilony handlowe, garaże) posadowione na betonowych fundamentach lub podstawach, których konstrukcja uniemożliwia łatwe przesunięcie i opiera się podmuchom wiatru, nie są "trwale związane z gruntem" w rozumieniu art. 3 p.b.; posiadanie fundamentu nie jest równoznaczne z trwałym związaniem z gruntem; obiekt budowlany postawiony na fundamencie łub betonowej podstawie i zamocowany do nich za pomocą kotew, który może zostać usunięty bez trwałego uszkodzenia obiektu lub gruntu, nie jest "trwale związany z gruntem", w rozumieniu art. 3 u.p.o.l. a zasadność zastosowania powołanej wykładni w odniesieniu do tablic reklamowych potwierdza wykładnia odwołująca się do innych przepisów prawa posługujących się pojęciem "trwałego związania z gruntem". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 2 ust. 1 punkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018r., poz. 1445) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle. W myśl art. 1a ust.1 punkt 2 cytowanej ustawy budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Art. 3 punkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202) za budowlę uznaje między innymi wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe. Z przedstawionej wyżej regulacji wynika wprost, że przesłanką uznania tablic i urządzeń reklamowych za budowle jest ich trwałe związanie z gruntem. Przedstawiając swoją interpretację pojęcia trwałego związania z gruntem organ drugiej instancji powołał się na stanowisko orzecznicze, zgodnie z którym trwałe związanie ma miejsce wtedy gdy "posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo" – cytat z wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2285/09. Akceptując powyższe rozumienie omawianego pojęcia organ odwoławczy, wzorem organu I instancji, nie dostrzegł potrzeby przeprowadzenia dowodów zaproponowanych przez stronę skarżącą to jest projektu budowlanego oraz materiału fotograficznego. Tymczasem strona powołała się na okoliczność, że projekt budowlany jak i zdjęcia dotyczą obiektów tożsamych z obiektami będącymi przedmiotem opodatkowania w rozpoznawanej sprawie. W tej sytuacji organ nie powinien zignorować, jak uczynił, okoliczności, że rzeczony projekt dotyczy konstrukcji wsporczej nośnika reklamowego na fundamencie nietrwale związanym z gruntem. Poza tym na konieczność pogłębionej refleksji wskazywały załączone przez stronę zdjęcia przedstawiające tablice reklamowe przewrócone na skutek działania wiatru. Skoro bowiem w myśl przyjętej wykładni trwałe związanie z gruntem miało oznaczać bezpieczeństwo i możliwość oparcia się czynnikom mogącym zniszczyć konstrukcję to zaprezentowane zdjęcia przeczyły powyższej tezie. Nie oznacza to bynajmniej, że organy winny bezkrytycznie akceptować powyższe dowody i wydawać rozstrzygnięcie po myśli strony skarżącej. Winny jednak z całą pewnością rozważyć wagę powyższych dowodów i dokonać ich oceny według wskazań art. 191 o.p.. Zważyć przy tym wypada, że ocenie winna podlegać w szczególności tożsamość widocznych na zdjęciach tablic reklamowych oraz tablic będących przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia mogą także okazać się ustalenia, które organ będzie zobowiązany poczynić w zakresie losów prawnych przedstawionego projektu budowlanego. W szczególności winien ustalić czy projekt ten dotyczy tych samych tablic reklamowych, które są oceniane w rozpoznawanej sprawie a ponadto czy na jego podstawie została zrealizowana inwestycja budowlana. Organ będzie zatem zobowiązany do ustalenia czy na podstawie przedstawionego projektu budowlanego strona skarżąca otrzymała decyzję o pozwoleniu na budowę, (jeśli nie jest wymagane jedynie zgłoszenie do organu budowlanego) i ewentualnie gdzie zostały zamontowane tablice reklamowe w nim przedstawione. W tej sytuacji jedynie na marginesie podnieść należy, że niezasadne jest odwoływania się przez organ odwoławczy do wyroku WSA w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 161/18 dotyczącym podatku od nieruchomości skarżącej spółki za rok 2013. Wyrok ten zapadł w odmiennym stanie faktycznym, w którym strona skarżąca nie dysponowała materiałem fotograficznym ani projektem budowlanym, wobec czego jej twierdzenia odnośnie nietrwałości związania z gruntem przedmiotowych tablic reklamowych zostały uznane za bezzasadne. Reasumując, na obecnym etapie postępowania nie można, zdaniem sądu pierwszej instancji, wiążąco wypowiedzieć się temat charakteru związania z gruntem spornych tablic. Taka wypowiedź organu zawarta w zaskarżonej decyzji okazała się przedwczesna z uwagi na brak zebrania kompletnego materiału dowodowego. Tego rodzaju procedowania nie zasługuje na akceptację i powoduje naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 i art. 187 § 1 o.p., zaś ocena wyrażona w zaskarżonej decyzji na podstawie niewystarczającego materiału dowodowego narusza także art. 191 o.p.. W toku ponowionego postępowania organ odwoławczy uwzględni powyższe wskazania co do gromadzenia i oceny materiału dowodowego, zaś rozstrzygnięcie oprze o kompletne i należycie ocenione dowody. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed (tekst jednolity Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.. dc