I SA/Łd 661/05

PostanowienieWSA w Łodzi2005-09-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Z. Kmieciak, Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA B. Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę rady gminy w przedmiocie lokalizacji targowisk, wysokości stawki oraz zasad poboru opłaty targowej, wniesiona bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA?
Ratio decidendi
Skarga na uchwałę rady gminy w przedmiocie lokalizacji targowisk, wysokości stawki oraz zasad poboru opłaty targowej, wniesiona bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skuteczne wniesienie skargi na uchwałę organu gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej wymaga uprzedniego wyczerpania trybu wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis art. 102a ustawy o samorządzie gminnym wyłącza stosowanie art. 52 § 3 i 4 PPSA w sprawach dotyczących skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, co oznacza, że wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest bezwzględny.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie A w R. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na uchwałę Rady Gminy R. dotyczącą lokalizacji targowisk, wysokości stawki oraz zasad poboru opłaty targowej. Skarżące stowarzyszenie zarzuciło wadliwość podstawy prawnej uchwały i brak przepisów ustawowych regulujących te kwestie. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia skargi o odpis wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Stowarzyszenie podniosło, że nie było obowiązku takiego wezwania ze względu na specyfikę skargi na akt prawa miejscowego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak (spr.), Sędziowie NSA W. Jarzębowski, B. Klimowicz, Protokolant : A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w R. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia 25 listopada 2004 r. nr XXVI/227/2004 w przedmiocie lokalizacji targowisk, wysokości stawki oraz zasad poboru opłaty targowej na terenie gminy R. p o s t a n a w i a : odrzucić skargę Rada Gminy R. działając na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 7 ust. 7 pkt 11 i art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz w art. 15 i 19 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2002r., Nr 9, poz. 84 ze zm.) podjęła w dniu 25 listopada 2004r. uchwałę nr XXVI/227/2004 w przedmiocie lokalizacji targowisk, wysokości stawki oraz zasad poboru opłaty targowej na terenie gminy R. Na powyższą uchwałę Stowarzyszenie A w R. skierowało bezpośrednio do sądu administracyjnego skargę, wnosząc na podstawie art. 3 § 2 ust. 5, art. 50 § 1 i art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 101 ust. 1 i art. 102a ustawy o samorządzie gminnym o jej unieważnienie w całości. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały błędnie wskazano art. 7 ust. 7 ustawy o samorządzie gminnym dotyczący ładu przestrzennego, gospodarki terenami, targowisk i hal targowych oraz art. 15 i art. 19 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazano, że do dnia 1 stycznia 2001r. kompetencje rady gminy w zakresie ustalania, organizowania i prowadzenia targowisk regulował dekret Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1951r. o targach i targowiskach, natomiast na gruncie obowiązujących przepisów prawnych brak jest przepisów rangi ustawowej określających sposób realizacji zadań zawartych w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002r. sygn. akt II SA/Ka 3255/01 zaakcentowano, iż "rada gminy jest uprawniona do podjęcia uchwały wyłącznie wówczas, gdy obowiązuje przepis delegacyjny kierując się wskazanymi w ustawie dyrektywami i ramami upoważnienia". W odpowiedzi na skargę Rada Gminy R. wnosząc o jej oddalenie podniosła, iż zaskarżona uchwała stanowi reasumpcję dotychczas obowiązujących uchwał w tym przedmiocie. Zaskarżona uchwała porządkuje sprawy z zakresu lokalizacji targowisk, potwierdzając faktyczne miejsca prowadzenia handlu i nawiązuje do treści znowelizowanego art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wezwaniem doręczonym w dniu 1 lipca 2005r. Sąd zobowiązał stronę skarżącą do nadesłania w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi odpisu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Stowarzyszenie A w R. powołując się na treść art. 102a ustawy o samorządzie gminnym wskazało, iż nie istniał obowiązek uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ponieważ w sprawach dotyczących skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego przepisu art. 52 § 3 i 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stosuje się. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 powołanej ustawy). W przypadku zaś innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie znajduje wówczas zastosowania (art. 52 § 4 ustawy). Postanowienia cytowanego art. 52 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają jednak zastosowania w odniesieniu do aktów i czynności określonych w ustawach samorządowych, a do których nawiązuje przepis art. 3 § 2 pkt 5-7. Art. 52 § 4 ustawy stanowi bowiem, że zawarte w nim wymaganie wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa nie znajduje zastosowania, jeżeli ustawa stanowi inaczej. Odnoszący się do niniejszej sprawy przepis art. 102a ustawy o samorządzie gminnym wyłącza stosowanie art. 52 § 3 i 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie zaskarżenia uchwały lub zarządzenia organów jednostek samorządu terytorialnego i rozstrzygnięcia nadzorczego organów nadzoru nad samorządem terytorialnym. Przepis ten stanowi wyraźnie, iż przepisu art. 52 § 3 i 4 nie stosuje się "w sprawach, o których mowa w niniejszym rozdziale". Obejmuje on zatem instytucję tzw. skargi powszechnej, uregulowaną w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z nim, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z analizy treści przytoczonego przepisu wynika, że skuteczność wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, podjęte w sprawach z zakresu administracji publicznej, zależy zatem od uprzedniego wyczerpania trybu wezwania właściwego organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego organowi gminy do usunięcia naruszenia prawa albo w razie odmowy usunięcia naruszenia prawa skarga może być skutecznie wniesiona do sądu administracyjnego. W rozważanym przypadku mamy zatem do czynienia ze szczególnym odrębnym trybem wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z treścią art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa może być zatem skierowane w każdym czasie byleby zostało dokonane przed wniesieniem skargi do sądu. Powołane w piśmie procesowym z dnia 24 lipca 2005r. wypowiedzi autorów komentarza do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wyrwane z kontekstu i nie oddające sensu sformułowanych w tych opracowaniach tez, nie mogą być z oczywistych powodów przez Sąd uwzględnione. W piśmie tym pominięto konkluzje zamykające wywody, do których się odwołano, a to oznacza, że zniekształcono ich istotę. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawniony był orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło