I SA/Łd 704/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia oraz zabezpieczenia na majątku przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 roku p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. nr [...]. W dniu [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia oraz zabezpieczenia na majątku przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 roku. Pełnomocnik strony skarżącej formułując wnioski procesowe wystąpił m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...]r. Wskazując na zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania przywołanych rozstrzygnięć pełnomocnik Spółki przeprowadził obszerne rozważania dotyczące prawidłowości zaskarżonej decyzji i przewidywań, co do wyniku postępowania sądowego. Wskazał ogólnie, iż niewstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia skutkować będzie realnym zagrożeniem upadłości Spółki, co stanowić będzie wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki wydania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik przytoczył nadto argumenty, wywodząc z nich, iż nadanie aktowi rygoru natychmiastowej wykonalności i wstrzymanie wykonania takiego aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wykluczają się wzajemnie. W piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2017 r. pełnomocnik uzupełnił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Pełnomocnik uzasadniając przypomniał, iż zaskarżoną decyzją organ określił przybliżoną wysokość zobowiązania podatkowego i zabezpieczył na majątku Spółki kwotę odpowiadającą oszacowanej przez organ przybliżonej wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do listopada 2014 rok w łącznej wysokości 25.639.252zł. Dalej, iż blokada rachunków bankowych uniemożliwiła prowadzenie Spółce działalności, dążąc jednak do utrzymania dotychczasowego zatrudnienia Spółka wystąpiła do organu I instancji o zwolnienie części środków z zabezpieczenia. I tak, postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wyraził zgodę i zwolnił z zabezpieczenia do dnia 28 lutego 2017 r. 95% każdorazowego wpływu środków z rachunków bankowych. Jednakże postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji zmienił warunki dotychczasowego porozumienia i zwolnił z zabezpieczenia do dnia 28 lutego 2018 r. 95% każdorazowego wpływu środków z rachunków bankowych pod warunkiem wpływu na konto Urzędu: w marcu 2017 r. kwoty nie mniejszej niż 50.000zł, zaś w okresie od kwietnia 2017r. do lutego 2018r. kwoty nie mniejszej niż 100.000zł każdego miesiąca. Spółka wywiązywała się z tych warunków, jednak z uwagi na trudną sytuację Spółki, która na skutek dokonanego zabezpieczenia utraciła wiarygodność w oczach kontrahentów, jak i instytucji kredytowych, mimo starań obowiązek comiesięcznej wpłaty zaczął przerastać możliwości finansowe Spółki. Pismem z dnia 13 lipca 2017 r. Spółka zwróciła się do organu podatkowego I instancji o przywrócenie poprzednich warunków porozumienia. Pełnomocnik podniósł nadto, iż główną przyczyną trudnej sytuacji Spółki są przede wszystkim trudności z pozyskaniem zewnętrznego finansowania oraz pogorszenie postrzegania Spółki przez kontrahentów z uwagi na wydaną decyzję o zabezpieczeniu na majątku. Jak i pogorszenie sytuacji rynkowej związanej ze znacznym wzrostem cen surowców, co spowodowało spadek uzyskiwanych marż na działalności handlowej, którego Spółka nie była w stanie przewidzieć. Pełnomocnik podsumował, iż w świetle przedstawionych okoliczności jedynie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie doprowadzi do nieodwracalnych skutków w postaci utarty możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, utraty płynności finansowej, konieczności zwolnienia pracowników i ogłoszenia upadłości. W załączeniu pełnomocnik przesłał rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn.akt GZ 138/04 – dostępne, jak i pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn.akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., sygn.akt OZ 889/04; 9 marca 2005 r., sygn.akt II OZ 52/05). Podkreślić przy tym należy, iż z przytoczonej regulacji wynika przede wszystkim, iż to strona wnosząca o wstrzymanie wykonania aktu musi dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie sądu. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa zaś na stronie skarżącej (postanowienia NSA: z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 201/05; z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/04). To strona występująca o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winna uprawdopodobnić istnienie przesłanek z powołanej normy prawnej. To w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Sąd w przypadku braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie może działać w tym zakresie za stronę. To na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż zaskarżona decyzja w razie wykonania mogłoby narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgromadzona dokumentacja sprawy może posłużyć natomiast jedynie weryfikacji twierdzeń strony pod kątem spełnienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 766/08). Reasumując, to strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. To strona winna tak sformułować wniosek, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poprzeć swe twierdzenia stosownymi dokumentami. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca Spółka nie wykazała istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku sprowadza się w istocie do lakonicznie sformułowanego stwierdzenia, że wydanie zaskarżonej decyzji skutkowało utratą zaufania w oczach kontrahentów i uniemożliwia prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Podobnie w uzupełnieniu wniosku nie przedstawiono żadnych argumentów, które przemawiałyby za uwzględnieniem wniosku. Nie stanowią bowiem takich, argumenty dotyczące postanowień wydanych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. o częściowym zwolnieniu z zabezpieczenia określonej wielkości każdorazowego wpływu środków z rachunków bankowych. Dostrzec należy, iż postanowienia wydane w tym przedmiocie są aktami, od których przysługuje stronie środek zaskarżenia, co oznacza, iż w ramach tegoż środka może dążyć do zmiany warunków porozumienia. Nie przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji także pozostałe argumenty pisma, gdyż są to w istocie ogólnie sformułowane oceny strony, iż główną przyczyną trudnej sytuacji są przede wszystkim trudności w pozyskaniu zewnętrznego finansowania oraz pogorszenia postrzegania Spółki przez kontrahentów z uwagi na wydaną decyzję o zabezpieczeniu na majątku podmiotu. W ocenie Sądu lektura wniosku i jego uzupełnienia uzasadnia twierdzenie, iż pełnomocnik Spółki ograniczył się do przywołania ogólników, wprawdzie załączył kopię rachunku zysków i strat za okres od stycznia do czerwca 2017 r., jednakże dokument ten nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Nawet bowiem wykazanie straty w prowadzonej działalności, co miało miejsce w sprawie, nie oznacza utraty płynności finansowej, ani też braku środków finansowych (postanowienia NSA: z 1 sierpnia 2013 r., sygn.akt I FZ 327/13 oraz z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn.akt II FZ 1741/14). Pełnomocnik Spółki nie przedstawił ani stanu rachunków bankowych, ani bilansu, sprawozdania co pozwoliłoby na ewentualne stwierdzenie symptomów wskazujących na groźbę utraty płynności finansowej. Przedłożony dokument wraz z ogólnie sformułowaną argumentacją, nie uzasadnia uwzględnienia wniosku, pełnomocnik strony skarżącej nie przybliżył żadnej przesłanki, o której mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., tzn. nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody lub, że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. Na marginesie dodać należy, iż rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę przekonania pełnomocnika strony skarżącej o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia. P.C.