I SA/Łd 661/05
PostanowienieWSA w Łodzi2005-09-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Z. Kmieciak, Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA B. Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę rady gminy w przedmiocie lokalizacji targowisk, wysokości stawki oraz zasad poboru opłaty targowej, wniesiona bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA?Ratio decidendi
Skarga na uchwałę rady gminy w przedmiocie lokalizacji targowisk, wysokości stawki oraz zasad poboru opłaty targowej, wniesiona bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skuteczne wniesienie skargi na uchwałę organu gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej wymaga uprzedniego wyczerpania trybu wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis art. 102a ustawy o samorządzie gminnym wyłącza stosowanie art. 52 § 3 i 4 PPSA w sprawach dotyczących skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, co oznacza, że wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest bezwzględny.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A w R. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na uchwałę Rady Gminy R. dotyczącą lokalizacji targowisk, wysokości stawki oraz zasad poboru opłaty targowej. Skarżące stowarzyszenie zarzuciło wadliwość podstawy prawnej uchwały i brak przepisów ustawowych regulujących te kwestie. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia skargi o odpis wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Stowarzyszenie podniosło, że nie było obowiązku takiego wezwania ze względu na specyfikę skargi na akt prawa miejscowego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak (spr.), Sędziowie NSA W. Jarzębowski, B. Klimowicz, Protokolant : A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w R. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia 25 listopada 2004 r. nr XXVI/227/2004 w przedmiocie lokalizacji targowisk, wysokości stawki oraz zasad poboru opłaty targowej na terenie gminy R. p o s t a n a w i a : odrzucić skargę
Rada Gminy R. działając na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 7 ust. 7 pkt 11 i art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz w art. 15 i 19 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2002r., Nr 9, poz. 84 ze zm.) podjęła w dniu 25 listopada 2004r. uchwałę nr XXVI/227/2004 w przedmiocie lokalizacji targowisk, wysokości stawki oraz zasad poboru opłaty targowej na terenie gminy R.
Na powyższą uchwałę Stowarzyszenie A w R. skierowało bezpośrednio do sądu administracyjnego skargę, wnosząc na podstawie art. 3 § 2 ust. 5, art. 50 § 1 i art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 101 ust. 1 i art. 102a ustawy o samorządzie gminnym o jej unieważnienie w całości. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały błędnie wskazano art. 7 ust. 7 ustawy o samorządzie gminnym dotyczący ładu przestrzennego, gospodarki terenami, targowisk i hal targowych oraz art. 15 i art. 19 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazano, że do dnia 1 stycznia 2001r. kompetencje rady gminy w zakresie ustalania, organizowania i prowadzenia targowisk regulował dekret Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1951r. o targach i targowiskach, natomiast na gruncie obowiązujących przepisów prawnych brak jest przepisów rangi ustawowej określających sposób realizacji zadań zawartych w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002r. sygn. akt II SA/Ka 3255/01 zaakcentowano, iż "rada gminy jest uprawniona do podjęcia uchwały wyłącznie wówczas, gdy obowiązuje przepis delegacyjny kierując się wskazanymi w ustawie dyrektywami i ramami upoważnienia".
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy R. wnosząc o jej oddalenie podniosła, iż zaskarżona uchwała stanowi reasumpcję dotychczas obowiązujących uchwał w tym przedmiocie. Zaskarżona uchwała porządkuje sprawy z zakresu lokalizacji targowisk, potwierdzając faktyczne miejsca prowadzenia handlu i nawiązuje do treści znowelizowanego art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Wezwaniem doręczonym w dniu 1 lipca 2005r. Sąd zobowiązał stronę skarżącą do nadesłania w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi odpisu wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Stowarzyszenie A w R. powołując się na treść art. 102a ustawy o samorządzie gminnym wskazało, iż nie istniał obowiązek uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ponieważ w sprawach dotyczących skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego przepisu art. 52 § 3 i 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stosuje się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z treścią art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 powołanej ustawy). W przypadku zaś innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie znajduje wówczas zastosowania (art. 52 § 4 ustawy).
Postanowienia cytowanego art. 52 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają jednak zastosowania w odniesieniu do aktów i czynności określonych w ustawach samorządowych, a do których nawiązuje przepis art. 3 § 2 pkt 5-7. Art. 52 § 4 ustawy stanowi bowiem, że zawarte w nim wymaganie wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa nie znajduje zastosowania, jeżeli ustawa stanowi inaczej. Odnoszący się do niniejszej sprawy przepis art. 102a ustawy o samorządzie gminnym wyłącza stosowanie art. 52 § 3 i 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie zaskarżenia uchwały lub zarządzenia organów jednostek samorządu terytorialnego i rozstrzygnięcia nadzorczego organów nadzoru nad samorządem terytorialnym. Przepis ten stanowi wyraźnie, iż przepisu art. 52 § 3 i 4 nie stosuje się "w sprawach, o których mowa w niniejszym rozdziale". Obejmuje on zatem instytucję tzw. skargi powszechnej, uregulowaną w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z nim, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z analizy treści przytoczonego przepisu wynika, że skuteczność wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, podjęte w sprawach z zakresu administracji publicznej, zależy zatem od uprzedniego wyczerpania trybu wezwania właściwego organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego organowi gminy do usunięcia naruszenia prawa albo w razie odmowy usunięcia naruszenia prawa skarga może być skutecznie wniesiona do sądu administracyjnego. W rozważanym przypadku mamy zatem do czynienia ze szczególnym odrębnym trybem wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Zgodnie z treścią art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa może być zatem skierowane w każdym czasie byleby zostało dokonane przed wniesieniem skargi do sądu.
Powołane w piśmie procesowym z dnia 24 lipca 2005r. wypowiedzi autorów komentarza do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wyrwane z kontekstu i nie oddające sensu sformułowanych w tych opracowaniach tez, nie mogą być z oczywistych powodów przez Sąd uwzględnione. W piśmie tym pominięto konkluzje zamykające wywody, do których się odwołano, a to oznacza, że zniekształcono ich istotę.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawniony był orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło