I SA/Łd 594/14

Dnia 24 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant Asystent sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 roku na rozprawie sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu wznowionego postępowania zakończonego decyzją ostateczną ustalającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. I SA/Łd 594/14 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją ostateczną z dnia [...] 2011 r. uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2010 r. w części dotyczącej kwoty 5.224,00 zł i umorzył postępowanie w tej części oraz obniżył stronie wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok o tę kwotę tj. z kwoty 124.266,00 zł do kwoty 119.042,00 zł od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. W dniu 18 września 2013 r. do Izby Skarbowej w Ł. wpłynął wniosek pełnomocnika strony o wznowienie postępowania w powyższej sprawie w trybie art. 240 § 1 pkt 8 ustawy Ordynacja podatkowa. Jako podstawę wznowienia wskazano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09, opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 27 sierpnia 2013 r. poz. 985, w którym Trybunał orzekł, między innymi, iż art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2006 r., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. wznowił postępowanie na żądanie Strony. W dniu [...] grudnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał postanowienie, którym zawiesił z urzędu wznowione postępowanie. Jako podstawę zawieszenia, dokonanego w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wskazano wniosek Marszałka Sejmu RP z dnia 9 grudnia 2013r., skierowany do Trybunału Konstytucyjnego w celu wyjaśnienia wątpliwości co do treści wyroku TK z dnia 18 lipca 2013r., sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013 r. poz. 985). Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 oraz art. 210 § 4 w związku z art. 219 i art. 129 Ordynacji podatkowej. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z [...] 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 17 kwietnia 2014 r. W skardze zarzucono postanowieniu naruszenie przepisów art. 201 § 1 pkt 2 w związku z art. 203 § 1 i 2 oraz art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP, w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem DIS z dnia [...] grudnia 2013 r. i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 8 maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. poinformował, że postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2014r. Trybunał Konstytucyjny odmówił wyjaśnienia wątpliwości co do treści części 1 punktu 2 w związku z punktem 3 i częścią II wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013r., sygn. akt SK 18/09. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] 2014 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Natomiast decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości: • dotychczasową decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2011 r., którą uchylono decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2010 r. w części dotyczącej kwoty 5.224,00 zł i umorzono postępowanie w tej części oraz obniżono wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok o tę kwotę, tj. z kwoty 124.266,00 zł do kwoty 119.042,00 zł od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu oraz • poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2010 r. • i umorzył postępowanie w sprawie. Uwzględniając powyższe Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ppsa wniósł o umorzenie postępowania sądowo - administracyjnego i miarkowanie kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu, stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania polega na jego przerwaniu, uchyleniu wszystkich dokonanych w nim czynności oraz orzeczenie o dalszym jego nieprowadzeniu. Powodem umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość. Dwa zdarzenia powodujące bezprzedmiotowość postępowania zostały expressis verbis (pkt 1 i 2) wymienione w treści powołanego przepisu art. 161 § 1 p.p.s.a. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać również z innych powodów. Istotne jest, że przyczyną umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego może być jedynie zdarzenie zaszłe w toku postępowania, to znaczy takie, które nie istniało przed jego wszczęciem, a wystąpiło dopiero w toku rozpoznawania skargi. Zwrócić ponadto należy uwagę, że przesłanka "bezprzedmiotowości postępowania" wprowadzona w omawianym przepisie art. 161 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. ma miejsce wtedy, gdy brak jest podstaw faktycznych lub prawnych do prowadzenia postępowania, czyli że nie istnieje przedmiot tego postępowania. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie o zawieszeniu postępowania podatkowego. Mając na uwadze powyższe w pierwszej kolejności podnieść należy, że w dniu [...] 2014 r. organ podatkowy podjął zawieszone postępowanie podatkowe. Wydanie tego aktu oznacza zlikwidowanie stanu prawnego wykreowanego postanowieniem o zawieszeniu postępowania, co w konsekwencji powoduje, iż przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia. Wobec podjęcia postępowania, sprawa oceny legalności jego zawieszenia stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dokonując powyższej oceny sąd miał na uwadze konsekwencje uwzględnienia skargi na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego. W takim przypadku sąd, co do zasady uchyla takie orzeczenie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W ściśle określonych przypadkach może również stwierdzić jego nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Rezultatem tych działań jest więc kontynuowanie uprzednio zawieszonego postępowania. Taki sam efekt wywołuje wydanie przez organ podatkowy postanowienia o podjęciu postępowania. Podkreślić należy, że kontrola sądowoadministracyjna ma prowadzić do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, co w przypadku niezasadnego zawieszenia postępowania administracyjnego oznacza kontynuowanie tego postępowania. Jeżeli więc organ podatkowy sam doprowadzi do tego stanu rzeczy (poprzez podjęcie postępowania) to przestaje istnieć przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej. Postanowienie podejmujące postępowanie niweczy bowiem (podobnie jak orzeczenie sądowe) skutki postanowienia o jego zawieszeniu (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 1014/08 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.nsa.gov.pl). Ocena legalności postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania podatkowego jest uzasadniona tak długo jak długo postępowanie to podlega zawieszeniu. W sytuacji, gdy zostało ono podjęte kwestia legalności jego zawieszenia staje się bezprzedmiotowa brak jest bowiem merytorycznych podstaw do wydania wyroku przewidzianego w art. 145 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe sąd postanowił jak w sentencji. Sąd nie orzekł o zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego, bowiem miał na uwadze, że ów zwrot jest możliwy w ściśle określonych wypadkach: po pierwsze – w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji (art. 200 p.p.s.a.), po drugie – w razie umorzenia postępowania z przyczyny wskazanej w art. 54 § 3, tj. w przypadku uwzględnienia skargi przez organ podatkowy w trybie samokontroli (art. 201 § 1 p.p.s.a.), po trzecie zwrot wpisu sądowego następuje w razie cofnięcia skargi (art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Żadna z tych sytuacji nie zaistniała w niniejszej sprawie. mko