I SA/Łd 818/16

Dnia 3 sierpnia 2017 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 roku, nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za II kwartał 2014 roku oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku p o s t a n a w i a: odmówić A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 26 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za II kwartał 2014 r. oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku. W dniu 29 czerwca 2017 r. spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której zawarła wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Do skargi załączono fotokopię wniosku złożonego na urzędowym formularzu PPPF, fotokopię rachunku zysków i strat oraz bilansu za rok 2015, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2015 (CIT-8). Oryginał wniosku został złożony w dniu 5 lipca 2017 r. Uzasadniając wniosek spółka podniosła, że zapłata wpisu od skargi kasacyjnej doprowadzi bezsprzecznie do utraty płynności finansowej przez spółkę, w szczególności trudności w regulowaniu bieżących zobowiązań spółki - wypłaty wynagrodzeń, regulowaniu zobowiązań publicznoprawnych, zapłaty za faktury za usługi realizowane na rzecz skarżącej itp. Wysokość dochodów w latach 2014 i 2015 obrazuje rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2015 r. oraz zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przed podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 (w załączeniu). Z w/w dokumentów wynika, że w 2015 r., w stosunku do roku 2014, spółka poniosła stratę w kwocie 34.014,15 zł. Spółka wyjaśniła, że aktywa trwałe spółki to środki trwałe i nieruchomości, które są niezbędne dla dalszego funkcjonowania spółki. Ich spieniężenie oznaczałoby dla spółki konieczność rozwiązania spółki z uwagi na brak dalszej zdolności do prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast aktywa obrotowe spółki to głównie niezwrócony spółce przez organ podatkowy podatek VAT (300.000,00 zł). Spółka nie ma zatem faktycznej możliwości pokrycia wpisu od przedmiotowej skargi za pomocą w/w środków, gdyż z jednej strony są to środki trwałe, których spieniężenie wiązałoby się z faktycznym unicestwieniem spółki, a z drugiej niezwrócony spółce podatek VAT, którym w sposób rzeczywisty nie dysponuje. Jeśli chodzi o koszty uzyskania przychodu za rok 2015, spółka podniosła, że koszty te były niezbędne dla dalszego funkcjonowania spółki, co obrazuje załączony do przedmiotowej skargi rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. Z w/w rachunku zysków i strat wynika, że zdecydowana większość kosztów poniesionych przez spółkę to koszty działalności operacyjnej - 1.598.623.22 zł, wśród których amortyzacja to 252.548,28 zł, zużycie materiałów i energii to 339.362,71 zł a wynagrodzenia to 115.595,00 zł, podczas gdy np. koszty reprezentacji i reklamy wyniosły 0,00 zł. W sierpniu 2015 r. spółka zapłaciła ponad 174.000,00 zł na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. tytułem zabezpieczenia ewentualnych roszczeń organu podatkowego wnikających z wydanej przez organy podatkowe, co stanowiło ogromne obciążenie finansowe dla spółki. Spółka poniosła też olbrzymi wysiłek finansowy (również przy pomocy kredytu bankowego) starając się uniknąć wielomiesięcznej egzekucji, która mogłaby sparaliżować jej działalność, przy uzyskaniu zaświadczeń z urzędu skarbowego o niezaleganiu w podatkach. Brak w/w zaświadczeń skutecznie eliminowałby bowiem spółkę z wszelkich przetargów i postępowań zakupowych. Spółka znaczną część ze swoich przychodów uzyskuje w drodze realizacji zamówień publicznych, a ich brak poważnie uszczupliłby przychody spółki oraz jej pozycję rynkową. Konkludując spółka stwierdziła, że poniesione przez spółkę koszty uzyskania przychodu za rok 2015 miały charakter niezbędny. Spółka wyjaśniła, że nie może dysponować środkami finansowy na rachunku bankowym w Banku A, ponieważ rachunek ten został zajęty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w dniu 30 czerwca 2016 r. Spółka podniosła również, że aktualnie zatrudnia osiem osób. Łączna wysokość wynagrodzeń pracowników wynosi ponad 12.000,00 zł miesięcznie. Konieczność zapłaty wpisu od skargi kasacyjnej spowoduje, że spółka nie będzie posiadała środków na wypłatę wynagrodzeń już w miesiącu lipcu 2017 r. i zmuszona zostanie zlikwidować posiadane miejsca pracy. Zwolnienia pracowników spowodują z kolei, że spółka nie będzie w stanie wykonywać zobowiązań wynikających z aktualnie łączących ją kontraktów, w tym z gminami, miastami, szpitalami. W związku z powyższym spółka nie tylko nie osiągnie przychodów z tytułu ich wykonywania, których wysokość szacuje na kwotę 40.000,00 zł miesięcznie, ale dodatkowo będzie zobowiązania do zapłaty kar umownych w kwocie około 100.000,00 zł. Ponadto spółka nie będzie w stanie również uregulować aktualnie obciążających ją zobowiązań wynikających z zawartych przez nią kontraktów, których terminy płatności przypadają na najbliższe tygodnie. Spółka podniosła, że trudną sytuację spółki zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydając w dniu 3 sierpnia 2016 r. postanowienie w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 640/16 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Sytuacja finansowa spółki uległa pogorszeniu również z uwagi na konieczność zapłaty należności z tytułu podatku od towarów i usług w następstwie oddalenia skarg spółki w sprawach oznaczonych sygn. akt : I SA/Łd 1060/15, I SA/Łd 112/16, I SA/Łd 640/16, I SA/Łd 780/16). Ponadto, spółka borykając się z problemami finansowymi, w tym m.in. koniecznością zapłaty podatku CIT za okres od 05/2016 do 03/2017, zmuszona była do sprzedaży następujących środków trwałych w postaci dwóch naczep i dwóch samochodów ciężarowych. Sprzedaż tych pojazdów spowodowała, że spółka nie jest w stanie realizować równocześnie tyle samo zamówień co wcześniej. W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka podała, że kapitał zakładowy spółki wynosi 120.000 zł, wartość środków trwałych 1.679.624,42 zł. Spółka osiągnęła zysk w wysokości 137.083,07 zł. Na dwóch rachunkach bankowych spółka posiada odpowiednio 4.233 zł i 9.674,02 zł. W kasie spółka posiada 456 zł. Stan należności wynosi 198.700 zł, natomiast zobowiązania spółki wynoszą 498.278 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 532 zł, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 P.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. W ocenie referendarza sądowego w rozpoznawanej sprawie spółka nie przedstawiła argumentów i okoliczności, które uzasadniałyby zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę, że wpis od skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie wynosi 532 zł, zaś na rachunkach bankowych i w kasie spółki, znajduje się łącznie 14.363 zł, to spółka posiada dostateczną ilość środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wbrew twierdzeniom spółki uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 532 zł nie doprowadzi do utraty płynności finansowej przez spółkę. Kwota opłaty sądowej jest niewspółmiernie niska w stosunku do kapitału zakładowego spółki, wartości środków trwałych spółki, zysku osiągniętego w roku 2015, należności i zobowiązań spółki. Zdaniem referendarza nieuprawnione jest twierdzenie, że uiszczenie tej opłaty spowoduje, że spółka nie będzie posiadała środków na wypłatę wynagrodzeń pracowniczych. Spółka oświadczyła, że na wynagrodzenia dla pracowników przeznacza miesięcznie 12.000 zł. Kwota wpisu od skargi kasacyjnej jest w porównaniu z wartością wynagrodzeń kwotą relatywnie niską – stanowi niecałe 5% sumy przeznaczaj na wynagrodzenia. Nie sposób w związku z tym dać wiarę, że uiszczenie tej opłaty spowoduje konieczność likwidacji miejsc pracy w spółce, co ograniczy możliwości spółki w zakresie wykonania zawartych kontraktów, a w dalszej pespektywie może spowodować konieczność zapłaty kar umownych. W ocenie referendarza sądowego za uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przemawia to w innej sprawie ze skargi spółki (sygn. akt I SA/Łd 640/16) sąd uwzględnił wniosek spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Po pierwsze, należy zauważyć, że przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej oraz przyznania prawa pomocy są odmienne. Wprawdzie przy rozpoznawaniu wniosków w obu kategoriach spraw istotne znaczenie ma sytuacja majątkowa spółki, jednakże uwzględnienie wniosku w sprawie wstrzymania wykonania decyzji nie oznacza, że wniosek spółki (w innej sprawi) o przyznanie prawa pomocy zostanie automatycznie uwzględniony. Po drugie, należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie spółka również wystąpiła do sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotowy wniosek nie został uwzględniony przez tutejszy sąd, natomiast postanowieniem z dnia 27 lutego 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na postanowienie sądu o odmowie wstrzymania wykonania decyzji (sygn. akt I FZ 9/17). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji ak