I SA/Łd 636/25
WyrokWSA w Łodzi2026-02-25
Skład orzekający: Paweł Janicki, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Tomasz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w całości, pomimo ustalenia istnienia ważnego interesu podatnika, biorąc pod uwagę uznaniowy charakter instytucji umorzenia podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały instytucję umorzenia zaległości podatkowych, uwzględniając częściowo wniosek podatniczki ze względu na ważny interes podatnika, jednocześnie odmawiając pełnego umorzenia ze względu na interes publiczny. Sąd podkreślił uznaniowy charakter decyzji w tym zakresie, stwierdzając, że organy nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów ani nie naruszyły przepisów postępowania, a ich rozstrzygnięcie jest zgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej i proporcjonalności.Stan faktyczny
Strona skarżąca A. K. wniosła o umorzenie zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 2022, 2023 i pierwszą ratę za 2024 rok, wskazując na trudną sytuację życiową i finansową. Organ pierwszej instancji umorzył zaległość za rok 2022, ale odmówił umorzenia za lata 2023 i 2024. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP, w tym błędne zastosowanie uznania administracyjnego i niewyważenie interesów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Jaworska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 29 sierpnia 2025 r. nr SKO.4100.106.25 w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych za 2022 rok oraz odmowy umorzenia zaległości za 2023 rok oraz pierwszej raty za 2024 rok w łącznym zobowiązaniu pieniężnym wraz z odsetkami za zwłokę 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi K. S. kwotę -480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 sierpnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia 14 stycznia 2025 r. umarzającą w pkt 1 tejże decyzji zaległość podatkową wobec A. K. (dalej także: skarżąca lub strona) w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2022 i odmawiającą w pkt 2 umorzenia zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2023 i I raty za rok 2024 wraz z odsetkami
za zwłokę.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2024 r. A. K. zwróciła się do Wójta Gminy W. o umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym: w tym podatku od nieruchomości i podatku rolnym za 2022, 2023 oraz I ratę za 2024 rok w łącznej kwocie 2.430,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę.
Jako argument do zastosowania ulgi podatkowej strona wskazała na wyjątkowe, niezależne od niej okoliczności związane z pogorszoną sytuacją życiową i finansową, która uniemożliwia jej regularne i terminowe opłacenie zobowiązań podatkowych dot. nieużytkowanej nieruchomości i kosztów z nią związanych,
tj.: w lutym 2021 r. wraz z dzieckiem zmuszona była opuścić dotychczasowe miejsce zamieszkania w związku z ewakuacją spowodowaną zagrożeniem zdrowia i życia. Obecnie samotnie wychowuje dziecko w wieku szkolnym, które wymaga stałej opieki i wsparcia. Strona dodała, że nieruchomość objęta przedmiotowym podatkiem została zakupiona na raty z prywatnych pożyczek. Ponadto, powyższa nieruchomość jest zaniedbanym zabytkiem, nieremontowanym od kilkudziesięciu lat i nie nadaje się do zamieszkania z dzieckiem. Nieruchomość nie przynosi żadnych dochodów.
W dniu 12 kwietnia 2024 r. organ podatkowy wezwał stronę do złożenia
dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia wypełnionego formularza protokołu o stanie majątkowym podatnika oraz informacji o zobowiązaniach (postanowienie znak: KP.3129.2.1. 2024). W odpowiedzi na wezwanie strona przesłała drogą mailową informacje, w której po raz kolejny opisała całą sytuację wraz dokumentami obrazującymi sytuację finansową, majątkową i rodzinną.
Decyzją z dnia 27 maja 2024 r. Wójt Gminy W. odmówił A. K. umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym (podatek od nieruchomości, podatek rolny) za lata 2022, 2023 i I raty za 2024 r. w łącznej kwocie 2.430,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę. W wyniku wniesionego odwołania
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu decyzją z dnia 17 września 2024 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na uchybienia proceduralne.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ podatkowy wezwał A. K. do przedłożenia i udokumentowania uzyskiwanych przez nią dochodów
i ponoszonych wydatków, dochodów członków rodziny pozostających z podatnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym, jak również innych dokumentów, które mogą stanowić dowód w prowadzonym postępowaniu podatkowym, mającym wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzono również przesłuchanie A. K. w charakterze strony, celem ustalenia sytuacji majątkowej podatnika.
Decyzją z dnia 14 stycznia 2025 r., znak: KP.3129.2.10.2024, Wójt Gminy W. w pkt 1 rozstrzygnięcia umorzył A. K. zaległość podatkową
w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2022 w kwocie 1.009,00 zł
w tym podatek od nieruchomości w kwocie 965,00 zł i podatek rolny w kwocie 44,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 217,00 zł, zaś w pkt 2 tej decyzji odmówił umorzenia zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2023 rok i I raty za 2024 rok w łącznej kwocie 1.421,00 zł w tym podatek od nieruchomości w kwocie 1.360,00 zł i podatek rolny w kwocie 61,00 zł wraz
z należnymi odsetkami.
W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącą od powyższej decyzji organu podatkowego I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Sieradzu decyzją z dnia 29 sierpnia 2025 r. utrzymało ją w mocy.
Przytaczając na wstępie rozważań art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.), zwanej dalej O.p., organ odwoławczy podkreślił, że zakres postępowania odwoławczego
w przedmiotowej sprawie sprowadza się przede wszystkim do ustalenia prawidłowości prowadzonego przez organ podatkowy postępowania. Taka kontrola legalności uznaniowych decyzji sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji, o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p., mają swoje uzasadnienie
w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a także, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne.
W dalszej kolejności Kolegium przytaczając stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych wskazało, że ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków (np. utraty możliwości zarobkowania, utraty majątku), podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych, ustalenie zaś przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym wypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - bezwzględne dochodzenie należności, czy też zastosowanie ulgi. Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. Interes publiczny powinien być oceniany wielopłaszczyznowo, co oznacza, że nie wystarczy stwierdzić, że w interesie państwa (gminy) jest zapewnienie ściągalności podatków, ale należy też uwzględnić następstwa odmowy udzielenia ulgi w sferze życia społecznego.
Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy Kolegium podkreśliło, że organ podatkowy I instancji nie kwestionował trudnej sytuacji materialnej skarżącej, czego konsekwencją było ustalenie istnienia ważnego interesu podatnika, określonego w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., determinującego możliwość umorzenia istniejących zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego. Korzystając jednak z przyznanego mu wolą ustawodawcy uznania administracyjnego, organ udzielił wnioskowanej ulgi w części, tj. w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2022 w kwocie 1.009,00 zł, zgodnie z wnioskiem strony. W pozostałym jednak zakresie odmówił umorzenia zaległości podatkowej
w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2023 rok i I raty za 2024 rok.
W postępowaniu podatkowym prowadzonym w związku ze złożonym wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych, ustalono, iż A. K. jest właścicielką nieruchomości położonej pod adresem [...], ..-... W. zabudowanej budyniem mieszkalnym i budynkiem młyna (dane z ewidencji podatkowej). Według oświadczenia wnioskodawczyni, ww. nieruchomość została zakupiona na raty z prywatnych pożyczek. Budynki objęte opodatkowaniem to zabytek, są zaniedbane, nie remontowane od kilkudziesięciu lat i nie nadają się do zamieszkania z dzieckiem. Zobowiązana jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna od dnia 8 grudnia 2023 r. bez prawa do zasiłku (zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w P.). A. K. oświadczyła, że źródłem utrzymania jej i małoletniego dziecka jest nierejestrowana działalność gospodarcza, z której dochód w okresie ostatnich 3 miesięcy wynosił od 0,00 zł do 200,00 zł miesięcznie. Ponadto, na rzecz małoletniego dziecka świadczone są alimenty w kwocie 1.000,00 zł miesięcznie oraz świadczenie 800+. Dziecko korzystało również ze stypendium szkolnego w okresie wrzesień - grudzień 2024 r. w kwocie 124,00 zł miesięcznie oraz kwiecień - czerwiec 2024 r. w kwocie 160,00 zł miesięcznie. Zobowiązana otrzymuje również wsparcie finansowe dla dziecka z Fundacji A w W. w wysokościach od 200,00 do 1.000,00 zł miesięcznie oraz bony do "B." o wartości do 600,00 zł miesięcznie z Funduszu B.. Jednocześnie strona wskazała,
że otrzymuje świadczenia-pożyczki od osób bliskich nie wskazując kwot stanowiących wartości tych pożyczek, tylko ogólną kwotę ok. 7.000,00 zł. Powyższe dane ustalone zostały na podstawie dokumentów i oświadczeń podatnika znajdujących się w aktach sprawy. Łącznie miesięczny dochód skarżącej wynosi około od 2.124,00 zł do 3.724,00 zł. Ze złożonego przez podatniczkę oświadczenia wynika, że nie posiada ona żadnych oszczędności oraz przedmiotów o wartości powyżej 10.000,00 zł. Dodatkowo organ podatkowy uzyskał informację z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., że A. K. nie pobiera świadczeń z pomocy społecznej - za wyjątkiem korzystania przez dziecko z programu dożywiania w szkole.
Na podstawie przedłożonych oświadczeń i dokumentów na wydatki skarżącej składają się: koszty leczenia w związku z przewlekłą chorobą na poziomie od 200,00 zł do 300,00 zł miesięcznie, w 2023 roku podatniczka podjęła naukę na studiach wyższych, co wiąże się z kosztami czesnego w wysokości 400,00 zł miesięcznie oraz zakupu książek, koszty czynszu wynajmowanego domu w wysokości 800,00 zł miesięcznie, media (prąd, woda i gaz) w kwocie od 250,00 zł miesięcznie w okresie letnim oraz ok. 1.250,00 zł miesięcznie w okresie zimowym - według oświadczenia, koszty dojazdu dziecka na zajęcia dodatkowe od 200,00 zł do 300,00 zł miesięcznie, wyżywienie w kwocie ok 1.400,00 zł, abonament i opłaty cykliczne za telefon na kwoty od 200,00 zł do 300,00 zł miesięcznie. Wydatki kształtują się zatem na poziomie około od 3.450,00 zł do 4.750,00 zł miesięcznie.
Wobec zarzutów podnoszonych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że przy rozpatrywaniu sprawy organ powinien dysponować wiedzą o aktualnej na dzień
złożenia wniosku sytuacji ekonomicznej, majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej wnioskodawczyni, a źródłem tej wiedzy, powinny być aktualne dane, udostępnione przez zainteresowaną udzieleniem wnioskowanej ulgi. Ciężar dowodu spoczywa generalnie na podmiocie, który wywodzi z tego skutki prawne, a tak jest
w szczególności w sytuacji gdy dana osoba ubiega się o ulgę płatniczą. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że skarżąca nie odpowiedziała na wszystkie kierowane do niej wezwania, jednakże postawa skarżącej nie zwalniała organu od dokonania analizy złożonych przez nią dokumentów, a w szczególności oświadczenia o stanie majątkowym - co w niniejszej sprawie organ uczynił.
W ocenie Kolegium ustalenie istnienia powyższych przesłanek, przy zaistnieniu których możliwe jest umorzenie zaległości podatkowych, nie wiąże jednak organu podatkowego w zakresie wydania korzystnej decyzji, zgodnie
z oczekiwaniami podatnika. Organ odwoławczy podkreślił, że instytucja umorzenia należności, o której mowa w art. 67a O.p. ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanych w hipotezie normy prawnej. Uznanie administracyjne przewidziane w art. 67a § 1 O.p. polega na tym, że organ podatkowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może (ale nie musi) zastosować określoną ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych. W konsekwencji, w przypadku stwierdzenia przesłanki uprawniającej do zastosowania ulgi, zgodna z prawem może być zarówno decyzja pozytywna dla podatnika, jak i decyzja dla niego negatywna. Sedno uznania administracyjnego stanowi zatem luz decyzyjny organu administracji publicznej,
w który Kolegium wkraczać nie może.
Podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego wymaga, aby interes społeczny i słuszny interes obywatela (niejednokrotnie sprzeczne), zostały należycie wyważone. Temu celowi służy analiza sytuacji osobistej i materialnej zobowiązanego i związana z tym realność spłaty zadłużenia. Wbrew twierdzeniu skarżącej, zdaniem SKO organ I instancji dokonał właściwego zestawienia wydatków z miesięcznymi dochodami skarżącej, co pozwoliło ocenić całościowo jej sytuację finansową i możliwości płatnicze, mające decydujący wpływ na zaistnienie przesłanek udzielenia ulgi.
Przedstawione przez stronę zestawienie dochodów i wykazanych w oświadczeniu wydatków w ocenie Kolegium wydaje się wątpliwe. Skarżąca wykazała bowiem,
że jej wydatki przewyższają uzyskiwane dochody. Wydatki te dotyczą kosztów utrzymania i nauki, zobowiązana nie spłaca żadnych kredytów i pożyczek. Kolegium podziela jednak stanowisko organu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że sytuacja finansowa, w jakiej znalazła się skarżąca, jest trudna. Mając na względzie fakt, że przesłanki udzielenia ulgi przewidzianej w art. 67a O.p. powinny być oceniane w realiach konkretnej, indywidualnej sprawy, organ I instancji z punktu widzenia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego uznał za uzasadnione umorzenie zaległości podatkowej w części. Przychylenie się do wniosku podatniczki udzielając jej najdalej idącej ulgi jaką jest umorzenie zaległości podatkowych w całości naruszałoby natomiast zasadę sprawiedliwości społecznej
i w żaden sposób nie prowadziłoby do realizacji zasady "interesu społecznego".
Co więcej przyznanie wnioskowanej ulgi byłoby krzywdzące dla tych podatników, którzy znajdują się w podobnej, również trudnej, sytuacji materialnej, mimo to ponoszą ciężary publicznoprawne nawet wówczas, gdy ich dochody są niskie.
Na podstawie kontroli przebiegu postępowania podatkowego prowadzonego przed organem I instancji Kolegium stwierdziło, że zostało ono przeprowadzone zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, zaś ocena materiału dowodowego
i wnioski wyprowadzone z tej oceny są prawidłowe. Organ podatkowy w toku postępowania o zastosowanie wnioskowanej ulgi podatkowej ustalił istnienie przesłanek warunkujących umorzenie zaległości podatkowej określonej w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 O.p. i zasadą zupełności postępowania zawartą w art. 187 § 1 O.p. Mimo takiego ustalenia organ odmówił skarżącej udzielenia ulgi w postaci całkowitego umorzenia zaległości podatkowej, argumentując rozstrzygnięcie działaniem w granicach przyznanego mu uznania administracyjnego. Organ podatkowy, dokonując analizy dostępnego materiału dowodowego, nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). W decyzji przedstawione zostały w sposób prawidłowy i wystarczający powody, na podstawie których organ uznał za uzasadnione częściowe umorzenie zaległości, jaki i te, dla których odmówił umorzenia zaległości podatkowych w całości. W ocenie Kolegium, uzasadnienie odmowy udzielenia ulgi na podstawie przyznanego organowi podatkowemu uznania administracyjnego nie nosi cech dowolności. Z tego powodu Kolegium uznało, że organ I instancji prowadząc postępowanie i wydając decyzję nie naruszył przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, a co za tym idzie że zarzuty odwołania są niezasadne.
Od powyższej decyzji SKO skargę wywiodła A. K. zaskarżając ją
w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono skarżącej umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2023 i I raty za rok 2024 wraz z odsetkami za zwłokę.
Zapadłej decyzji Kolegium skarżąca zarzuciła naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez błędne zastosowanie uznania administracyjnego, zasady obiektywizmu i prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.), art. 187 § 1 O.p. (zasady zupełności postępowania dowodowego), zasady swobodnej, ale nie dowolnej oceny dowodów (art. 191 O.p.) oraz art. 121 § 1 O.p. (zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów).
Zakwestionowanej decyzji skarżąca zarzuciła również niewyważenie kolidujących interesów w zastosowaniu klauzul generalnych "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", błędne powołanie się na zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) w celu odmowy udzielenia uIgi, a także brak rzeczywistego wykazania, że interes prywatny strony koliduje z interesem publicznym, jak również nieproporcjonalne obciążenie strony obowiązkiem podatkowym i tym samym naruszenie zasady proporcjonalności oraz naruszenie
art. 210 § 4 O.p., przejawiające się w niewystarczającym uzasadnieniu decyzji odmownej.
Dodatkowo skarżąca zarzuciła naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa) w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a., wskazała na brak indywidualizacji rozstrzygnięcia i na potraktowanie sprawy schematycznie, pominięcie wpływu sytuacji strony na dobro dziecka i tym samym naruszenie zasady ochrony rodziny, błędne ustalenie, że strona dysponuje majątkiem z którego może uiścić zaległość. Skarżąca podkreśliła, że okoliczności łagodzące zostały zupełnie zignorowane przez organ. Zdaniem skarżącej, organy obu instancji nie dostrzegły istotnego związku przyczynowego między zdarzeniami losowymi a powstaniem zaległości podatkowej. Skarżąca podniosła również, że choć Kolegium uznało,
iż organ I instancji po wznowieniu postępowania dopełnił obowiązków, to zdaniem strony doszło do uchybień proceduralnych opisanych w pkt 7 zarzutów skargi, które mogły wpłynąć na ograniczenie praw strony do obrony.
W ocenie skarżącej, utrzymanie w mocy decyzji organu podatkowego
I instancji nastąpiło bez dostatecznej kontroli logiczności i poprawności wniosków organu I instancji.
W dalszej części wniesionego środka odwoławczego skarżąca przytoczyła wybrane orzecznictwo NSA, jak i wojewódzkich sądów administracyjnych oraz stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich na dowód, że sprawa nie została rozstrzygnięta zgodnie z kierunkiem w nich wskazanym.
Reasumując skarżąca podniosła, że "zaskarżona decyzja SKO (a wraz z nią utrzymana w mocy decyzja Wójta) narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie przez Sąd. Doszło tu zarówno do naruszeń przepisów postepowania, które mogły mieć wpływ na wynik (niepełne ustalenia stanu faktycznego, rak wszechstronnej oceny dowodów, niewystarczające uzasadnienie, pominięcie części argumentów strony), jak i do błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej
w związku z zasadami Konstytucji – niewłaściwe wyważenie interesu podatnika
i interesu publicznego, sprzeczne z celem tej instytucji). W efekcie wykonanie zaskarżonej decyzji godzi w podstawowe poczucie sprawiedliwości i stoi
w sprzeczności z interesem publicznym rozumianym szeroko (interesem społecznym)."
W konkluzji postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO w Sieradzu z dnia 29 sierpnia 2025 r. , jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy W. z dnia 14 stycznia 2024 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Wprawdzie organ odwoławczy uznał przedstawione przez skarżącą
w oświadczeniu zestawienie dochodów i wydatków za wątpliwe, to jednak podtrzymał stanowisko organu I instancji, że sytuacja finansowa w jakiej znalazła się skarżąca jest trudna (s. 7 uzasadnienia decyzji). Podzielił przy tym stanowisko Wójta Gminy W. uznając, że ważny interes podatnika pozwala na przychylenie się
w części do wniosku skarżącej i umorzenie zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2022 wraz z odsetkami za zwłokę. W ocenie sądu stanowisko to należy podzielić.
W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że nie ma wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy obu instancji. Podnieść wypada, że oparto się w tej mierze na danych przedstawionych przez skarżącą zarówno w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach
i źródłach utrzymania oraz licznych i obszernych pismach składanych w toku postępowania podatkowego. Wynika z nich, że wydatki skarżącej systematycznie przewyższają posiadane i otrzymywane przez nią środki. Jest to następstwem sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca po rozwodzie z mężem i opuszczeniu wraz
z synem poprzedniego miejsca zamieszkania. Jak ustaliły organy skarżąca posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku i utrzymuje się z niezarejestrowanej działalności gospodarczej, wsparcia finansowego fundacji, stypendium socjalnego dla studentki niestacjonarnej z uczelni, na której podjęła studia, pożyczek od osób bliskich, korzysta też z bonów do B. o wartości 600 zł z Funduszu B.. Syn skarżącej otrzymuje alimenty w wysokości 1000 zł (nieregularnie). Otrzymuje świadczenia 800 plus, pobiera stypendium szkolne oraz korzysta z programu dożywiania w szkole.
W ocenie sądu, są to okoliczności przemawiające za trafnością wniosku organów, że w sprawie wystąpił ważny interes podatnika przemawiający za uzyskaniem przez skarżącą ulgi podatkowej.
Jednak równie uzasadnione jest stanowisko tychże organów, że udzieleniu ulgi w całym zakresie wnioskowanym przez skarżącą sprzeciwia się interes publiczny.
Nakaz uwzględnienia interesu publicznego oznacza dyrektywę postępowania zgodnie z którą, należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy. Rozstrzygnięcie przez organ podatkowy,
czy w określonym stanie faktycznym istnieje przesłanka interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach.
Jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości. Drugą zaś wyjątek od tej zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Tak więc organ podatkowy w każdej konkretnej sprawie powinien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności, czy też zastosowanie ulgi. ( ..... ). Dokonując ważenia obu tych wartości, organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy wspólne dla całego społeczeństwa, jak przede wszystkim: sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa (wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 125/21 – to, jak i wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl).
W powyższym szerokim kontekście nie sposób tracić z pola widzenia tej istotnej okoliczności, że skarżąca stała się właścicielką nieruchomości
w miejscowości W. w roku 2021 r., a więc już po orzeczeniu rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód i po opuszczeniu (ewakuacji) wraz z synem zajmowanego dotąd mieszkania w miejscowości O. gmina D., województwo [...].
Nabycie nieruchomości co do zasady oznacza otrzymanie statusu podatnika podatku od nieruchomości. Konsekwencją decyzji o nabyciu nieruchomości jest obowiązek regulowania daniny publicznej związanej z jej własnością. Powinność regulowania zobowiązań publicznych wynika wprost z obowiązującego prawa,
a w szczególności z art. 84 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych
w ustawie. Na obecnym etapie rozwoju społecznego jest rzeczą oczywistą, że każdy winien mieć świadomość powyższego obowiązku. Dotyczy, jak wskazano, wszystkich obywateli, bez względu na status społeczny, stan majątkowy, przekonania,
czy sytuację rodzinną. Z całą oczywistością winien zatem być również znany skarżącej. Skoro zaś zdecydowała się skarżąca, będąc już trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej, na zakup nieruchomości, musiała zdawać sobie sprawę,
że regulowanie podatków będzie nieuniknione.
Niewykluczone, że wniosek skarżącej zasługiwałby na uwzględnienie w całości, gdyby skarżąca nabyła nieruchomość celem zamieszkania w niej. Tymczasem zamieszkanie w przedmiotowej nieruchomości, zwłaszcza z dzieckiem było wykluczone, czego świadomość skarżąca musiała mieć już w dacie zakupu. Już bowiem z aktu notarialnego zakupu wynika wprost, że jest to nieruchomość (młyn
z zabudowaniami) o charakterze zabytkowym zniszczona, zdewastowana, nie posiadająca dachu i wymagająca wielkich nakładów w celu doprowadzenia do możliwości funkcjonowania i zamieszkania. W tej sytuacji jej zakup (jak twierdzi skarżąca za pożyczone pieniądze) jawi się jako próba realizacji nierealnych z punktu widzenia sytuacji skarżącej projekcji dotyczących możliwości przyszłego jej wykorzystania.
Powyższa ocena jest tym bardziej uzasadniona, że skarżąca obok zakupu przedmiotowej nieruchomości zdecydowała się na wynajęcie domu, w którym zamieszkała wraz z dzieckiem i które generuje znaczne koszty, w tym czynsz, koszty ogrzewania, energii elektrycznej. Sama skarżąca określiła je we wniosku
o przyznanie prawa pomocy na ok. 2500 zł miesięcznie w okresie grzewczym. W tej sytuacji decyzja o zakupie przedmiotowej nieruchomości w W.1 była co najmniej lekkomyślna i rażąco przerastała możliwości finansowe skarżącej.
Rację zatem należy przyznać organowi, że uwzględnienie wniosku skarżącej w pełnym zakresie byłoby nie do pogodzenia z interesem publicznym. Oznaczałoby pogwałcenie zasady sprawiedliwości społecznej, równego traktowania podatników
i premiowałoby osoby naruszające konstytucyjną zasadę powszechności opodatkowania. Z powyższych względów nie jest zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 O.p.
Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów procesowych. Zdaniem sądu, materiał dowodowy zebrany przez organy jest kompletny i w sposób oczywisty pozwala na wysnucie uprawnionego rozstrzygnięcia. Trzeba przy tym pamiętać, że decyzja w sprawie ulgi podatkowej ma charakter uznaniowy co oznacza, że organ przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku podatnika.
W przypadku spraw tego rodzaju sądowa kontrola obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające wydanie decyzji, nie zaś samo rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez organ podatkowy (wyrok WSA w Krakowie
z dnia 15 października 2025 r., sygn. akt I SA/K 436/25).
Zdaniem sądu zebrany materiał dowodowy pozwala na ustalenie istotnych
w sprawie faktów i nie wymaga uzupełniania. Nie jest przy tym tak, jak uważa skarżąca, że naruszono zasadę prawdy obiektywnej. Wręcz przeciwnie, w ocenie sądu uwzględnienie wniosku w części należy traktować jako dostrzeżenie aspektów osobistych dotyczących skarżącej i jej sytuacji życiowej.
Nie ma również uzasadnionych podstaw zarzut dowolnej oceny dowodów. Wbrew stanowisku skarżącej, organy dokonując oceny tychże dowodów nie wykroczyły poza granice swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 O.p. Oceny dokonano zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, wobec czego zasada swobodnej oceny dowodów nie została naruszona.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia zasady zaufania do organów. Sama okoliczność, że rozstrzygnięcie jest tylko w części zadawalające skarżącą nie może stanowić o naruszeniu tej zasady, zaś poczucie głębokiej niesprawiedliwości wyrażane w skardze nie jest uzasadnione.
Wyrażona w art. 2 Konstytucji RP zasada demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej, wbrew przekonaniu wyrażonemu w skardze nie uzasadnia przyznania ulgi w całym żądanym przez skarżącą zakresie. Sprawiedliwość społeczna jest definiowana jako dążenie do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt K 8/98). Zdaniem WSA w Łodzi w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z tak pojmowaną zasadą sprawiedliwości społecznej.
Zważywszy przy tym na obiektywnie niewielkie obciążenie wynikające z ustalonych łącznych zobowiązań, za uregulowanie których odpowiada skarżąca oraz uwzględnienie wniosku w znacznej części nie sposób uznać, iż zaskarżone rozstrzygnięcie narusza zasadę proporcjonalności wywodzoną z art. 2 i 7 Konstytucji RP.
Faktem jest, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lakoniczne. W ocenie sądu jest jednak wystarczające i spełnia wymogi art. 210 § 4 O.p. zarówno, jeśli chodzi
o ustalenia faktyczne, ocenę dowodów, jak i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Mając ma uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku
na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) w zw. z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2024. poz. 763 ze zm.).
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło