I SA/Łd 60/16
WyrokWSA w Łodzi2016-04-07
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Bogusław Klimowicz, Joanna Grzegorczyk – Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury, jeśli organ podatkowy ustalił, że faktura została wystawiona przez podmiot, który faktycznie nie wykonał usługi, a jedynie posłużył się podwykonawcami, przy czym nie wykazano na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o nieprawidłowościach?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wykazały na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę do odliczenia podatku wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę zakwestionowanej faktury. W ocenie Sądu, organy naruszyły przepisy proceduralne, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem prawa materialnego i pozbawieniem podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury VAT dokumentującej roboty remontowo-budowlane. Organy podatkowe uznały, że faktura była nierzetelna, ponieważ podmiot, który ją wystawił, nie wykonał faktycznie usług, a jego podwykonawcy również nie mogli ich wykonać. Podatnik zakwestionował te ustalenia, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT i dyrektywy UE, wskazując na brak dowodów na jego wiedzę o nieprawidłowościach.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwoty 811 zł tytułem kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda Protokolant: starszy specjalista Izabela Ścieszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2008 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 811 zł. (słownie: osiemset jedenaście złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r. określającą P.S. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec 2008 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej u podatnika w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. ustalono, iż podatnik pomniejszył podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktury VAT nr [...] z dnia [...] r. dokumentującej roboty remontowo-budowlane o wartości netto 21.967,21 zł, wystawionej przez A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. A 80.
W związku z powyższymi ustaleniami Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z [...] r., określił podatnikowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec 2008 r. w wysokości 19.212 zł. W uzasadnieniu organ I instancji podkreślił, że faktura nr [...] z dnia [...] r. nie odzwierciedlała czynności faktycznie wykonanych przez A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., przy ul. A 80. Tym samym - w opinii organu kontroli skarbowej – P. S., dokonując odliczenia podatku naliczonego wykazanego na ww. fakturze, naruszył art. 88 ust, 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, póz. 535 z późn. zm.), dalej "ustawa o VAT".
We wniesionym odwołaniu P. S. wskazał na konieczność uchylenia decyzji organu I instancji, stwierdzając, że "decyzja sporządzona jest tendencyjnie" i jest niezgodna z faktami. Zarzucił także, że czynności kontrolne zostały przeprowadzone bez należytej staranności.
Wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że oceniając możliwość odliczenia przez P. S. podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanej faktur wystawionej przez Spółkę "A" organ pierwszej instancji prawidłowo powołał przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. W szczególności Dyrektor wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że udokumentowane sporną fakturą usługi remontowo-budowlane nie zostały wykonane przez spółkę A. Zdaniem organu usług tych nie wykonała również wskazana jako podwykonawca firma "B" J. M. z Ł., przy czym Dyrektor podkreślił, że organy obu instancji nie kwestionują samego faktu wykonania robót remontowo-budowlanych, lecz ich wykonanie przez spółkę A, będącej wystawcą spornej faktury VAT.
W pierwszej kolejności organ odwołał się do protokołu przesłuchania świadka - Prezesa spółki A, P. D. z dnia 17 maja 2013 r., który zeznał, że podwykonawcą prac remontowo-budowlanych zleconych przez P. S. była firma B J. M. Niemniej jednak zdaniem organu z akt sprawy wynika, że w 2008 r. J. M. nie zatrudniał pracowników, o czym świadczy pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. z dnia 2 października 2012 r. Ponadto z rejestru nabyć oraz podatkowej księgi przychodów i rozchodów firmy B za 2008 r. wynika, że J. M. w marcu 2008 r. dokonał nabyć i dostaw wyłącznie od A oraz firmy "C" W. D. Brak jest natomiast zapisów potwierdzających zakup materiałów budowlanych. Ponadto, w trakcie przesłuchania w dniu 17 maja 2013 r. P. D. nie potrafił dokładnie wskazać, w jaki sposób nawiązał współpracę z firmą B, a także udzielić informacji na temat pracowników zatrudnionych przez J. M. W ocenie organu opisane wyjaśnienia P. D. budzą uzasadnione wątpliwości w szczególności wobec faktu, że J. M. w 2008 r. wynajmował pomieszczenia biurowe w siedzibie spółki A.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. spornych robót budowlanych nie wykonała również firma "C" W. D., która figuruje w rejestrze nabyć oraz podatkowej księdze przychodów i rozchodów firmy B za marzec 2008 r. Przesłuchany 11 października 2012 r. w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. W. D. stwierdził, że nie znał J. M., a faktury dla jego firmy wystawiał w okolicznościach i na takich samych zasadach jak dla firm D i A. Następnie świadek zeznał, że wystawianie faktur na rzecz firmy B otrzymywał nieregularnie wynagrodzenie od P. D., w kwocie od 1000 do 1.500 zł. Jednocześnie oświadczył, że nie wykonywał żadnych usług na rzecz firmy J. M.
Wobec powyższego oceniono, że zebrany materiał dowodowy - w postaci: aktu oskarżenia W. D. z dnia 29 lipca 2011r. w postępowaniu karnym skarbowym w sprawie sygn. akt [...], wyroku Sądu Rejonowego dla Ł.-W. z [...]r., sygn. akt [...] uznającego W. D. za winnego popełnienia czynu polegającego na wystawianiu w latach 2005-2010 nierzetelnych faktur VAT m.in. dla firmy D, A obie z siedzibą w Ł. przy ul. A 80 oraz spółki E z siedzibą w Ł. nierzetelnych faktur sprzedaży m.in. usług budowlanych i prac ogólnobudowlanych w sytuacji, gdy faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
W świetle powyższych ustaleń organ nie dał wiary zeznaniom P. S. z 8 maja 2013 r. oraz E. S. z 25 lipca 2013 r., w których potwierdzili oni, że spółka A wykonała sporne usługi remontowo-budowlane. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. udowodniono, że ani spółka A, ani też wskazany przez P. D. podwykonawca - firma B J. M. - nie wykonali prac ujętych w zakwestionowanej fakturze, a firma C W. D. była jedynym podwykonawcą firmy J. M. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził również, że podatnik nie przedstawił żadnej dokumentacji na okoliczność odbioru robót wykonanych przez firmę A. Tymczasem w ocenie organu brak odpowiedniej dokumentacji, w konfrontacji z zakresem wykonanych prac (m.in. przeróbka instalacji wodno-kanalizacyjnej, instalacji elektrycznej, wyrównywanie ścian) oraz wartością usługi (26.800 zł), uzasadnia stwierdzenie, że P. S. nie zachował należytej staranności wymaganej w obrocie gospodarczym. Dodatkowo organ odwołał się do wyroków WSA w Łodzi z 8 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 6/12 oraz z 28 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 1511/12, w których uznano faktury wystawione przez A za nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. - w sytuacji kiedy organ podatkowy w postępowaniu podatkowym ustali, że faktury wystawił podmiot, który w rzeczywistości nie wykonał usługi lub też nie dysponował przedmiotem dostawy, to w rozumieniu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT takie faktury takie nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Ponadto z ostrożności procesowej organ wskazał, odnosząc się do wyroku TSUE z 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, że orzeczenie to zapadło w całkowicie odmiennym stanie faktycznym i w związku z tym nie może odnosić się do okoliczności niniejszej sprawy. Skoro ustalono, że sporna faktura [...] jest "pustą" fakturą generująca koszty, która nie potwierdza rzeczywistej transakcji zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. Organ wskazał, że aby ww. orzeczenie TSUE miało zastosowanie w rozpatrywanej sprawie należałoby uznać, wbrew ustalonemu stanowi faktycznemu, że transakcja pomiędzy wystawcą faktur a podatnikiem miała miejsce w rzeczywistości i zrodziła obowiązek podatkowy w podatku należnym z tytułu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wymienionych w art. 5 ustawy o VAT.
W skardze do sądu administracyjnego P. S. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 122, art. 180, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez:
a - wybiórczą i dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, prowadząca do ustalenia, P. S. nie miał prawa do skorzystania z fundamentalnego na gruncie ustawy d podatku od towarów i usług uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez spółkę A, ze względu na rzekomą fikcyjność udokumentowanej transakcji, mimo że prawidłowo ocenione zeznania świadków, a także dokumenty zgromadzone w sprawie dowodzą, że transakcja miała miejsce zgodnie z fakturą;
b - dokonanie szczegółowej analizy wyłącznie tej części materiału dowodowego, z której wnikały okoliczności dla P. S. niekorzystne, przy jednoczesnym pominięciu lub nieuzasadnionym zbagatelizowaniu tej jego części, która potwierdza fakt, że firma A prowadziła działalność gospodarczą w zakresie robót budowlanych i wykonała samodzielnie lub przez podwykonawców szereg identyfikowalnych inwestycji;
c - oparciu ustaleń dotyczących podatnika na analizie działań jego kontrahenta z podmiotami trzecimi, a także działaniach tych podmiotów - na które to działania skarżący nie miał i nie mógł mieć wpływu, i którym nie mógł przeciwdziałać;
2. art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT w zw. z art. 168 Dyrektywy 2006/112 poprzez:
a - bezzasadne uznanie, że P. S. zawyżył kwotę podatku naliczonego podlegającego odliczeniu od podatku, należnego za marzec 2008 r. wynikającą z faktury z dnia [...] r. nr [...] dokumentującej czynności dokonane z kontrahentem spółki A, którą to fakturę organ bezpodstawnie uznał za stwierdzającą czynności, które nie mogły zostać wykonane przez ww. spółkę;
b - bezpodstawne pozbawienie skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego, mimo że ustalony stan faktyczny i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do zastosowania wynikających z powołanego rozporządzenia ograniczeń, w myśl zasad neutralności i proporcjonalności, w sytuacji gdy sam fakt nabycia usług budowlanych w drodze czynności opodatkowanej nie był w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w jakikolwiek sposób podważony, zaś ewentualne niezgodności danych dostawcy wskazanych na spornej fakturze, były wynikiem bezprawnych działań osób trzecich, o których P. S. nie wiedział i nie mógł mieć wiedzy.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że w przedmiotowej sprawie organy skarbowe uznały, iż dla zakwestionowania faktury wystawionej przez Spółkę A, wystarczającym jest podważenie rzetelności faktur wystawionych na rzecz ww. spółki przez jej podwykonawców, tj. firmy C W. D. oraz B J. M. Jednakże zdaniem pełnomocnika fikcyjność transakcji zawieranych na wcześniejszym etapie obrotu nie może wpływać na ocenę rzetelności faktur wystawionych przez Spółkę A. Ponadto pełnomocnik nie zgodził się, jakoby bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy pozostawało, czy P. S. nabywając sporne usługi działał w dobrej wierze. Jego zdaniem opisany przez TSUE w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r. stan faktyczny w sprawie C-142/11 stanowi dokładne odzwierciedlenie sytuacji z jaką mamy do czynienia w sprawie, co potwierdza obszernie przytoczone przez pełnomocnika orzecznictwo TSUE oraz sądów administracyjnych w kontekście istnienia tzw. "dobrej wiary" po stronie podatnika, z uwzględnieniem tego, że wzorzec należytej staranności wymaganej od przedsiębiorców nie może być stawiany nadmiernie wysoko, ponieważ to do obowiązków państwa, a nie podatników należy w pierwszej kolejności wykrywanie bezprawnych procederów, podczas gdy w niniejszej sprawie nie przeprowadzono jakiegokolwiek postepowania dowodowego w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 5 kwietnia 2016 r., stanowiącym uzupełnienie skargi pełnomocnik skarżącego wskazał na zasadność zastosowania w niniejszej sprawie argumentacji TSUE wynikającej z wyroku wydanego w sprawie C-277/14, z którego jego zdaniem jednoznacznie wynika, że konieczna jest ocena obiektywnych okoliczności po stronie nabywcy, które winny wskazywać jego ew. faktyczną świadomość, co do zaistniałych w konkretnej sprawie ew. nieprawidłowości po stronie dostawcy towaru, czy też świadczącego usługę. Pełnomocnik podkreślił, że w świetle uzasadnienia ww. orzeczenia dopiero ocena całokształtu okoliczności towarzyszących konkretnej transakcji pozwoli zweryfikować, czy odbiegała ona od warunków dystrybucji dla danego typu towarów, co uzasadnia ew. twierdzenie, iż wiązała się z nielegalnym procederem związanym z oszustwami podatkowymi. Zdaniem pełnomocnika strony na gruncie niniejszej sprawy nabycie usług nastąpiło w normalnych, typowych dla branży budowlanej warunkach, zlecone roboty budowlane zostały prawidłowo wykonane, zaś kontrahent skarżącego – firma A w swoim portfolio posiadała szereg interesujących realizacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
O uchyleniu zaskarżonej decyzji zdecydowało naruszenie art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, które to naruszenie miało zasadnicze znaczenie dla wyniku sprawy, gdyż na skutek uchybienia wskazanym przepisom proceduralnym doszło do niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, tj. art. 86 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, skutkującego pozbawieniu podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury nr [...] z [...] r. dokumentującej roboty remontowo-budowlane, wystawionej przez A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach z tytułu nabycia towarów i usług.
Z przywołanych przepisów wynika, że nabycie towarów i usług, wykorzystywanych przez podatnika do wykonywania czynności opodatkowanych, uprawnia tegoż podatnika do odliczenia podatku naliczonego.
W tym miejscu należy przypomnieć należy, że podatek od towarów i usług jest podatkiem zharmonizowanym, a więc wykładnia polskich przepisów ustawy o podatku od towarów i usług powinna być dokonywana z uwzględnieniem przepisów prawa unijnego, regulujących zasady opodatkowania tym podatkiem, także z uwzględnieniem wykładni tych przepisów prawa unijnego dokonywanych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej w skrócie TSUE). Organy podatkowe i sądy państw członkowskich nie powinny przyjmować innej interpretacji prawa wspólnotowego niż wskazana w orzeczeniu TSUE, zawierającym wykładnię stosownych przepisów tego prawa, gdyż celem orzeczenia TSUE jest zapewnienie jednolitego stosowania prawa wspólnotowego we wszystkich państwach członkowskich.
Z postanowienia TSUE z dnia 6 lutego 2014 r. wydanego w sprawie C-33/13 M. Jagiełło, wynika że prawo do odliczenia podatku naliczonego należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się ona temu, aby podatnikowi odmówiono prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego z tytułu towarów otrzymanych przez niego, na tej podstawie, iż biorąc pod uwagę przestępstwa lub nieprawidłowości, jakich dopuścił się wystawca faktury dotyczącej tej dostawy, uznaje się, że nie została ona rzeczywiście dokonana przez rzeczonego wystawcę, chyba że zostanie wykazane na podstawie obiektywnych przesłanek – bez wymagania od podatnika podejmowania czynności sprawdzających, które nie są jego zadaniem – iż podatnik ten wiedział lub powinien był wiedzieć, że wskazana dostawa wiąże się z przestępstwem w dziedzinie podatku od wartości dodanej, co ustalić powinien sąd odsyłający. TSUE zalecił przy tym, by sąd krajowy brał pod uwagę takie nieprawidłowości, które odbiorca faktury mógł zauważyć i tytułem przykładu podał, że taka nieprawidłowość może w szczególności wynikać z tego, że charakter faktycznie dostarczonych towarów nie odpowiada charakterowi towarów określonemu na fakturze. TSUE argumentuje, że tytułem zasady ogólnej można bowiem w uzasadniony sposób wymagać od podatnika, który zamierza skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT, aby upewnił się, że charakter dostarczonych towarów odpowiada charakterowi towarów, na które wystawiono fakturę.
Z kolei w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt C-80/11 w sprawie Mahagében kft (PP 2012/8/57, www.eur-lex.europa.eu) TSUE stanął na stanowisku, że artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 ust. 1 i art. 226 dyrektywy 2006/112 stoją na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego VAT kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, że wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu.
Skład orzekający w niniejsze sprawie aprobuje również pogląd wyrażony w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1687/13 przez Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w konkretnej sprawie "istotne jest czy istotne jest czy mamy do czynienia z tzw. pustą fakturą sensu stricto, czy jedynie z dokumentem, któremu w rzeczywistości nie towarzyszy transakcja w nim wskazana, czy też taką pustą fakturą, której w tle towarzyszy realna transakcja, ale z udziałem innego podmiotu niż wystawca tej faktury, albo fakturą wystawioną przez firmanta. Dalej stwierdzono, że w wypadku gdy w danej sprawie wystąpił rzeczywisty obrót towarami lub usługami, ale ten, który według faktury miał być świadczącym usługę lub dostarczającym towar okazał się być jedynie firmantem ukrywającym wobec nabywcy dane rzeczywistego podatnika "dobra wiara ma znaczenie." Kwestia "dobrej wiary" w rozliczeniach podatku VAT jest przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE, co potwierdzają liczne jego wyroki. Dlatego wskazać należy w szczególności wyrok z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawach połączonych C-354/03, C-355/03 i C-484/03 Optigen i in., pkt 52, 55, a także ww. wyroki: w sprawach połączonych C-439/04 i C-440/04 Kittel i Recolta Recycling, pkt 45, 46, 60; w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagében i Dávid, pkt 47; w sprawie C-285/11 Bonik, pkt 41).
W identyczny sposób TSUE zinterpretował przepisy dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego w wyroku z dnia 22 października 2015 r. w sprawie C-277/14 PPUH Stehcemp sp.j. Florian Stefanek, Janina Stefanek, Jarosław Stefanek. W wyroku tym Trybunał orzekł, że: "przepisy szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zmienionej dyrektywą Rady 2002/38/WE z dnia 7 maja 2002 r. należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, takim jak w postępowaniu głównym, które odmawiają podatnikowi prawa do odliczeń podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego od dostarczonych mu towarów z uwagi na to, że faktura została wystawiona przez podmiot nieistniejący i nie ma możliwości ustalenia tożsamości rzeczywistego dostawcy towarów, chyba, że zostanie wykazane, w świetle obiektywnych przesłanek i bez wymagania od podatnika, aby dokonał ustaleń, do których nie jest zobowiązany, że ów podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że rzeczona dostawa wiązała się z przestępstwem w zakresie podatku od wartości dodanej (...)" .
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie kwestionuje faktu zrealizowania usługi remontowo-budowlanej, uwidocznionej na zakwestionowanej fakturze (str. 6 zaskarżonej decyzji) na rzecz skarżącego, neguje natomiast wykonanie usługi przez spółkę A jako wystawcę spornej faktury. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ ocenił, że spornych robót nie mogli też wykonać podwykonawcy A: firmy B J. M. oraz C W. D.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano zeznania P. D. – prezesa spółki A, z których wynika, że wszystkie prace na rzecz skarżącego na które wystawił on faktury, wykonali jego podwykonawcy to jest firmy B J. M. oraz C W. D. W marcu 2008 r. dokonywał nabyć i dostaw wyłącznie od A i C. Jednocześnie zeznał, że prace wykonywał J. M. osobiście, sam też pojawiał się na miejscu nadzorując wykonywane prace. Organ ustalił ponadto, że firma B nie mogła wykonać spornej usługi, ponieważ w 2008 nie zatrudniała pracowników, nie posiadała również maszyn oraz urządzeń biurowych. Z tego powodu, a także w świetle wyroku Sądu Rejonowego dla Ł.-W. w Ł. z dnia [...] r., sygn. akt [...] na podstawie którego W. D. został skazany za wystawianie dla określonych podmiotów gospodarczych w tym spółki A nierzetelnych faktur VAT z tytułu sprzedaży usług i prac budowlanych zasadnym stało się, zdaniem organu, pozbawienie skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanej faktury z [...] r.
Ze stanowiskiem tym Sąd się nie zgadza. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, a zwłaszcza w świetle powołanego orzecznictwa TSUE w ocenie Sądu należy stwierdzić, że organy podatkowe nie wykazały na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę do odliczenia podatku, wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę zakwestionowanej faktury.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy rozważy, czy w świetle zebranego już materiału dowodowego (ewentualnie uzupełnionego) możliwe będzie stwierdzenie, że skarżący na podstawie okoliczności towarzyszących współpracy z firmą A mógł przewidzieć, że skorzystanie z prawa do odliczenia może wiązać się z przestępstwem, popełnionym przez wystawcę zakwestionowanej faktury. W przypadku zaś stwierdzenia, że transakcje związane z tym podmiotem istotnie odbiegały od okoliczności faktycznych towarzyszących transakcjom dotyczącym usług remontowo-budowlanych świadczonych przez podmioty legalnie działające w tej branży organ odwoławczy ustali jakich aktów staranności ewentualnie dochował skarżący w realiach niniejszej sprawy i czy były one adekwatne w stosunkach gospodarczych tego rodzaju.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy.
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło