I SA/Łd 839/10
WyrokWSA w Łodzi2010-10-26
Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk-Drozda, Bogusław Klimowicz, Bartosz Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik może zastosować stawkę 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jeśli nie posiada wszystkich dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3 i 4 ustawy o VAT, ale posiada inne dokumenty potwierdzające faktyczne dokonanie dostawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik nie musi posiadać wszystkich dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3 i 4 ustawy o VAT, aby zastosować stawkę 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Wystarczające jest, jeśli posiadane dokumenty (np. kopie faktur ze specyfikacją, potwierdzenia odbioru towaru przez nabywcę, korespondencja mailowa, faksy) łącznie potwierdzają faktyczne wywiezienie i dostarczenie towarów do nabywcy w innym państwie członkowskim. Organy podatkowe nie mogą odmówić mocy dowodowej dokumentom tylko dlatego, że zostały uzyskane elektronicznie, a wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść podatnika, zgodnie z zasadą neutralności podatkowej.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. została objęta kontrolą podatkową w zakresie rzetelności deklaracji VAT za 2007 rok. Kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie zaniżenia podatku należnego i niezasadnego obniżenia podatku naliczonego, związane z wewnątrzwspólnotowymi dostawami towarów, do których spółka zastosowała stawkę 0%. Organy podatkowe zakwestionowały te dostawy z powodu braku pełnej dokumentacji potwierdzającej wywóz i odbiór towarów przez nabywców w innych państwach członkowskich. Decyzje organów pierwszej i drugiej instancji określające zobowiązanie podatkowe zostały zaskarżone przez spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2010 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 1 532 (jeden tysiąc pięćset trzydzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Łd 839/10
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 29 czerwca 2010 roku pełnomocnik A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. nr [...] z dnia [...] r., utrzymującą w mocy Decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia skarżącemu wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku.
W wyniku wszczętego postanowieniem z dnia 4 listopada 2009 r. postępowania kontrolnego przeprowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wobec skarżącej spółki w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe 2007 roku ujawniono nieprawidłowości w zakresie zaniżenia podatku należnego od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku oraz niezasadnego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony za wskazany okres. Wynikiem postępowania kontrolnego stało się wydanie w dniu [...] roku przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzji określającej Spółce A. wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług:
- za marzec 2007 r. w wysokości 33.502 zł,
- za kwiecień 2007 r. w wysokości 44.402 zł,
- za czerwiec 2007 r. w wysokości 35.597 zł,
- za październik 2007 r. w wysokości 84.416 zł,
- za listopad 2007 r. w wysokości 74.299 zł,
- za grudzień 2007 roku w wysokości 44.021 zł,
oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy:
- za wrzesień 2007 r. w wysokości 6.783 zł,
Przeprowadzona kontrola wykazała, że skarżąca spółka w deklaracjach VAT-7 za miesiące: marzec, kwiecień, czerwiec, wrzesień, listopad i grudzień 2007 r. nieprawidłowo wykazała wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów na rzecz następujących podmiotów:
- B. – 12.382,00 zł,
- C. - 1.406,00 zł,
- D. – 900,00 zł,
- E. - 290.00 zł,
- F. – 6.583,00 zł,
- G. – 14.151,00 zł.
Spółka do powyższych dostaw zastosowała stawkę "0" % podatku od towarów i usług. Organ stwierdził, iż na potwierdzenie powyższych transakcji, oprócz kopii faktur i specyfikacji poszczególnych sztuk ładunku, skarżąca nie posiadała innej dokumentacji, tj. potwierdzeń przyjęcia towaru przez nabywców w miejscu ich siedziby lub zamieszkania znajdujących się na terytorium państw członkowskich innych niż terytorium kraju. Ponadto dostarczając towary swym kontrahentom spółka, jak zauważył organ winna określić rodzaj i numer rejestracyjny środka transportu, którym były wywożone towary.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, skarżąca spółka wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odwołanie, w trybie i terminie zgodnym z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 2007 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "Op"). W uzasadnieniu zarzuciła zaskarżonej decyzji brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, dowolną i wybiórczą ocenę zebranych dowodów oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż nie wystąpiła wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów uprawniająca do zastosowania stawki "0"% w przypadku 6 kwestionowanych dostaw. Uzasadniając odwołanie pełnomocnik strony skarżącej wskazał, iż intencją ustawodawcy było przeciwdziałanie nadużyciom przy wykorzystaniu instytucji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Odwołał się nadto do teleologicznej wykładni przepisów, twierdząc, że nie można wykluczyć możliwości istnienia faktycznej dostawy i niemożności skompletowania dokumentów określonych przez ustawodawcę, ponieważ - jego zdaniem - mają one charakter jedynie posiłkowy wobec samego faktu dostarczenia towarów, ponieważ to sama dostawa towarów stanowi o zastosowaniu stawki "0", a nie zebrane dokumenty. Nadto pełnomocnik skarżącej spółki stwierdził, iż to organ powinien udowodnić fakt, ze sporna dostawa nie miała miejsca oraz dodał, ze odmowa zastosowania uprzywilejowanej stawki być zastosowana wówczas, gdy udowodnione zostanie nieistnienie samej dostawy.
W wyniku analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał w dniu [...] roku decyzję Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora UKS w Ł.. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, ze zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) "wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu wg stawki podatku "0"% , pod warunkiem, że:
- podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowski właściwe dla nabywcy (...) i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 1 0 na fakturze stwierdzającej dostawę towarów;
- podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy (...) posiada w swej dokumentacji dowody, ze towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju.
Z powyższego organ wywiódł, że stosowanie uprzywilejowanej stawki podatku przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów nie jest bezwarunkowe, a konieczne jest spełnienie wskazanych niezbędnych wymogów. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ I instancji prawidłowo uznał, ze podatnik nie wypełnił warunku określonego w art. 42 ust. 1 pkt 2 u. o VAT, który odnosi się do faktycznych aspektów transakcji wewnątrzwspólnotowych, ponieważ przed złożeniem deklaracji podatnik nie był w posiadaniu – podobnie jak w trakcie kontroli – dowodów, które potwierdziłyby faktyczny wywóz towarów z terytorium Polski na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że regulacja art. 42 ust. 3 ustawy o VAT w sposób jasny określa, jakie dokumenty potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej i wyliczenie to ma charakter katalogu zamkniętego. Organ podnosił, że w sytuacji, która miała miejsce w niniejszej sprawie, tj. wobec faktu, iż wywóz towarów realizowany był bezpośrednio przez podatnika dokonującego tej dostawy i przy użyciu własnego środka transportu, winien on (zgodnie z art. 42 ust. 4 ust. o VAT) zamiast dokumentów spedytora posiadać dokument zawierający, co najmniej:
1- imię i nazwisko lub nazwę oraz adres siedziby lub miejsca zamieszkania podatnika dokonującego wewnątrzwspólnotowej dostawy oraz nabywcy towarów;
2- adres, pod który towary są przewożone – gdy jest on inny niż miejsce siedziby, czy też zamieszkania,
3- określenie towarów i ich ilość,
4- potwierdzenie przyjęcia towarów przez nabywcę do miejsca, o którym mowa w pkt 1 lub 2 , znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju,
5- rodzaj oraz numer rejestracyjny środka transportu, którym są wywożone towary lub numer lotu – gdy są przewożone za pomocą transportu lotniczego.
Organ powołał również treść art. 42 ust. 11 w/w ustawy, który ma zastosowanie, gdy podstawowe dokumenty wymienione w ust. 3 i 4 art. 42 nie potwierdzają jednoznacznie dostawy wewnątrzwspólnotowej. W takiej sytuacji dowodami potwierdzającymi jej fakt mogą być w szczególności: korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie, dokumenty dotyczące ubezpieczenia i frachtu, dokumenty potwierdzające zapłatę za towar, z wyjątkiem przypadków, gdy dostawa ma charakter nieodpłatny lub zobowiązanie jest realizowane w innej formie – w takim przypadku inny dokument potwierdzający wygaśnięcie zobowiązania oraz dowód potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. Przy czym użyty w przepisie zwrot "w szczególności" oznacza, iż wymienione w nim dokumenty stanowią katalog otwarty. Organ podkreślił jednak, że wymienione w ust. 11 cytowanego przepisy dokumenty nie mogą zastąpić tych, które są wymagane przez ustawodawcę w art. 42 ust. 3 i 4 ust. o VAT.
Organ odwoławczy z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego wywiódł, że skarżąca oprócz kopii faktur i specyfikacji poszczególnych sztuk ładunku nie posiadała innych dokumentów potwierdzających dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. W toku postępowania nie przedstawiono pomocniczych dokumentów wymienionych przez ustawodawcę w art. 42 ust. 11. Przedłożone oświadczenia, mające potwierdzać dostarczenie towarów nabywcom unijnym nie zawiera daty wystawienia (F.), bądź zostało wystawione dnia 31.11.2009 roku w Polsce w miejscowości K. (G.). Przy czym decydujące znaczenie ma dzień złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, w którym to najpóźniej podatnik powinien – zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 2 ust. o VAT posiadać dowody (dokumenty) świadczące o tym, że "towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju". Jak wynika z dokumentacji zebranej w sprawie w dniu składania deklaracji podatkowych skarżąca spółka dowodów takich nie posiadała, czemu z resztą nie przeczyła. Pełnomocnik strony zarówno w trakcie czynności kontrolnych, jak i w odwołaniu stwierdził, iż spółka A. nie jest w stanie zgromadzić żądanych przez organ dokumentów. Jednocześnie wskazał, ze kwestionowane dostawy miały miejsce, ponieważ nabywcy bez uwag regulowali należności za dostarczony towar, a specyfikacja towaru została ujęta w fakturach. Dokumenty te nie zostały też złożone mimo wezwania skarżącego przez organ I instancji w piśmie z dnia 26 listopada 2009 roku, a także we wniesionym przez stronę odwołaniu. A zatem, w ocenie organu, w sytuacji, gdy skarżąca spółka przedstawia tylko niewielką część dowodów z katalogu dokumentów podstawowych, a w dodatku żaden sposób nie potwierdzają one dostarczenia towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, a nadto nie przedstawia dokumentów pomocniczych wiarygodnie potwierdzających przeprowadzenie transakcji nie można uznać, iż spełniła warunki niezbędne dla zastosowania "0"% podatku.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego pełnomocnik Spółki A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., w której znacznym stopniu powielono zarzuty podnoszone w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo powołał wyrok WSA w W. z dnia [...] r., sygn. akt [...], z uzasadnienia, którego wywiódł, że odmowa zastosowania stawki uprzywilejowanej może mieć miejsce wówczas, gdy udowodnione zostanie nieistnienie samej dostawy, a dowód taki winien zostać przeprowadzony przez organ, a same dokumenty lub też ich brak dowodu takiego nie stanowią.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Wyjaśnić również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm), powoływanej dalej jako "ppsa.", sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy; rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że nastąpiło naruszenie przepisów prawa w postaci art. 42 ust. 1, 3 i 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.) w związku z art. 138 Dyrektywy Rady z dnia 28 listopada 2006 r. nr 2006/112/WE oraz art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja dotyczy kwestii warunków opodatkowania podatkiem od towarów i usług według preferencyjnej 0% stawki przewidzianej dla czynności określanych jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Szczególne uregulowanie transakcji wewnątrzwspólnotowych wiązało się z daleko posuniętą harmonizacją ustawodawstw państw członkowskich Unii Europejskiej w zakresie podatków obrotowych w celu zagwarantowania swobody przepływu towarów w kontekście tworzenia i funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz unikania zakłóceń konkurencji. W rezultacie przyjęto wspólną regułę, według której faktyczne opodatkowanie dostawy towarów powinno mieć miejsce w państwie przeznaczenia, a więc tam gdzie towary są przemieszczane docelowo. Możliwe to jest wtedy, gdy potraktuje się czynność dostawy towarów odbywającą się z przemieszczeniem towarów pomiędzy państwami członkowskimi jako dwa odrębne zdarzenia podatkowe: jedno mające miejsce w państwie dostawcy (dostawa) oraz drugie dokonujące się w państwie nabywcy (nabycie) i zastosowanie wobec dostawy towarów zwolnienia podatkowego bądź też konstrukcji przyjętej w polskim ustawodawstwie polegającej na określeniu 0% stawki podatkowej. W konsekwencji opodatkowaniu podlegać będzie wyłącznie nabycie stosownie do stawki właściwej w państwie nabycia.
Omówiony model opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów wynika z art. 138 Dyrektywy Rady z dnia 28 listopada 2006 r. nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, który nakazuje traktować zwolnienie dla dostawy towarów wywożonych do innego państwa członkowskiego jako fundamentalny, konstrukcyjny element zasad opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowych. Oznacza to, że państwa członkowskie w celu należytego zrealizowania przedmiotowego uregulowania powinny tak kształtować wewnętrzne przepisy regulujące podatek od towarów i usług, aby dostawca wewnątrzwspólnotowy miał możliwość skorzystania ze zwolnienia bądź też - jak w przypadku polskiego rozwiązania normatywnego - zastosowania 0% stawki. Ma to służyć spełnieniu jednej z podstawowych cech podatku od wartości dodanej, a mianowicie faktycznemu opodatkowaniu konsumpcji, a więc zapewnić neutralność podatku dla przedsiębiorcy - podatnika stosownie do art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE.
Tak ukształtowany model opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowych oznacza, że zastosowanie stawki podatku 0% zgodnie z art. 41 ust 3 ustawy o podatku od towarów i usług nie jest wyjątkiem od reguły, lecz stanowi egzemplifikację reguły wynikającej z Dyrektywy 2006/112/WE. W konsekwencji jako sytuację wyjątkową należy traktować stosowanie stawki krajowej. Wynika stąd dalej, że wykładnia przepisów dotyczących warunków, od których spełnienia zależy prawo do zastosowania stawki preferencyjnej winna być rozszerzająca, a wszelkie wątpliwości dotyczące wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów powinny być rozstrzygane na korzyść reguły ogólnej, a więc zastosowania stawki 0% (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 września 2007 r.,sygn. akt III SA/Wa 1210/07).
W tym właśnie kontekście należy rozważać warunki formalne, których spełnienie uprawnia podatnika do potraktowania dostawy towarów jako dostawy wewnątrzwspólnotowej. W odniesieniu do polskiego ustawodawstwa chodzi o warunki określone w art. 42 ustawy o podatku od towarów i usług. Wyróżnia się dwa podstawowe warunki, od spełnienia których uzależnione jest potraktowanie określonej dostawy jako wewnątrzwspólnotowej. Jeden z nich związany jest ze stronami transakcji, zaś drugi dotyczy aspektu faktycznego transakcji. Zakwalifikowanie dostawy jako wewnątrzwspólnotowej wymaga mianowicie, aby była ona dokonywana przez podatników oraz osoby prawne, które są zarejestrowane i zidentyfikowane na potrzeby tych transakcji. Drugi z warunków dotyczy udokumentowania faktu wywozu towaru oraz dostarczenia go w ramach dostawy w państwie przeznaczenia. Dla zastosowania stawki podatku 0% ustawodawca wprowadził wymóg, zgodnie z którym podatnik powinien przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy posiadać w swojej dokumentacji dowody świadczące o tym , że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego (art. 42 ust. 1 pkt. 2).
W myśl art. 42 ust 3 ustawy o podatku od towarów i usług dowodami, o których mowa są następujące dokumenty: 1) dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone o miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju - w przypadku, gdy przewóz jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi); 2) kopia faktury; 3) specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku. Natomiast stosownie do treści art. 42 ust. 4 w przypadku wywozu towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów bezpośrednio przez podatnika dokonującego takiej dostawy lub przez jego nabywcę, przy użyciu własnego środka transportu podatnika lub nabywcy, podatnik oprócz dokumentów, o których stanowi ust. 3 pkt. 2 i 3 powinien dysponować dokumentem zawierającym co najmniej: imię i nazwisko lub nazwę oraz adres siedziby lub zamieszkania podatnika dokonującego wewnątrzwspólnotowej dostawy oraz nabywcy tych towarów; 2) adres, pod który są przewożone towary, w przypadku gdy jest inny niż adres siedziby lub miejsca zamieszkania nabywcy; 3) określenie towarów i ich ilości; 4) potwierdzenie przyjęcia towarów przez nabywcę do miejsca, o którym mowa w pkt. 1 lub 2, znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju; 5) rodzaj oraz numer rejestracyjny środka transportu, którym są wywożone towary lub numer lotu. Z kolei zgodnie z art. 42 ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług w sytuacji, gdy dokumenty, o których stanowi ust. 3 - 5 nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt. 2 mogą być również inne dokumenty wskazujące, że nastąpiła dostawa wewnątrzwspólnotowa.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe zakwestionowały fakt, że miała miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów ze strony Skarżącej na rzecz następujących podmiotów:
- B. – 12.382,00 zł,
- C. - 1.406,00 zł,
- D. – 900,00 zł,
- E. - 290.00 zł,
- F. – 6.583,00 zł,
- G. – 14.151,00 zł.
Skarżąca wskazała, iż przewóz towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy nie był zlecany żadnemu przewoźnikowi i że dokonywała wywozu towarów we własnym zakresie. Organy podatkowe stwierdziły, że Spółka powinna oprócz kopii faktur i specyfikacji poszczególnych sztuk ładunku posiadać w swej dokumentacji również potwierdzenia przyjęcia towarów przez nabywców do miejsc ich siedziby lub zamieszkania, znajdujących się na terytorium państw członkowskich innych niż terytorium kraju. W ocenie organów podatkowych brak wymaganych dokumentów skutkuje skutecznym zakwestionowaniem zaistnienia wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.
Zdaniem Sądu stanowisko organów nie zasługuje na akceptację. W ocenie Sądu zasadny jest pogląd, zgodnie z którym podatnik nie musi posiadać wymienionych w art. 42 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług dowodów jako odrębnych. Wystarczające jest tylko, by dokumenty te zawierały informacje, z których będzie wynikać, że dany towar został rzeczywiście dostarczony do innego państwa członkowskiego. Wynika stąd dalej, że omawiane dokumenty mają "łącznie" potwierdzać, że doszło do dostawy wewnątrzwspólnotowej. Nie oznacza to jednak, że dla potwierdzenia tej okoliczności wymagane jest "łączne" posiadanie wszystkich typów dokumentów wymienionych w dyspozycji cytowanego przepisu. W orzecznictwie ugruntowany jest już pogląd, iż rozstrzygające jest posiadanie dwóch z tych dokumentów (a nawet jednego - w postaci faktury zawierającej specyfikację towarów i będącej równocześnie dokumentem potwierdzającym przewóz towaru), o ile jednoznacznie potwierdzają dostarczenie towarów na terytorium innego państwa członkowskiego (por. wyrok WSA w W. z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1210/07; wyrok NSA z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt I FSK 1882/07). Istotne jest bowiem to, że warunki wprowadzone przez ustawodawcę państwa członkowskiego nie mogą wykraczać poza to, co jest niezbędne dla prawidłowego poboru podatku i unikania oszustw podatkowych, a w szczególności nie mogą godzić w zasadę neutralności podatkowej, zwłaszcza gdy fakt dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej jest bezsporny (por. orzeczenia ETS w sprawach C-409/04 Teleos plc i inni przeciwko Commissioners of Customs & Excise i C-146/05 Albert Collée przeciwko Finanzamt Limburg an der Lahn). Należy również zwrócić uwagę, że nie ma podstaw do odmowy mocy dowodowej dokumentowi uzyskanemu w formie elektronicznej lub przesłanemu faksem (por. cytowany wyrok WSA w W. z dnia 27. 09. 2007 r.).
Co doniosłe, w uchwale z dnia 11 października 2010 r. (sygn. akt I FPS 1/10) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym "w świetle art. 42 ust. 1, 3 i 11 ustawy o podatku od towarów i usług dla zastosowania stawki 0% wystarczającym jest, aby podatnik posiadał jedynie niektóre dowody, o jakich mowa w art. 42 ust. 3 ustawy, uzupełnione dokumentami, wskazanymi w art. 42 ust. 11 ustawy lub innymi dowodami w formie dokumentów, o których mowa w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, o ile łącznie potwierdzają fakt wywiezienia i dostarczenia towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju."
W kontekście rozpoznawanej sprawy należy zgodzić się ze Skarżącym, iż przedstawił on wystarczające dowody w rozumieniu art. 42 ust. 3 i 11 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 180 O. p. pozwalające ustalić, iż w zakwestionowanych przez organy podatkowe przypadkach doszło faktycznie do wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów. Sąd stoi na stanowisku, że wystarczające było przedstawienie kopii faktur zawierających stosowną specyfikację oraz dodatkowo tylko dokumentów potwierdzających przez nabywców posiadających siedzibę w innym niż Polska państwie członkowskim, iż otrzymali towar. Pogląd taki koresponduje ze stanowiskiem NSA zaprezentowanym w cytowanej uchwale z 11 października 2010 r., wedle którego "wynikająca z art. 42 ust. 11 u. p. t. u. możliwość sięgania na podstawie art. 180 § 1 O. p. do otwartego katalogu dowodów jest zawężona do dowodów mających formę dokumentów." Moc dowodowa tych dokumentów nie może być zakwestionowana tylko dlatego, że uzyskane zostały drogą elektroniczną, ponieważ nie utraciły one tym samym przymiotu dokumentu. Zdaniem Sądu, formę dokumentu - a zatem skutecznego dowodu w rozumieniu art. 42 ust. 11 u. p. t. u. - mają potwierdzenia mailowe i faksowe przedstawione przez Skarżącą w toku postępowania podatkowego (karta 219 - 235 akt kontroli skarbowych).
Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, ponieważ wyklucza możliwość zastosowania 0% stawki podatkowej w sytuacji, gdy udowodniona została okoliczność, iż w zakwestionowanych przez organy podatkowe przypadkach miała miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. W konsekwencji Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 niniejszej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349).
Sz.Ch.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło