I SA/Łd 615/24

WyrokWSA w Łodzi2024-12-17

Skład orzekający: Cezary Koziński, Bożena Kasprzak, Agnieszka Gortych-Ratajczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie przez współwłaściciela udziału w nieruchomości rolnej, którą wcześniej dzierżawił, stanowi powiększenie gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku rolnym, uprawniające do zwolnienia od podatku rolnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wyjaśniły wystarczająco wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy nabycie nieruchomości rolnej przez osobę, która uprzednio posiadała ją jako dzierżawca, stanowi powiększenie gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy. Nabycie własności nieruchomości wcześniej dzierżawionej nie zawsze skutkuje powiększeniem gospodarstwa rolnego, co może wykluczać prawo do zwolnienia. Ponadto, organy powinny zbadać kwestie współwłasności, tytułu prawnego do gospodarstwa rolnego oraz ustroju majątkowego małżonków.
Stan faktyczny
Skarżący S. B. złożył wniosek o zwolnienie od podatku rolnego z tytułu nabycia udziału we współwłasności gruntów rolnych w celu powiększenia gospodarstwa. Organ pierwszej instancji odmówił zwolnienia, uznając, że nabycie tych gruntów nie spowodowało powiększenia gospodarstwa, ponieważ podatnik już wcześniej był ich współwłaścicielem i dzierżawcą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną analizę powierzchni gospodarstwa oraz niezastosowanie art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku rolnym.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Asesor WSA Agnieszka Gortych- Ratajczyk, Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Milczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. B. i S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 18 lipca 2024 r. nr SKO.4100.119.24 w przedmiocie odmowy zwolnienia od podatku rolnego za 2024 r. uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Błaszek z 18 kwietnia 2024 r. odmawiającą S. B. zwolnienia od podatku rolnego dotyczącego nabytego w dniu 12 stycznia 2024 r. udziału w gruntach ornych o powierzchni 2,98 ha na powiększenie gospodarstwa rolnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 7 lutego 2024 r. (data wpływu pisma do organu) S. B. zwrócił się do Burmistrza Błaszek z wnioskiem o udzielenie ulgi w podatku rolnym z tytułu nabycia w dniu 12 stycznia 2024 r. gruntów o powierzchni 1,49 ha fizycznych na powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego. W piśmie podatnik zawarł oświadczenie, że nabycia dokonał z przeznaczeniem na powiększenie już istniejącego gospodarstwa do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha, sprzedający grunty nie jest jego małżonkiem, krewnym w linii prostej lub jego małżonkiem, pasierbem, zięciem lub synową. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2024 r. Burmistrz Błaszek odmówił S.B. zwolnienia z podatku rolnego na okres 4 lat i 11 miesięcy od dnia 1 marca 2024 r. do dnia 31 stycznia 2029 r. gruntów ornych o powierzchni wynoszącej 2,98 ha sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków pod symbolem: [...], [...], [...], [...], [...], [...] - jednostka ewidencyjna B., obręb W., nabytych na własność - udział wynoszący ½ dnia 12 stycznia 2024 r. na powiększenie gospodarstwa rolnego i odmówił udzielenia ulgi w podatku rolnym dotyczącej ww. gruntów poprzez obniżenie należnego podatku rolnego w następujący sposób: w okresie od 1 lutego 2029 r. - do 31 stycznia 2030 r. - o 75% i w okresie od 1 lutego 2030 r. - do 31 stycznia 2031 r. - o 50%. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że podatnik nie spełnia wymaganych przez przepisy prawa warunków do zastosowania w stosunku do niego zwolnienia i ulgi. Organ zauważył, że w piśmie z dnia 21 września 2015 r. znak: PL- LS.833.20.2015 wskazano, iż konsekwencją istnienia współwłasności tych gruntów jest to, że wchodzą one w całości w skład gospodarstw rolnych współwłaścicieli. Nabycie w drodze umowy sprzedaży udziału we współwłasności gruntu powoduje zatem powiększenie gospodarstwa rolnego nabywcy o całość gruntów stanowiących współwłasność. W związku z powyższym kupując następnie udział we współwłasności tych samych gruntów w drodze umowy sprzedaży, nie powiększa już powierzchni gospodarstwa rolnego. Przed jak i po transakcji sprzedaży powierzchnia gospodarstwa rolnego, należąca do tego podatnika, nie zmienia się. A skoro nie została spełniona choć jedna przesłanka z art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 333 ze zm.), dalej: u.p.r., podatnik nie może skorzystać ze zwolnienia z podatku rolnego z tytułu zakupu gruntów na powiększenie gospodarstwa rolnego. S. B. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023, poz. 2383 ze zm.), dalej: O.p., poprzez ogólnikowy charakter uzasadnienia, brak wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych legitymujących stanowisko organu, co do zasadności odmowy zwolnienia w podatku rolnym i odmowy udzielenia ulgi w podatku rolnym. Stwierdził, że w jego sytuacji nie zachodzą przesłanki negatywne udzielenia zwolnienia określone w art. 12 ust. 5 u.p.r. oraz spełnione są przesłanki wynikające z art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a tej ustawy. Zwrócił również uwagę, że przed nabyciem udziału ½ w działkach na [...], [...], [...] i [...] wielkość jego gospodarstwa rolnego wynosiła 11,9311 ha, natomiast po zakupie ww. udziału – 13,4211 ha. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu decyzją z 18 lipca 2024 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że w dniu 12 stycznia 2024 r, wnioskodawca nabył od I. K. na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] udział wynoszący 4/8 części niezabudowanej nieruchomości rolnej położonej w obrębie [...] W., gmina B., powiat s., województwo łódzkie, stanowiącej działki gruntu oznaczone numerami geodezyjnymi [...], [...], [...] i [...], o łącznej powierzchni 2,9800 ha. Z wniosku złożonego do organu podatkowego w dniu 7 lutego 2024 r. wynika, że nabycie gruntów nastąpiło na powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego wnioskodawcy. Jednocześnie w aktach sprawy znajdują się zawiadomienie Starosty S. z dnia 13 czerwca 2023 r. o zmianie w ewidencji gruntów i budynków działek gruntu o nr ewid. [...], [...], [...] i [...], o łącznej powierzchni 2,9800 ha, opis zmiany "egzekucja z nieruchomości", podstawa "PS I CO [...] z dnia: 31.03.2023" z którego wynika, że S. B. nabył udział w wysokości 4/8 części w ww. działkach w miejsce B. B.. Mając na uwadze powyższe ustalenia Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek do zastosowania wnioskowanej ulgi. W ocenie organu odwoławczego, skoro wnioskodawca, przed nabyciem w dniu 12 stycznia 2024 r. od I. K. na podstawie umowy sprzedaży udziału wynoszącego 4/8 części niezabudowanej nieruchomości rolnej położonej w obrębie [..] W., stanowiącej działki gruntu o nr ewid. [...], [...], [...] i [...], o łącznej powierzchni 2,9800 ha, był już współwłaścicielem udziału w wysokości 4/8 części w ww. działkach, nabywając je w miejsce B. B. w postępowaniu egzekucyjnym, to działki te przed 12 stycznia 2024 r. wchodziły już w skład jego gospodarstwa rolnego, a ich nabycie w styczniu 2024 r. nie spowodowało powiększenia tego gospodarstwa. Kolegium nie zgodziło się przy tym ze stwierdzeniem zawartym w odwołaniu, że przed nabyciem udziału w działkach nr [...], [...], [...] i [...], wielkość gospodarstwa rolnego S. B. wynosiła 11,9311 ha, natomiast po zakupie udziału w ww. działkach aktem notarialnym [...] z dnia 12 stycznia 2024 r, wielkość jego gospodarstwa rolnego wynosiła 13,4211 ha. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że podczas sporządzania aktu notarialnego nabywca oświadczył, iż wielkość prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego wynosi 13,2126 ha. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S. B. i K. B. wnieśli o jej uchylenie. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie: - art. 210 § 1 pkt 6 O.p., poprzez ogólnikowy charakter uzasadnienia, brak wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych legitymujących stanowisko organu, co do zasadności odmowy zwolnienia w podatku rolnym i odmowy udzielenia ulgi w podatku rolnym, - art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r., poprzez jego niezastosowanie do udzielenia ulgi w podatku rolnym na zakupione grunty orne o powierzchni wynoszącej 2,9800 sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków pod symbolem: [...], [...], [...] i [...], - jednostka ewidencyjna B., obręb W. nabyte na własność - udziały wynoszące ½ dnia 12. 01. 2024 roku na powiększenie gospodarstwa rolnego. W uzasadnieniu skargi stwierdzono m.in., że organ odwoławczy błędnie przeanalizował powierzchnie gruntów przed i po nabyciu udziału ½ w działkach nr [...], [...], [...] i [...],. Podniesiono, że przed zakupem przez S. B. udziału ½ w działkach nr [...], [...], [...] i [...], aktem notarialnym [...] z dnia 12.01.2024 r. posiadał on gospodarstwo rolne własne o powierzchni 12,1726 ha, po zakupie jego gospodarstwo rolne miało powierzchnię 13.6626 ha i to nie jest powierzchnia, którą notariusz wymienia w akcie notarialnym, a SKO w Sieradzu się na nią powołuje, czyli powierzchnia 13,2126 ha. Na powierzchnię 13,2126 ha, która została podana w akcie notarialnym składały się jego grunty własne i dzierżawione. W momencie podpisywania aktu notarialnego posiadał grunty własne o powierzchni 12,1726 ha i grunty dzierżawione o powierzchni 1,0400 ha. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z wszystkich przyczyn w niej wskazanych. Na wstępie rozważań stwierdzić należy, że prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego jest uzależniona od niewadliwych, zupełnych i wszechstronnych ustaleń stanu faktycznego. Analizując w tym zakresie zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że organ podatkowy dopuścił się naruszeń przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że zgodnie z obowiązującą w postępowaniu podatkowym zasadą prawdy materialnej, wyrażonej w art. 122 O.p. organy w toku postępowania zobowiązane są do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Stosownie do treści art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oczywiście przedmiotem ustaleń organów podatkowych są okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc takie, które umożliwiają ocenę istnienia przesłanek, określonych w spornych przepisach prawa materialnego. W niniejszej sprawie zaś przedmiotem rozbieżności pomiędzy organem podatkowym a podatnikiem jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy skarżący jest uprawniony do skorzystania ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r. Zdaniem skarżącego, zakupione przez niego grunty korzystają z przedmiotowego zwolnienia, albowiem stosownie do tego przepisu, zostały przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego. W ocenie organu natomiast, grunty te nie mogą korzystać z omawianego zwolnienia, ponieważ strona nabyła w drodze umowy sprzedaży prawo własności gruntów, które uprzednio już wchodziły w skład jej gospodarstwa rolnego. Dla rozpatrzenia niniejszej sprawy decydujące znaczenie ma treść art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r. Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku rolnego grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha, będące przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, nabyte w drodze umowy sprzedaży. Istotą zwolnienia określonego w tym przepisie jest zatem nabycie w drodze umowy sprzedaży gruntów rolnych przeznaczonych na utworzenie nowego lub powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego. Pojęcie gospodarstwa rolnego zostało wyjaśnione w art. 2 ust. 1 omawianej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Tak więc, gospodarstwo rolne tworzą zarówno grunty, które stanowią własność, jak i te, które znajdują się w posiadaniu osoby prawnej lub fizycznej, bez rozróżniania jakiego rodzaju ma być to posiadanie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 stycznia 2006 r., sygn. akt. I SA/Sz 526/05, LEX 858288). Pojęcie posiadania wyjaśnia z kolei art. 336 Kodeksu cywilnego stanowiąc, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący nabył od I. K. na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] udział wynoszący 4/8 części niezabudowanej nieruchomości rolnej położonej w obrębie [...] W., gmina B., powiat s., województwo łódzkie, stanowiącej działki gruntu oznaczone numerami geodezyjnymi [...], [...], [...] i [...],, o łącznej powierzchni 2,98 ha. W ww. akcie notarialnym stwierdzono również, że S. i K. małżonkowie B. oświadczyli m.in., że są właścicielami oraz dzierżawcami nieruchomości rolnych położonych w miejscowościach R., B., W., S. P., Bo., gmina B., w których łączna powierzchnia użytków rolnych wynosi 13,2126 ha, przy czym ogólna powierzchnia prowadzonego przez nich gospodarstwa rolnego również wynosi 13,2126 ha. Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie Starosty S. z dnia 13 czerwca 2023 r. o zmianie w ewidencji gruntów i budynków działek gruntu o nr ewid. [...], [...], [...] i [...],, o łącznej powierzchni 2,9800 ha, opis zmiany "egzekucja z nieruchomości", podstawa "PS I CO [...] z dnia: 31.03.2023" z którego wynika, że S. B. nabył udział w wysokości 4/8 części w ww. działkach w miejsce B.B.. W zawiadomieniu tym, jak również w zawiadomieniu Starosty S. z dnia 28 lipca 2023 r. zawarto informację, że działki gruntu o nr ewid. [...], [...], [...] i [...], są przedmiotem dzierżawy na podstawie umowy z dnia 12 maja 2012 r. W tym miejscu zauważyć należy, że nabycie nieruchomości rolnej, przez osobę, która uprzednio posiadała przedmiotową nieruchomość jako posiadacz zależny na podstawie umowy dzierżawy nie uprawnia jej do skorzystania ze zwolnienia z podatku rolnego, albowiem nie zostaje wówczas spełniona przesłanka określona w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym – przeznaczenia nabytych gruntów na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1624/08 NSA, że podatnik kupując dzierżawione wcześniej grunty wprawdzie nabywa ich własność (przez co staje się posiadaczem samoistnym), jednak nie powiększa przez to powierzchni prowadzonego w momencie kupna gospodarstwa rolnego, zatem zwolnienie określone w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatku rolnym nie może mieć zastosowania (LEX nr 591799). Podobnie w wyroku z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 481/08 WSA w Olsztynie stwierdził, że jeżeli podatnik podatku rolnego nabył w drodze umowy sprzedaży prawo własności gruntów, które uprzednio dzierżawił i które wchodziły w skład jego gospodarstwa rolnego, gruntów tych nie obejmuje zwolnienie, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatku rolnym (LEX nr 509010). Ponadto, w wyroku z dnia 19 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 1038/07 WSA w Gliwicach stwierdził, że jeżeli grunty rolne w momencie ich nabycia znajdowały się w posiadaniu (dzierżawie), to nie może być podstaw do stosowania zwolnienia z podatku przewidzianego w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym. Zmiana tytułu prawnego - z dzierżawy na prawo własności - nie może spowodować, że grunty te wejdą w skład gospodarstwa rolnego, skoro już wcześniej w taki sposób były traktowane (LEX nr 469648). Jak trafnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z 18 lipca 2024 r., w postępowaniu podatkowym, w którym organ podatkowy rozpoznaje wniosek podatnika o udzielenie zwolnienia i ulgi w podatku rolnym z tytułu nabycia gruntów na powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego, niezbędne jest zbadanie przez ten organ, czy faktycznie doszło do powiększenia już istniejącego gospodarstwa rolnego, czy też nabyte grunty wchodziły już wcześniej - zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 1 ustawy - w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, tj. czy był on już wcześniej posiadaczem nabytych gruntów. W ocenie Sądu powyższa kwestia, kluczowa dla możliwości zastosowania zwolnienia z podatku rolnego, przewidzianego w art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.r., nie została przez organ wystarczająco wyjaśniona, w szczególności gdy zważyć na rozbieżności w podawanej przez podatnika i organ powierzchni prowadzonego gospodarstwa rolnego i informację, że S. i K. małżonkowie B. dzierżawili grunty, zaś działki gruntu o nr ewid. [...], [...], [...] i [...], były przedmiotem dzierżawy na podstawie umowy z dnia 12 maja 2012 r. Omawiając przedmiotowe zagadnienie nie sposób także pominąć regulacji przyjętej w art. 13d ust. 1 u.p.r., z której wynika, że zwolnienie określone w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.r. stosuje się na podstawie decyzji wydanej na wniosek podatnika. Podatnikami podatku rolnego są zaś, jak stanowi art. 3 ust. 1 u.p.r., osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami gruntów; posiadaczami samoistnymi gruntów; użytkownikami wieczystymi gruntów, (...). Jednakże w odniesieniu do własności i współposiadania ustawodawca, w art. 3 ust. 5 i ust. 6 u.p.r., przewidział odrębne rozwiązanie prawne. Zgodnie z ww. przepisami, jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6 i 7 (art. 3 ust. 5). Natomiast jeżeli grunty, o których mowa w ust. 5, stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości (art. 3 ust. 6). Przytoczona powyżej regulacja jest istotna z punktu widzenia omawianego zwolnienia, gdyż do wydania decyzji o zwolnieniu gruntów na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.r., bądź wydania decyzji o odmowie przyznania tego zwolnienia niezbędne jest wcześniejsze ustalenie podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy. Skoro bowiem ustawodawca uznaje za podatnika współwłaściciela, a zwolnienie przysługuje podatnikowi to nabycie powierzchni uprawniającej do zwolnienia o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.r. należy liczyć jako udział w powierzchni ogółem dla każdego ze współwłaścicieli. Wniosek o zwolnienie mogą bowiem składać wyłącznie podatnicy podatku rolnego i im też należy doręczać decyzję przyznającą zwolnienie podatkowe lub odmawiającą tego zwolnienia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 158/06, LEX 317389). Ponadto wpływ na zastosowanie omawianego zwolnienia może mieć tytuł prawny do gospodarstwa rolnego przysługujący małżonkom, którzy są współwłaścicielami lub współposiadaczami gruntów rolnych. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 czerwca 2001 r. o sygn. akt FPK 6/01 (LEX nr 47730) stwierdził bowiem, że "jeżeli małżonkowie w drodze umowy zawartej na podstawie art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wyłączyli wspólność majątkową i każdemu z nich przysługuje odrębny tytuł prawny do gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.) w związku z objęciem go w trwałe zagospodarowanie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, to powierzchnia 100 ha, o której mowa w tym przepisie, odnosi się do gospodarstwa każdego z małżonków oddzielnie, a nie do sumy powierzchni tych gospodarstw". Możliwa jest zatem sytuacja, w której małżonkowie, nabywając jedną nieruchomość - z uwagi na ograniczenie albo wyłączenie istniejącej pomiędzy nimi ustawowej wspólności majątkowej - tworzą lub powiększają odrębne gospodarstwa rolne. Mając powyższe na uwadze, na gruncie rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżony organ podatkowy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z akt sprawy wynika, że nieruchomość w miejscowości W. zakupił wnioskodawca wraz z żoną – K. B.. Z oświadczenia zawartego w akcie notarialnym Repertorium A Nr [...] wynika, że S. i K. małżonkowie B. oświadczyli, że są właścicielami oraz dzierżawcami nieruchomości rolnych położonych w miejscowościach R., B., W., S. P., Bo., gmina B., w których łączna powierzchnia użytków rolnych wynosi 13,2126 ha, przy czym ogólna powierzchnia prowadzonego przez nich gospodarstwa rolnego również wynosi 13,2126 ha. S. B. nie jest zatem jedynym właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy, uwzględniając wskazaną przez Sąd interpretację przepisów organ winien dokonać stosownych ustaleń mających na celu wyjaśnienie: - w świetle art. 3 ust. 5 i ust. 6 u.p.r. kto jest podatnikiem podatku rolnego, z jakim współposiadaniem mamy do czynienia w stosunku do przedmiotowych nieruchomości, komu przysługuje tytuł do gospodarstwa rolnego, - w świetle poglądów wyrażonych w powołanej uchwale NSA z 4 czerwca 2001 r. jaki ustrój majątkowy panuje pomiędzy małżonkami, - czy przedmiotowe nieruchomości były uprzednio przedmiotem dzierżawy przez S. lub K. B.. Tymczasem organ podatkowy nie zbadał powyższych okoliczności, czym naruszył dyspozycję art. 122 i 187 § 1 O.p. Organ nie zwrócił przy tym uwagi, że z wnioskiem o zastosowanie ulgi wystąpił wyłącznie S. B., a z treści jego pisma nie można wywodzić, że uczynił to w imieniu zarówno swoim, jak i swojej małżonki. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy ustali zatem powyższe okoliczności według wskazówek Sądu. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzeczono jak w sentencji wyroku. AR

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło