I SA/Łd 548/18
WyrokWSA w Łodzi2019-06-13
Skład orzekający: Paweł Kowalski, Bożena Kasprzak, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za rok 2008 przedawniło się, biorąc pod uwagę wszczęcie postępowania karnego skarbowego i jego prawomocne zakończenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Skoro postępowanie karne skarbowe zostało prawomocnie zakończone, bieg terminu przedawnienia rozpoczął się na nowo. Ponadto, sąd potwierdził, że działalność polegająca na handlu samochodami i częściami samochodowymi w 2008 roku stanowiła działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, a zgromadzony materiał dowodowy uzasadniał ustalenia organów podatkowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., która określiła zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące V, VI, IX, X 2008 r. oraz wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące I, II, III, IV, XI, XII 2008 r., a także umorzyła postępowanie podatkowe za VII i VIII 2008 r. Strona skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz kwestionowała ustalenia faktyczne dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP:[...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: V, VI, IX, X 2008 r. oraz wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za: I, II, III, IV, XI, XII 2008 r. oraz umorzenia postępowania podatkowego za VII i VIII 2008 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi J. S. kwotę 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania A. S., na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 800 ze zm. – dalej jako: O.p.), uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia[...] 2012 r. i określił wysokość zobowiązania podatkowego za miesiące V, VI, IX, X 2008 roku, wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące I, II, III, IV, XI, XII 2008 roku oraz umorzył postępowanie podatkowe za lipiec i sierpień 2008 roku.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny.
Decyzją z dnia [...] 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dokonał rozliczenia w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 roku. Decyzja ta została uznana za doręczoną w trybie art. 150 O.p.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., postanowieniem z dnia [...] 2013 r. po rozpatrzeniu wniosku A. S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, złożonego wraz z odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] 2012 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1488/13 uchylił w całości zaskarżone postanowienie z dnia [...] 2013 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] 2016r. przywrócił termin do wniesienia odwołania i rozpatrzył odwołanie.
Decyzją z dnia [...] 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uchylił decyzję organu I instancji i określił wysokość zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące 2008 roku, wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące 2008 roku i umorzył postępowanie podatkowe za lipiec i sierpień 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 651/17 uchylił ww. decyzję organu odwoławczego.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] 2012 r. i określił wysokość zobowiązania podatkowego za miesiące V, VI, IX, X 2008 roku, wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące I, II, III, IV, XI, XII 2008 roku oraz umorzył postępowanie podatkowe za lipiec i sierpień 2008 roku.
Organ odwoławczy przypomniał, iż dokonując oceny materiału dowodowego organ I instancji uznał za udowodniony fakt prowadzenia przez stronę w latach 2007 i 2008 pozarolniczej działalności gospodarczej, której przedmiotem był skup samochodów używanych (w tym uszkodzonych), skup części samochodowych, w tym elementów karoserii, naprawy i zlecanie napraw pojazdów, demontaż samochodów na części, sprzedaż samochodów oraz sprzedaż części samochodowych używanych (tzw. auto szrot).
Podatnik nie składał deklaracji VAT-7, nie posiadał kompletnej dokumentacji źródłowej, nie prowadził ksiąg podatkowych, a w swoich wyjaśnieniach wskazywał na hobbystyczne zajmowanie się kupnem starych samochodów, a nie prowadzenie zorganizowanej działalności gospodarczej, wobec powyższego organ I instancji uznał, że w sprawie niezbędnym jest określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, zgodnie z przepisem art. 23 § 1 pkt 1 O.p.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji poddał analizie przepis art. 23 § 3 O.p. i wyjaśnił z jakich przyczyn żadna ze wskazanych w nim metod nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Następnie na podstawie art. 23 § 4 O.p. przedstawił przyjęty przez siebie sposób oszacowania podstawy opodatkowania z działalności gospodarczej. Dokonując własnego rozliczenia w podatku od towarów i usług, oparł stanowisko o zgromadzone dane dotyczące sprzedaży samochodów (sprzedaż udokumentowana -potwierdzona kwotowo) oraz przychodu ze sprzedaży części samochodowych (sprzedaż wysyłkowa wg rachunku bankowego). Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ podatkowy przyjął, że sprzedaż części samochodowych była prowadzona w 3 formach :
• autoszrot w miejscowości R. - sprzedaż bezpośrednia,
• sprzedaż części na giełdzie samochodowej,
• sprzedaż wysyłkowa - paczki za pobraniem pocztowym (kurierskie).
Wobec powyższego organ podatkowy I instancji uznał, że udowodniona kwota uzyskana przez podatnika w ramach sprzedaży wysyłkowej w wysokości 9.050 zł powinna zostać potrojona. W związku z powyższym oszacował łączną wartość obrotu częściami samochodowymi na kwotę 27.150 zł (9.050 zł x 3 sposoby dokonywania sprzedaży).
Obrót samochodami w roku 2008 został oszacowany przez organ podatkowy I instancji w kwocie 124.000 zł, przy uwzględnieniu dokumentów sprzedaży 3 samochodów:
- sprzedaż w dniu 20.05.2008 r samochodu Peugeot Partner HDi, za kwotę 25.000 zł,
- sprzedaż w dniu 20.05.2008 r. samochodu Renault Kangoo, za kwotę 28.000 zł,
- sprzedaż w dniu 10.10.2008 r. samochodu Peugeot 206, za kwotę 12.000 zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. uznał, że kwota wynikająca ze sprzedaży udokumentowanej - wynosząca 65.000 zł - powinna zostać powiększona o wartość sprzedaży nieudokumentowanej oszacowanej na kwotę 65.000 zł, ponieważ podatnik niewątpliwie sprzedał więcej pojazdów niż ujawniono to w trakcie kontroli. Łączna kwota obrotu samochodami i częściami samochodowymi oszacowana przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji wyniosła 151.150 zł (124.000 zł + 27.150 zł).
Dalej organ odwoławczy podniósł, iż w ramach postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji podatnik zarzucił naruszenie:
1. art. 121 O.p. z uwagi na podstępne i oszukańcze prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji,
2. art. 122 O.p. przez ustalenie stanu faktycznego w sposób rażąco sprzeczny z faktami i prawdą obiektywną, wobec ustalenia hipotetycznego i życzeniowego stanu faktycznego,
3. art. 123 O.p. przez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, w tym niedoręczenie decyzji będących przedmiotem zaskarżenia,
4. art. 124 O.p. przez sporządzenie abstrakcyjnego, nie mającego nic wspólnego z rzeczywistością uzasadnienia, z którego podatnik "nic nie rozumie".
Ponadto podatnik powołał się na nową okoliczność w postaci dokonywania przez siebie przez wiele lat przestępstw kradzieży samochodów oraz ich części, za które został skazany. Odnosząc się do sprzedaży samochodów, na które wskazuje organ I instancji, podatnik stwierdził, iż żaden z tych samochodów nie został sprzedany.
Podsumowując strona zarzuciła dokonanie przez organ bezzasadnego w świetle materiału dowodowego opodatkowania rzekomej sprzedaży samochodów, zarzucając naruszenie art. 6 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. nr 177 poz. 1054 ze zm.). Podkreślił, że przy hipotetycznym założeniu, że dokonał sprzedaży to wszystkie działania związane były ze sprzedażą przedmiotów i części pochodzących z czynu zabronionego z przestępstwa, co w ocenie strony nie podlega opodatkowaniu.
Przystępując do własnej analizy sprawy organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił kwestie przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wskazując na zapisy art. 70 § 1, § 6 pkt 1 O.p. wyjaśnił, iż postanowieniem z dnia [...] 2012 r. (doręczonym w trybie art. 150 O.p.) organ I instancji nadał decyzji z dnia [...] 2012 r. rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto, postanowieniem z dnia [...] 2010 r. wszczął wobec podatnika dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 54 § 2 kks w zakresie podatku od towarów i usług za okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. W dniu [...] września 2012 r. wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów i rozszerzono zakres prowadzonego postępowania o poszczególne okresy rozliczeniowe 2008 roku. Następnie na mocy postanowienia z dnia [...] 2013 r. prowadzono postępowanie w stosunku do nieobecnych. Przedmiotowe postanowienie zostało zatwierdzone przez Prokuratora Rejonowego w S. w dniu 19 lutego 2013r. Zarzuty przedstawiono podatnikowi w dniu 19 czerwca 2013 r. podczas przesłuchania strony w charakterze podejrzanego. Zawiadomieniem z dnia 28 grudnia 2012 r. poinformowano stronę o zawieszeniu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od dnia 1 stycznia 2008 r do dnia 31 grudnia 2008r. z uwagi na wszczęcie w dniu 13 sierpnia 2010 r. postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Organ odwoławczy podkreślił, iż w świetle powyższego nie doszło do przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz nadwyżek podatku naliczonego nad należnym na następny okres rozliczeniowy.
Przechodząc do oceny merytorycznej organ odwoławczy przytoczył opis szeregu czynności wyjaśniających, w tym przesłuchań świadków, dokumentów źródłowych, których wyniki uzasadniają ocenę, iż podatnik faktycznie prowadził działalność gospodarczą sprzedając samochody i części do samochodów. Organ stwierdził, iż wobec zgromadzonego materiału nie sposób przychylić się do wyjaśnień strony, iż jedynie okazjonalnie dokonywała sprzedaży, gdy potrzebowała środków do życia, zaś na giełdzie samochodowej bywała okazjonalnie, sondując rynek.
Odnosząc się do metody szacowania podstawy opodatkowania zastosowanej przez organ I instancji w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. za zasadny należy uznać zarzut strony dotyczący dowolności zastosowanej przez organ I instancji metody wobec dokonanego szacowania w tej części, w której organ I instancji uznał, iż:
- podatnik sprzedawał części samochodowe poprzez trzy kanały dystrybucji, więc zasadnym jest dla wyznaczenia wartości obrotu z tych wszystkich form sprzedaży potrojenie kwoty określonej dla sprzedaży w formie wysyłkowej,
- ustalony na podstawie dowodów przychód ze sprzedaży 3 samochodów w wysokości 65.000 zł należy zdublować, gdyż z całokształtu materiału dowodowego wynika, że Podatnik niewątpliwie sprzedał więcej pojazdów niż ujawniono w trakcie kontroli.
Zdaniem organu odwoławczego przyjęcie takiej formy szacowania jest wadliwe. Szacunek taki nie wynika bowiem z racjonalnych przesłanek i jest nielogiczny, a założenia stanowiące jego podstawę są dowolne. W następstwie powyższego organ odwoławczy dla określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2008 r. posłużył się wyłącznie kwotami udowodnionymi i mającymi odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z akt sprawy wynika zaś, iż w roku 2008 podatnik dokonał sprzedaży 3 szt. samochodów o łącznej wartości 65.000 zł, tj.: samochodu Peugeot Partner HDi za kwotę 25.000,00 zł, samochodu Renault Kangoo, za kwotę 28.000,00 zł i samochodu Peugeot 206, za kwotę 12.000 zł oraz 13 szt. części samochodowych o łącznej wartości 9.050 zł.
Z kolei, w zakresie podatku naliczonego mogącego mieć wpływ na określenie wysokości zobowiązań w podatku od towarów i usług za rozpatrywane okresy podatkowe, organ odwoławczy uznał, że organ podatkowy I instancji trafnie ocenił, iż w kontrolowanym okresie podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Odpowiadając na zarzuty odwołania, Dyrektor Izby nie podzielił zaprezentowanego stanowiska, iż podatnik w 2008 roku handlował towarami pochodzącymi z kradzieży, gdyż wyjaśnienia te nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Organ nie podzielił także zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z szeregiem naruszeń zasad postępowania (art. 121, art. 122, art. 123, art. 124 O.p.), a także z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
W dniu 4 czerwca 2019 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, wpłynęło pismo organu z załączonymi dokumentami związanymi z zawieszeniem biegu terminu przedawnienia i wyjaśnieniem czy postępowanie karno-skarbowe się zakończyło.
W dniu 10 czerwca 2019 r. wpłynęło pismo pełnomocnika strony skarżącej, do którego dołączył kopię wyroku umarzającego postępowanie ze względu na przedawnienie czynu zabronionego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, zatem podlega oddaleniu.
Zarzut skargi najdalej idący dotyczy przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych przedmiotem zaskarżonej decyzji. W tym zakresie podnieść należy, że zasadnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, iż dopuszczalne jest prowadzenie postępowania merytorycznego w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. - w świetle uregulowań art. 70 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 70 § 1 ww. ustawy zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zatem w myśl art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 99 ust. 1 i art. 103 ust. 1 ustawy o VAT, zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2008 r. co do zasady przedawniają się z dniem 31 grudnia 2013 r., zaś zobowiązanie za grudzień 2008 r. - z dniem 31 grudnia 2014 r. W obu przypadkach okres ten mija przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2018 r.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazuje na zaistnienie okoliczności skutkujących zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Na podstawie art. 70 § 6 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (art. 70 § 7 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Wymieniony przepis art. 70 § 6 O.p. w zacytowanej formie obowiązuje od 15 października 2013 r., w konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, w którym Trybunał stwierdził, że art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego konieczna jest świadomość podatnika, że nastąpiło zdarzenie, które wpływa na bieg terminu obciążającego go zobowiązania. Istotne jest bowiem uzyskanie przez podatnika wiedzy o toczącym się postępowaniu karnym/karnoskarbowym, a wiedzę taką w równym stopniu może uzyskać osoba otrzymująca od organu pisemne zawiadomienie, jak i osoba wezwana na przesłuchanie w charakterze podejrzanego, czy wreszcie osoba, której ogłaszane jest postanowienie o postawieniu zarzutów. Okoliczność, czy równocześnie zostanie takiej osobie wprost zakomunikowane, że skutkiem wskazanego postępowania jest zawieszenie biegu terminu przedawnienia z uwagi na treść art. 70 § 6 pkt 1 O.p., jest drugorzędne z punktu widzenia istoty rozważań TK i nie wpływa na ocenę, czy do zawieszenia takiego doszło. Analogiczny pogląd wyraził NSA w wyroku z 6 kwietnia 2016 r., I FSK 1567/14 i skład orzekający w dniu dzisiejszym w pełni je akceptuje.
Z akt sprawy wynika, że świadomość, iż nastąpiło zdarzenie, które wpływa na bieg terminu przedawnienia skarżący uzyskał w dniu 19 czerwca 2013 r. w wyniku ogłoszenia mu zarzutów dotyczących przedmiotowych zobowiązań podczas jego przesłuchania w charakterze podejrzanego. Ponadto, zawiadomieniem z dnia 28 grudnia 2012 r. poinformowano stronę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2008 r., z uwagi na wszczęcie w dniu 13 sierpnia 2010 r. postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe.
W ocenie Sądu ogłoszenie skarżącemu zarzutów dotyczących przedmiotowych zobowiązań oznacza, że skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia w niniejszej sprawie nastąpił, zatem organ odwoławczy mógł dokonać wymiaru podatku. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zarówno w dacie przedstawienia skarżącemu zarzutów, tj. 19 czerwca 2013 r., jak i w dacie zawiadomienia skarżącego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, tj. 28 grudnia 2012 r., nie obowiązywał przepis art. 70c O.p. zobowiązujący organ do zawiadomienia podatnika przed upływem terminu przedawnienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie postępowania o przestępstwo skarbowe, a mimo to takie zawiadomienie wysłano skarżącemu. Jak wynika z ustaleń organu, w dniu 22.12.2014r. skierowano do Sądu Rejonowego w S. [...] Wydział Karny akt oskarżenia przeciwko skarżącemu. Postępowanie karne skarbowe zostało prawomocnie zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] r.. ( sygn. akt [...]), którym uchylono wyrok Sądu Rejonowego w S. [...] Wydział Karny z dnia [...]r. (sygn. akt. [...]) oraz umorzono postępowanie.
W świetle powyższego, zgodnie z art. 70 § 7 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, po skutecznym zawieszeniu, zaczął biec dalej od dnia 24.04.2019r.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu, słusznie wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. i organ odwoławczy władny był do wydania przedmiotowej decyzji.
W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Z akt sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, obszernie przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się zatem stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Spór, jaki zaistniał w sprawie, dotyczy kwestii opodatkowania dostawy towarów w postaci samochodów i części samochodowych.
Zdaniem podatnika, czynności przez niego podejmowane w zakresie sprzedaży samochodów i części samochodowych dotyczyły jego majątku osobistego, stanowiły przejaw badania przez skarżącego rynku przed ponownym rozpoczęciem działalności gospodarczej, a więc nie były prowadzone w ramach działalności gospodarczej, tym samym pozostają poza sferą opodatkowania podatkiem VAT. Dodatkowo podatnik podnosił, że przy hipotetycznym założeniu, że dokonał ww. sprzedaży, to wszystkie działania związane były ze sprzedażą przedmiotów i części pochodzących z czynu zabronionego z przestępstwa, co w ocenie strony nie podlega opodatkowaniu.
Natomiast, zdaniem organów, podatnik dokonywał sprzedaży ww. towarów jako przedsiębiorca w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.
Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę akceptuje stanowisko organów podatkowych, że materiał dowodowy sprawy dawał wszelkie podstawy do uznania, iż sprzedaż towarów - samochodów i części samochodowych dokonywana przez podatnika w 2008 roku była prowadzona w ramach działalności gospodarczej.
W niniejszej sprawie chodzi o prawidłową wykładnię art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. W brzmieniu obowiązującym w kontrolowanym okresie, tj. 2008 r., stanowił on, że podatnikami są między innymi osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Natomiast działalność gospodarczą zdefiniowano jako wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Dla rozstrzygnięcia tego zagadnienia niezbędnym jest przypomnienie, że działalność gospodarcza to prawnie określona sytuacja, którą trzeba oceniać na podstawie zbadania konkretnych okoliczności faktycznych wypełniających lub niewypełniających znamion tej działalności. Prowadzenie działalności gospodarczej jest kategorią obiektywną niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz, czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z działalnością tą związanych. Zamiar prowadzenia takiej działalności uzewnętrznia się poprzez dokonywanie czynności faktycznych i prawnych o określonym charakterze (zob. wyrok NSA z 8 września 2015 r. II FSK 1739/13).
Mając na uwadze wskazane kryteria odróżnienia działalności gospodarczej od zarządu majątkiem prywatnym za bezzasadne należy uznać zarzuty zawarte w skardze.
W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy organy podatkowe miały uzasadnione i wystarczające podstawy do przyjęcia, że działania strony dotyczące obrotu samochodami i częściami samochodowymi odpowiadają działalności gospodarczej z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Sąd uznaje ustalony stan faktyczny za zupełny, wystarczający do jego oceny z punktu widzenia hipotezy cytowanego przepisu ustawy o VAT.
Zdaniem Sądu organy podatkowe prawidłowo oceniły, że prowadzona przez podatnika w latach 2007 – 2008 działalność polegająca na handlu samochodami i częściami samochodowymi spełnia przesłanki wynikające z ww. definicji działalności gospodarczej. Była to działalność zarobkowa w dziedzinie handlu, prowadzona we własnym imieniu, w sposób zorganizowany i ciągły. O ciągłym charakterze działalności świadczy niewątpliwie duża ilość transakcji sprzedanych części samochodowych i samochodów w kontrolowanych latach (co najmniej 39 szt. części samochodowych o wartości 30.111,- zł oraz co najmniej 6 szt. samochodów o łącznej wartości 78.900,- zł, przy czym w 2008 r. udokumentowanych było 13 transakcji dotyczących sprzedaży części samochodowych o wartości 9.050 zł i 3 transakcje dotyczące sprzedaży samochodów o wartości 65.000 zł).
Sąd potwierdza ustalenia organów podatkowych, że prowadzona przez skarżącego działalność była zorganizowana w zakresie koniecznym do sposobu jej prowadzenia. Podatnik miał stały dostęp do Internetu; swoją ofertę sprzedaży przedstawiał na wyspecjalizowanym portalu "...", gdzie jednocześnie przedstawiał kilkadziesiąt ofert sprzedaży towarów i reklamował swoją działalność – organy podatkowe ustaliły, że łączna wartość dokonanych wpłat na reklamy czy ogłoszenia stanowiła w 2007 r. kwotę 3.344,- zł, a w 2008 r. kwotę 1.464,- zł. Ponadto, w miejscowości R. 11, gm. W., na posesjach zajmowanych przez skarżącego w 2008 r. znajdowały się reklamy (banery) oferujące sprzedaż części ze wskazaniem numeru telefonu oraz tablice informujące o skupie rozbitych aut, sprzedaży aut na raty, zamówieniach na auta. Pracownicy organu podatkowego opisali także sposób składowania samochodów i części samochodowych należących do skarżącego – w trakcie oględzin placu należącego do skarżącego kontrolujący stwierdzili istnienie budynków gospodarczych (magazynów) oraz wiat, w których znajdowały się duże ilości posegregowanych i poukładanych na półkach części mechanicznych do pojazdów (skrzynie biegów, silniki oraz inne drobne części, elementy karoserii, w tym drzwi, przednie klapy oraz opony).
Istotne znaczenie w sprawie miały też zeznania świadków (Z. K., M. W., P. N., J. N.), którzy kupowali części samochodowe od skarżącego i jednocześnie potwierdzili jego aktywność handlową w tym zakresie, m.in. na giełdzie samochodowej w S..
Sąd potwierdza zatem ustalenia organów podatkowych, że ta działalność handlowa była prowadzona we własnym imieniu i na własny rachunek skarżącego. Należność za sprzedane towary wpływała m.in. na jego rachunek bankowy, transakcje sprzedaży zawierał we własnym imieniu, a nabywca wiedział, że kupuje towar należący do podatnika. Duża ilość zawartych przez skarżącego transakcji sprzedaży części samochodowych i samych pojazdów w latach 2007 - 2008 wskazują, że działalność podatnika miała charakter zarobkowy. Jednakże dla ustalenia, czy cel ten (zarobkowy) został osiągnięty, nie ma znaczenia to, czy podatnik miał zysk na każdej transakcji, bowiem dla przyjęcia, że konkretna działalność jest pozarolniczą działalnością zarobkową ważne jest dążenie do zysku, a nie końcowy rezultat finansowy.
Organy podatkowe miały podstawy, aby na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wyprowadzić wniosek, że skarżący przez cały okres roku 2008, sprzedawał należące do niego towary handlowe (samochody i części samochodowe). Przede wszystkim świadczy o tym fakt formułowania ofert we własnym imieniu, korzystania z własnych kont bankowych, własnych kont użytkownika Internetu. Przeciwna w tej mierze wersja podatnika o chęci gromadzenia pojazdów dla celów hobbystycznych, muzealnych, czy w celu sondowania rynku, jak również, że wszystkie działania związane były ze sprzedażą przedmiotów i części pochodzących z czynu zabronionego z przestępstwa - zasadnie została oceniona jako niewiarygodna, a przede wszystkim nieudowodniona przez podatnika.
Sąd pragnie podkreślić, że zawieranie przez podatnika we własnym imieniu wielu transakcji handlowych, regularnie przez długi okres czasu, wskazuje na sprzedawanie towarów własnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Podatnik powinien się liczyć, że jego zachowanie tak zostanie ocenione w świetle obowiązujących przepisów podatkowych, zwłaszcza że prowadził już w takim zakresie zarejestrowaną w latach 1991-2001 działalność gospodarczą pod nazwą PHU "A".
Sąd nie stwierdził, aby organy podatkowe naruszyły w sprawie przepisy prawa materialnego, czy też przepisy postępowania podatkowego. Materiał dowodowy został należycie zebrany, a organy podatkowe wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy; według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, oceniły wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne.
Podobne stanowisko zajął tutejszy Sąd w wyroku z dnia 29.11.2017 r., sygn. akt I SA 605/17, wydanym w sprawie dotyczącej zobowiązania skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za analogiczny okres 2008 r.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) Sąd skargę oddalił. O kosztach postępowania w postaci wynagrodzenia adwokata w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 tej ustawy oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 8 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2019 r., poz. 18 t.j.)
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło