VII SA/Wa 2285/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2010 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 104 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].09.2008r. nr [...], wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na posadowieniu urządzenia reklamowego wolnostojącego CB typu R1-I z ekranem jednostronnym, o wymiarach 3,Om x 6,0m, zamocowanego na słupie o wysokości 6,0m, na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2008r., iż zamierzona inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Organ podniósł, że z analizy zgromadzonego materiału dowodowego i dokumentacji projektowo-technicznej wynika, iż projektowane urządzenie reklamowe ze względu na jego wielkość i konstrukcję to wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, a więc budowla, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. O tym, czy obiekt (urządzenie reklamowe) jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie świadczy sposób, w jaki zagłębiono go w gruncie czy też posadowiono na gruncie, ani technika, w jakiej to wykonano, ale masa całkowita obiektu i jego rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa. Wojewoda [...] stwierdził, że objęte zgłoszeniem urządzenie reklamowe jest konstrukcją na tyle trwałą i związaną z gruntem, że uniemożliwia to jego przesunięcie w inne miejsce czy zniszczenie przy działaniu sił przyrody. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie można mówić o instalowaniu urządzenia reklamowego w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, skoro chodzi o budowę samodzielnej konstrukcji - budowli na własnym, chociaż prefabrykowanym fundamencie. W ocenie organu powyższy przepis dotyczy instalowania urządzeń reklamowych na istniejącym budynku lub budowli. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda [...] wskazał, iż do budowli będących wolnostojącymi, trwale związanymi z gruntem urządzeniami reklamowymi nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie m.in.: - art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że wymieniony przepis: a) nie znajduje zastosowania do wolnostojących urządzeń reklamowych trwale związanych z gruntem, a zatem do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy, podczas gdy z przepisu tego wyraźnie wynika, że ma on zastosowanie do wszystkich urządzeń reklamowych; b) nie znajduje zastosowania do wolnostojących urządzeń reklamowych, niepowiązanych technicznie z żadnym innym obiektem budowlanym; * art. 3 pkt 3 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że o trwałym związaniu z gruntem wolnostojącego urządzenia reklamowego decyduje wielkość urządzenia, a także okoliczność, że konstrukcja obiektu jest na tyle trwała, że uniemożliwia przesunięcie w inne miejsce czy zniszczenie przy działaniu sił przyrody; * art. 30 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że roboty budowlane związane z zainstalowaniem nośnika reklamowego w niniejszej sprawie nie mogą być realizowane w trybie zgłoszenia, gdyż dotyczą robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę; - art. 80 w związku z art. 77 § 1 i art. 7 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie dowolnych ustaleń faktycznych, przyjętych bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym ustalenia, że urządzenie reklamowe w niniejszej sprawie jest trwale związane z gruntem, - art. 77 § 1 kpa poprzez oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na projekcie budowlanym, dołączonym do zgłoszenia inwestora. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu podlegała decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2008r., wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych związanych z zainstalowaniem urządzenia reklamowego. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 28 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w art. 29 w/w ustawy. W treści art. 30 Prawa budowlanego określono natomiast, w jakich przypadkach wykonywanie robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę, ale konieczne jest zgłoszenie określonych w tym przepisie robót budowlanych. W świetle przepisów ustawy - Prawo budowlane można wyróżnić dwa rodzaje urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona w art. 29 ust. 1 powołanej ustawy jako niewymagająca pozwolenia na budowę. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, jedynie dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Zgłoszenie złożone w rozpatrywanej sprawie obejmuje wykonanie urządzenia reklamowego na gruncie. Podstawowe znaczenie ma zatem ustalenie, czy zgłoszone roboty stanowią "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane, czy też stanowią "budowlę" w rozumieniu przepisów tejże ustawy, objętą obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W tym miejscu podkreślić trzeba, że ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęcia "instalowania". Posiłkując się definicją zawartą w słowniku języka polskiego (Słownik języka polskiego PWN, Warszawa 1988, str. 794) przez instalowanie należy rozumieć zakładanie, montowanie jakiegoś urządzenia technicznego (w nowym miejscu). Bliskoznaczne pojęcie "montażu" oznacza zaś składanie, zespolenie części lub zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób (w/w Słownik, tom II, str. 209). W myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak np. wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 ppkt b Prawa budowlanego obiektem budowlanym jest "budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami". W konsekwencji stwierdzić trzeba, iż urządzenie reklamowe, wolno stojące, trwale związane z gruntem stanowi obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 1 ppkt b Prawa budowlanego. Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, która wywodziła, iż sporne urządzenie reklamowe nie jest budowlą, a jego posadowienie na gruncie nie było wykonaniem robót budowlanych. Nazwanie określonych czynności robotami budowlanymi nie oznacza, iż muszą być wykonywane tylko i wyłącznie przy wykorzystaniu materiałów budowlanych, albowiem mogą one polegać także na składaniu, zespalaniu części zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób, zakładaniu instalacji, czy łączeniu oddzielnych części w jedną całość. Posadowienie wolnostojącej reklamy na gruncie, zważywszy na jej ciężar i wymiary, dokonywane jest z wykorzystaniem urządzeń budowlanych i stanowi roboty budowlane. Dla zaliczenia konkretnego obiektu do kategorii obiektów budowlanych podstawowe znaczenie ma trwałe związanie obiektu z gruntem. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że to wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są wyznacznikami tego, czy jest to obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też wolnostojący nietrwale związany z gruntem. W orzecznictwie tym podkreśla się, że o tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie, czy na gruncie, jak również technika w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie na natomiast ustalenie, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem w istocie decydują jego parametry techniczne (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1331/08, z dnia 15 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 811/08, z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 324/08, z dnia 12 maja 2009r. sygn. akt II OSK 735/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 576/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 26/07). W ocenie Sądu dane zawarte w projekcie budowlanym urządzenia reklamowego objętego przedmiotowym zgłoszeniem wskazują, że inwestor zamierzał wykonać samodzielną konstrukcję przestrzenną, stanowiącą techniczno-użytkową całość, odpowiadającą cechom budowli, o której mowa w art. 3 pkt 1 ppkt b ustawy - Prawo budowlane. Przedstawiony obiekt składa się z tablicy reklamowej o wymiarach ekranu 3m x 6m, zamocowanej na słupie o wys. 6m, przytwierdzonym do fundamentu żelbetonowego. Jest to zatem samodzielne, wolnostojące i trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, a więc budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 przywołanej ustawy, na której wzniesienie wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Mając powyższe okoliczności na uwadze uznać należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.