I SA/Łd 773/09

WyrokWSA w Łodzi2009-11-25

Skład orzekający: Paweł Kowalski, Bogdan Lubiński, Joanna Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło z winy członka zarządu, co jest warunkiem orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający, czy niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło z winy członka zarządu. Zastosowanie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga zindywidualizowanej oceny okoliczności sprawy, a nie jedynie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Sąd był związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA oraz uchwałą NSA II FPS 3/09, które podkreślają konieczność zbadania, czy przesłanki do ogłoszenia upadłości wystąpiły w czasie pełnienia funkcji przez członka zarządu i czy ich niezgłoszenie nastąpiło z jego winy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności K.K. jako byłego Wiceprezesa Zarządu spółki akcyjnej za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2001 r. Organy podatkowe orzekły o jego odpowiedzialności, uznając, że egzekucja przeciwko spółce była bezskuteczna, a spółka złożyła wniosek o upadłość zbyt późno. Strona skarżąca kwestionowała te ustalenia, podnosząc m.in. zarzut niewykazania przez organ winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o upadłość oraz brak przeprowadzenia kluczowych dowodów, w tym opinii biegłego. Po uchyleniu przez NSA poprzedniego wyroku WSA, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T.M. Zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T.M. z dnia [...] Nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz K.K. kwotę 221 (dwieście dwadzieścia jeden) złotych tytułem zwrotu nienależnie pobranego wpisu od skargi, 4. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M. z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie solidarnej odpowiedzialności K. K. A. G. i G. H. za zaległości podatkowe "A" [...] Spółki Akcyjnej w T. M. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001 r., w kwocie 24.023,31 zł wraz z odsetkami za zwłokę obliczonymi na dzień wydania decyzji, w wysokości 26.329 zł. W sprawie ustalono, że decyzją z dnia [...] r. Urząd Skarbowy w T. M. określił Spółce zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001 r., w kwocie 24.023,31 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 5.311,40 zł. W dniu 9 maja 2001 r. wystawiono tytuł wykonawczy dotyczący tej zaległości. Wnioskiem z dnia 5 grudnia 2001 r. Spółka wystąpiła do Sądu Rejonowego w P. T. o ogłoszenie upadłości, podając, iż długi Spółki przekroczyły wartość jej majątku, a usilne działania podejmowane w celu poprawy sytuacji finansowej nie przyniosły rezultatów. W dniu 11 stycznia 2002 r. z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wystąpił również wierzyciel Spółki - Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2002 r. Sąd Rejonowy ogłosił upadłość Spółki. Urząd Skarbowy zgłosił do masy upadłości wierzytelności w łącznej kwocie 421.166,64 zł, w tym z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: maj 2000 r., styczeń, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2001 r. oraz styczeń 2002 r. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2003 r. Sędzia Komisarz uznał i wpisał na listę wierzytelności należności organu podatkowego w łącznej kwocie 421.166,64 zł, w kategorii III. Postanowieniem z dnia 20 marca 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług Spółki za miesiąc styczeń 2001 r. na Wiceprezesa Zarządu Spółki K. K. Organ podatkowy ustalił, że wymieniony pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki od dnia 21 czerwca 1999 r. do dnia 19 kwietnia 2001 r. Decyzją z dnia 13 czerwca 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności K. K. za zaległość podatkową Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2001 r., w kwocie 24.023,31 zł wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi na dzień wydania decyzji, w wysokości 24.968 zł. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Pismem z dnia 26 października 2006 r. Sędzia Komisarz zawiadomił organ podatkowy pierwszej instancji, że został sporządzony ostateczny plan podziału funduszy masy upadłości, który przewiduje zaspokojenie tylko wierzytelności kategorii I w 32%, z pominięciem wierzytelności dalszych kategorii. W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał wskazaną na wstępie decyzję w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności K. K. za zaległość podatkową Spółki oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości. Od powyższej decyzji pełnomocnik strony wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie "O.p." poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że organ podatkowy wykazał bezskuteczność egzekucji prowadzonej w stosunku do spółki oraz przyjęcie, iż strona nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jej winy. Nadto zarzucono niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 O.p. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji mimo niewykazania przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji oraz mimo wykazania przez stronę, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jej winy co oznacza, iż organ wydał decyzję mimo nieistnienia przesłanek wskazanych w w/w przepisie, będących warunkiem orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki akcyjnej, art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich istotnych dowodów w sprawie, w tym tych, które mogły świadczyć na korzyść strony. Pełnomocnik strony wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i księgowości oraz analiz ekonomicznych na okoliczność tego, czy w okresie gdy odwołujący się był członkiem zarządu Spółki, a w szczególności w dacie powstania zaległości w podatku VAT za miesiąc styczeń 2001 r., spółka zaprzestała trwale płacenia długów, a także czy jej majątek w tym okresie wystarczał na zaspokojenie długów i czy w świetle art. 5 § 1 i 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe, sytuacja finansowa spółki uzasadniała wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości z uwagi na zaistnienie przesłanek wymaganych prawem upadłościowym. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 116 § 1 i § 2 O.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), z których wywiódł, iż dla orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe tej spółki konieczne jest ustalenie, czy zobowiązania podatkowe powstały w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu oraz czy egzekucja przeciwko spółce stała się bezskuteczna. Organ stwierdził, iż przepis art. 116 § 2 O.p. nie różnicuje zakresu odpowiedzialności w zależności od tego, czy członek zarządu wykonywał w tym czasie swoje obowiązki, czy też z różnych powodów (np. choroba) w tym czasie funkcji tej nie sprawował. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że K. K. zaś pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki od 21 czerwca 1999 r. do 19 kwietnia 2001 r. Podał, że organ podatkowy pierwszej instancji prowadził postępowanie egzekucyjne, w ramach którego dokonano m. in. zajęcia rachunków bankowych spółki. Podjęte czynności egzekucyjne nie doprowadziły jednak do zaspokojenia należności podatkowych. Uprawomocnienie się postanowienia o ogłoszeniu upadłości Spółki spowodowało umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. Zatem postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce stało się bezskuteczne. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że członek zarządu nie wskazał mienia Spółki, z którego byłaby możliwa egzekucja. Ponadto organ ustalił, że począwszy od 1997 r. Spółka wykazywała stratę z działalności gospodarczej. Z bilansu spółki sporządzonego na dzień 31 grudnia 2000 r. wynika, że działalność podmiotu charakteryzowała się niskim wskaźnikiem bieżącej płynności finansowej, który obrazuje zdolność przedsiębiorstwa do wywiązywania się z bieżących zobowiązań. Na ten dzień Spółka posiadała znaczne zadłużenie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W tym stanie faktycznym organ uznał, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości dopiero w grudniu 2001 r. nie nastąpiło we właściwym czasie, bowiem już wcześniej wystąpiły przesłanki do wystąpienia o upadłość Spółki. Przesłanki wyłączające odpowiedzialność członka zarządu, o których mowa w art. 116 § 1 O.p. należy zdaniem organu rozumieć w ten sposób, że jedynie w przypadku, gdy członek zarządu miał wpływ na dokonanie we właściwym czasie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości, a nie nastąpiło w tym czasie zgłoszenie tego wniosku lub wszczęcie tego postępowania, od odpowiedzialności tej wyłączyć go może jedynie wykazanie, że nie nastąpiło to z jego winy. Ustosunkowując się zarzutów zawartych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że uwolnienie się członka zarządu spółki od odpowiedzialności przez wykazanie, iż złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego nastąpiło we właściwym czasie lub udowodnienie, że członek zarządu nie ponosi winy za niezłożenie stosownych wniosków we właściwym czasie, stanowi tylko jedną z przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu, określoną w art. 116 § 1 O.p. Każdy bowiem członek zarządu spółki akcyjnej ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Zatem osoby wchodzące w skład zarządu winny na bieżąco oceniać sytuację finansową podmiotu, aby w przypadku wystąpienia przesłanek wskazujących na konieczność zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, dopełnić we właściwym czasie wszelkich formalności. Organ odwoławczy ocenił, że pozostawanie poprzez dłuższy okres czasu na zwolnieniu lekarskim nie wyłącza odpowiedzialności za zaległości podatkowe podmiotu za okres, w którym był członkiem zarządu spółki. Organ wskazał, że w omawianym przypadku dokonana przez członka zarządu analiza sytuacji finansowej podatnika w zestawieniu z opinią radcy prawnego z dnia 9 kwietnia 2001 r. spowodowała, że we właściwym czasie wniosek o upadłość nie został złożony. Zdaniem organu odwoławczego niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości na skutek błędnej opinii prawnej nie stanowi przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu. Organ podkreślił, że pomimo tego, iż K. K. dokonując analizy sytuacji finansowej Spółki w dniu 12 lutego 2001 r. sygnalizował problem niewypłacalności podmiotu, to jednak nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Samo zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w przypadku osób prawnych może być dokonane przez każdego, kto ma prawo je reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami, a więc nawet niekoniecznie musi to być członek zarządu spółki. W związku z tym wniosek dowodowy w zakresie powołania biegłego w sytuacji oparcia się przez organ podatkowy na tej samej dokumentacji spółki organ uznał za niezasadny. Na przedstawioną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, pełnomocnik K. K. wniósł skargę, żądając jej uchylenie oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 121 § 1, 122, art. 187 oraz art. 191 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich istotnych dowodów w sprawie, w szczególności - wnioskowanego w odwołaniu - dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i księgowości oraz analiz ekonomicznych, poprzez błędną ocenę niekompletnego materiału dowodowego i przyjęcie, iż skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy. W ocenie strony skarżącej przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego jest kluczowym dowodem w niniejszej sprawie. Ponadto zdaniem strony skarżącej nie można przypisywać odpowiedzialności członkowi zarządu, jeżeli przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie wykonywał swoich obowiązków oraz nie kontrolował kondycji finansowej spółki, natomiast niezwłocznie po powrocie do pracy podjął powołane powyżej działania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 16 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ogłosił wyrok oddalający skargę. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt I FSK 629/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając sprawę ponownie zważył, co następuje: Sąd ocenił, że zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M. należy uchylić. O ich uchyleniu zdecydowały dwojakiego rodzaju przyczyny. Po pierwsze Sąd miał na uwadze, treść art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", zgodnie z którym sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto Sąd uznał, że za wyeliminowaniem z obrotu prawnego, decyzji organów obu instancji, przemawia treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09. Odnośnie pierwszej ze wskazanych przyczyn uchylenia decyzji należy wskazać, że w wyroku z dnia 18 czerwca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie art. 116 § 1 O.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie, wskazując że organy podatkowe nie wykazały, czy zgłoszenie wniosku o upadłość nie nastąpiło we właściwym terminie z winy skarżącego. Sąd drugiej instancji przedstawił cechy charakterystyczne odpowiedzialności osób trzecich oraz dokonał wykładni przywołanego przepisu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że odpowiedzialność osób trzecich to odpowiedzialność za zobowiązania innego podmiotu niż tą odpowiedzialności objęty na podstawie przepisów materialnego prawa podatkowego (odpowiedzialność za cudzy dług). Ma ona zatem charakter wyjątkowy. Celem tej instytucji prawnej jest ułatwienie zaspokojenia roszczeń finansowych Skarbu Państwa. Skoro odpowiedzialność osób trzecich ma charakter wyjątkowy, to działania organów w zakresie przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe na osobę trzecią muszą uwzględniać ów wyjątkowy charakter. W przypadku postępowań z zakresu art. 116 § 1 O.p., konieczne jest zindywidualizowane podejście do ewentualnego wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych. W rozpoznawanej sprawie skarżący pełnił funkcję członka zarządu, w okresie powstania zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2001 r. W toku postępowania podatkowego wskazywał on jednak, że w ramach pełnionych obowiązków nie sprawował nadzoru nad służbami finansowymi, a zdając sobie sprawę z trudnej sytuacji ekonomicznej Spółki zwrócił się do radcy prawnego o opinię, czy istnieją przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki. Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii radcy prawnego z dnia 9 kwietnia 2001 r. wynika, że przesłanki takie nie wystąpiły. Mając na uwadze sytuację ekonomiczną spółki, po przeprowadzeniu jej analizy finansowej w dniach 12 lutego 2001 r. i 13 marca 2001 r. sygnalizował problem niewypłacalności spółki, kierując swoje uwagi i propozycje do zarządu spółki. Ze względu na brak reakcji zarządu spółki złożył rezygnację z funkcji członka zarządu w dniu 18 kwietnia 2001 r. Wszystkie powyższe okoliczności zostały opisane przez skarżącego w piśmie z kwietnia 2006 r. (k. 18 akt administracyjnych) i wynikają z dołączonych do tego pisma kopii dokumentów (k. 12-17 akt administracyjnych). W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę przy ocenie występowania przesłanki uwalniającej skarżącego z odpowiedzialności za zobowiązanie spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2001 r. Organy podatkowe uznał, że jedynie zgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie uwalnia członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe. Swoją tezę oparły na art. 5 § 1 w zw. z § 2 obowiązującego w stanie faktycznym sprawy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r., Nr 118, poz. 512 ze zm.) zobowiązującego reprezentanta przedsiębiorcy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów. Tymczasem stosownie do wymienionego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji spółki, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Z cytowanego przepisu wynika, że prawodawca wyróżnił w zakresie okoliczności egzoneracyjnych sytuację, w której osoba trzecia: - wykazuje, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości albo, - niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy. Podkreślić należy, iż są to dwa odrębne stany wyłączające odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe. Tymczasem z zaskarżonej decyzji wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej zrównał obie okoliczności do pierwszego przypadku, uznając, że członek zarządu nie odpowiada tylko wówczas, gdy zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości w odpowiednim czasie. Na skutek nieprawidłowej wykładni art. 116 § 1 O.p. organy podatkowe nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego i niewłaściwie zastosowały przywołany przepis, w zakresie wskazania, czy niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z winy członka zarządu. Skoro, jak wskazano powyżej, skarżący powoływał się na okoliczność braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość i przedstawił w tym względzie stosowne dowody, organy podatkowe powinny dokonać oceny materiału dowodowego w tym zakresie. Ocena ta musi zostać zindywidualizowana, możliwe jest bowiem, że uwzględniając okoliczności sprawy, odpowiedzialność za zobowiązania Spółki nie będą ponosić wszyscy członkowie zarządu spółki. W rozpoznawanej sprawie Sąd jest związany nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku uchylającym poprzednie orzeczenie tutejszego Sądu, ale również treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09. Zgodnie z wymienioną uchwałą członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o którym mowa w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r., może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji, uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe). W uzasadnieniu powyższej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zapis art. 116 § 1 O.p., że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, należy rozumieć w ten sposób, że jedynie w przypadku, gdy członek zarządu miał wpływ na dokonanie we właściwym czasie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe), a nie nastąpiło w tym czasie zgłoszenie tego wniosku lub wszczęcie tego postępowania, od odpowiedzialności tej wyłączyć go może jedynie wykazanie, że nie nastąpiło to z jego winy. Wobec tego członek zarządu nie może ponosić odpowiedzialności za okoliczności, na które nie miał jakiegokolwiek wpływu. Stwierdzić zatem należy, że w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p. Rozpoznając ponownie sprawę organy podatkowe winny zatem ustalić moment, w którym zachodziły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, w szczególności powinny ustalić, czy przesłanki do ogłoszenia upadłości istniały gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki. W przypadku ustalenia, że przesłanki te wówczas wystąpiły, ocenią czy niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z winy skarżącego członka zarządu. Ocena ta musi być zindywidualizowana, winna uwzględniać okoliczności na które powołał się członek zarządu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organy pierwszej instancji (pkt 1 wyroku). O zwrocie kosztów postępowania (pkt 2 wyroku) Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a., natomiast o zwrocie nienależnie pobranego wpisu sądowego od skargi, na podstawie art. 225 P.p.s.a. (pkt 3 wyroku). W oparciu o art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt 3 wyroku). t.n.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło