I SA/Łd 825/09

PostanowienieWSA w Łodzi2010-08-17

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwa jest zmiana ustanowionego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym na wniosek strony z powodu zmiany preferencji co do korporacji zawodowej pełnomocnika?
Ratio decidendi
Zmiana ustanowionego pełnomocnika z urzędu nie jest dopuszczalna jedynie z powodu zmiany preferencji strony co do korporacji zawodowej pełnomocnika, gdyż prawo pomocy prawnej zostało już skonsumowane poprzez ustanowienie adwokata. W przypadku niezadowolenia ze sposobu reprezentacji, strona powinna zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego, a nie do sądu o zmianę pełnomocnika.
Stan faktyczny
B. A. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz odpowiedzialności podatkowej spółki cywilnej. Referendarz sądowy przyznał jej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca złożyła wniosek o zmianę ustanowionego pełnomocnika na doradcę podatkowego, argumentując, że wyznaczony adwokat nie czuje się kompetentny do reprezentacji w sprawie podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zmianę ustanowionego pełnomocnika z urzędu z adwokata na doradcę podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 sierpnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. A. o zmianę postanowienia Referendarza sądowego z dnia [...] sygn. akt I SA/Łd 825/09 przyznającego skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące [...] oraz orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania spółki cywilnej p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Ł., uwzględniając w całości wniosek B.A., przyznał jej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. W dniu 19 marca 2010 roku do sądu wpłynęło pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. z informacją, że pełnomocnikiem skarżącej z urzędu w przedmiotowej sprawie została wyznaczona adwokat A. S.. W dniu 27 maja 2010 roku B. A. wystąpiła o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy z dnia 8 lutego 2010 roku i ustanowienie jej jako pełnomocnika z urzędu doradcy podatkowego w miejsce przyznanego jej adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż wyznaczony jej przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnik oświadczył, że nie czuje się kompetentny by reprezentować skarżącą w sprawie podatkowej. W związku z powyższym w ocenie podatniczki najlepszym gwarantem ochrony jej prawa przed sądem administracyjnym w sprawie podatkowej byłby doradca podatkowy. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawach mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Podkreślić przy tym należy, iż przesłanką zastosowania powołanego przepisu jest zmiana okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzednio wydanego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Okolicznością taką nie jest bez wątpienia zmiana przez skarżącą preferencji w zakresie korporacji zawodowej, z której pełnomocnik z urzędu winien się wywodzić. Zakres pomocy prawnej udzielanej tak przez doradcę podatkowego, jak i adwokata, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest tożsamy. Oznacza to zatem, że zarówno doradca podatkowy jak i adwokat w ramach wykonywania swego zawodu w takim samym zakresie powinien świadczyć skarżącej pomoc prawną w przedmiotowym postępowaniu. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 8 lutego 2010r skarżącej przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata. Postanowienie to zyskując przymiot prawomocności stało się podstawą do zwrócenia się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o wyznaczenie dla skarżącej pełnomocnika z urzędu. W rozstrzyganej sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne uzasadniające zmianę postanowienia z dnia 8 lutego 2010r. wydanego w przedmiocie prawa pomocy w trybie art. 165 p.p.s.a.. Wskazać jedynie należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 374/09, podkreślił, że w sytuacji gdy strona, której przyznano prawo pomocy, ma zastrzeżenia do sposobu reprezentowania jej interesów przez wyznaczonego pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego ze skargą na występującego w jej imieniu pełnomocnika lub z wnioskiem o jego zmianę. Natomiast ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań. W rozstrzyganej sprawie uprawnienie strony do uzyskania prawa pomocy poprzez ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu zostało już skonsumowane, skarżącej bowiem na mocy postanowienia z dnia 8 lutego 2010 roku przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W niniejszej sprawie, wobec faktu niezadowolenia skarżącej ze sposobu wykonywania obowiązków przez wyznaczonego jej adwokata z urzędu ma ona możliwość zwrócenia się do organu adwokatury – Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. zmianę pełnomocnika w ramach przyznanego jej prawa pomocy. Podobne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05, w którym stwierdzono, że "Jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane". Mając na uwadze powyższe na podstawie art.258 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt1 i art.165 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło