I SA/Łd 550/13

WyrokWSA w Łodzi2013-07-16

Skład orzekający: Bogusław Kimowicz, Ewa Cisowska-Sakrajda, Joanna Grzegorczyk-Drozda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na wynagrodzenie syna z tytułu umowy o pracę za pomoc w gospodarstwie domowym i czynności opiekuńcze mogą zostać odliczone od dochodu jako ulga rehabilitacyjna na podstawie art. 26 ust. 7a pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mimo że syn jest zobowiązany do alimentacji matki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nieprawidłowo odmówiły podatniczce prawa do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej. Organy skupiły się na obowiązku alimentacyjnym syna, nie badając jednak rzeczywistego zakresu usprawiedliwionych potrzeb podatniczki ani zarobkowych i majątkowych możliwości syna, co jest niezbędne do oceny zakresu obowiązku alimentacyjnego. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że ustawodawca nie przewidział wyłączenia możliwości zastosowania ulgi rehabilitacyjnej w sytuacji, gdy pomoc świadczona jest przez osobę zobowiązaną do alimentacji.
Stan faktyczny
Podatniczka, osoba niepełnosprawna, złożyła korektę zeznania podatkowego za 2007 rok, wykazując ulgę rehabilitacyjną z tytułu wydatków na opiekę świadczoną przez syna na podstawie umowy o pracę. Organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenia, uznając, że czynności syna mieszczą się w jego ustawowym obowiązku alimentacyjnym wobec matki. Po utrzymaniu decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej, podatniczka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Kimowicz Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Protokolant: Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. i odmowa stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] r. określającą M. J. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007 w wysokości 1.114 zł oraz odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007 w kwocie 592 zł. W oparciu o zebrany w toku postępowania materiał dowodowy organy ustaliły następujący stan faktyczny i dokonały jego oceny. Dnia 4 czerwca 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Ł. przekazał do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. roczne obliczenie Skarżącej podatku za rok 2007 (PIT-40A). W dniu 12 października 2012 r. Podatniczka złożyła korektę zeznania na formularzu PIT-37, w której wykazała kwotę ulgi rehabilitacyjnej w wysokości 3.120,12 zł, podatek należny w wysokości 552 zł i nadpłatę w kwocie 592 zł. W załączonym do korekty wniosku o stwierdzenie nadpłaty wyjaśniła, iż jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji. W codziennych sprawach życiowych potrzebuję pomocy, jak również stałej opieki. W ramach zawartej umowy zajmuje się tym jej syn - Z. J.. Z tego tytułu wypłaca mu wynagrodzenie za pracą i odprowadza od niego należne wobec ZUS składki. Wydatki na wynagrodzenie to kwota 2.126,04 zł, a odprowadzone do ZUS składki wyniosły 994,08 zł. W związku ze złożoną korektą, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. postanowieniem z dnia 12 listopada 2012 r. wszczął z urzędu wobec Skarżącej postępowanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, iż w świetle stanu prawnego i faktycznego - kwota 3.120,12 zł nie podlega odliczeniu od dochodu na podstawie art. 26 ust. 7a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. – dalej jako "p.d.f."). W uzasadnieniu stwierdził, iż na synu Skarżącej ciążył obowiązek alimentacyjny względem matki, a w zakres przedstawionej umowy o pracę wchodziły czynności objęte tym obowiązkiem. W oparciu o powyższe ustalenia Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. decyzją z dnia [...] r. określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007 w wysokości 1.114 zł oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za wskazany rok w kwocie 592 zł. Od powyższej decyzji Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, gdyż została wydana bez podstawy prawnej, a także o określenie kwoty zwrotu nadpłaty w kwocie wnioskowanej, tj. 592 zł. W uzasadnieniu podniesiono, że żaden zapis prawa nie stoi na przeszkodzie w zawarciu omawianego rodzaju umowy między matką a synem, i niezrozumiałym jest odmowa przez organ skorzystania z odliczenia wydatków na cele rehabilitacyjne, związane z ułatwianiem wykonywania czynności życiowych. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] r. Niezgadzając się, w dalszym ciągu, ze stanowiskiem organu, Podatniczka złożyła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W niniejszej skardze wniosła o uchylenie w całości obu decyzji jako wydanych z naruszeniem prawa, a w szczególności art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w całości podtrzymał zajęte w niniejszej sprawie stanowisko, tym bardziej, iż zarzuty skargi są tożsame z zarzutami zawartymi w rozpatrzonym przez niego odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga zasługuje w pełni na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie dotyczy możliwości skorzystania przez M. J. z ulgi rehabilitacyjnej poprzez możliwość odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem - na podstawie art. 26 ust. 7a pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - wydatku poniesionego za opiekę świadczoną na jej rzecz przez syna, w ramach stosunku pracy. Stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 6 p.d.f. podstawę obliczenia podatku z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3, art. 29-30c, oraz art. 30e cytowanej ustawy stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 4, 4a - 4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2 lub art. 25 p.d.f., po odliczeniu kwot wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne. Ze złożonego wniosku o stwierdzenie nadpłaty wynika, iż wydatki poniesione na podstawie umowy o pracę zawartej z synem w celu wykonywania pomocniczych czynności w gospodarstwie domowym, oraz zapłacone na rzecz syna składki na ubezpieczenie do ZUS, Skarżąca odliczyła na podstawie art. 26 ust. 7a pkt 9 p.d.f. W myśl powyższej regulacji, za wydatki na cele rehabilitacyjne oraz związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, uważa się wydatki poniesione na opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa. Zasady i warunki dokonywania tych odliczeń określone zostały w ust. 7b - 7g cytowanego artykułu. Wydatki, o których mowa w ust. 7a, podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. W przypadku gdy wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z tych funduszy (środków), odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie (art. 26 ust 7b). W myśl art. 26 ust 7c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wysokość wydatków na cele określone w art. 26 ust. 7a ww. ustawy, ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, z wyjątkiem wydatków, o których mowa w ust. 7a pkt 7, 8 i 14. Stosownie do treści art. 26 ust. 7d ww. ustawy, warunkiem odliczenia wydatków, o których mowa w ust. 7a, jest posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach, lub decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną, albo orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z treścią art. 26 ust. 7f p.d.f., ilekroć w przepisach ust. 7a jest mowa o osobach zaliczonych do I grupy inwalidztwa — należy przez to rozumieć odpowiednio osoby w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo znaczny stopień niepełnosprawności, a do II grupy inwalidztwa — należy przez to rozumieć odpowiednio osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono całkowitą niezdolność do pracy albo umiarkowany stopień niepełnosprawności. Przepisy ust. 7a-7d i ust. 7g stosuje się odpowiednio do podatników, na których utrzymaniu pozostają następujące osoby niepełnosprawne: współmałżonek, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie, rodzice, rodzice współmałżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowe -jeżeli w roku podatkowym dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczają kwoty 9.120 zł (art. 26 ust 7e ww. ustawy). Z powyżej cytowanych regulacji prawnych wynika, iż warunkiem niezbędnym do skorzystania z odliczenia z tytułu ulgi rehabilitacyjnej jest posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności (czy też decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalna), poniesienie wydatku na cele rehabilitacyjne wymienione w art. 26 ust 7a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, brak sfinansowania, dofinansowania lub zwrotu tego wydatku (art. 26 ust 7b ww. ustawy). Warunkiem skorzystania z odliczenia jest także poniesienie wydatku na opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa (art. 26 ust 7a pkt 9 p.d.f.). W toku prowadzonego przez organy postępowania podatkowego Skarżąca przedłożyła dokumenty, które w jej ocenie, potwierdzały prawo skorzystania przez nią z odliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej określonej w art. 26 ust. 7a pkt 9 cytowanej ustawy. Złożyła bowiem kserokopię umowy o pracę na czas nieokreślony z dnia 10 marca 2005 r. zawartej pomiędzy nią a synem, na ¼ etatu - w celu wykonywania pomocniczych czynności w gospodarstwie domowym z ustalonym wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 213 zł brutto, kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 16 kwietnia 2012 r., z którego wynika, iż zaliczono ją do znacznego stopnia niepełnosprawności, listy płac za okres styczeń - grudzień 2007 r. dotyczące wypłat wynagrodzenia dla syna - Z. J. na łączną kwotę 2.126,04 zł. oraz miesięczne raporty o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach ZUS PRCX a także deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA za okres grudzień 2006, styczeń - listopad 2007 na łączną kwotę 994,08 zł. Dnia 21 listopada 2012 r. syn Skarżącej złożył oświadczenie o stanie zdrowia matki, z którego wynika, iż Skarżąca wymaga stałej opieki. Nadto oświadczył, że w ramach sprawowanej opieki wykonywał takie czynności jak np. zakupy, przygotowanie posiłków i gotowanie, podawanie jedzenia, pomoc w zabiegach higienicznych, sprzątanie, pranie, chodzenie do poradni lekarskiej po recepty, kupowanie leków, kontrola poziomu cukru i kilka razy dziennie wykonywanie zastrzyków z insuliny. Dnia 21 listopada 2012 r. Skarżąca złożyła oświadczenie, iż posiadała pełne prawa rodzicielskie wobec syna Z. J., do dnia osiągnięcia przez niego 18 lat. Ustalony przez organy stan faktyczny nie budzi żadnych wątpliwości i nie jest kwestionowany przez Podatniczkę. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy wydatki poniesione w związku z wypłacanym wynagrodzeniem na rzecz syna, zgodnie z zawartą umową o pracę z dnia 10 marca 2005 r. w celu wykonywania pomocniczych czynności w gospodarstwie domowym, z ustalonym wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 213 zł, mieszczą się w dyspozycji art. 26 ust 7a pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie Strony stanowisko organów odmawiające jej skorzystania z powyższego prawa jest nieprawidłowe i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawnych. Zdaniem organu cytowane regulacje prawne nie odnoszą się do sytuacji Podatniczki. Punktem wyjścia w rozpatrywanej sytuacji winno być pojęcie "obowiązku alimentacyjnego" i jego zakres. Legalną definicję niniejszego pojęcia zawiera ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm. – dalej jako "k.r.o."), która reguluje m.in. stosunki między rodzicami i dziećmi. Zgodnie z art. 128 cytowanej ustawy, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Uprawnionym do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku (art. 133 § 2 k.r.o.). Jednakże Kodeks nie określa, co należy rozumieć pod pojęciem niedostatku. Pewną wskazówkę interpretacyjną w tym zakresie zawiera, jak wskazał organ, art. 135 § 1 k.r.o. Z jego brzmienia można wnosić, iż niedostatek występuje wtedy, gdy uprawniony nie może w pełni własnymi siłami, z własnych środków, zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb. Są to zarówno potrzeby o charakterze materialnym jak i niematerialnym, przy czym potrzeby każdego człowieka kształtują się inaczej. Obydwa te rodzaje potrzeb są ze sobą sprzężone i tylko ich łączne zaspokojenie zapewnia godziwą egzystencję. W takim kontekście można mówić o zaspokojeniu potrzeb usprawiedliwionych, które każdy uprawniony powinien mieć zapewnione. Są one uzależnione od indywidualnych cech uprawnionego, tj. od wieku, stanu zdrowia, zawodu, pozycji społecznej i dotychczasowej stopy życiowej (wyrok SN z dnia 5 maja 1998 r., sygn. akt I CKN 95/98). Zatem zarówno rodzice jak i dzieci są uprawnione do świadczenia alimentacyjnego. Przez obowiązek alimentacyjny przewidziany w art. 128 k.r.o. i 133 § 2 k.r.o. należy rozumieć obowiązek zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej potrzebującej alimentacji (SN z 6 maja 1967 r., III CR 422/66). Środki utrzymania to środki niezbędne do zaspokojenia normalnych potrzeb bytowych uprawnionego. Z uwagi na powyższe, biorąc pod uwagę bezsporny stan faktyczny, organ stwierdził, że jeżeli Skarżąca znalazła się w niedostatku z powodu ograniczeń wynikających z jej stopnia niepełnosprawności, to syn, w ramach ustawowego obowiązku alimentacyjnego, był zobowiązany do nieodpłatnej pomocy na jej rzecz. W ocenie organu zakres wykonywanych przez syna Skarżącej czynności w ramach zawartej umowy o pracę, zgodnie z treścią złożonego przez niego oświadczenia, mieszczą się w pojęciu obowiązku alimentacyjnego. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż stosunek alimentacyjny, jako rodzaj stosunku cywilnoprawnego, powoduje, że jeden podmiot ma prawo domagać się dostarczenia środków utrzymania, natomiast drugi z podmiotów obowiązany jest żądanie to zaspokoić. Wypełnianie obowiązku alimentacyjnego może przybrać postać zarówno świadczeń dobrowolnych, jak i w następstwie dochodzenia ich przed sądem. Uprawniony i zobowiązany do alimentacji mogą w szczególności ustalić rodzaj i zakres świadczenia w umowie zawartej na zasadach ogólnych, w ugodzie zawartej przed mediatorem (445 [2] w zw. z art. 183 [15] k.p.c.) w toku posiedzenia pojednawczego (art. 184 k.p.c.) wreszcie w trybie procesowym przed sądem. Mając powyższe na uwadze, organ przyjął, iż nie można uznać wydatku wynikającego z umowy o pracę zawartej pomiędzy Skarżącą a jej synem, a także odprowadzonych składek ZUS - jako wydatku uprawniającego do ulgi określonej w art. 26 ust. 7a pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Cytowany przepis, nie przewiduje możliwości odliczenia, w ramach ulgi rehabilitacyjnej, wydatków poniesionych na opłacanie składek ZUS osoby sprawującej obowiązek alimentacyjny. W ocenie sądu stanowisko organu nie jest prawidłowe, a analiza ustalonego stanu faktycznego nie została przeprowadzona pełnym zakresie. Zgodnie z cytowanymi powyżej regulacjami zawartymi w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczącymi możliwości zastosowania tzw. Ulgi rehabilitacyjnej, za wydatki na cele rehabilitacyjne oraz związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, uważa się wydatki poniesione na opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż Podatniczkę i jej syna łączyła w omawianym okresie umowa o pracę w wymiarze ¼ etatu, zawarta w celu wykonywania pomocniczych czynności w gospodarstwie domowym. W toku prowadzonego postępowania syn Podatniczki wskazał, iż w ramach wywiązywania się z postanowień niniejszej umowy m.in. robił zakupy, przygotowywał posiłki, gotował, podawał jedzenie, pomagał w zabiegach higienicznych, sprzątał, prał, chodził do poradni lekarskiej po recepty, kupował leki, kontrolował poziom cukru i kilka razy dziennie wykonywał zastrzyki z insuliny. Przy powyżej opisanym zakresie wykonywanych czynności organy uznał, iż niewątpliwie wchodzą one w zakres obowiązku alimentacyjnego syna wobec matki, a co za tym idzie niemożliwe jest zakwalifikowanie wydatków związanych z otrzymywaną opieką i pomocą jako ulgi rehabilitacyjnej. W swych rozważaniach organy skupiły się na treści art. 128 k.r.o., który zawiera nieostrą definicję obowiązku alimentacyjnego, oraz orzecznictwie wydanym w oparciu o jego treść. Na ich podstawie doszły do przekonania, iż czynności wykonywane przez syna Podatniczki wypełniały znamiona obowiązku alimentacyjnego. Zgodnie z treścią cytowanego przepisu obowiązek alimentacyjny to obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania, który obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zgodnie z istniejącym orzecznictwem celem obowiązku alimentacyjnego jest uzasadnione względami humanitarnymi i moralnymi zapewnienie osobom, które własnymi siłami i środkami nie mogą zaspokoić swych potrzeb bytowych, niezbędnej pomocy ze strony ich bliskich krewnych, których sytuacja umożliwia udzielenie takiej pomocy. Przeznaczeniem środków utrzymania jest zapewnienie uprawnionemu mieszkania, ogrzewania, oświetlenia, wyżywienia, odzieży itp., a także opieki lekarskiej, lekarstw, pielęgnacji w chorobie itp. (wyrok SN z 19.05.1975 r., III CRN 55/75, OSN 1976, Nr 6, poz. 133). Obowiązek alimentacyjny bywa też realizowany przez dostarczanie uprawnionemu określonych artykułów żywnościowych, odzieży itp. Dokonując oceny zakresu obowiązku alimentacyjnego, należy wziąć pod uwagę, czego nie uczynił organ w zaskarżonej decyzji, treść art. 135 k.r.o. Zgodnie z § 1 przywołanego przepisu zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Organy skupiając się w znacznej mierze na treści art. 128 k.r.o., w ogóle nie poczyniły ustaleń, do których były zobowiązane treścią omawianej regulacji prawnej. Nie ustaliły bowiem rzeczywistego zakresu usprawiedliwionych potrzeb Podatniczki, czyli takich, które, w rozpatrywanej sprawie, wynikałyby z jej stanu zdrowia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest również ustaleń dotyczących zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego – syna Skarżącej. Ustalenie tych możliwości dałoby podstawę do odpowiedzi na pytanie, czy słuszne i uzasadnione było zawarcie przez M. J. umowy o pracę z jej synem, gdyż np. dzięki temu zakres zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego uległ rozszerzeniu. Skoro organ nie dokonał powyższych ustaleń i nie ocenił ich, to bezpodstawna jest jego ocena rozpatrywanej sytuacji, będąca podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Zatem ustalenia organu w tym zakresie są niepełne. Po analizie przedmiotowej sprawy powstaje pytanie o zasadność odwoływania się przez organ do regulacji dotyczących obowiązku alimentacyjnego, tym bardziej, że jak wskazała na to Skarżąca, ustawodawca przewidując możliwość zastosowania ulgi rehabilitacyjnej nie zawarł wyłączenia odnoszącego się do osób zobowiązanych do alimentacji. Tym bardziej, że podstawową zasadą jest to, iż obywatel jest zobowiązany do płacenia podatków. W związku z tym wszelkie odstępstwa od niniejszej zasady, np. ulgi, nie mogą być stosowane rozszerzająco, a konkretnie tak jak uregulował je racjonalny ustawodawca. Skoro zatem ustawodawca nie przewidział ograniczenia, na które wskazuje organ i które legło u podstaw zaskarżonej decyzji, to czy zasadnym jest jego poszukiwanie przez organy w innych regulacjach prawnych. Przy rozpatrywanej przedmiotowej kwestii należy zwrócić uwagę na to, że gdyby przedmiotowa pomoc była sprawowana przez osobę trzecią, nawet przy istnieniu zstępnych Podatniczki zobowiązanych do alimentacji, z pewnością nie byłoby wątpliwości, co do zakwalifikowania niniejszych czynności jako pomocy wynikającej z treści zawartej umowy, a co za tym idzie – zasadności zastosowania przez Stronę ulgi rehabilitacyjnej. Powyżej wskazane kwestie winny być uwzględnione przez organ przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy. Mając powyższe na względzie, w związku ze wskazanymi uchybieniami, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a., a o wykonalności uchylonego aktu - na podstawie art. 152 p.p.s.a. t.n.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło